I SA/Op 251/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu wadliwego doręczenia decyzji i braku wykazania pełnomocnictwa.
Skarżący W. S. zaskarżył postanowienie Dyrektora ARiMR odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ wadliwie doręczył decyzję, ponieważ nie wykazał skutecznego ustanowienia pełnomocnictwa dla osoby, która odebrała pismo i złożyła odwołanie. Ponadto, organ rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu przed stwierdzeniem uchybienia terminowi.
Przedmiotem skargi była odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej. Decyzja została doręczona J. S., która reprezentowała W. S., jednakże w aktach sprawy brak było dokumentu pełnomocnictwa. Sąd administracyjny uznał, że organ wadliwie doręczył decyzję, ponieważ nie wykazał skutecznego ustanowienia pełnomocnictwa dla J. S. Zgodnie z przepisami k.p.a., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie i dołączone do akt, a jego brak uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie proceduralne polegające na rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu przed stwierdzeniem uchybienia terminowi. W związku z istotnymi naruszeniami prawa procesowego, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie nie jest skuteczne, jeśli nie wykazano istnienia pełnomocnictwa dla osoby odbierającej pismo, a w szczególności, gdy w aktach sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie i dołączone do akt sprawy. Brak takiego dokumentu uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne i prowadzi do naruszenia przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
k.p.a. art. 58 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był nie zachowany termin.
k.p.a. art. 59 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
O przywróceniu terminu postanawia organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
Pomocnicze
k.p.a. art. 33 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.
k.p.a. art. 33 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.
k.p.a. art. 33 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
k.p.a. art. 33 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej postanowienia, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz powody, dla których postanowienie zostało wydane.
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony może być zastosowany do rozpoznania skargi na postanowienie.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
Dz.U. 2023 poz 775 art. 58
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez organ skutecznego ustanowienia pełnomocnictwa dla J. S., co czyni doręczenie decyzji i postanowienia nieskutecznym. Organ rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Wniesienie odwołania nie jest sprawą mniejszej wagi, co wyklucza zastosowanie art. 33 § 4 k.p.a. w kontekście braku formalnego pełnomocnictwa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podkreślił, że aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutek w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione. Istnienia pełnomocnictwa nie można domniemywać. Wniesienie odwołania nie jest sprawą mniejszej wagi.
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Komorowska-Kaczkowska
asesor sądowy
Beata Kozicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, wymogi formalne dotyczące pełnomocnictwa oraz kolejność rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego pełnomocnictwa i kolejności czynności procesowych. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie pełnomocnictwo jest jednoznacznie wykazane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych, takich jak prawidłowość doręczeń i wymogi formalne pełnomocnictwa, które są częstym źródłem problemów w postępowaniu administracyjnym. Pokazuje, jak błędy proceduralne organu mogą prowadzić do uchylenia jego decyzji.
“Brak pełnomocnictwa to błąd, który może uchylić decyzję administracyjną!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 251/24 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2024-05-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Aleksandra Sędkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Anna Komorowska-Kaczkowska Beata Kozicka Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 58 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 3 stycznia 2024 r., nr 001/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza na rzecz strony skarżącej W. S. od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi W. S. (dalej też jako: strona, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu (dalej jako: organ) nr 001/2024 z dnia 3 stycznia 2024 r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 5 września 2023 r. nr BP 164.8110.2531.2023.MZ.RDM, doręczone stronie w dniu 8 stycznia 2024 r. Z akt sprawy wynika, iż decyzja nr BP164.8110.2531.2023.MZ.RDM z dnia 05.09.2023 roku w sprawie odmowy przyznania pomocy, wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu po rozpoznaniu wniosku W. S. o udzielenie pomocy finansowej, została wysłana w dniu 08.09.2023 roku listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym jako adresata przesyłki wskazano J. S. Decyzja została doręczona w dniu 19.09.2023 roku J. S. Jako adresata decyzji wskazano J. S. "reprezentującą Pana W. S.". Odwołanie od przedmiotowej decyzji wraz z pismem wnoszącym o przywrócenie terminu złożyła J. S. w kancelarii Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, w dniu 22.11.2023 roku - w 64 dniu od doręczenia jej zaskarżonej decyzji. W dniu 01.12.2023 roku odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało przekazane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu nie znalazł podstaw do uznania odwołania, nie wydał nowej decyzji w sprawie i przekazał je w dniu 11.12.2023 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu. W dniu 03.01.2024 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wydał zaskarżone postanowienie nr 001/2024 w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako adresata postanowienia wskazał J. S. "reprezentującą Pana W. S.". Postanowienie zostało odebrane w dniu 08.01.2024 r. przez J. S.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako adresata przesyłki wskazano J. S. Z kolei w dniu 09.01.2024 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wydał postanowienie nr 002/2024 w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jako adresata postanowienia wskazał J. S. "reprezentującą Pana W. S.". Postanowienie zostało odebrane w dniu 12.01.2024 r. przez J. S. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako adresata przesyłki wskazano J. S. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nr 001/2024 w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wskazał, iż odwołanie zostało wniesione w 64 dniu od doręczenia decyzji, co oznacza że uchybiono obowiązkowi wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Organ ten wskazał, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 19.09.2023 roku. Mając na uwadze powyższe organ ten uznał, iż jeśli przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 19.09.2023 roku, to termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 03.10.2023 roku. Organ wskazał dalej, iż z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że przyczyną niedochowania terminu do wniesienia odwołania był fakt, iż "Strona chorowała i nie mogła stawić się w Biurze Powiatowym ARiMR w terminie przewidzianym na złożenie odwołania". Organ powołał się na przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; zwanej dalej k.p.a.), zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, wskazując, iż W. S. nie dochował obowiązków wynikających z cytowanej regulacji prawnej, wskutek czego jego żądanie przywrócenia terminu na wniesienie odwołania nie mogło zostać uwzględnione przez organ. Organ wyjaśnił, iż powołane przez "pełnomocnika Strony" okoliczności, które miałyby stanowić o zasadności wniosku, nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu po stronie W. S. W ocenie organu, okoliczność w postaci choroby J. S. nie stanowi przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu. Ze złożonego wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało bowiem, aby choroba była przeszkodą w normalnym funkcjonowaniu pełnomocnika. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu występowanie utrudnienia spowodowanego chorobą należy uprawdopodobnić, niewystarczające jest samo twierdzenie w tym zakresie. Powoływanie się we wniosku ogólnie na chorobę pełnomocnika Strony nie daje podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Strona miała 14 dni od daty doręczenia decyzji na złożenie odwołania. Termin był wystarczająco długi by - nawet przy dochowaniu minimalnej staranności - złożyć pismo czy to osobiście, czy za pośrednictwem poczty, osób trzecich czy też za pośrednictwem skrzynki podawczej e-PUAP. Organ wywodził, iż w zakresie złożenia przedmiotowego dokumentu strona mogła, ale nie musiała współdziałać ze swoim pełnomocnikiem. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi nie jest okolicznością uwalniającą stronę od następstw niezachowania terminu do dokonania czynności procesowej. Strona ponosi bowiem pełną odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowej, a tym samym skutki zaniechania pełnomocnika obciążają stronę postępowania. Mając na względzie całokształt powyższych okoliczności faktycznych sprawy organ nie dopatrzył się przesłanek, które mogłyby skutkować przywróceniem terminu na wniesienie odwołania od decyzji nr BP164.8110.2531.2023.MZ.RDM z dnia 05.09.2023 roku wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu. Skarżący wywiódł skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to : 1. art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - dalej k.p.a. - poprzez jego błędna wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie; 2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności występujących w sprawie, świadczących o braku winy w niedochowaniu terminu na dokonanie czynności, niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności istotnych; 3. naruszenie art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz brak sprecyzowania, uzasadnienia i wykazania, z jakich powodów organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; 2) zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia – a takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie to, zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie było bowiem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że akt ten wydany został z istotnym naruszeniem prawa procesowego, co powodowało konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Istota sporu w rozpoznawanej sprowadza się do kwestii, czy po stronie Skarżącego zachodziły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr BP164.8110.2531.2023.MZ.RDM z dnia 05.09.2023 roku wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu. Przed oceną wydanego w tym zakresie postanowienia organu przypomnieć należy, że dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym, ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem. Od zachowania tego terminu uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. W razie uchybienia terminu strona może bronić się przed negatywnymi skutkami takiego uchybienia poprzez wniesienie prośby o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przesłanki przywrócenia terminu zostały uregulowane w art. 58 k.p.a. Z analizy tego przepisu wynika, że są to: 1) wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniesienie tego wniosku z ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 4) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Przedstawione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W konsekwencji brak choćby jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu na dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku gdy czynnością tą jest odwołanie, to podstawę do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu stanowi wówczas art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. W realiach rozpoznawanej sprawy rozważania dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej można prowadzić wtedy, gdy po pierwsze termin ten rozpoczął bieg, a po drugie - gdy doszło do jego uchybienia. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się natomiast dopiero po doręczeniu decyzji, której dotyczyć ma odwołanie. Prawidłowe procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wymaga zatem w pierwszej kolejności ustalenia, czy decyzja, której dotyczyć ma odwołanie, została skutecznie doręczona stronie, która z takim wnioskiem wystąpiła. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanej przez Skarżącego decyzji wynika, że przesyłka zawierająca tę decyzję została skierowana na adres J. S. (matki Skarżącego). Ona to również została wskazana jako adresatka decyzji i to ona tę decyzję odebrała. Odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu również złożyła J. S., wskazując, iż jest osobą "reprezentującą" W. S. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż w aktach sprawy znajduje się wniosek Skarżącego o przyznanie mu pomocy finansowej (której mu odmówiono wspomnianą decyzją z dnia 05.09.2023 roku wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu), który Skarżący złożył samodzielnie i w którego treści nie wskazano, iż reprezentowany jest przez pełnomocnika (poz. IV Wniosku, dotycząca pełnomocnika, pozostała niewypełniona). W aktach sprawy brak również dokumentu pełnomocnictwa, zarówno uprawniającego do postępowania pierwszoinstancyjnego przed Kierownikiem Biur Powiatowego ARiMR, jak i do złożenia odwołania czy też wniesienia wniosku u przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest zatem wiadomym, na jakiej podstawie organ przyjął, iż J. S. została ustanowiona w sprawie pełnomocnikiem Skarżącego. Należy w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (§ 2). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (§ 3). Jak natomiast stanowi art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Konsekwencją ustanowienia w sprawie pełnomocnika jest obowiązek organu doręczania pism na adres ustanowionego pełnomocnika. Zgodnie z art. 40 § 2 ab initio k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wskazać również należy, iż art. 33 § 3 k.p.a. nakłada na pełnomocnika obowiązek polegający na dołączeniu do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Zatem ustawodawca zobowiązał właśnie pełnomocnika, a nie stronę postępowania do wykazania umocowania do działania w sprawie. Skoro zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. to na pełnomocniku ciąży formalny obowiązek przedstawienia organowi dokumentu pełnomocnictwa, w razie braku takiego dokumentu, organ powinien zwrócić się o uzupełnienie tego braku formalnego właśnie do pełnomocnika. W sferze dokonania takich ustaleń uwzględnić trzeba, że w art. 33 § 2 k.p.a., ustawodawca wprowadził wymóg, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Z art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. wynika natomiast dla pełnomocnika obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pisemnego pełnomocnictwa. Kategoryczne brzmienie ostatniego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Istnienia pełnomocnictwa nie można domniemywać i dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2832/18). Oznacza to, że aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutek w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione. Informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu i w myśl obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Podsumowując powyższe podkreślić zatem należy, że aby doręczenie pisma pełnomocnikowi uznać za prawidłowe, konieczne jest uprzednie prawidłowe ustanowienie pełnomocnika i przedłożenia pisemnego pełnomocnictwa. Na tle tak zarysowanego stanu prawnego i faktycznego nie sposób uznać, iż organ wykazał, by decyzja została prawidłowo doręczona Skarżącemu, bowiem w aktach przekazanych Sądowi brak jest pełnomocnictwa dla J. S. do reprezentowania Skarżącego w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 13 lipca 2023 roku o udzielenie pomocy finansowej. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru tej decyzji wynika, iż adresatem decyzji była J. S. i jako adresat odebrała przesyłkę. Brak wykazania przez organ, iż była pełnomocnikiem Skarżącego w postępowaniu zainicjowanym jego wnioskiem o pomoc finansową uniemożliwia uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia 05.09.2023 r. o odmowie przyznania Skarżącemu tej pomocy. Kolejnym uchybieniem organu jest rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który to wniosek został złożony przez J. S. w imieniu Skarżącego w sytuacji braku stosownego pełnomocnictwa. W aktach bowiem takowe nie zostało uwidocznione. Organy administracji zobowiązane są z urzędu badać prawidłowość udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinny dopuścić do udziału w postępowaniu osoby, która nie legitymuje się należytym umocowaniem. Brak stosownego pełnomocnictwa oznacza z kolei, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego nie został skutecznie wniesiony. Tak wniesione podanie nie może wywołać skutku prawnego. Rozpoznanie wniosku złożonego w imieniu strony, a podpisanego przez osobę nielegitymującą się dokumentem pełnomocnictwa, które obejmowałoby tę czynność procesową, stanowi istotne naruszenie prawa, w tym przypadku przepisów 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 10 § 1 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu), art. 33 § 2 i 3 k.p.a., art. 40 § 1 i 2 k.p.a. oraz 64 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie Sąd rozważał także, czy ma w niej zastosowanie sytuacja przewidziana treścią art. 33 § 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Sytuacja przewidziana przywołaną regulacją nie ma jednak zastosowania do wniesienia odwołania a tym samym również do wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że wniesienie odwołania nie jest sprawą mniejszej wagi, a tylko taki przypadek uprawnia do uznania, że pełnomocnictwo nie jest wymagane (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 858/10; LEX nr 990297). Końcowo i niezależnie od powyżej wskazanych uchybień proceduralnych, Sąd zauważa, iż organ rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 3 stycznia 2024 roku a zatem przed stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które to nastąpiło dopiero w dniu 9 stycznia 2024 r. W orzecznictwie wyrażane są przy tym poglądy, iż wymogi logiki nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 k.p.a. ma być na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (por.: NSA w wyroku z dnia 23.02.2021 r., sygn. akt I OSK 2378/20; wyrok NSA z dnia 17.01.2024 r., sygn. akt II OSK 2020/22). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Aby bowiem móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu, należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminowi doszło. Wobec stwierdzenia omówionych powyżej, istotnych uchybień o charakterze procesowym, przedwczesne jest rozstrzyganie o tym, czy organ prawidłowo ocenił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie, przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku strony, dokonać ponownej oceny skuteczności doręczenia stronie decyzji nr BP164.8110.2531.2023.MZ.RDM z dnia 05.09.2023 roku wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu oraz skuteczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI