I SA/Op 257/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2024-06-07
NSApodatkoweWysokawsa
VATstawka podatkubudownictwo mieszkaniowespołeczny program mieszkaniowydom przejściowyPKOBbudynek zbiorowego zamieszkaniastałe zamieszkanieWIS

WSA w Opolu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora KIS, uznając, że budynek domu przejściowego dla więźniów nie jest budynkiem stałego zamieszkania, a tym samym nie kwalifikuje się do preferencyjnej stawki VAT 8%.

Spółka wniosła o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) w sprawie stawki VAT na usługę budowy domu przejściowego dla więźniów, argumentując, że obiekt ten powinien być traktowany jako budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym i opodatkowany stawką 8%. Dyrektor KIS uznał jednak, że budynek ten, mimo klasyfikacji do działu 11 PKOB, nie jest budynkiem stałego zamieszkania, co wyklucza zastosowanie preferencyjnej stawki. WSA w Opolu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu, że kluczowe jest kryterium stałego zamieszkania, którego budynek przejściowy nie spełnia.

Spółka A Sp. z o.o. Sp. k. wniosła o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) dotyczącej stawki podatku od towarów i usług (VAT) dla usługi budowy budynku "domu przejściowego" przeznaczonego dla osadzonych przed końcem kary. Spółka argumentowała, że obiekt ten powinien być klasyfikowany jako budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym, co uzasadniałoby zastosowanie preferencyjnej stawki VAT w wysokości 8%. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, odmawiając zastosowania stawki 8% i wskazując na stawkę 23%. Organ uznał, że choć budynek został sklasyfikowany do działu 11 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) jako budynek zbiorowego zamieszkania, to nie spełnia on kluczowego kryterium "stałego zamieszkania", które jest niezbędne do uznania go za obiekt budownictwa mieszkaniowego w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Opolu, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że dla zastosowania stawki 8% konieczne jest spełnienie dwóch warunków: klasyfikacja do działu 11 PKOB oraz charakter budynku jako miejsca "stałego zamieszkania". Sąd uznał, że pobyt w domu przejściowym ma charakter tymczasowy, związany z procesem resocjalizacji i readaptacji, a nie zaspokajaniem podstawowych potrzeb mieszkaniowych w sposób stały. W związku z tym, budynek ten nie wpisuje się w cele społecznego programu mieszkaniowego, a tym samym nie kwalifikuje się do preferencyjnej stawki VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, budynek domu przejściowego nie jest budynkiem stałego zamieszkania, a zatem nie kwalifikuje się do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, co wyklucza zastosowanie stawki VAT 8%.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym kryterium dla zastosowania stawki 8% jest nie tylko klasyfikacja do działu 11 PKOB, ale także charakter budynku jako miejsca "stałego zamieszkania". Pobyt w domu przejściowym ma charakter tymczasowy, związany z resocjalizacją, a nie zaspokajaniem podstawowych potrzeb mieszkaniowych w sposób stały, co odróżnia go od budownictwa mieszkaniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawka podstawowa 22% (w 2023/2024 - 23%) ma zastosowanie, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania stawki obniżonej.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawkę 8% stosuje się do budowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 12a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definiuje budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym, wskazując m.in. na obiekty budownictwa mieszkaniowego.

u.p.t.u. art. 2 § pkt 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definiuje obiekty budownictwa mieszkaniowego jako budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w dziale 11 PKOB.

u.p.t.u. art. 146ea § pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa stawkę podatku w wysokości 23% w roku 2023.

u.p.t.u. art. 146ef § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa stawkę podatku w wysokości 23% w roku 2024, pod pewnymi warunkami.

u.p.t.u. art. 42a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Reguluje kwestie wydawania wiążącej informacji stawkowej (WIS).

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 41 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawka obniżona 8% jest stosowana do czynności wymienionych w ust. 12.

u.p.t.u. art. 42g § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do WIS.

O.p. art. 221

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 3 pkt 5

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek domu przejściowego nie jest budynkiem stałego zamieszkania. Budynek domu przejściowego nie jest obiektem budownictwa mieszkaniowego w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o VAT. Budynek domu przejściowego nie jest zaliczany do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Zastosowanie stawki 23% VAT jest prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Budynek domu przejściowego powinien być traktowany jako budynek zbiorowego zamieszkania sklasyfikowany w dziale 11 PKOB. Budynek domu przejściowego powinien być zaliczony do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Usługa budowy budynku domu przejściowego powinna być opodatkowana stawką 8% VAT.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe jest kryterium stałego zamieszkania pobyt w domu przejściowym ma charakter tymczasowy, związany z resocjalizacją nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych w sposób stały nie wpisuje się w zamierzenia społecznego programu mieszkaniowego

Skład orzekający

Marzena Łozowska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Judecki

sędzia

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"stałego zamieszkania\" w kontekście budownictwa mieszkaniowego i preferencyjnych stawek VAT, zwłaszcza w odniesieniu do obiektów o specyficznym przeznaczeniu (np. penitencjarnym)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku "domu przejściowego" dla osadzonych. Interpretacja pojęcia "stałego zamieszkania" może być różnie stosowana w innych kontekstach budownictwa zbiorowego zamieszkania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych w kontekście specyficznego obiektu budowlanego, jakim jest dom przejściowy dla osadzonych. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne zdefiniowanie "stałego zamieszkania" dla celów podatkowych.

Czy dom dla byłych więźniów to "budownictwo mieszkaniowe"? Sąd rozstrzyga o stawce VAT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 257/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-06-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Marzena Łozowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6563
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1570
art. 5a, art. 42a, art. 41 ust. 12 i ust. 12a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. Spółki komandytowej w [...] na decyzję Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 grudnia 2023 r., nr 0110-KSI2-2.441.54.2023.5.PS w przedmiocie wiążącej informacji stawkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. Sp. komandytowa w [...] (dalej jako: Skarżąca, Strona, Spółka, Wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS, organ) z 20 grudnia 2023 r., którą organ ten, działając na podstawie przepisów art. 221 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2023 r., poz. 2383), dalej: [O.p.] w zw. z art. 42g ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2023 r., poz. 1570, z późn. zm.), dalej: [ustawa o VAT, u.p.t.u.] utrzymał w mocy wiążącą informację stawkową z dnia 20 września 2023 r. (nr 0111-KDSB1-1.440.206.2023.3.WF), sprostowaną postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r. (nr 0111-KDSB1-1.440.206.2023.6.WF), w której określił na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy dla towaru – (budynek) dom przejściowy na terenie Z. przy ul. [...] w [...] klasyfikację do działu 11 PKOB oraz stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23%.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W złożonym do organu w dniu 7 czerwca 2023 r. wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej, dotyczącej klasyfikacji towaru - (budynek) dom przejściowy na terenie Z. przy ul. [...] w [...] - według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, na potrzeby określenia stawki podatku od towarów i usług, w związku z wykonywaną usługą budowy ww. budynku, Spółka podała, że:
"A Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: Wnioskodawca) jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł umowę o roboty budowlane z dnia 2 sierpnia 2022 r., na podstawie której Wnioskodawca jako generalny wykonawca zobowiązał się wobec Skarbu Państwa Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w [...] (dalej: Inwestor) do wykonania robót budowlanych w ramach zadania realizowanego pod nazwą Budowa "[...]" (dalej: Umowa). Umowa obejmuje budowę trzech obiektów: domu przejściowego, pawilonu mieszkalnego, hali produkcyjnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanych przy ul. [...] w [...]. Dla każdego z trzech wyżej wymienionych obiektów wydano odrębną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę.
Przedmiotem niniejszego wniosku jest wyłącznie usługa robót budowlanych w zakresie budowy budynku: dom przejściowy. Roboty budowlane w tym zakresie Wnioskodawca realizuje w oparciu o decyzję nr [...] z 25.11.2021 r. wydaną przez Prezydenta Miasta [...] oraz stosowną dokumentację przekazaną Wnioskodawcy przez Inwestora".
W treści wniosku, w pozycji 32 – informacje uzupełniające – formularza WIS-W/A, opisano:
"Dla terenu objętego w/w budową obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania terenu zatwierdzony Uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z 22.03.2007 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...] z 4.06.2007 r., przy czym inwestycja znajduje się w w/w planie w strefie 2UP - terenu usług o charakterze publicznym, w szczególności budynki zamieszkania zbiorowego związane z zakwaterowaniem na terenie zakładu karnego wraz z funkcjami administracyjnymi i socjalnymi.
Zgodnie z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym (cz. II. pkt. 1), budynek domu przejściowego zaprojektowany został jako jednokondygnacyjny budynek zamieszkania zbiorowego, wolnostojący, kategoria XII.
Zamierzony sposób użytkowania oraz program użytkowy obiektu opisany został w projekcie architektoniczno-budowlanym (cz. II. pkt. 2) w następujący sposób: "Projektowany budynek to budynek zamieszkania zbiorowego. Jest miejscem zamieszkania osadzonych, do którego trafić mają więźniowie na kilka miesięcy przed końcem wyroku. Placówka ma mieć półotwarty charakter. W projektowanym domu przejściowym zaprojektowano 15 pokoi dwuosobowych, w tym jeden pokój przeznaczony dla osób niepełnosprawnych. Zaprojektowano także sale do zajęć grupowych, wspólną jadalnię z kuchnią (bez zmywalni - każdy osadzony posiada własną zastawę), pomieszczenia biurowe dla funkcjonariuszy i pracowników oraz pomieszczenia pomocnicze i techniczne. Proces resocjalizacji prowadzony w domu przejściowym oparty będzie na ścisłej współpracy Służby Więziennej z instytucjami zewnętrznymi tj. kuratorską służbą sądową, organizacjami pozarządowymi, kościołami i innymi organizacjami pomocowymi. Dzięki stworzeniu w domach przejściowych warunków zbliżonych do tych, które znajdują się na zewnątrz jednostek penitencjarnych, skazani zyskają możliwość przystosowania się do samodzielnego funkcjonowania w środowisku otwartym, angażowania się w pracę i działania edukacyjne, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnego poziomu kontroli. Zdobycie przygotowania zawodowego dzięki udziałowi w kursach zawodowych, zatrudnienie poza terenem jednostki, jak również zdobycie umiejętności życia w warunkach wolnościowych stanowić będzie kompleksowe wsparcie w procesie resocjalizacji i readaptacji społecznej".
Zgodnie z zestawieniem powierzchni użytkowych w projekcie architektoniczno-budowlanym (cz. II. pkt. 2), powierzchnia użytkowa w domu przejściowym ma wynosić 700,15 m2, przy czym zestawienie powierzchni przeznaczonych na cele mieszkalne w analizowanym budynku przedstawia się następująco:
1) pokoje mieszkalne z łazienką powierzchnia 15,05 m2 x ilość 14 szt (razem 210,7 m2)
2) pokój mieszkalny z łazienką dla niepełnosprawnych powierzchnia 23,7 m2
3) pralnia/suszarnia powierzchnia 15,44 m2
4) palarnia powierzchnia 7,26 m2
5) pomieszczenie gospodarcze powierzchnia 7,42 m2
6) pomieszczenie gospodarcze powierzchnia 6,83 m2
7) świetlica powierzchnia 38,89 m2
8) sala spotkań powierzchnia 36,41 m2
9) jadalnia z aneksem kuchennym powierzchnia 44,11 m2
10) pomieszczenie catering u powierzchnia 16,18 m2
11) pomieszczenie gospodarcze powierzchnia 2,59 m2.
Razem powierzchnie na cele mieszkalne wynoszą 409,53 m2, co stanowi 58,5% udziału powierzchni przeznaczonej na cele mieszkalne do całkowitej powierzchni użytkowej budynku (700,15 m2). Obliczenia dokonano według zasad wynikających z Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych.
Zgodnie z projektem zagospodarowania działki (cz. 1 pkt. 3) budynek domu przejściowego został zlokalizowany na działce ewid. nr a w [...]. Działka ta znajduje się poza terenem istniejącego Z. w [...]. i stanowić będzie odrębny obiekt, przyległy do jednostki. Budynek wraz z terenem przylegającym będzie ogrodzony, zagospodarowany zielenią, wyposażony w urządzenia rekreacyjne (atestowane ławki, stoliki, plac zabaw dla dzieci), boisko wielofunkcyjne i siłownię zewnętrzną.
Według założeń funkcjonalnych Inwestora (opublikowanych na stronie [...]), dom przejściowy pozwoli skazanym na przygotowywanie się w warunkach zbliżonych do wolnościowych, do ich powrotu do społeczeństwa przed końcem kary pozbawienia wolności i wspomoże proces resocjalizacji realizowany przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, przy czym obiekt będzie funkcjonował w oparciu o regulacje obowiązujące dla zakładów karnych typu otwartego.
Według założeń funkcjonalnych Inwestora (opublikowanych na stronie [...]), głównym celem przedsięwzięcia, w ramach którego powstanie przedmiotowy obiekt jest realizacja innowacyjnych działań zmierzających do poprawy systemu penitencjarnego w Polsce pozwalających na zmniejszenie poziomu recydywy, a działania projektowe będą realizowane w ramach trzech uzupełniających się modułów, w tym Moduł 1- "[...]", który zakłada budowę i uruchomienie w Polsce pięciu nowoczesnych kompleksów penitencjarnych ([...], [...], [...], [...], [...]), przy czym każdy z nich będzie się składał z pawilonu mieszkalnego dla ok. 200 osadzonych, hali produkcyjnej oraz domu readaptacji społecznej (tzw. domu przejściowego). Jak podkreśla Inwestor w oficjalnych publikacjach ([...]), utworzenie i funkcjonowanie domów przejściowych będzie miało charakter nowatorski i pilotażowy. Opracowana koncepcja zakłada budowę nowoczesnego budynku z elementami architektury skandynawskiej usytuowanego poza murami jednostki penitencjarnej. W budynku zaprojektowano otwarte i przeszklone pomieszczenia, pozwalające uzyskać efekt przestrzenny obiektu, sprzyjający prowadzeniu oddziaływań resocjalizacyjnych. W energooszczędnym domu przejściowym zaprojektowano 15 pokoi dwuosobowych oraz jeden pokój jednoosobowy, przeznaczony dla osoby niepełnosprawnej. W planach uwzględniono także sale do zajęć grupowych, do zabaw z dziećmi, wspólną jadalnię z kuchnią, pomieszczenia biurowe dla funkcjonariuszy i pracowników, windę oraz szereg pomieszczeń pomocniczych i technicznych. Na zewnątrz budynku zlokalizowane zostaną obiekty małej architektury, np. plac zabaw, altana oraz miejsca parkingowe. Proces resocjalizacji prowadzony w domach przejściowych oparty będzie na ścisłej współpracy Służby Więziennej z instytucjami zewnętrznymi tj. kuratorską służbą sądową, organizacjami pozarządowymi, kościołami i innymi organizacjami pomocowymi. Dzięki stworzeniu w domach przejściowych warunków zbliżonych do tych, które znajdują się na zewnątrz jednostek penitencjarnych, skazani zyskają możliwość przystosowania się do samodzielnego funkcjonowania w środowisku otwartym, angażowania się w pracę i działania edukacyjne, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnego poziomu kontroli. Zdobycie przygotowania zawodowego dzięki udziałowi w kursach zawodowych, zatrudnienie poza terenem jednostki, jak również zdobycie umiejętności życia w warunkach wolnościowych stanowić będzie kompleksowe wsparcie w procesie resocjalizacji i readaptacji społecznej.
Przedstawiony wyżej opis usługi robót budowlanych objętej niniejszym wnioskiem wynika z dostępnych dla Wnioskodawcy materiałów opracowanych przez Inwestora:
- umowa
- dokumentacja projektowa
- decyzja udzielająca pozwolenie na budowę
- oficjalne publikacje na stronach internetowych [...] oraz [...].
W ocenie Wnioskodawcy przedstawiony opis stanu faktycznego świadczy o tym, że Inwestor planuje wykorzystać budowany dom przejściowy jako budynek zamieszkania zbiorowego przeznaczony do stałego pobytu ludzi. Z przytoczonych założeń funkcjonalnych Inwestora, można przyjąć, że osoby osadzone dla których budynek ten jest przeznaczony, będą zaspokajać swoje potrzeby niezbędne do przygotowania się do życia na wolności, w szczególności potrzeby bytowe, emocjonalne, rozwojowe, społeczne. Przez cały okres swojego pobytu w obiekcie, osoby te będą mieszkać, pracować i uczestniczyć we wspólnych zajęciach grupowych. Co istotne, w świetle powyższych założeń funkcjonalnych osoby będą mieszkać w budynku stale i całodobowo korzystać z dedykowanych pomieszczeń mieszkalnych budynku.
Wnioskodawca zwraca uwagę, że założeniem Inwestora jest stworzenie w domach przejściowych warunków zbliżonych do tych, które znajdują się na zewnątrz jednostek penitencjarnych, skazani zyskają możliwość przystosowania się do samodzielnego funkcjonowania w środowisku otwartym, jak również zdobycie umiejętności życia w warunkach wolnościowych. Bez wątpienia zdaniem Wnioskodawcy, podstawową umiejętnością życia w warunkach wolnościowych jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowo-bytowych, a zatem uznać należy, że analizowany budynek temu właśnie będzie służyć. Zdaniem Wnioskodawcy planowany dom przejściowy w sensie fizycznym należy traktować jak budynek przeznaczony do zamieszkania. O tym jak istotną funkcją budowanego domu przejściowego jest zapewnienie osobom tam przebywającym pełnych potrzeb mieszkaniowo-bytowych, zdaniem Strony świadczy projektowane przeznaczenie pomieszczeń w budynku, których łączna powierzchnia użytkowa przekracza połowę powierzchni całkowitej budynku. Świadczy o tym również projektowany sposób zagospodarowania terenu przyległego do budynku poprzez urządzenie zieleni, wyposażenie w urządzenia rekreacyjne (atestowane ławki, stoliki, plac zabaw dla dzieci), boisko wielofunkcyjne i siłownię zewnętrzną. Świadczy o tym również fakt, że według założeń Inwestora budynek wraz z terenem przyległym będzie ogrodzony i posadowiony na odrębnej działce ewidencyjnej, poza terenem właściwego Z.
Wnioskodawca podkreśla, że przedmiotowa inwestycja ma charakter bezprecedensowy i pilotażowy. Powinna być oceniana odmiennie od dotychczasowych realizacji obiektów penitencjarnych. Jak wskazuje Inwestor, inwestycja jest elementem programu pilotażowego o charakterze innowacyjnym, którego celem jest wzmocnienie efektu resocjalizacji i readaptacji. W ocenie Wnioskodawcy przy tak sformułowanych celach programu, zapewnienie potrzeb mieszkaniowo-bytowych osób osadzonych, które wezmą udział w programie, ma znaczenie pierwszorzędne. Należy podkreślić, że projekt budowlany, który został opracowany przez Inwestora i na podstawie którego Wnioskodawca prowadzi budowę analizowanego obiektu w [...] - jednoznacznie określa, że budynek domu przejściowego jest budynkiem zbiorowego zamieszkania, przy czym opisane wyżej funkcje i cele budynku, które wynikają z projektu budowlanego i założeń Inwestora, świadczą o tym, że zaspokajanie potrzeb mieszkaniowo-bytowych osób tam przebywających odbywać będzie się w sposób ciągły.
W ocenie Spółki opisany budynek domu przejściowego powinien zostać zaklasyfikowany dla celów PKOB w grupie 113 w klasie 1130 - Budynki zbiorowego zamieszkania. W konsekwencji zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotowa usługa robót budowlanych w zakresie budowy budynku domu przejściowego powinna być opodatkowana stawką preferencyjną VAT w wysokości 8%.
Na poparcie swojego stanowiska Spółka odwołała się do poszczególnych istotnych w sprawie regulacji, tj. m. in.: art. 41 ust. 12 i art. 12a u.p.t.u. Wskazała, że głównym wyznacznikiem zaliczenia danego obiektu do klasy budynków zbiorowego zamieszkania jest jego użytkowanie i warunki samego obiektu do potrzeb zbiorowego zamieszkiwania określonej grupy ludzi przez określony czas, przy czym okres ten i charakter grupy w ten sposób zamieszkującej winny być ze sobą ściśle związane. Podkreślono, że cele zbiorowego zamieszkania w zakresie osób zamieszkujących określony obiekt, charakteryzują się jednolitością podmiotową osób go zamieszkujących. Jednolitość ta może, jak ma to miejsce w zakresie internatów i burs szkolnych zawężać katalog osób dla których przeznaczony jest tego typu obiekt do osób - uczniów szkół gimnazjalnych i ponad gimnazjalnych. Natomiast w przypadku domów studenta zakres ten obejmuje wyłącznie słuchaczy studiów wyższych, zaś w przypadku aresztów - osoby tymczasowo pozbawione wolności. Nadto, wspólnym dla katalogu obiektów zamieszkania zbiorowego pozostaje fakt wykorzystywania tego obiektu wyłącznie przez osoby w określonym dla obiektu czasie, lecz zawsze poza miejscem swojego stałego miejsca zamieszkania. Tak jest np. w przypadku internatów i burs szkolnych gdzie okres korzystania z tego typu obiektów co do zasady ograniczony jest do okresu trwania zajęć szkolnych. Podobnie w zakresie aresztów, okres ten ograniczony jest do okresu tymczasowego pozbawienia wolności.
Na potwierdzenie powyższego Spółka wskazała na definicję budynków zamieszkania zbiorowego zawartą w § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), zgodnie z którą budynek zamieszkania zbiorowego to budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny.
Zdaniem Strony objęty niniejszym wnioskiem budynek domu przejściowego w sensie fizycznym to budynek przeznaczony do mieszkania. Tak więc odnosząc w/w definicję do przedmiotu zagadnienia, należy przyjąć, że przez pojęcie domu przejściowego w sensie fizycznym należy rozumieć także budynek przeznaczony do mieszkania lub też mieszkanie czy pomieszczenie, w którym się mieszka. Z kolei według Słownika języka polskiego (Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2005, str. 70, kol. 2), przez budowę należy rozumieć m.in. wznoszenie budowli, budowanie (...). Natomiast "budować" to znaczy wznosić budowle, pomieszczenia, ich części lub zespoły. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., strona internetowa www.sjp.pwn.pl), pod pojęciem "budowa" należy rozumieć:
1) "budowanie domu, mostu, drogi itp.; też: miejsce, gdzie trwają takie prace",
2) "zespół i wzajemne powiązanie części składowych całości",
3) "tworzenie, organizowanie czegoś".
Natomiast w myśl wskazanego Słownika "budować" oznacza:
1) " wznosić jakiś obiekt",
2) "konstruować maszyny, urządzenia techniczne",
3) "wpływać dodatnio na kogoś",
4) "tworzyć, organizować coś",
5) "kreślić figury geometryczne".
Spółka wskazała również na posiłkowy charakter przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), przy ustalaniu rodzaju usług wymienionych w art. 41 ust. 12 u.p.t.u. – tj. definicji budowy.
W rezultacie, zdaniem Spółki warunkiem zastosowania 8% stawki podatku, na podstawie art. 41 ust. 12 u.p.t.u., jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze zakres wykonywanych czynności musi dotyczyć dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części. Po drugie, obiekty budowlane lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że transakcja nie może korzystać z preferencyjnej, 8% stawki podatku.
Tym samym, w ocenie Strony usługa będąca przedmiotem wniosku - polegająca na budowie budynku domu przejściowego w ramach kompleksu penitencjarnego w [...], powinna być uznana jako usługa budowy obiektu budowlanego zaliczonego do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, która podlega opodatkowaniu stawką podatku od towarów i usług w wysokości 8%, na podstawie art. 41 ust. 2wzw.z art. 41 ust. 12 oraz art. 146ea pkt 2 oraz art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy".
W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, Spółka pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. przekazała uzupełniające informacje:
1) "Wnioskodawca wyjaśnia, że oczekuje wydania WIS na potrzeby stosowania art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z tym Wnioskodawca w pozycji 56 w sekcji D.1. złożonego druku WIS-W obecnie wskazuje wyłącznie przepis art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług.
2) Wnioskodawca wyjaśnia, że w budynku wskazanym we wniosku będzie 14 pokoi mieszkalnych z łazienką, każdy o powierzchni 15,05 m2 oraz jeden pokój mieszkalny z łazienką dla niepełnosprawnych o powierzchni 23,7 m2. Natomiast wskazana we wniosku informacja, że "W energooszczędnym domu przejściowym zaprojektowano 15 pokoi dwuosobowych oraz jeden pokój jednoosobowy, przeznaczony dla osoby niepełnosprawnej." - stanowi jedynie powtórzenie informacji, jakie Wnioskodawca odnalazł na stronie internetowej Służby Więziennej, które zostały załączone do wniosku z dnia 06.06.2023 r. Niemniej jest to jedynie informacja o charakterze medialnym, a wiążąca dla Wnioskodawcy jako wykonawcy przedmiotowych robót budowlanych jest treść projektu architektoniczno-budowlanego. Wnioskodawca przypuszcza, że jest to omyłka pisarska. Z kolei informacja zawarta w projekcie architektoniczno-budowlanym, że w projektowanym budynku zaprojektowano 15 pokoi dwuosobowych, w tym jeden pokój przeznaczony dla osób niepełnosprawnych – jest prawidłowa i zbieżna z informacją zawartą w zdaniu pierwszym niniejszego punktu. Reasumując, opierając się na projekcie architektoniczno-budowlanym, w analizowanym budynku będzie 14 pokoi mieszkalnych z łazienką oraz jeden pokój mieszkalny z łazienką dla niepełnosprawnych.
3) "Wnioskodawca wyjaśnia, że oczekuje klasyfikacji budynku według PKOB na potrzeby stosowania art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z wykonywaną usługą budowy.
4) Wnioskodawca wyjaśnia, że dla budowanego budynku nie został nadany nr księgi wieczystej. Budynek dopiero powstaje wskutek opisanej we wniosku usługi robót budowlanych, którą realizuje Wnioskodawca. Budynek wraz z działką, na której będzie się znajdował będzie objęty jedną księgą wieczystą. Obecnie dla nieruchomości stanowiącej działkę nr a prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...].
5) W załączeniu Wnioskodawca przedkłada kompletny projekt architektoniczno-budowlany dotyczący budynku wskazanego we wniosku (na płycie CD oraz w wersji papierowej)".
Uwzględniając informacje przekazane przez Spółkę, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 20 września 2023 r. wydał decyzję (nr 0111-KDSB1-1.440.206.2023.3.WF), sprostowaną następnie postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r., w której dla towaru - (budynek) dom przejściowy na terenie Z. przy ul. [...] w [...] - określono:
- w rozstrzygnięciu: PKOB 11;
- w stawce podatku od towarów i usług: 23%;
- w podstawie prawnej: art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy.
W odwołaniu Spółka podnosiła zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i proceduralnego, tj.
1) art. 41 ust. 12, ust. 12a w zw. z art. 2 pkt 12 ustawy o VAT - poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że budynek domu przejściowego nie może zostać zaliczony do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, gdyż nie jest budynkiem służącym do stałego zamieszkania;
2) art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym objętym wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej właściwa stawka podatku od towarów i usług powinna wynosić 23%, podczas gdy stawka ta powinna wynosić 8%;
3) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.) - poprzez przeprowadzenie wadliwego postępowania dowodowego, co w szczególności objawiło się wadliwym ustaleniem, iż budynek domu przejściowego służy jedynie do okresowego pobytu ludzi i nie służy do stałego zamieszkania;
4) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. - poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co objawiło się w szczególności (1) odwołaniem się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), które jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a ponadto (2) sporządzeniem uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego, z którego z początkowej części wynika, że Organ uznaje budynek domu przejściowego za budynek mieszkalny zgodnie z klasyfikacją PKOB, natomiast w drugiej części uzasadnienia Organ uznaje, że budynek ten nie ma charakteru mieszkalnego.
Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istotny poprzez przyjęcie, iż w stanie faktycznym objętym wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej właściwa stawka podatku od towarów i usług wynosi 8%".
Zaskarżoną decyzją z 20 grudnia 2023 r. Dyrektor KIS utrzymał w mocy decyzję – wiążącą informację stawkową z 20 września 2023 r.
W uzasadnieniu wskazał, że istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy organ pierwszej instancji w wydanej w dniu 20 września 2023 r. wiążącej informacji stawkowej w sposób prawidłowy określił dla towaru - (budynek) dom przejściowy na terenie Z. przy ul. [...] w [...] - klasyfikację do działu 11 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych oraz stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu Strony w pierwszej kolejności ponownie przytoczono treść przepisów, które regulują opodatkowanie podatkiem od towarów i usług świadczeń wykonywanych w odniesieniu do obiektów budowlanych zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, wskazując między innymi co, według organu rozumie się w aspekcie art. 41 ust. 12a u.p.t.u. przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym.
W dalszej kolejności wskazano, że według PKOB klasa 1130 "Budynki zbiorowego zamieszkania" obejmuje:
- budynki zbiorowego zamieszkania, w tym: domy mieszkalne dla ludzi starszych, studentów, dzieci i innych grup społecznych, np. domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy dla bezdomnych itp.
- budynki mieszkalne na terenie koszar, zakładów karnych i poprawczych, aresztów śledczych,
- budynki rezydencji prezydenckich i biskupich,
zauważając przy tym, że sama tylko klasyfikacja budynku do działu 11 PKOB nie przesądza o tym, że budynek jest obiektem budownictwa mieszkaniowego.
Akcentowano, że na podstawie zestawienia powierzchni, które przedstawia projekt architektoniczno-budowlany należy stwierdzić, iż co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej budynku będzie wykorzystywana do celów mieszkalnych. Całkowita powierzchnia użytkowa budynku przejściowego - obliczona zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych - wynosi 546,03 m2. Przy czym uwzględnieniu, na potrzeby dokonania klasyfikacji budynku, nie podlega powierzchnia wiatrołapu, holu, przedsionka - jako powierzchnia komunikacji, serwerowni, rozdzielni, pomieszczenia technicznego - jako powierzchnia pomieszczeń technicznych instalacji ogólnobudowlanych. Zdaniem organu II instancji za część mieszkaniową budynku należy uznać takie pomieszczenia jak: pomieszczenie cateringu, jadalnia z aneksem kuchennym, sala spotkań, pokój internetowy, świetlica, pokój spotkań, pokój mieszkalny dla niepełnosprawnych z łazienką, pokoje mieszkalne z łazienkami, pralnia/suszarnia, palarnia, co łącznie stanowi 430,09 m2 powierzchni mieszkalnej, tj. ponad połowę całkowitej powierzchni użytkowej budynku przejściowego. Wskazując na powyższe uznano, że budynek przejściowy - na podstawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - należy identyfikować jako budynek mieszkalny. Organ odwoławczy przyjął, że właściwie w wiążącej informacji stawkowej dokonano klasyfikacji towaru - domu przejściowego - do działu 11 "Budynki mieszkalne". W dziale tym mieści się klasa 1130 "Budynki zbiorowego zamieszkania". W opinii Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, dom przejściowy, który będzie miejscem zakwaterowania więźniów na kilka miesięcy przed końcem wyroku, wpisuje się w pojęcie budynku zbiorowego zamieszkania. Organ zwrócił uwagę, że klasyfikacja budynku przejściowego do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie stanowi kwestii spornej w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, co odzwierciedla uzasadnienie samego odwołania, w którym oceniono, że "w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości sklasyfikowanie budynku domu przejściowego do działu 11 PKOB".
W dalszej kolejności wskazano, by móc określić budynek jako obiekt budownictwa mieszkaniowego muszą być spełnione dwa warunki:
• zaklasyfikowanie budynku do działu 11 PKOB oraz
• budynek musi być budynkiem stałego zamieszkania.
Zwrócono uwagę, że skoro PKOB nie rozróżnia budynków pod względem stałości zamieszkania, z tego powodu w dziale 11 "Budynki mieszkalne" znaleźć można także budynki, które nie są przeznaczone do stałego zamieszkania, takie jak domki wypoczynkowe, domy letnie, internaty, bursy szkolne czy hotele robotnicze. Dalej organ argumentował, że uwzględniając cel jaki przyświecał wprowadzeniu preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług - na podstawie art. 41 ust. 12 pkt 1 u.p.t.u. - niewątpliwe jest, że dodanie przez ustawodawcę kryterium stałego zamieszkania - w pojęcie obiektu budownictwa mieszkaniowego - było działaniem w pełni uzasadnionym i świadomym. Stałość zamieszkania nie jest cechą wszystkich obiektów klasyfikowanych w dziale 11 "Budynki mieszkalne". Klasyfikacja do ww. działu nie przesądza zatem o tym, że dany budynek jest budynkiem stałego zamieszkania. Przeciwnie - zaklasyfikowanie budynku do działu 11 stanowi w istocie jedynie stwierdzenie, że obiekt stanowi budynek mieszkalny. Pojęcie stałego zamieszkania nie pojawia się bowiem w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. To dopiero art. 2 pkt 12 ustawy wprowadza je jako dodatkowy warunek, dla uznania budynku za obiekt budownictwa mieszkaniowego.
Tym samym wskazano, że niewłaściwa jest wybiórcza interpretacja definicji obiektów budownictwa mieszkaniowego, od której uzależnione jest stwierdzenie czy dany obiekt należy do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, a co w konsekwencji rzutuje na właściwą stawkę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zdaniem organu odwoławczego racjonalny ustawodawca - poprzez brzmienie art. 2 pkt 12 u.p.t.u. - dokonał zawężenia warunków stosowania stawki obniżonej precyzując, że korzystać z niej można jedynie w ramach dostawy - oraz pozostałych czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 u.p.t.u. dotyczących - obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, w pojęcie którego wpisują się budynki mieszkalne stałego zamieszkania.
W dalej czynionych rozważaniach Dyrektor KIS dokonując analizy budynku przejściowego, jako obiektu stałego zamieszkania odniósł się do wykładni tego pojęcia - "stałego zamieszkania". Organ stwierdził, że dla ustalenia stałego miejsca zamieszkania nie jest wystarczające samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie natomiast oznacza skoncentrowanie w danej miejscowości swoich spraw życiowych, uczynienie z tej miejscowości głównego ośrodka swojej działalności zawodowej oraz osobistej. Ponadto znaczący dla budynków zbiorowego zamieszkania, klasyfikowanych w dziale 11 PKOB, w kontekście spełnienia definicji obiektu budownictwa mieszkaniowego, jest zwłaszcza czas pobytu - krótkoterminowy bądź długoterminowy, a także jego cel - pobyt związany z pracą, studiami, turystyką bądź zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem organu należy odróżnić pojęcie "zakwaterowania" - pobyt tymczasowy, od "zamieszkania" - pobyt stały. Organ zaznaczył, że w analizowanej sprawie bezspornym jest, że przedmiotem postępowania jest dom przejściowy, do którego - zgodnie z założeniami - więźniowie mają udać się na kilka miesięcy przed zakończeniem odbywania kary. Budynek będzie funkcjonował w oparciu o regulacje obowiązujące dla zakładów karnych typu otwartego, z jednoczesnym zapewnieniem niezbędnego poziomu kontroli. Pobyt w domu przejściowym ma mieć na celu wsparcie w procesie resocjalizacji i readaptacji społecznej. Pobyt w w/w obiekcie nie będzie miał charakteru stałego, a jedynie tymczasowy, przejściowy, w celu rozwinięcia umiejętności życia w społeczeństwie, z którego - w wyniku odbywania kary - więźniowie zostali niejako wykluczeni. Więźniowie nie koncentrują w domu przejściowym swoich interesów życiowych, identyfikują pobyt w nim jako pewien proces, etap, który jest tylko chwilowy. Organ odwoławczy stwierdził, że budynek będący przedmiotem zaskarżonej decyzji można identyfikować jako pewnego rodzaju "przystanek" przed powrotem do swojego stałego miejsca zamieszkania. Dom przejściowy nie będzie posiadał wszystkich cech charakterystycznych dla zakładów karnych i choć jego charakter jest półotwarty, to nadal jest to wyłącznie stworzenie pewnych warunków, stan przejściowy, do którego więźniowie w pełni przywykną dopiero po całkowitym odbyciu kary, tj. po powrocie do miejsca rzeczywiście zaspokajającego ich potrzeby życiowe.
Dlatego też według organu odwoławczego, w sprawie mamy do czynienia z konkretnym etapem, procesem - programem pilotażowym, innowacyjnym, pewnym okresem przejściowym z życia w zakładzie karnym, do nieskrępowanego funkcjonowania w społeczeństwie. Nie sposób zatem uznać, że dom przejściowy jest obiektem stałego zamieszkania, zapewnia stały pobyt. Niewątpliwie więźniowie będą przez pewien czas przebywać w domu przejściowym - jak deklaruje Strona - całodobowo, ale jest to nadal jedynie kilkumiesięczny pobyt, związany z prowadzonym programem, a nie stałe zapewnianie potrzeb mieszkaniowych.
W rezultacie, w ocenie Dyrektora KIS pobytu w domu przejściowym nie sposób utożsamiać ze stałym zamieszkiwaniem. Wyraz "stałe" oznacza dany stan, który charakteryzuje się ciągłością, jest nieprzerwany. Takich cech nie można jednak przypisać pobytowi w domu przejściowym, do którego więźniowie przybywają jedynie na kilka miesięcy i nie identyfikują go z miejscem swoich interesów życiowych.
Końcowo, organ odnosząc się do stawianych zarzutów akcentował, iż dokonując klasyfikacji domu przejściowego do działu 11 "Budynki mieszkalne" Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w istocie uznał, że dom przejściowy na gruncie PKOB stanowi budynek mieszkalny, tj. ponad połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych. Weryfikując jednak drugie z kryterium, które stawiane jest obiektom budownictwa mieszkaniowego, tj. przesłankę stałego zamieszkania - stwierdził, że budynek przejściowy stanowi obiekt przeznaczony jedynie do okresowego zamieszkania. Organ nie podzielił także podniesionych w odwołaniu pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Nie zgadzając się w przedstawionym w decyzji z 20 grudnia 2023 r. stanowiskiem organu odwoławczego, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 41 ust. 2, art. 41 ust. 12 pkt 1, art. 41 ust. 12a w zw. z art. 2 pkt 12 ustawy o VAT - poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że budynek domu przejściowego nie może zostać zaliczony do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, gdyż nie jest budynkiem służącym do stałego zamieszkania;
2) art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym objętym wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej właściwa stawka podatku od towarów i usług powinna wynosić 23%, podczas gdy stawka ta powinna wynosić 8%;
3) art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146ea pkt 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT - poprzez ich niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy;
4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art 191 O.p. w zw. z art. 42g ust. 2 ustawy o VAT - poprzez przeprowadzenie wadliwego postępowania dowodowego, co w szczególności objawiło się wadliwym ustaleniem, iż budynek domu przejściowego służy jedynie do okresowego pobytu ludzi i nie służy do stałego zamieszkania;
5) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 42g ust. 2 ustawy o VAT - poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji (wiążącej informacji stawkowej) wydanej w I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta winna zostać uchylona i Organ powinien orzec ponownie, co do istoty przyjmując, iż w stanie faktycznym objętym wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej właściwa stawka podatku od towarów i usług wynosi 8%".
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ potrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jednocześnie ustosunkowując się szczegółowo do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej: p.p.s.a. ), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).
Z przepisów tych wynika, że uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu wydanej w pierwszej instancji byłoby zasadne jedynie w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. treść zawartego w decyzji rozstrzygnięcia, lub przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo naruszenie prawa stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o zakreślone granice, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.
Jak wynika z art. 42a ustawy o VAT, wiążąca informacja stawkowa, jest decyzją wydawaną na potrzeby opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług, która zawiera: 1) opis towaru albo usługi będących przedmiotem WIS; 2) klasyfikację towaru według działu, pozycji, podpozycji lub kodu Nomenklatury scalonej (CN) albo według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług albo według sekcji, działu, grupy lub klasy Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych albo usługi według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, niezbędną do: a) określenia stawki podatku właściwej dla towaru albo usługi; b) stosowania przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie - w przypadku, o którym mowa w art. 42b ust. 4; 3) stawkę podatku właściwą dla towaru albo usługi. Zgodnie zaś z art. 42g ust. 2 ustawy o VAT, w sprawach dotyczących WIS stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, z wyłączeniem rozdziałów 17,18,19 i 20.
W przypadku, gdy stawka podatku od towarów i usług nie jest uzależniona od zaklasyfikowania danego towaru albo usługi, albo towaru i/lub usługi, które razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu (świadczenie kompleksowe) do odpowiedniej klasyfikacji (CN, PKOB lub PKWiU), ale od spełnienia definicji (opisu) zawartej w odpowiednim przepisie ustawy lub pozycji załącznika do ustawy, przedmiotem postępowania w zakresie wydania WIS jest ustalenie, czy opisany towar lub usługa bądź świadczenie kompleksowe spełnia wymogi wskazane przez ustawodawcę w tym opisie. Natomiast zgodnie z art. 5a ustawy o VAT, towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) lub w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są klasyfikowane według Nomenklatury scalonej (CN) lub klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują działy, pozycje, podpozycje lub kody Nomenklatury scalonej (CN) lub symbole klasyfikacji statystycznych.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy wiążącą informację stawkową z 20 września 2023 r., w której określono Skarżącej na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT dla opisanej w jej wniosku usługi budowy (budynku) domu przejściowego na terenie Z. przy ul. [...] w [...] klasyfikację do działu 11 PKOB oraz stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23%.
Istota sporu na obecnym etapie rozpoznania sprawy, jak też na etapie postępowania przed organami obu instancji stanowi właściwa identyfikacja towaru -(budynku) domu przejściowego na terenie Z. przy ul. [...] w [...] - jako obiektu budownictwa mieszkaniowego, a w rezultacie jako obiektu budowlanego zaliczonego do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Od sposobu rozpoznania budynku przejściowego zależna jest bowiem wysokość stawki podatku od towarów i usług.
Zdaniem Strony Skarżącej powyższy budynek - dom przejściowy winien być identyfikowany jako obiekt budowlany zaliczany do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, a w rezultacie objęty preferencyjną stawką podatku od towarów i usług w wysokości 8%.
Natomiast organy uznały, że budynku przejściowego nie sposób kwalifikować jako obiektu budownictwa mieszkaniowego, pomimo jego klasyfikacji do działu 11 PKOB, ponieważ budynek ten nie spełnia kryterium stałego zamieszkania, tym samym brak było podstaw prawnych do zastosowania stawki podatku VAT w wysokości 8%, na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z art. 41 ust.12 oraz art. art. 146ea pkt 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Na wstępie dalszych rozważań Sądu należy przywołać te regulacje prawne, które według organu odwoławczego zdecydowały o zasadności wskazanej przez organ I instancji, jako prawidłową stawki podatkowej 23%, która winna mieć zastosowanie do spornej w sprawie usługi, jaką jest budowa budynku przejściowego opisanego we wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej.
Jak stanowi art. 41 ustawy o VAT w ustępie 12 pkt 1, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Pojęcie budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym zdefiniowane zostało przez ustawodawcę w treści ustępu 12a w artykule 41 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, oraz obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, a także mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, funkcjonalnie z nimi związaną, z zastrzeżeniem ust. 12b. Ten ostatni przepis przewiduje natomiast, że do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się: (1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2 oraz (2) lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2
Pod pojęciem obiektów budownictwa mieszkaniowego rozumieć zaś należy, jak wynika z treści art. 2 pkt 12 ustawy o VAT, budynki mieszkalne stałego zamieszkania, (podkr. Sądu) sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.
Z kolei zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie PKOB - Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych (PKOB) stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych, rozumianych jako produkty finalne działalności budowlanej. Klasyfikacja ustala symbole, nazwy i zakres poszczególnych grupowań klasyfikacyjnych na czterech poziomach tj.: sekcji, działów, grup i klas.
Rozporządzenie w sprawie PKOB w załączniku 1. część IV. Schemat klasyfikacji z objaśnieniami, wśród obiektów budowlanych będących budynkami wyróżnia budynki mieszkalne, objęte działem 11. i budynki niemieszkalne, objęte działem 12. Wśród budynków mieszkalnych klasyfikacja wyodrębnia: budynki mieszkalne jednorodzinne (grupa 111), budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe (grupa112) oraz budynki zbiorowego zamieszkania (grupa 113, klasa 1130). Klasa budynków zbiorowego zamieszkania, zaliczania do budynków mieszkalnych, zgodnie z treścią wskazanego rozporządzenia, obejmuje domy mieszkalne dla ludzi starszych, studentów, dzieci i innych grup społecznych, np. domy opieki społecznej, hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka, domy dla bezdomnych itp., a także budynki mieszkalne na terenie koszar, zakładów karnych i poprawczych, aresztów śledczych, budynki rezydencji prezydenckich i biskupich. Nie obejmuje ona natomiast szpitali, klinik i budynków instytucji z opieką medyczną (lekarską lub pielęgniarską) oraz zabudowań koszarowych. Z kolei do budynków niemieszkalnych rozporządzenia zalicza np. hotele i budynki zakwaterowania turystycznego, budynki biurowe, przemysłowe i magazynowe.
Zgodnie z objaśnieniami do klasyfikacji zawartych w rozporządzeniu w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Część "mieszkaniowa'' budynku mieszkalnego obejmuje zaś pomieszczenia mieszkalne (kuchnie, pokoje wypoczynkowe, sypialnie), pomieszczenia pomocnicze, piwnice oraz pomieszczenia ogólnego użytkowania (np. wózkarnie, suszarnie).
Zatem, uwzględniając powyższe uregulowania, zdaniem Sądu organy prawidłowo przyjęły (czego nie kwestionuje Skarżąca), że w zakresie art. 41 ust. 12 pkt 1 ustawy o VAT - stawka preferencyjna podatku w wysokości 8% może dotyczyć m.in. dostawy i budowy obiektów budowlanych zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
Jak już wskazano w części wstępnej rozważań, definicję pojęcia budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym odnajdujemy w art. 2 pkt 12 ustawy o VAT, który stanowi, że obiekty budownictwa mieszkaniowego to budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.
Tym samym, wbrew stanowisku Strony Skarżącej, aby budynek stanowił obiekt budownictwa mieszkaniowego muszą być spełnione dwa warunki:
• zaklasyfikowanie budynku do działu 11 PKOB oraz
• budynek musi być budynkiem stałego zamieszkania.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że nawet zakwalifikowanie budynku domu przejściowego do kategorii obiektów budowlanych w świetle uregulowań PKOB, nie przesądza jeszcze o prawie do zastosowania obniżonej stawki VAT. Aby budynek stanowił obiekt budownictwa mieszkaniowego muszą być spełnione dwa warunki zaklasyfikowanie budynku do działu 11 PKOB oraz budynek musi być budynkiem stałego zamieszkania. Jak już wskazano powyżej, pod pojęciem obiektów budownictwa mieszkaniowego rozumieć należy, jak wynika z treści art. 2 pkt 12 ustawy o VAT, budynki mieszkalne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.
Zdaniem Sądu prawidłowo w wiążącej informacji stawkowej dokonano klasyfikacji towaru - domu przejściowego - do działu 11 "Budynki mieszkalne". W dziale tym mieści się bowiem - jak wskazano wcześniej - klasa 1130 "Budynki zbiorowego zamieszkania". Powyższa okoliczność nie budzi wątpliwości ani organu, ani Skarżącej. Osią sporu jest natomiast spełnienie drugiego warunku zawartego w art. 2 pkt 12 ustawy, tj. przesłanki stałego zamieszkania.
Sama ustawa nie definiuje na potrzeby stosowania jej przepisów pojęcia "stałego zamieszkania". "Stałe zamieszkanie" nie występuje też jako kryterium w klasyfikacji budynków w PKOB, do której odwołuje się przepis art. 2 pkt 12 ustawy o VAT.
Ponieważ dla organu odwoławczego znaczący dla budynków zbiorowego zamieszkania, klasyfikowanych w dziale 11 PKOB, w kontekście spełnienia definicji obiektu budownictwa mieszkaniowego, określonej w art. 2 pkt 12 ustawy o VAT, ma przede wszystkim czas pobytu (krótkoterminowy/ długoterminowy), a także jego cel (pobyt związany z pracą/studiami/turystyką/zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych), starając się rozróżnić pojęcie "zakwaterowania" od "zamieszkania" odwołano się za słownikiem języka polskiego PWN, do językowego znaczenia obu tych pojęć, wskazując ,że "zakwaterować" znaczy "przydzielić komuś miejsce czasowego zamieszkania". Z kolei, "zakwaterować się" znaczy "zamieszkać gdzieś tymczasowo".
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego nie sposób uznać, że dom przejściowy jest obiektem stałego zamieszkania, zapewnia stały pobyt. Niewątpliwie więźniowie będą przez pewien czas przebywać w domu przejściowym - jak deklaruje Strona - całodobowo, ale jest to nadal jedynie kilkumiesięczny pobyt, związany z prowadzonym programem, a nie stałe zapewnianie potrzeb mieszkaniowych. W ocenie organu więźniowie nie koncentrują w domu przejściowym swoich interesów życiowych, identyfikują pobyt w nim jako pewien proces, etap, który jest tylko chwilowy. Zamieszkiwanie - stały pobyt - należy przeciwstawiać pobytowi okresowemu w danym miejscu w celach innych niż mieszkalne, w szczególności w celach wypoczynkowych, rekreacyjnych, związanych z pobieraniem nauki, odbywaniem kary bądź prowadzonym procesem resocjalizacyjnym, przygotowawczym czy adaptacyjnym. W realiach, do których odnosi się wiążąca informacja stawkowa z dnia 20 września 2023 r. do czynienia mamy z domem przejściowym, do którego - zgodnie z założeniami - więźniowie mają udać się na kilka miesięcy przed zakończeniem odbywania kary. Budynek będzie funkcjonował w oparciu o regulacje obowiązujące dla zakładów karnych typu otwartego, z jednoczesnym zapewnieniem niezbędnego poziomu kontroli. Pobyt w domu przejściowym ma mieć na celu wsparcie w procesie resocjalizacji i readaptacji społecznej. Jak sama nazwa budynku sugeruje pobyt w ww. obiekcie nie będzie miał charakteru stałego, a jedynie tymczasowy, przejściowy, w celu rozwinięcia umiejętności życia w społeczeństwie, z którego - w wyniku odbywania kary - więźniowie zostali niejako wykluczeni.
W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. W tym miejscu podkreślić jeszcze raz należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jak należy rozumieć pojęcie "stałego zamieszkania". "Stałe zamieszkanie" nie występuje też jako kryterium w klasyfikacji budynków w PKOB, do której odwołuje się przepis art. 2 pkt 12 ustawy o VAT. Stąd dokonując wykładni tego pojęcia odwołać się należy do orzecznictwa sądowego dotyczącego istoty sporu, a także należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wyparowane na gruncie prawa cywilnego, uwzględniającego treść art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2023 r. (I FSK 1727/22), który dotyczył domów studenckich, stwierdził, że "stałe zamieszkanie" nie oznacza jedynie pobytu stałego w rozumieniu zameldowania. Nie zgodził się, że stałe zamieszkanie należy utożsamiać z pobytem stałym rozumianym jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Ponadto w przedmiotowym wyroku Sąd stwierdził, że zamieszkanie należy przeciwstawić pobytowi w danym lokalu w celach innych niż mieszkalne, w szczególności w celach wypoczynkowych czy rekreacyjnych. NSA w powołanym wyroku podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie, które zapadło na kanwie odmiennego stanu faktycznego, że "budynek mieszkalny" to budynek przeznaczony do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, natomiast areszt śledczy nie jest budynkiem zbiorowego zakwaterowania, który mimo, iż jest miejscem pobytu osadzonych, to nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opatach lokalnych.
Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu decydujące jest obiektywne przeznaczenie (budynku) domu przejściowego, którego dotyczył wniosek Skarżącej o wydanie wiążącej informacji stawkowej. Zdaniem Sądu pobyt osadzonego w domu przejściowym ma na celu odbycie (reszty) kary pozbawienia wolności i związane jest prowadzonym procesem resocjalizacyjnym, przygotowawczym czy adaptacyjnym a nie służy zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych. Zasadnie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, że pobyt w domu przejściowym ma mieć na celu wsparcie w procesie resocjalizacji i readaptacji społecznej związany z prowadzonym programem. Nie sposób zatem uznać, że dom przejściowy jest obiektem stałego zamieszkania. Budowa takiego budynku nie wpisuje się w zamierzenia społecznego programu mieszkaniowego; budynek przejściowy zbliżony jest do zakładów karnych, które - zgodnie z utrwalonym stanowiskiem krajowych sądów orzeczniczych - nie wpisują się w pojęcie obiektów budownictwa mieszkaniowego.
W ocenie Sądu, skoro budynek przejściowy nie jest przeznaczony do stałego zamieszkania, nie zaspokaja w istocie podstawowej potrzeby związanej w zapewnieniem miejsca stałego zamieszkania, dedykowany jest zaspokojeniu potrzeb związanych z prowadzonym procesem resocjalizacyjnym, przygotowawczym czy adaptacyjnym, nie spełnia wymogów, o którym mowa w powołanych przepisach ustawy o VAT.
W tym zakresie należy uwzględnić również treść art. 25 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem, gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. W niniejszej sprawie w domu przejściowym osadzony faktycznie przebywa jednak z całą pewnością nie można mu przypisać zamiaru i woli stałego pobytu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pobyt osoby w domu przejściowym wynika z konieczności odbycia kary pozbawienia wolności wynikającej z wyroku karnego a nie z wyboru, woli osadzonego. Trafnie zauważył organ, że budynek przejściowy ma charakter półotwarty, ale konsekwentnie zapewniany jest w nim niezbędny poziom kontroli. Więzień udaje się do budynku przejściowego nie w celu mieszkania, a w celu uczestnictwa w prowadzonym programie. Głównym powodem, dla którego więzień znalazł się w ww. budynku jest odbywanie kary pozbawienia wolności, a zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych ma charakter jedynie uboczny. Bez znaczenia pozostają w tym zakresie argumenty Strony Skarżącej, że skazani zyskają możliwość przystosowania się do samodzielnego funkcjonowania w środowisku otwartym, jak również zdobycie umiejętności życia w warunkach wolnościowych, a także okoliczność, że przedmiotowa inwestycja ma charakter bezprecedensowy i pilotażowy, a w konsekwencji powinna być oceniana odmiennie od dotychczasowych realizacji obiektów penitencjarnych. Także sposób zagospodarowania terenu wokół budynku nie może przesądzać o identyfikacji budynku, na gruncie podatku od towarów i usług.
Zdaniem Sądu argumentacja Skarżącej w tym zakresie wydaje się nie uwzględniać celu wprowadzenia rozpatrywanej preferencji podatkowej. Zasadniczym celem przyznania budownictwu mieszkaniowemu preferencji podatkowych było złagodzenie dla tego rodzaju budownictwa skutków wzrostu stawek podatku od towarów i usług, a tym samym poprawa warunków mieszkaniowych jako jednej z podstawowych potrzeb społecznych. Wprowadzenie pojęcia obiektu budownictwa mieszkaniowego - jak już sama nazwa sugeruje - miało na celu rozwiązanie określonego problemu społecznego, tj. zwiększenie dostępności do własnych mieszkań, domów, poprawę sytuacji mieszkaniowej. Słusznie zauważył organ, że celem wprowadzenia preferencji podatkowej w omawianym zakresie nie było obniżanie kosztów - jak w przypadku przedmiotowej sprawy - budowy budynków, które realizują zgoła odmienny cel niż zapewnianie stałego miejsca zamieszkania, tj. cel związany z prowadzonym procesem adaptacyjnym czy resocjalizacyjnym.
Budynek domu przejściowego nie stanowi budynku stałego zamieszkania, tj. nie wpisuje się w pojęcie obiektu budownictwa mieszkaniowego, stąd też nie jest obiektem budowlanym zaliczonym do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie wymagań, które ustawodawca określił w art. 41 ust. 12-12a oraz w art. 2 pkt 12 ustawy o VAT wprost determinuje konieczność zastosowania do budowy domu przejściowego stawki podstawowej podatku, w wysokości 23%, w oparciu o art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ea pkt 1 i art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Przy czym, stosownie do art. 146ea pkt 1 ustawy, w roku 2023 stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2, art. 110 i art. 138i ust. 4, wynosi 23%. Natomiast w myśl art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do końca roku, w którym suma wydatków wymienionych w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347 i 641) określonych na ten rok w ustawie budżetowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 lipca tego roku, oraz planie finansowym Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przedłożonym zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny albo projekcie tego planu przedstawionym do zatwierdzenia Ministrowi Obrony Narodowej zgodnie z art. 42 ust. 2 i 3 tej ustawy, jeżeli plan ten nie został przedłożony zgodnie z art. 42 ust. 4 tej ustawy, po wyłączeniu planowanych przepływów finansowych w ramach tej sumy wydatków, jest wyższa niż 3% wartości produktu krajowego brutto określonego zgodnie z art. 40 ust. 2 tej ustawy, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2, art. 110 i art. 138i ust. 4, wynosi 23%. Ustawodawca wprowadzając obniżoną stawkę podatku - na podstawie art. 41 ust. 12-12a w związku z art. 2 pkt 12 ustawy -jednoznacznie ograniczył jej stosowanie jedynie do budynków klasyfikowanych do działu 11 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, stałego zamieszkania. Drugiego z warunków nie spełnia dom przejściowy
Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez przeprowadzenie wadliwego podstępowania dowodowego, skutkującą błędnym ustaleniem charakteru domu przejściowego i błędnym określeniem stawki podatku od towarów i usług dla usługi objętej zapytaniem Skarżącej. Materiał dowodowy jest zupełny, zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Do organów podatkowych należy ocena tego, jakie konkretnie działania należy podjąć i jakie zastosować środki dowodowe, aby w sposób najbardziej efektywny zapewnić realizację zasady zupełności postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1226/16). Z kolei określona w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów jest podstawową regułą, która wytycza przebieg postępowania dowodowego, stanowi ona, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego, nie należy ona zatem ani do biegłych, ani też do strony postępowania. Czyniąc zadość tym zasadom, organy podatkowe, gromadząc i oceniając dowody w sprawie, muszą przeprowadzić określone rozumowanie oraz wyciągnąć swobodne wnioski dotyczące stanu faktycznego sprawy. Organ dokonując ustaleń faktycznych na podstawie gromadzonych w toku postępowania informacji wyrabia sobie pogląd na stan faktyczny sprawy i może w związku z tym, wyciągać swobodnie wnioski i swobodnie decydować, jakie normy zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie ustalenia faktyczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1435/16). Dla przyjęcia naruszenia zasady wynikającej z art. 191 O.p., konieczne jest wykazanie, że organ uchybił zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena organu (wyrok WSA w Opolu z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Op 315/24).
W niniejszej sprawie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej działając jako organ odwoławczy podjął niezbędne działania mające na celu dokładne zbadanie przedmiotu wniosku o wydanie WIS. Szczególną wagę organ przywiązał do analizy opisu przedmiotu wniosku oraz przesłanych przez Skarżącą uzupełnień. Wnioski z przeprowadzonej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przedstawił w zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutowi skargi Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie naruszył art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Organ odwoławczy ma możliwość utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, gdy decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a w prowadzonym postępowaniu nie doszło na naruszenia zasad postępowania podatkowego.
Zdaniem Sądu wskazana przez Skarżącą wiążąca informacja stawkowa z dnia 19 listopada 2020 r. nr [...] nie może przesądzać o nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. Organ ma ustawową możliwość jej zmiany bądź uchylenia. Procedurę powyższą zastosowano natomiast, jak podniósł organ w odpowiedzi na skargę, do wskazanej przez Skarżącą wiążącej informacji stawkowej z dnia 6 sierpnia 2020 r. nr [...]. Decyzja powyższa - w wyniku wszczęcia postępowania z urzędu - została wyeliminowana z obrotu prawnego, poprzez wydanie decyzji zmieniającej z dnia 14 sierpnia 2023 r., nr [...].
W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organy rozumowanie, nie narusza zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, wyprowadzone konkluzje co do uznania lub nie uznania określonego faktu za udowodniony są prawidłowe i mieszczą się w ramach przyznanej tym organom swobody oceny dowodów. Organy szczegółowo wykazały przyjęty przez siebie tok rozumowania, konfrontując go ze stanowiskiem przedstawionym przez Skarżącą we wniosku o wydania WIS.
W niniejszej sprawie, organ dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w sprawie, zasadnie wykluczył możliwość klasyfikacji (budynku) domu przejściowego jako obiektu budownictwa mieszkaniowego z uwagi na brak spełnia kryterium stałości zamieszkania.
Nie podzielając zatem żadnego z zarzutów skargi i uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne z prawem, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI