I SA/Op 26/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki na decyzję SKO utrzymującą w mocy odmowę wydania zezwolenia na opróżnianie zbiorników bezodpływowych z powodu niespełnienia wymogu zapewnienia odbioru nieczystości w ciągu 48 godzin, uznając zgodność lokalnej uchwały z prawem.
Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy odmowę wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Głównym powodem odmowy było niespełnienie przez spółkę wymogu zapewnienia odbioru nieczystości w ciągu 48 godzin od zgłoszenia, określonego w lokalnej uchwale Rady Miejskiej w Kietrzu. Spółka argumentowała, że jej działalność polega na wynajmie mobilnych kabin sanitarnych i że wymóg ten jest niezgodny z przepisami wyższego rzędu. Sąd administracyjny uznał jednak, że uchwała jako akt prawa miejscowego obowiązuje i organy prawidłowo ją zastosowały, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Kietrza odmawiającą spółce wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Podstawą odmowy było niespełnienie przez spółkę wymogu określonego w § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały Rady Miejskiej w Kietrzu, który nakładał obowiązek zapewnienia odbioru nieczystości ciekłych systematycznie, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia. Spółka twierdziła, że jej działalność polega na wynajmie i serwisie mobilnych kabin sanitarnych, a wymóg ten jest niezgodny z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska. Dodatkowo, spółka wniosła o zawieszenie postępowania w związku z procedurą usunięcia naruszenia prawa przez Radę Miejską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miejskiej jako akt prawa miejscowego obowiązuje i organy administracji miały prawo ją zastosować. Sąd podkreślił, że nie jest kompetentny do badania zgodności uchwały z przepisami wyższego rzędu w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnej. Wniosek o zawieszenie postępowania został wcześniej odrzucony przez NSA. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały prawo materialne i procesowe, a stan faktyczny został wystarczająco ustalony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wymóg ten jest zgodny z prawem. Uchwała rady gminy jako akt prawa miejscowego obowiązuje i organy administracji miały prawo ją zastosować, nawet jeśli przedsiębiorca zajmuje się wynajmem mobilnych toalet.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, obowiązuje dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Organy administracji miały obowiązek stosować jej zapisy, a sąd administracyjny nie jest kompetentny do badania zgodności uchwały z przepisami wyższego rzędu w ramach kontroli legalności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.c.p.g. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 7 § ust. 3a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nakłada na radę gminy obowiązek określenia w drodze uchwały wymagań dla przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych.
u.c.p.g. art. 9 § ust. 1c pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nakłada na organ obowiązek odmowy wydania zezwolenia, jeżeli sposób gospodarowania nieczystościami ciekłymi jest niezgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi.
u.c.p.g.
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Tekst jednolity opublikowany w Dz.U. 2022 poz 2519, późniejsze zmiany Dz.U. 2024 poz. 399.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 8a § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Umożliwia organowi wezwanie przedsiębiorcy do uzupełnienia brakującej dokumentacji.
u.c.p.g. art. 8a § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Określa, że odmowa wydania zezwolenia następuje w drodze decyzji.
P.p.s.a. art. 194 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania.
Kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 18 § ust. 1
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek działania organów na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz ograniczania wykonywania działalności gospodarczej w inny sposób niż na podstawie ustawy.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są źródłem powszechnie obowiązującego prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego obowiązują na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakim powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała rady gminy jako akt prawa miejscowego obowiązuje i organy administracji miały obowiązek ją stosować. Sąd administracyjny nie jest kompetentny do badania zgodności uchwały rady gminy z przepisami wyższego rzędu w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnej. Niespełnienie wymogu zapewnienia odbioru nieczystości ciekłych w ciągu 48 godzin od zgłoszenia, określonego w uchwale, stanowiło podstawę do odmowy wydania zezwolenia.
Odrzucone argumenty
Wymóg zapewnienia odbioru nieczystości ciekłych w ciągu 48 godzin jest niezgodny z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz rozporządzeniem wykonawczym. Działalność spółki polegająca na wynajmie i serwisie mobilnych kabin sanitarnych powinna być wyłączona z zastosowania przedmiotowego wymogu. Wniosek o zawieszenie postępowania sądowego powinien zostać uwzględniony ze względu na procedurę usunięcia naruszenia prawa przez radę gminy.
Godne uwagi sformułowania
uchwała jako akt prawa miejscowego obowiązuje, dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego sąd administracyjny nie jest kompetentny do badania zgodności uchwały z przepisami wyższego rzędu
Skład orzekający
Beata Kozicka
przewodniczący sprawozdawca
Remigiusz Mazur
asesor sądowy
Tomasz Judecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na opróżnianie zbiorników bezodpływowych, obowiązywanie i stosowanie aktów prawa miejscowego przez organy administracji oraz zakres kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uchwałą rady gminy Kietrz i rodzajem działalności spółki (wynajem mobilnych toalet). Interpretacja sądu co do braku kompetencji do badania zgodności uchwały z prawem wyższego rzędu jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między wymogami prawa miejscowego a specyfiką działalności gospodarczej, a także pokazuje granice kontroli sądowej nad aktami prawa lokalnego. Jest to typowa sprawa administracyjna, ale z elementami praktycznymi dla przedsiębiorców z branży.
“Czy lokalna uchwała może zablokować biznes? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 26/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Inne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 7, art. 8a ust. 1, art. 9 ust. 1c,
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 maja 2023 r., nr SKO.40.772.2023.oś w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: skarżąca lub spółka), decyzją z dnia 16 maja 2023 r., nr SKO.40.772.2023.oś, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu - działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 3960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "Kpa" - po rozpatrzeniu odwołania spółki od decyzji Burmistrza Kietrza (dalej również jako: Burmistrz) z dnia 21 grudnia 2022 r., nr WOR.6233.2.3.2022.MT, odmawiającej skarżącej wydania zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości płynnych na terenie gminy Kietrz, decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.
Wyżej wymienione rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 3 października 2022 r. spółka wystąpiła do Burmistrza o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych oraz mobilnych urządzeń sanitarnych i transportu nieczystości ciekłych, na terenie gminy Kietrz. Do wniosku załączyła: oświadczenie w zakresie zapewnienia odbioru nieczystości ciekłych do stacji zlewnej; zaświadczenie z dnia 23 sierpnia 2022 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek m.in. na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne; zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach na dzień 26 sierpnia 2022 r.; dowód poniesienia opłaty skarbowej od wniosku; oświadczenie dot. dezynfekcji beczki asenizacyjnej; umowę o współpracy; umowę najmu; oświadczenie dot. m.in. spełniania przez wynajmowany teren wymogów bhp i p.poż; dowody rejestracyjne pojazdów asenizacyjnych; oświadczenie dot. spełniania przez pojazdy asenizacyjne wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych; informacje o technologiach stosowanych lub przewidzianych do stosowania przy świadczeniu usług objętych wnioskiem.
Pismem z dnia 31 października 2022 r. organ I instancji wezwał skarżącą do usunięcia braków wniosku, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez przełożenie aktualnego zaświadczenia lub oświadczenia o braku zaległości podatkowych oraz braku zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne, dokumentu lub oświadczenia, z którego wynikać będzie gotowość odbioru nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia, wykazu pojazdów objętych umową współpracy z firmą M.1 sp. z o.o.
Pismem z dnia 7 listopada 2022 r. skarżąca przedłożyła: 1) oświadczenie, że jego działalność polega na wynajmie i serwisie mobilnych zbiorników bezodpływowych (kabin sanitarnych), klient korzystający z jego usługi w chwili podpisywania umowy uzgadnia warunki wynajmu i serwisu mobilnego urządzenia, tj. ustala indywidualną częstotliwość opróżniania zbiornika, w chwili jakiegokolwiek odstępstwa, porozumiewa się z infolinią w celu ustalenia szczegółów zamówienia, 2) oświadczenie o braku zaległości podatkowych i zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, 3) wykaz pojazdów dot. umowy z M.1 sp. z o.o.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r., nr WOR.6233.2.3.2022.MT, organ pierwszoinstancyjny odmówił spółce wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie gminy Kietrz. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż spółka tylko częściowo uzupełniła braki formalne. Stwierdzając wyłącznie częściowe uzupełnienie żadnych dokumentów podał, że nie został przedłożony (uzupełniony) dokument lub oświadczenie, z którego wynikać będzie gotowość odbioru nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, wcześniej dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia. W tych okolicznościach faktycznych uznał Burmistrz, że skarżąca nie spełnia wymagań ujętych w uchwale NR XEX/159/2012 Rady Miejskiej w Kietrzu z dnia 26 kwietnia 2012 r. w sprawie wymagań jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie gminy Kietrz (Dz. Urz. Woj. Opolsk. 2012 r., poz. 830), dalej jako: "uchwała", w zakresie braku zapewnienia odbioru nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia.
Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniosła spółka wskazując, że wymóg określony w § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały jest niezgody z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2519 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 399), dalej jako: "u.c.p.g.", oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakim powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (Dz. U. z 2021 r., poz. 299), dalej jako: rozporządzenie. Skarżąca podniosła również, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do złożonego przez nią oświadczenia, informującego, że jego działalność polega na wynajmie i serwisie mobilnych zbiorników bezodpływowych (kabin sanitarnych). Przypomniała, że klient korzystający z jej usługi w chwili podpisywania umowy uzgadnia warunki wynajmu i serwisu mobilnego urządzenia, tj. ustala indywidualną częstotliwość opróżniania zbiornika. Zaznaczając przy tym, że w chwili jakiegokolwiek odstępstwa, porozumiewa się z infolinią w celu ustalenia szczegółów zamówienia. Podkreśliła dodatkowo, że nie zajmuje się opróżnianiem przydomowych zbiorników bezodpływowych, tzw. szamb, które znajdują się w gruncie i co do których istnieje ryzyko, że w razie ich przepełnienia dojdzie do przenikania nieczystości do gruntu. Zaznaczyła, że przedmiotem jej działalności jest wynajem i serwis kabiny sanitarnych "ruchome kabiny WC".
Przytoczoną na wstępie decyzją z dnia 16 maja 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczyło materialnoprawną podstawę swojego rozstrzygnięcia, tj. art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 3a, art. 8a ust. 3, art. 9 ust. 1c pkt 1 u.c.p.g. i zaznaczyło, że powołane powyżej przepisy stanowią o obowiązku właściwego organu do wydania decyzji odmawiającej wydania zezwolenia, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z przesłanek określonych w art. 9 ust. 1c u.c.p.g. Zaznaczyło przy tym Kolegium, że wskazana powyżej przesłanka, zobowiązująca organ do wydania decyzji odmawiającej wydania zezwolenia, jest spełniona jeżeli zamierzony sposób gospodarowania odpadami lub nieczystościami ciekłymi jest niezgodny z wymaganiami ustawy i przepisami odrębnymi. SKO zauważyło, że powołana regulacja odsyła do przepisów m. in. prawa miejscowego, wskazując, że jako taki akt normatywny uznać należy wyżej wymienioną uchwałę z 2012 r. Następnie zwróciło uwagę, że akt prawa miejscowego obowiązuje na terenie danej gminy, jeśli nie został usunięty z obrotu prawnego w stosownym trybie. Akcentując, że Kolegium nie posiada kompetencji do badania zgodności z prawem wskazanych przepisów uchwały z przepisami aktów wyższego rzędu. Kontynuując Kolegium przytoczyło treść art. 6 Kpa oraz § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały i wskazało, że powołany akt prawa miejscowego nie zawiera wyłączeń w stosowaniu tego przepisu w odniesieniu do przedsiębiorcy, którego działalność polega na wynajmie i serwisie mobilnych zbiorników bezodpływowych. SKO zaznaczyło nadto, że powołana uchwała nie wskazuje w jaki sposób należy rozumieć pojęcia "zgłoszonych zleceń" oraz "zgłoszenia". Brak wprowadzenia w uchwale definicji wyżej wymienionych pojęć, pozwala przedsiębiorcy, ubiegającemu się o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych oraz mobilnych urządzeń sanitarnych i transportu nieczystości ciekłych, na terenie gminy Kietrz, na dostosowanie ww. przesłanki do rodzaju prowadzonej przez niego działalności. Z uwagi na niezłożenie przez wnioskodawcę dokumentu, umowy, oświadczenia, dotyczącego spełnienia wyżej wymienionej przesłanki uchwały, Burmistrz Kietrza zobowiązany był do odmowy wydania zezwolenia.
Równocześnie SKO zwróciło uwagę, że jego decyzja nie zamyka skarżącej możliwości uzyskania zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych oraz mobilnych urządzeń sanitarnych i transportu nieczystości ciekłych, na terenie gminy Kietrz. Wyeksponowało, że spółka jest uprawniona do złożenia kolejnego wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych oraz mobilnych urządzeń sanitarnych i transportu nieczystości ciekłych, na terenie gminy Kietrz.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się M. sp. z o.o., w skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy Burmistrza Kietrza z 21 grudnia 2022 r., w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie gminy Kietrz,
- art. 64 § 2 Kpa w zw. z art. 8 i art. 8a u.c.p.g. "poprzez uznanie, że Burmistrz Kietrza miał podstawę prawną do wezwania Skarżącej do uzupełnienia dokumentacji w postaci "dokumentu lub oświadczenia, z którego wynikać będzie gotowość do odbioru nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia, podczas gdy obowiązek przedstawienia takiego dokumentu lub oświadczenia nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, co prowadziło do wadliwego ustalenia, że Skarżąca nie spełniła warunków do udzielenia jej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie gminy Kietrz i w konsekwencji nieprawidłowego utrzymania w mocy Decyzji";
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
- § 2 ust. 1 pkt. 5 uchwały w zw. z art. 7 ust. 3a u.c.p.g. w zw. z § 1 rozporządzenia w zw. z art. 7, art. 31 ust. 3 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski (dalej: "Konstytucja") "poprzez wadliwe przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy przepis ten jest sprzeczny z Ustawą i Rozporządzeniem, a w konsekwencji narusza wynikający z art. 7 Konstytucji obowiązek działania przez organy na podstawie i w granicach prawa, a także zakaz ograniczania wykonywania działalności gospodarczej w inny sposób niż na podstawie ustawy, o którym mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Podnosząc te zarzuty autorka skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, w związku ze wszczęciem przez skarżącą procedury usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 40, ze zm.) w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), wniosła o zawieszenie postępowania wszczętego niniejszą skargą do zakończenia ww. procedury.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania akcentując, że jej zdaniem kwestionowane rozstrzygnięcie jest wadliwe. Następnie zaznaczyła, że wymóg wprowadzony w § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały jest sprzeczny z regulacjami wynikającymi z art. 7 ust. 3a ustawy jak i powołanego powyżej rozporządzenia. Uzasadniając wniosek o zawieszenie postępowania, strona skarżąca przedłożyła kopię wezwania z dnia 25 lipca 2023 r. skierowanego do Rady Miejskiej w Kietrzu do usunięcia naruszenia prawa i uchylenia § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały. W ocenie spółki jest to okoliczność uzasadniająca zawieszenie postępowania, bowiem rozpatrzenie wezwania "będzie przekładał się w oczywisty sposób na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, uzasadniony jest wniosek o zawieszenie postępowania wszczętego niniejszą skargą do czasu zakończenia postępowania z wezwania do usunięcia ww. naruszenia".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w treści kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił zawieszenia postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że zakończenie sprawy w związku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, nie ma wpływu na zaistnienie przesłanek do zawieszenia postępowania sądowego w sprawie. Akcentując, że podnoszone we wniosku okoliczności, nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli legalności postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia 16 maja 2023 r. Z rozstrzygnięciem w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania nie zgodziła się strona skarżąca, jej zażalenie zostało odrzucone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt III OZ 651/23. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie było niedopuszczalne, bowiem art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej w skrócie: "P.p.s.a.", nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania. Przypomniał, że art. 131 P.p.s.a. przewiduje wyłącznie zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), dalej: P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 P.u.s.a., zgodnie, z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie – na podstawie art. 135 P.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty, bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. Zbędne jest ponowne jego przedstawienie w tej części uzasadnienia. Sąd za zasługujące na akceptacje uznaje, co do zasady, stanowiska organów pierwszej i drugiej instancji przytoczone powyżej. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Kietrza w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości płynnych na terenie gminy Kietrz.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.c.p.g. na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie: opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych (pkt 2), ochrony przed bezdomnymi zwierzętami (pkt 3) i prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, a także grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części (pkt 4) wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Organem właściwym do wydania wskazanej zgody jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług, stosowni do art. 7 ust. 6 u.c.p.g.
Z kolei, co wymaga podkreślenia, stosownie do art. 7 ust. 3a u.c.p.g. rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. W oparciu o ten przepis Rada Miejska w Kietrzu podjęła uchwałę z dnia 26 kwietnia 2012 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy Kietrz (Dz. Urz. Woj. Opolsk. z dnia 13 czerwca 2012 r. poz. 830), nadal jako: "uchwała". Z treści § 2 ust. 1 uchwały wynika, że przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Gminy Kietrz powinien posiadać bazę techniczno-sprzętową, służąca do garażowania pojazdów, wyposażoną w stanowisko do mycia i dezynfekcji pojazdów (jeżeli te czynności dokonywane są poza bazą techniczno-sprzętową, winien załączyć dodatkowo umowę z firmą, która świadczy usługi), spełniającą wymogi techniczne, bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowe, ochrony środowiska. Przedsiębiorca powinien przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnianie tych wymogów (pkt 1); udokumentować prawo do władania bazą (wyciąg z księgi wieczystej, akt notarialny, umowa dzierżawy, umowa najmu, użyczenia, itp.) (pkt 2), posiadać odpowiednie środki transportu do przewozu nieczystości ciekłych, a mianowicie pojazdy asenizacyjne spełniające wymagania techniczne określone w przepisach regulujących warunki techniczne pojazdów (pkt 3); czytelnie, obustronnie oznakować nazwą firmy ("logo") tabor samochodowy i specjalistyczny używany do prowadzenia przedmiotowej działalności (pkt 4); zapewnić odbiór nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia (pkt 5).
Na mocy art. 8a ust. 1 u.c.p.g. przed podjęciem decyzji w sprawie wydania zezwolenia wójt, burmistrz lub prezydent miasta może wezwać przedsiębiorcę do uzupełnienia, w wyznaczonym terminie, jednak nie krótszym niż 14 dni, brakującej dokumentacji poświadczającej, że przedsiębiorca spełnia warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności objętej zezwoleniem (pkt 1), dokonać kontrolnego sprawdzenia faktów podanych we wniosku o udzielenie zezwolenia w celu stwierdzenia, czy przedsiębiorca spełnia warunki wykonywania działalności objętej zezwoleniem (pkt 2). Natomiast odmowa wydania zezwolenia, jego zmiana i cofnięcie zezwolenia następuje w drodze decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, stosownie do art. 8a ust. 3 u.c.p.g. Obowiązujący art. 9 ust. 1c u.c.p.g. nakłada na organ obowiązek odmowy wydania zezwolenia z art. 7 ust. 1 u.c.p.g. jeżeli zamierzony sposób gospodarowania odpadami lub nieczystościami ciekłymi jest niezgodny z wymaganiami ustawy i przepisami odrębnymi (pkt 1), mógłby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska (pkt 2), przedsiębiorca ma zaległości podatkowe lub zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne (pkt 4).
W dniu 21 października 2022 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie aktualnego zaświadczenia lub oświadczenia o braku zaległości podatkowych oraz braku zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne, dokumentu lub oświadczenia, z którego wynikać będzie gotowość odbioru nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia, wykazu pojazdów objętych umową współpracy z firmą M.1 sp. z o.o. Przy piśmie z dnia 7 listopada 2022 r. skarżąca przedłożyła: 1) oświadczenie, że jej działalność polega na wynajmie i serwisie mobilnych zbiorników bezodpływowych (kabin sanitarnych), klient korzystający z jego usługi w chwili podpisywania umowy uzgadnia warunki wynajmu i serwisu mobilnego urządzenia, tj. ustala indywidualną częstotliwość opróżniania zbiornika, w chwili jakiegokolwiek odstępstwa, porozumiewa się z infolinią w celu ustalenia szczegółów zamówienia, 2) oświadczenie o braku zaległości podatkowych i zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, 3) wykaz pojazdów dot. umowy z M.1 sp. z o.o.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca do dnia wydania przez Burmistrza decyzji z dnia 21 grudnia 2022 r. nie uzupełniła dokumentu lub oświadczenia, z którego wynikać będzie gotowość odbioru nieczystości ciekłych systematycznie wg zgłoszonych zleceń, w czasie nie dłuższym niż 48 godzin od daty zgłoszenia. Z uwagi na powyższe organ odmówił wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w wyżej wymienionym zakresie, powołując się na treści § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały. W treści uzasadnienia organ I instancji zwrócił również uwagę, że zapis ten jest istotny z uwagi na zapobieganie przepełnianiu się zbiorników bezodpływowych i wycieku nieczystości ciekłych, a co za tym idzie, degradacji środowiska. Burmistrz wyeksponował, że każdy dzień zwłoki w realizacji usługi polegającej na opróżnieniu zbiorników bezodpływowych i transporcie nieczystości ciekłych do wskazanej we wniosku stacji zlewnej stwarza poważne ryzyko wycieku nieczystości ciekłych poza zbiornik bezodpływowy. Strona skarżąca w odwołaniu podnosiła, że przedmiotem jej działalności jest wynajem i serwis mobilnych zbiorników bezodpływowych, niemniej SKO w decyzji z dnia 16 maja 2023 r. zwróciło uwagę, że uchwała nie zawiera wyłączeń w stosowaniu § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały, w odniesieniu do przedsiębiorcy, którego działalność polega na wynajmie i serwisie mobilnych zbiorników bezodpływowych. Akcentując, przy tym, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego Kolegium nie posiada instrumentów prawnych do kontroli podjętej uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego.
W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji jest słuszne. Akty prawa miejscowego, a takim jest uchwała, obowiązują, dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego w sposób wynikający ze stosownych przepisów prawa regulujących powyższą materię (np. przez zmianę uchwały, rozstrzygnięcie nadzorcze czy przez sąd). Obowiązywanie aktu prawa miejscowego obligowało zarówno podmiot występujący o uzyskanie zezwolenie, jak i organy administracyjne, do stosowania zawartych w niej zapisów.
Uchwała wydana na podstawie art. 7 ust. 3a u.c.p.g. stanowi, w świetle art. 87 ust. 2 w zw. z art. 94 Konstytucji RP, źródło powszechnie obowiązującego prawa i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym akt ten znajduje się w obrocie prawnym i o ile nie zostanie stwierdzona jego nieważność bądź nie zostanie zmieniona we własnym zakresie przez organ, który ją podjął, wywołuje określone skutki i ustala określony nią porządek prawny. Jak już wskazano powyżej, stanowi bowiem akt prawa miejscowego, który wiąże nie tylko organ, który ją wydał, lecz również z mocy samej ustawy osoby trzecie.
W konsekwencji podniesione przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące wadliwości zapisu zawartego w § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały, jako niezgodnego z obowiązującymi przepisami uchwały i rozporządzenia, mającego zastosowania w sprawie, były nieuzasadnione w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującego kontrolą decyzję Kolegium z dnia 16 maja 2023 r. Na dzień rozpatrywania skargi z dnia 27 lipca 2023 r. kwestionowany zapis jest częścią porządku prawnego obowiązującego na terenie Gminy Kietrz, a tym samym wydane w oparciu o jego dyspozycję rozstrzygnięcia przez organy obu instancji były prawidłowe. Podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, były niezasadne.
Zdaniem Sądu organy obu instancji przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe, pozwalające w oparciu o zgromadzony materiał wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Zdaniem Sądu nie zasługują z powyższych też względów zarzuty sformułowane i argumenty zawarte w skardze. Akceptując stanowisko organów wyrażone w objętych skargą rozstrzygnięciach i uznając jej niezasadność Sąd miał również na uwadze, zarówno to, że organy wskazały – stosownie do art. 107 § 3 Kpa – podstawy faktyczne i prawne wydanych decyzji, jak i to, że wyjaśniając motywy zaskarżonej decyzji Kolegium prawidłowo odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu.
Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw, a także Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skargę należało oddalić.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI