I SA/Op 258/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2017-07-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
sądy administracyjnewłaściwość sąduodrzucenie skargidobra osobisteodszkodowaniepostępowanie administracyjnejurysdykcja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę skarżących na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, uznając sprawę o odszkodowanie i naruszenie dóbr osobistych za niedopuszczalną w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Skarżący E. Ś. i S. Ś. wnieśli skargę do WSA w Opolu, która pierwotnie dotyczyła decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości, jednak rozszerzyli ją o żądania odszkodowania i stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych. Sąd, wyłączając tę część sprawy do odrębnego postępowania (sygn. I SA/Op 258/17), uznał, że tego typu roszczenia nie należą do właściwości sądów administracyjnych, które są powołane do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawą. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi E. Ś. i S. Ś. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Pierwotnie skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 marca 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. (sygn. akt I SA/Op 33/17). Jednakże, skarżący rozszerzyli swoje żądania, zarzucając organom podatkowym celową dyskryminację przez ponad 10 lat, naruszenie wolności i praw obywatelskich, oraz domagając się zasądzenia odszkodowania. Zarządzeniem przewodniczącego, ta część sprawy została wyłączona do odrębnego postępowania pod sygnaturą I SA/Op 258/17. Burmistrz Namysłowa wniósł o odrzucenie skargi, argumentując jej niedopuszczalność w zakresie żądań odszkodowania i naruszenia dóbr osobistych. Sąd administracyjny, powołując się na art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., stwierdził, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie enumeratywnie wyznaczonym przez ustawę. Roszczenia dotyczące ochrony dóbr osobistych i odszkodowania, oparte na przepisach Kodeksu cywilnego, co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd podkreślił, że nawet jeśli żądania mają związek z postępowaniem administracyjnym, to ich charakter cywilnoprawny wyklucza rozpoznanie ich przez sąd administracyjny. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takich żądań, ponieważ należą one do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, takie jak ochrona dóbr osobistych czy odszkodowanie, nawet jeśli są powiązane z postępowaniem administracyjnym, powinny być dochodzone przed sądami powszechnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 57 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 52 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 23-24

Kodeks cywilny

k.c. art. 24 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

k.c. art. 417¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 417²

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

O.p. art. 260

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 261

Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 160

Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 141

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 270a

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądania skarżących dotyczące odszkodowania i naruszenia dóbr osobistych nie należą do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Żądania ochrony dóbr osobistych, czy odszkodowawcze nie były przedmiotem postępowania administracyjnego. Co do zasady takie roszczenie odszkodowawcze ma charakter cywilnoprawny, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny.

Skład orzekający

Krzysztof Bogusz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących roszczeń cywilnoprawnych, nawet jeśli wywodzą się z postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie żądania cywilnoprawne zostały rozszerzone w ramach skargi administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię właściwości sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe kierowanie spraw do odpowiednich organów.

Kiedy skarga administracyjna staje się sprawą cywilną? Sąd wyjaśnia granice jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 258/17 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2017-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 58 par.1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. i S. Ś. przeciwko Burmistrzowi Namysłowa w przedmiocie odszkodowania i naruszenia dóbr osobistych postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 16 stycznia 2017r. E. Ś. i S. Ś. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 marca 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. Sprawę tą zadekretowano pod sygnaturą akt I SA/Op 33/17.
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017r. WSA w Opolu oddalił skargę w wyżej wskazanym przedmiocie.
W skardze zawarte zostały treści wskazujące na dalsze żądania skarżących .W szczególności skarżący poza żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w Opolu z dnia 17 marca 2017r. zarzucili organom podatkowym I i II instancji celową dyskryminację przez ponad 10 lat i naruszenie ich wolności i praw obywatelskich i wnieśli o orzeczenie tego naruszenia i zasądzenie od organów solidarnie odszkodowania
Dlatego zarządzeniem przewodniczącego z dnia 5 lipca 2017r. na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. Dz. U. 2017 poz. 1369) i § 27 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 14 Prezesa NSA z dnia 6 sierpnia 2015r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych wyłączono ze sprawy ze skargi na decyzję SKO w Opolu z dnia 17 marca 2017r. sygn. akt I SA/Op 33/17 sprawę ze skargi E. i S. Ś. przeciwko Burmistrzowi Namysłowa o odszkodowanie i naruszenie dóbr osobistych, którą zadekretowano pod sygnaturą I SA/Op 258/17.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Namysłowa wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. W szczególności organ wnosił o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej w zakresie stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych i zasądzenia odszkodowania, a na wypadek uznania skargi jako żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania organ wnosił o jej oddalenie w uwagi na brak przesłanek z art. 149 § 2 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. ( art.3 § 3 P.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika że w pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 P.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Żądania ochrony dóbr osobistych, czy odszkodowawcze nie były przedmiotem postępowania administracyjnego.
Żądania zgłoszone przez E. Ś. i S. Ś. mają co prawda związek z decyzjami administracyjnymi wydanymi w postępowaniu podatkowym w przedmiocie podatku od nieruchomości, lecz oparte są na przepisach dotyczących ochrony dóbr osobistych ewentualnie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza przy wykonywaniu władzy publicznej
Dobra osobiste człowieka chronione są przepisami Kodeksu cywilnego. Dochodzenie ich naruszenia reguluje art. 23-24 K.c. Jedną z form ochrony jest prawo żądania odszkodowania w razie wyrządzenia szkody majątkowej (art. 24 § 2 K.c.)
Co do zasady takie roszczenie odszkodowawcze ma charakter cywilnoprawny, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Jeżeli natomiast jest to żądanie nie związane z ochroną dóbr osobistych, tylko zgłoszone w ramach ogólnej odpowiedzialności za szkodę, to sąd administracyjny także nie jest właściwy.
Do dnia 31 grudnia 2006 r. przesłanki i zakres odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez np. decyzje podatkowe były określone w art. 260 i 261 Ordynacji podatkowej. Podobna regulacja obowiązywała w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. art. 160 K.p.a.). Ustawą z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych ustaw (Dz. u. 2006 nr 217 poz. 1590) uchylono art. 261 O.p. i wprowadzono nowe brzmienie art. 260 O.p. Zgodnie z nim do odpowiedzialności odszkodowanej stosuje się przepisy prawa cywilnego.
Przepisy o odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przewidziane obecnie w art. 417 , 417 ¹ i 417 ² Kodeksu cywilnego wprowadzone zostały ustawą z 17 czerwca 2004r. , o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (...) (Dz. U. 2004 Nr 162 poz. 1692) , którą to ustawą jednocześnie uchylono przepis art. 160 K.p.a.
Postępowanie sądowe w sprawach cywilnych unormowane jest przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego ( art. 1 K.p.c. ). Zgodnie zaś z art. 2 § 1 K.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
W świetle art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę tę należało odrzucić.
Sąd nie znalazł podstaw do traktowania skargi jako żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania albowiem czas jego trwania skarżący odnoszą jedynie do "naruszenia ich wolności i praw obywatelskich oraz celowej dyskryminacji przez organy przez okres ponad 10 lat". Ponadto zważyć należy co do instytucji przewlekłości postępowania, iż z art. 141 Ordynacji podatkowej wynika prawo podatnika do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia. Brak wniesienia ponaglenia w stanie prawnym obowiązującym w dniu złożenia skargi (16 stycznia 2017 r.) skutkowałby także odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej w uwagi na niewyczerpanie środka służącego stronie przed jej wniesieniem (por. art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Na marginesie należy zwrócić uwagę, że o kosztach postępowania podatkowego sąd nie rozstrzygał w sprawie I SA/Op 33/17, gdyż skargę oddalono. Nie mogą one być też przedmiotem orzekania w obecnie wyłączonej sprawie. Koszty takie nie zostały zgłoszone przed organami podatkowymi, a przynajmniej z przedstawionych sądowi akt administracyjnych nie wynika, aby w sprawie kosztów postępowania wydano postanowienie, na które przysługiwałoby zgodnie z art. 270a Ordynacji podatkowej zażalenie. Dlatego nawet gdyby skarga dotyczyła kosztów postępowania podatkowego to i w takim wypadku podlegałaby odrzuceniu.
Odrzucając skargę sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania sądowego albowiem w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji brak jest odpowiednika przepisów art. 203 i art. 204 P.p.s.a.
Dla porządku należy też zauważyć, że w sprawie nie zachodził przypadek o jakim mowa w art. 58 § 4 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI