I SA/OP 261/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2023. Organy ARiMR wykluczyły z płatności działki rolne o łącznej powierzchni 32,28 ha, argumentując brak posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do ich użytkowania. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. zarzut wadliwego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy ARiMR naruszyły przepisy postępowania, w szczególności poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Kluczowe ustalenia o braku tytułu prawnego do gruntów oparto na oświadczeniu skarżącej złożonym na potrzeby postępowania dotyczącego płatności za rok 2022, które nie mogło być wiążąco wykorzystane w sprawie dotyczącej roku 2023, ze względu na zmianę stanu prawnego i inny stan faktyczny. Ponadto, dowody z zeznań świadków zostały włączone do akt z naruszeniem procedury administracyjnej (art. 79 § 1 KPA). Sąd podkreślił, że organy nie wezwały skarżącej do przedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów w postępowaniu dotyczącym roku 2023, co stanowiło istotne uchybienie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że materiał dowodowy zebrany w innym postępowaniu i w innym stanie prawnym nie może być wiążąco wykorzystany w nowej sprawie, a także że naruszenie przepisów proceduralnych (np. art. 79 KPA) przy włączaniu dowodów może skutkować uchyleniem decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z płatnościami rolnymi i wymogiem tytułu prawnego do gruntu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie posiadania przez stronę tytułu prawnego do gruntów rolnych, na które ubiega się o płatności bezpośrednie, opierając się na materiale dowodowym zebranym w innym postępowaniu i w innym stanie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o wadliwie zebrany i oceniony materiał dowodowy, w tym dowody z poprzedniego postępowania, które nie mogły być wiążąco wykorzystane w obecnej sprawie, a także dowody zebrane z naruszeniem przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie wykorzystały materiał dowodowy z postępowania dotyczącego płatności za rok 2022 w sprawie płatności za rok 2023, ponieważ stan prawny i faktyczny były inne. Ponadto, dowody z zeznań świadków zostały włączone do akt z naruszeniem procedury administracyjnej (art. 79 § 1 KPA), a skarżąca nie została wezwana do przedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów w postępowaniu dotyczącym roku 2023.
Czy oświadczenie strony złożone na potrzeby postępowania dotyczącego płatności za rok 2022 może stanowić wiążący dowód w postępowaniu dotyczącym płatności za rok 2023, zwłaszcza w kontekście zmiany stanu prawnego dotyczącego wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie oświadczenie nie może stanowić wiążącego dowodu, ponieważ zostało złożone w innym postępowaniu, w innym stanie prawnym, a stan faktyczny (np. umowy dzierżawy) mógł ulec zmianie między datą złożenia oświadczenia a datą decydującą dla oceny wniosku (31 maja 2023 r.).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu na dzień 31 maja 2023 r. był kluczowy dla sprawy, a oświadczenie z 20 lutego 2023 r. nie odzwierciedlało stanu prawnego na tę datę i zostało złożone w postępowaniu, gdzie wymóg ten nie obowiązywał.
Czy naruszenie art. 79 § 1 KPA (brak zawiadomienia strony o przesłuchaniu świadka) w postępowaniu dotyczącym płatności za rok 2022 może mieć wpływ na ocenę dowodów włączonych do postępowania dotyczącego płatności za rok 2023?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wady formalne dowodów ze źródeł osobowych, które zostały włączone do akt sprawy, skutkują koniecznością powtórzenia czynności dowodowych z zachowaniem wymogów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie art. 79 § 1 KPA w poprzednim postępowaniu, mimo ograniczeń wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym, stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i neguje wartość dowodową tych zeznań w obecnej sprawie.
Przepisy (12)
Główne
u. Plan Strategiczny art. 22
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, na podstawie tytułu prawnego. Tytuł prawny należy rozumieć szeroko, obejmując różne stany faktyczne i prawne (np. własność, dzierżawa, użyczenie), a umowa ustna jest ważna, jednak musi być udowodniona.
ppsa art. 145 § par. 1 pkt 1lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u. Plan Strategiczny art. 66 § ust. 1 pkt 4 i ust. 2
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Ogranicza zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, ale nie zwalnia organu z obowiązku zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
ppsa art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
ppsa art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena materiału dowodowego powinna być swobodna, a nie dowolna.
k.p.a. art. 79 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o podstawie faktycznej i prawnej.
k.c. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Forma czynności prawnych.
rozporządzenie 2021/2116 art. 62
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Ochrona interesów finansowych UE.
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające przez organy ARiMR. • Niewłaściwe wykorzystanie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dotyczącym płatności za rok 2022 w sprawie płatności za rok 2023. • Naruszenie art. 79 § 1 KPA przy włączaniu dowodów z zeznań świadków do akt sprawy. • Brak wezwania skarżącej do przedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów w postępowaniu dotyczącym roku 2023.
Godne uwagi sformułowania
Organy Agencji wykluczyły z pomocy zadeklarowane przez Skarżącą działki rolne o łącznej powierzchni 32,28 ha, z uwagi na brak posiadania przez Skarżącą tytułu prawnego do ich użytkowania. • Sąd uznał, że ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o wadliwie zebrany i oceniony materiał dowodowy. • Oświadczenie z 20 lutego 2023 r. nie mogło stanowić wiążącego dowodu w sprawie dotyczącej roku 2023. • Dowody z zeznań świadków zostały włączone do akt z naruszeniem procedury administracyjnej (art. 79 § 1 KPA).
Skład orzekający
Anna Komorowska-Kaczkowska
sprawozdawca
Beata Kozicka
członek
Grzegorz Gocki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że materiał dowodowy zebrany w innym postępowaniu i w innym stanie prawnym nie może być wiążąco wykorzystany w nowej sprawie, a także że naruszenie przepisów proceduralnych (np. art. 79 KPA) przy włączaniu dowodów może skutkować uchyleniem decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z płatnościami rolnymi i wymogiem tytułu prawnego do gruntu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego i stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w sprawach o charakterze technicznym, jak płatności rolne. Pokazuje też, jak kluczowa jest aktualność dowodów.
“Wadliwe postępowanie dowodowe i wykorzystanie starych dowodów doprowadziło do uchylenia decyzji ARiMR w sprawie płatności rolnych.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.