I SA/Op 255/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2012-11-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowypostępowanie egzekucyjnezawieszenie postępowaniapostępowanie karneorgan egzekucyjnytytuł wykonawczyustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że toczące się postępowanie karne nie stanowi podstawy do zawieszenia egzekucji administracyjnej.

Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, argumentując, że sprawa karna dotycząca produkcji tytoniu, od której zależy ustalenie wysokości podatku akcyzowego, nie została jeszcze prawomocnie zakończona. Organy egzekucyjne odmówiły zawieszenia, wskazując na zamknięty katalog przesłanek z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że postępowanie karne nie jest przesłanką do zawieszenia egzekucji administracyjnej, gdyż oba postępowania mają odmienny charakter i cel.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego należności z tytułu podatku akcyzowego za sierpień 2010 r. Pełnomocnik skarżącego wnosił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na toczące się postępowanie karne dotyczące produkcji tytoniu, które miało być kluczowe dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Organy egzekucyjne odmówiły zawieszenia, wskazując, że przyczyny podane przez skarżącego nie mieszczą się w katalogu przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma na celu wyegzekwowanie należności, a nie rozstrzyganie o winie podatnika czy zasadności decyzji podatkowej. Stwierdził, że toczące się postępowanie karne nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ przepisy u.p.e.a. określają zamknięty katalog takich przyczyn, a postępowanie karne nie jest wymienione ani jako przypadek przewidziany w innych ustawach (art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.), ani nie ma podstaw do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) w tym zakresie. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym postępowanie karne nie wpływa na możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, toczące się postępowanie karne nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Postępowanie karne i postępowanie egzekucyjne są odrębnymi postępowaniami o różnych celach. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określają zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a postępowanie karne nie jest wśród nich wymienione. Nie ma również podstaw do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących zawieszenia postępowania z powodu zagadnienia wstępnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Punkt 5 odnosi się do innych przypadków przewidzianych w ustawach, ale tylko tych, które wprost wskazują na zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 56 § 1

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi o zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w u.p.e.a., jednakże w zakresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisy te nie mają zastosowania, gdyż u.p.e.a. zawiera własne regulacje.

O.p. art. 201 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy zawieszenia postępowania jurysdykcyjnego w przypadku zagadnienia wstępnego, nie ma zastosowania do postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 35a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 18

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa art. 201 § 1

k.k.s. art. 69a § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie karne nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określają zamknięty katalog przesłanek zawieszenia. Art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczy zawieszenia postępowania jurysdykcyjnego, a nie egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Niezakończenie postępowania karnego powinno skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej powinien być zastosowany do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie karne nie mieści się bowiem w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionej w pkt 5 w/w przepisu w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W postępowaniu egzekucyjnym nie ocenia się kwestii odpowiedzialności karnej podatnika, a więc faktu, czy brał on udział, czy też nie, w popełnieniu przestępstwa, gdyż są to kwestie dla tego postępowania obojętne. Organ egzekucyjny po otrzymaniu tytułu wykonawczego jest zobowiązany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a przy tym, stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest on uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Skład orzekający

Anna Wójcik

sprawozdawca

Joanna Kuczyńska

członek

Marta Wojciechowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji z powodu toczącego się postępowania karnego lub podatkowego, gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują takiej przesłanki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny odmawia zawieszenia postępowania egzekucyjnego mimo trwającego postępowania karnego, które skarżący uważa za kluczowe dla ustalenia zobowiązania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę odrębności postępowań administracyjnych i karnych oraz ograniczone możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Postępowanie karne nie wstrzyma egzekucji podatku akcyzowego – kluczowe rozstrzygnięcie WSA.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 255/12 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2012-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Anna Wójcik /sprawozdawca/
Joanna Kuczyńska
Marta Wojciechowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 514/13 - Wyrok NSA z 2015-04-14
II FZ 777/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 56 par. 1, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 201 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2012r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 maja 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, po rozpatrzeniu zażalenia M. B. (dalej skarżący) od postanowienia z dnia 28 marca 2012r. wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu działającego jako organ egzekucyjny w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 marca 2012r., nr [...], obejmującego należność z tytułu podatku akcyzowego za sierpień 2010r. – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 23 stycznia 2012r. określającej M. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za sierpień 2010r., wystawiając na tej podstawie tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący należność z przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Dla realizacji tego zobowiązania na podstawie tegoż tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Celnej w Opolu, jako organ egzekucyjny, prowadzi wobec skarżącego egzekucję administracyjną.
Pismem z dnia 1 marca 2012r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia sprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż wyrokiem z dnia 29 lutego 2012r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie M. B., tam oskarżonego o przestępstwo z art. 69a § 1 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007r. Nr 111, poz. 765 ze zm.), na skutek apelacji wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 20 października 2011r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok, mocą którego uznano, iż oskarżony M. B. jest winny produkcji 500 kg tytoniu, i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. We wniosku o zawieszenie egzekucji podkreślono, iż do chwili obecnej nie zostało ustalone w sposób prawomocny, o jakie wartości tytoniu faktycznie chodzi, co ma istotne znaczenie w kontekście wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu decyzji określającej wysokość podatku akcyzowego.
Dyrektor Izby Celnej w Opolu jako właściwy w sprawie organ egzekucyjny, w wyniku rozpatrzenia tego żądania postanowieniem z dnia 28 marca 2012r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazując, że przytoczone we wniosku okoliczności nie mieściły się w żadnej z przesłanek zawieszenia tego postępowania wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako: [u.p.e.a.]
W zażaleniu na to postanowienie (mylnie nazwanym decyzją) pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i zawieszenie z urzędu postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w N. i Sąd Okręgowy w Opolu sprawy karnej prowadzonej przeciwko M. B. W uzasadnieniu ponowił argumentację o konieczności uwzględnienia w tym postępowaniu wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, którym uchylono wcześniejszy wyrok skazujący wydany przez Sąd Rejonowy w N., co doprowadziło do sytuacji, że w aktualnym stanie prawnym skarżący jest niewinny. Sąd Okręgowy w Opolu nakazał przy tym Sądowi Rejonowemu w N. przeprowadzenie ponownych oględzin tytoniu wyprodukowanego poza składem podatkowym w celu ustalenia jego wartości. Wskazał na konieczność respektowania zasad wynikających z wyroków: WSA w Rzeszowie II SA/Rz 2004/11 i WSA w Lublinie z dnia 28.11.1997 r. I SA/Lu 1199/96. Zarzucił nadto przedwczesność wydania decyzji określającej wymiar podatku akcyzowego w kontekście kontynuowanego postępowania karnego. Do zażalenia dołączono kserokopię w/w wyroku Sądu Okręgowego w Opolu wraz z uzasadnieniem.
Po rozpatrzeniu tego zażalenia wskazanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż istotą instytucji procesowej zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest czasowe przerwanie administracyjnego postępowania egzekucyjnego w wyniku powstania przeszkód, ściśle określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a., a żadnej z nich nie odpowiadały okoliczności przedstawione we wniosku. Podkreślił, że katalog przyczyn w tym przepisie określonych ma charakter zamknięty oraz stwierdził, że przytoczony w zażaleniu przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8 z 2005r. poz.60 ze zm.) – dalej jako: [O.p.] nie znajduje zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym i nie jest "innym przypadkiem przewidzianym w ustawach" w rozumieniu art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., gdyż w odesłaniu zawartym w tym przepisie chodzi o te przypadki przewidziane w innych ustawach, które wskazują expressis verbis na zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie mieści się w nim przypadek opisany w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., gdyż przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu jurysdykcyjnym, zasadniczo odmiennym od postępowania egzekucyjnego. Natomiast istota zagadnienia wstępnego wyraża się w tym, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem postępowania jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. W przedmiotowej sprawie taka zależność między postępowaniem egzekucyjnym a postępowaniem karnym, rozstrzygającym kwestę winy sprawcy i wymiar kary, nie występuje. Dyrektor zwrócił uwagę na podkreślany w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 8.06.2000 r. III SA 1865/99) brak wpływu rozstrzygnięć karnych na istnienie czy wysokość zobowiązania podatkowego.
W skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz o wydanie postanowienia o wstrzymaniu w całości postępowania egzekucyjnego, które prowadzi Dyrektor Izby Celnej w Opolu przeciwko skarżącemu.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- prawa materialnego tj. art. 56 § 1 u.p.e.a. polegające na uznaniu braku podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego mimo zasadniczej zmiany stanu prawnego w świetle w/w wyroków sądów powszechnych,
- przepisów postępowania tj. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zakresie nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na istotę rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu, że w sprawie nie występuje jakakolwiek zależność pomiędzy postępowaniem karnym a postępowaniem podatkowym.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w przedmiotowej sprawie nie ma jakichkolwiek podstaw merytorycznych aby uznać, że skarżący powinien w chwili obecnej zapłacić podatek akcyzowy. Wynika to z faktu, że dopiero przeprowadzone postępowanie karne, w tym dowód z oględzin, pozwolą na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. Ten z kolei jest podstawą do prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o ile powstanie tego obowiązku podatkowego w ogóle będzie zasadne. Nie wiadomo bowiem, czy skarżący jedynie sortował odpady tytoniowe, czy był to tytoń dla ludzi czy dodatek do paszy – co może zostać ustalone w postępowaniu karnym. Zatem ignorowanie przez organy zależności miedzy tymi postępowaniami stanowi oczywiste naruszenie prawa. Dlatego też, zdaniem pełnomocnika, prowadzenie postępowania egzekucyjnego przy braku merytorycznych ustaleń jest niedopuszczalne i sprzeczne z prawem, albowiem dopiero po ustaleniu przez sądy powszechne stanu faktycznego będzie można mówić o odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Ponadto pełnomocnik zakwestionował prawidłowość ustaleń organów podatkowych co do obliczenia należnego zobowiązania podatkowego ze względu na ich sprzeczność z treścią zarzutów w sprawie karnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:
Skarga – wbrew zarzutom w niej zawartym – nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.]
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w przedstawionym zakresie, a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd stwierdza, że nie narusza ono prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 maja 2012r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Istota powstałego sporu sprowadza się zatem do ustalenia zasadności odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 marca 2012r. nr [...], dotyczącego należności z tytułu podatku akcyzowego za sierpień 2010r.
Zarzuty podniesione w skardze przez pełnomocnika skarżącego sprowadzają się w istocie do podkreślenia znaczenia postępowania karnego w odniesieniu do wymagalności dochodzonej należności i prowadzenia egzekucji administracyjnej mimo niestwierdzenia winy skarżącego w trwającym nadal postępowaniu karnym. W tym kontekście istotnym argumentem podnoszonym w toku całego postępowania zainicjowanego wnioskiem o zawieszenie egzekucji było to, przed Sądem Rejonowym w N. (sygn. akt: [...]) nadal prowadzone jest postępowanie karne w sprawie M. B. oskarżonego o przestępstwo z art. 69a § K.k.s., w której Sąd Okręgowy w Opolu uchylił wyrok Sądu Rejonowego w N. (sygn. akt: [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskutek tego Sąd Rejonowy w N. podejmuje w tej sprawie czynności procesowe, w tym m.in. dowód z oględzin, mające wykazać ilość tytoniu wyprodukowanego poza składem podatkowym.
W ocenie skarżącego właśnie ta okoliczność uzasadnia zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. przy zastosowaniu przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach prawem przewidzianych.
Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że nie znajdują w niej zastosowania przesłanki opisane w punktach 1-3 cytowanego przepisu. Strona nie wskazywała na wystąpienie żadnej tego rodzaju okoliczności a i materiał dowodowy zebrany w sprawie nie dawał podstaw do takich ustaleń. Nie miało również miejsca żądanie zawieszenie postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela (art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Wierzyciel nie wystąpił również z żądaniem wstrzymania postępowania w myśl art. 35a u.p.e.a. z uwagi na wniesienie powództwa do sądu, kwestionującego istnienie lub wysokość egzekwowanej należności.
Rozważając zatem sporną w sprawie kwestę zasadności zawieszenia postępowania egzekucyjnego odnieść się należy do przesłanki opisanej w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., bo tylko na tej podstawie można rozważać trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym względzie nie sposób podzielić stanowiska skarżącego o istnieniu podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o czyn polegający na wyprodukowaniu poza składem podatkowym wyrobu akcyzowego w postaci tytoniu. Kwestia prawomocnego rozstrzygnięcia w tym postępowaniu o winie skarżącego w popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa nie ma żadnego znaczenia dla toczącego się postępowania egzekucyjnego. Postępowanie karne nie mieści się bowiem w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionej w pkt 5 w/w przepisu w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Podkreślenia wymaga, iż toczące się postępowanie karne skarbowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, w postępowaniu karnym skarbowym pociąga się do odpowiedzialności sprawcę przestępstwa lub wykroczenia skarbowego i wymierza karę za popełniony czyn. Natomiast celem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie należności podatkowej, w tym przypadku określonej w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 23 stycznia 2012r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Odmienny merytorycznie jest zakres tych postępowań. W postępowaniu egzekucyjnym nie ocenia się kwestii odpowiedzialności karnej podatnika, a więc faktu, czy brał on udział, czy też nie, w popełnieniu przestępstwa, gdyż są to kwestie dla tego postępowania obojętne. Trzeba też zauważyć, iż organ egzekucyjny po otrzymaniu tytułu wykonawczego jest zobowiązany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a przy tym, stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest on uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998r., sygn. akt: III SA1418/97). Co do zasady nie zajmuje się więc – bo nie ma do tego kompetencji – badaniem samej decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. W trakcie prowadzenia takiego postępowania organ egzekucyjny może wykonywać jedynie takie czynności, na jakie zezwalają mu przepisy prawa. Dotyczy to także możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które może mieć miejsce jedynie przy zaistnieniu jednej z przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a.
Nie było też zdaniem Sądu podstaw do stosowania w niniejszym postępowaniu przywoływanego przez skarżącego art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w przypadkach nieuregulowanych tą ustawą zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie zawarte w tym przepisie dotyczy więc kwestii nie objętych wprost unormowaniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem w niniejszej sprawie przepisy tego Kodeksu w zakresie podstaw zawieszenia postępowania nie mogły znaleźć zastosowania, gdyż podstawy do zawieszenia tego postępowania zostały wprost wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Jak bowiem wynika z art. 18 u.p.e.a., przepisy K.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane, ale tylko uzupełniająco tj. w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera jednak samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, a to powoduje, że brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego także przepisów art. 97 k.p.a.
Stanowisko o braku podstaw do zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym przesłanki zawieszenia określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. nie budzi wątpliwości w piśmiennictwie (wystąpienie zagadnienia wstępnego - por. P. Pietrasz [w]: Komentarz Lex do art. 56 u.p.e.a.. Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd ten jest ugruntowany (por. wyrok z dnia 28.09.2010 r. I SA/Gl 1008/09 (Lex nr 748175) i z dnia 15.07.2010 r. VII SA/Wa 878/10 Lex nr 676298).
Wobec ścisłego określenia aktu prawnego mającego odpowiednie zastosowanie w sprawie postępowania egzekucyjnego nie sposób, w ocenie Sądu, podzielić stanowiska skarżącego o możliwości zastosowania w tym postępowaniu przepisów Ordynacji podatkowej. Zatem jako przykład wskazanych w pkt 5 art. 56 § 1 u.p.e.a. przyczyn zawieszenia postępowania nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym okoliczności wskazane w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. tj. zawieszenie postępowania z uwagi na sytuację, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wyżej wskazano, przepis ten nie mieści się w kategorii "przypadków wymienionych w innych ustawach" (art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.), albowiem normuje on zawieszenie postępowania w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie – egzekucyjnym. Przykładem zawieszenia postępowania egzekucyjnego na mocy tego przepisu może być np. art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, w którym wprost przewidziano obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji tam opisanej, czy też art. art. 159 ust. 2 Prawa bankowego. Natomiast przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w żadnym razie nie wskazuje na powinność zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd podziela zatem przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentację organu, iż przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może być wskazywana przez skarżącego okoliczność niezakończenia postępowania karnoskarbowego, która w jego ocenie wyczerpuje przesłankę opisaną w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten, jako podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie może znaleźć zastosowania ani na podstawie art. 18 u.p.e.a. (ten bowiem zawiera odesłanie do odpowiedniego zastosowania przepisów K.p.a. i to jedynie w sprawach nieuregulowanych przepisami u.p.e.a.), ani z uwagi na brzmienie art. 56 § 1 pkt 5, który przewiduje przypadki zawieszenia postępowania określone w innych ustawach, jednak tylko te, które dotyczą zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powołany w skardze art. 201 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy natomiast zawieszenia postępowania rozpoznawczego.
Skoro zatem w sprawie nie wystąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., to zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prawidłowo przyjmując, że toczące się przed Sądem Rejonowym w N. postępowanie karne nie miało wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego. Prezentowane w skardze i szeroko w tym zakresie uzasadniane stanowisko, że wynik postępowania karnego jest nieodzowny do wydania decyzji podatkowej w sprawie określenia należności w zakresie podatku akcyzowego za sierpień 2010r., nie ma znaczenia dla rozpoznawanej tu sprawy, której przedmiotem – co należy przypomnieć – nie są kwestie związane z prawidłowością wymiaru podatku, lecz dotyczące toku postępowania egzekucyjnego.
W związku z powyższym jedynie na marginesie można zauważyć, że w doktrynie i orzecznictwie zaaprobowane zostało stanowisko, które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że pomiędzy postępowaniem karnym, istotą którego jest ustalenie winy za popełnienie określonego czynu karalnego, a postępowaniem podatkowym nie zachodzą na tyle ścisłe zależności, by skutkowały zawieszeniem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011r., sygn. akt: I FSK 241/10).
Trafnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu stwierdził brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 56 § 1 u.p.e.a. Wskazane bowiem przez skarżącego przyczyny stanowiące, jego zdaniem, podstawy do zawieszenia postępowania, jako niewymienione w katalogu przesłanek zobowiązujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku.
Reasumując stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 151 p.p.s.a. dało podstawę do oddalenia skargi.
-----------------------
9

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI