I SA/OP 252/24

I SA/Op 252/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Komorowska-Kaczkowska
Beata Kozicka
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 9 stycznia 2024 r., nr 002/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza na rzecz strony skarżącej W. S. od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. S. (dalej jako: strona, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu (dalej jako: organ) nr 002/2024 z dnia 9 stycznia 2024 r. w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Opolu z dnia 5 września 2023 r. nr BP 164.8110.2531.2023.MZ.RDM o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Z akt sprawy wynika, iż decyzja nr BP164.8110.2531.2023.MZ.RDM z dnia 05.09.2023 roku w sprawie odmowy przyznania pomocy, wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu po rozpoznaniu wniosku W. S. o udzielenie pomocy finansowej, została wysłana w dniu 08.09.2023 roku listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym jako adresata przesyłki wskazano J. S. Decyzja została doręczona w dniu 19.09.2023 roku J. S. Jako adresata decyzji wskazano J. S. "reprezentującą Pana W. S.".
Odwołanie od przedmiotowej decyzji wraz z pismem wnoszącym o przywrócenie terminu złożyła J. S. w kancelarii Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, w dniu 22.11.2023 roku - w 64 dniu od doręczenia jej zaskarżonej decyzji.
W dniu 01.12.2023 roku odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało przekazane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu nie znalazł podstaw do uznania odwołania, nie wydał nowej decyzji w sprawie i przekazał je w dniu 11.12.2023 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu.
W dniu 09.01.2024 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wydał zaskarżone postanowienie nr 002/2024 w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jako adresata postanowienia wskazał J. S. "reprezentującą Pana W. S.". Postanowienie zostało odebrane w dniu 12.01.2024 r. przez J. S. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako adresata przesyłki wskazano J. S.
Wcześniej, bo w dniu 03.01.2024 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wydał postanowienie nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako adresata postanowienia wskazał J. S. "reprezentującą Pana W. S.". Postanowienie zostało odebrane w dniu 08.01.2024 r. przez J. S. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako adresata przesyłki wskazano J. S.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nr 002/2024, w którym jako podstawę prawną wskazano m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199), organ wskazał, iż odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Opolu z dnia 5 września 2023 r. nr BP 164.8110.2531.2023.MZ.RDM o odmowie przyznania pomocy finansowej wraz z pismem o przywrócenie terminu pełnomocnik W. S. – J. S. - złożył w kancelarii Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, w dniu 22.11.2023 roku, a zatem w 64 dniu od doręczenia zaskarżonej decyzji, co oznacza że strona uchybiła obowiązkowi wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (doręczenie decyzji – w ocenie organu - nastąpiło bowiem w dniu 19.09.2023 r.).
Mając na uwadze powyższe organ uznał, że jeśli przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 19.09.2023 roku, to termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 03.10.2023 roku.
Organ wskazał przy tym, iż w przypadku uchybienia terminowi na wniesienie odwołania, organ odwoławczy - zgodnie z art. 134 k.p.a - stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący wywiódł skargę od powyższego postanowienia, w której zarzucił;
- naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie, podczas gdy zarówno w doktrynie jak i w judykaturze dominuje pogląd, według którego wydanie przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu uchyla możliwość równoczesnego wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zastosowanie przedmiotowego przepisu jest niedopuszczalne.
Alternatywnie - na wypadek gdyby sąd uznał dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania za dopuszczalne - Skarżący sformułował zarzuty:
2. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności występujących w sprawie świadczących o braku winy w niedochowaniu terminu na dokonanie czynności; niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności istotnych;
3. naruszenie art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz brak sprecyzowania, uzasadnienia i wykazania, z jakich powodów organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2) zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia - takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie to, zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że akt ten wydany został z istotnym naruszeniem prawa procesowego, co powodowało konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odwołanie musi być bowiem wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3). W stanie faktycznym sprawy, znalazła zastosowania ogólna norma z art. 129 § 2 k.p.a. w myśl której, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Zauważyć nadto należy, że przesłanki wydania rozstrzygnięcia w oparciu o ww. art. 134 k.p.a. - tj. niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminowi do wniesienia odwołania - są odrębnymi instytucjami proceduralnymi, a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminowi wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. określa zatem niezależne od siebie przeszkody do rozpatrzenia odwołania, co oznacza, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nie obejmuje przypadku utożsamianego z uchybieniem terminowi do jego wniesienia i odwrotnie.
Przepis art. 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie.
Zagadnienie niedopuszczalności odwołania rozpatruje się zwykle, wyróżniając jej przedmiotowe i podmiotowe przyczyny. Te pierwsze kojarzone są z brakiem przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez przepisy prawa możliwości kwestionowania decyzji w administracyjnym toku instancji. Z sytuacją niedopuszczalności odwołania z tych powodów mamy do czynienia wówczas, gdy:
1) decyzja nie weszła do obrotu prawnego przez jej doręczenie lub ogłoszenie stronie w formie ustnej;
2) zaskarżony akt lub czynność organu administracji nie jest decyzją w rozumieniu Kodeksu;
3) wyczerpano już administracyjny tok instancji;
4) z mocy przepisu ustawowego wyłączono możliwość zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji, przewidując inny środek ochrony (np. wniesienie odwołania lub powództwa do sądu powszechnego bądź skargi do sądu administracyjnego, z pominięciem administracyjnego trybu weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia);
5) zaskarżono decyzję, w stosunku do której strona skutecznie zrzekła się prawa do wniesienia odwołania, przez co zyskała ona przymiot ostateczności i prawomocności.
Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki zaskarżenia decyzji przez podmiot, który nie ma legitymacji procesowej do skorzystania z tego środka lub wniesienia odwołania przez stronę pozbawioną zdolności do czynności prawnych.
Ustalenie, czy odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu, jest z kolei warunkiem uznania dokonanej czynności za prawnie skuteczną. Rozpatrzenie odwołania mimo przekroczenia go kwalifikowane jest - jeśli termin ten nie został przywrócony w trybie art. 59 k.p.a. - jako rażące naruszenie prawa, a więc wadliwość skutkująca uruchomieniem sankcji nieważności wobec wydanej przez organ odwoławczy decyzji
Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, winno być zatem poprzedzone bezspornymi ustaleniami, po pierwsze co do prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu I instancji, od której środek zaskarżenia został wniesiony, a po drugie - ustaleniami co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia i także co do wymogów formalnych tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminowi jest bowiem rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, gdyż zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 64/23).
Skuteczne doręczenie decyzji stronie jest więc istotnym aspektem postępowania, gdyż wobec braku takiego doręczenia nie rozpoczyna się w ogóle bieg terminu do wniesienia odwołania. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się w momencie doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2147/22), stąd pierwszorzędne znaczenie ma kwestia kontroli przez organ odwoławczy prawidłowości procedury doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej stronie.
Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanej przez Skarżącego decyzji wynika, że przesyłka zawierająca tę decyzję została skierowana na adres J. S. (matki Skarżącego). Ona to również została wskazana jako adresatka decyzji i to ona tę decyzję odebrała. Odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu również złożyła J. S., wskazując, iż jest osobą "reprezentującą" W. S.
Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż w aktach sprawy znajduje się wniosek Skarżącego o przyznanie mu pomocy finansowej (której mu odmówiono wspomnianą decyzją z dnia 05.09.2023 roku wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu), który Skarżący złożył samodzielnie i w którego treści nie wskazano, iż reprezentowany jest przez pełnomocnika (poz. IV Wniosku, dotycząca pełnomocnika, pozostała niewypełniona). W aktach sprawy brak również dokumentu pełnomocnictwa, zarówno uprawniającego do postępowania pierwszoinstancyjnego przed Kierownikiem Biur Powiatowego ARiMR, jak i do złożenia odwołania czy też wniesienia wniosku u przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Nie jest zatem wiadomym, na jakiej podstawie organ przyjął, iż J. S. została ustanowiona w sprawie pełnomocnikiem Skarżącego.
Należy w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (§ 2). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (§ 3).
Konsekwencją ustanowienia w sprawie pełnomocnika jest obowiązek organu doręczania pism na adres ustanowionego pełnomocnika. Zgodnie z art. 40 § 2 ab initio k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Wskazać również należy, iż art. 33 § 3 k.p.a. nakłada na pełnomocnika obowiązek polegający na dołączeniu do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Zatem ustawodawca zobowiązał właśnie pełnomocnika, a nie stronę postępowania do wykazania umocowania do działania w sprawie. Skoro zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. to na pełnomocniku ciąży formalny obowiązek przedstawienia organowi dokumentu pełnomocnictwa, w razie braku takiego dokumentu, organ powinien zwrócić się o uzupełnienie tego braku formalnego właśnie do pełnomocnika.
W sferze dokonania takich ustaleń uwzględnić trzeba, że w art. 33 § 2 k.p.a., ustawodawca wprowadził wymóg, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Z art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. wynika natomiast dla pełnomocnika obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pisemnego pełnomocnictwa. Kategoryczne brzmienie ostatniego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa.
Istnienia pełnomocnictwa nie można domniemywać i dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2832/18). Oznacza to, że aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutek w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione. Informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu i w myśl obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy.
Podsumowując powyższe podkreślić zatem należy, że aby doręczenie pisma pełnomocnikowi uznać za prawidłowe, konieczne jest uprzednie prawidłowe ustanowienie pełnomocnika i przedłożenia pisemnego pełnomocnictwa.
Na tle tak zarysowanego stanu prawnego i faktycznego nie sposób uznać, iż organ wykazał, by decyzja została prawidłowo doręczona Skarżącemu, bowiem w aktach przekazanych Sądowi brak jest pełnomocnictwa dla J. S. do reprezentowania Skarżącego w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 13 lipca 2023 roku o udzielenie pomocy finansowej. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru tej decyzji wynika, iż adresatem decyzji była J. S. i jako adresat odebrała przesyłkę. Brak wykazania przez organ, iż była pełnomocnikiem Skarżącego w postępowaniu zainicjowanym jego wnioskiem o pomoc finansową uniemożliwia uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia 05.09.2023 r. o odmowie przyznania Skarżącemu tej pomocy.
Kolejnym uchybieniem organu jest uznanie, że odwołanie zostało wniesione przez osobę uprawnioną do działania w imieniu Skarżącego i – w konsekwencji – skierowanie na adres tej osoby postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji braku stosownego pełnomocnictwa. W aktach bowiem takowe nie zostało uwidocznione.
Organy administracji zobowiązane są z urzędu badać prawidłowość udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinny dopuścić do udziału w postępowaniu osoby, która nie legitymuje się należytym umocowaniem. Brak stosownego pełnomocnictwa oznacza z kolei, że do skutecznego złożenia środka odwoławczego nie doszło. Tak wniesione podanie nie może wywołać skutku prawnego. Rozpoznanie pisma jako odwołania złożonego w imieniu strony, a podpisanego przez osobę nielegitymującą się dokumentem pełnomocnictwa, które obejmowałoby tę czynność procesową, stanowi istotne naruszenie prawa, w tym przypadku przepisów 134 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 10 § 1 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu), art. 33 § 2 i 3 k.p.a., art. 40 § 1 i 2 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie Sąd rozważał także, czy ma w niej zastosowanie sytuacja przewidziana treścią art. 33 § 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Sytuacja przewidziana przywołaną regulacją nie ma jednak zastosowania do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że wniesienie odwołania nie jest sprawą mniejszej wagi, a tylko taki przypadek uprawnia do uznania, że pełnomocnictwo nie jest wymagane (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 858/10; LEX nr 990297).
Podsumowując należy stwierdzić, iż skoro przepis art. 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym, to pierwszą czynnością, jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. W niniejszej sprawie brak jest jednak dowodów (w postaci pełnomocnictw dla J. S.), iż odwołanie w ogóle jest dopuszczalne i to zarówno z przyczyn przedmiotowych – nie wykazano bowiem, iż decyzja z dnia 5.09.2023 r. o odmowie przyznania pomocy weszła do obrotu prawnego, jak i podmiotowych - nie wykazano bowiem, czy zostało ono wniesione przez osobę, która legitymowania się stosownym pełnomocnictwem do reprezentowania strony tego postępowania.
Końcowo i niezależnie od powyżej wskazanych uchybień proceduralnych, Sąd zauważa, iż organ rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 3 stycznia 2024 roku a zatem przed stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które to nastąpiło dopiero w dniu 9 stycznia 2024 r. W orzecznictwie wyrażane są przy tym poglądy, iż wymogi logiki nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 k.p.a. ma być na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (por.: NSA w wyroku z dnia 23.02.2021 r., sygn. akt I OSK 2378/20; wyrok NSA z dnia 17.01.2024 r., sygn. akt II OSK 2020/22). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Aby bowiem móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu, należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminowi doszło.
Wobec stwierdzenia omówionych powyżej, istotnych uchybień o charakterze procesowym, niemożliwym jest rozstrzyganie o tym, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie dokonać oceny skuteczności doręczenia stronie decyzji nr BP164.8110.2531.2023.MZ.RDM z dnia 05.09.2023 roku wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu oraz skuteczności złożenia odwołania od tej decyzji.
Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.