II SA/LU 88/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję spółki o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sponsoringu, uznając, że spółka nie wykazała, iż informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Fundacja W. zwróciła się do Lubelskiego Węgla "Bogdanka" S.A. o udostępnienie informacji o sponsoringu, darowiznach, zgodach Rady Nadzorczej i regulacjach wewnętrznych. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA w Lublinie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że spółka wykazała jedynie formalną przesłankę tajemnicy, ale nie udowodniła jej materialnej wartości gospodarczej, co jest niezbędne do odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Fundacja W. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej sponsoringu i darowizn udzielanych przez Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A. od 1 stycznia 2022 roku, a także zgód Rady Nadzorczej i wewnętrznych regulacji w tym zakresie. Spółka odmówiła udostępnienia części tych informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) i art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.). Spółka argumentowała, że informacje te mają wartość gospodarczą, organizacyjną i marketingową, a ich ujawnienie mogłoby narazić ją na szkodę i naruszyć zasady uczciwej konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za naruszającą prawo. Sąd podkreślił, że tajemnica przedsiębiorcy wymaga spełnienia zarówno przesłanki formalnej (wola utajnienia), jak i materialnej (rzeczywista wartość gospodarcza informacji). W ocenie Sądu, spółka wykazała jedynie przesłankę formalną poprzez klauzule poufności w umowach, ale nie udowodniła w sposób przekonujący, że żądane informacje o sponsoringu, zgodach RN i regulacjach wewnętrznych mają obiektywną wartość gospodarczą, która mogłaby realnie zagrozić jej interesom. Sąd wskazał na ogólnikowość uzasadnienia spółki i konieczność szczegółowego wykazania materialnej przesłanki tajemnicy przy ponownym rozpatrywaniu wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spółka nie wykaże obiektywnej wartości gospodarczej tych informacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka wykazała jedynie formalną przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy (podjęcie działań w celu zachowania poufności), ale nie udowodniła materialnej przesłanki, czyli rzeczywistej wartości gospodarczej informacji, która mogłaby realnie zagrozić jej interesom. Ogólnikowe twierdzenia o wartości organizacyjnej i marketingowej nie są wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 11 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
PPSA art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie wykazała materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, tj. obiektywnej wartości gospodarczej żądanych informacji. Ogólnikowe twierdzenia o wartości organizacyjnej i marketingowej nie są wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej jest zasadą, a tajemnica przedsiębiorcy wyjątkiem, który wymaga ścisłej interpretacji.
Odrzucone argumenty
Informacje o sponsoringu, zgodach RN i regulacjach wewnętrznych stanowią tajemnicę przedsiębiorcy ze względu na ich wartość gospodarczą, organizacyjną i marketingową. Konieczność ochrony informacji przed ujawnieniem konkurentom w celu uniknięcia szkody dla Spółki.
Godne uwagi sformułowania
Spółka wykazała istnienie jedynie formalnej przesłanki objęcia żądanych przez Fundację informacji tajemnica przedsiębiorcy. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji nie wykazano natomiast w sposób przekonujący, że żądane umowy o sponsoring (...) mają dla Spółki wartość gospodarczą. Nie został zatem spełniony drugi element - materialny - składający się na tajemnicę przedsiębiorcy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie, w ocenie Sądu, cechuje się dużym stopniem ogólnikowości i w istocie nie wykazuje wartości gospodarczej spornych informacji.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
członek
Bartłomiej Pastucha
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie, że samo powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy i zawarcie klauzul poufności w umowach nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Konieczne jest obiektywne udowodnienie wartości gospodarczej informacji."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na tajemnicę przedsiębiorcy. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na ocenę wartości gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności dużych spółek, szczególnie tych z udziałem Skarbu Państwa. Pokazuje, jak sądy interpretują granice tajemnicy przedsiębiorcy.
“Czy tajemnica przedsiębiorcy chroni wydatki na sponsoring? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 88/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/ Grzegorz Grymuza Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 5 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2022 poz 1233 art. 11 ust. 2 Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji W. w L. na decyzję Lubelski Węgiel BOGDANKA Spółki Akcyjnej z siedzibą w Bogdance z dnia 15 grudnia 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Lubelski Węgiel BOGDANKA Spółki Akcyjnej z siedzibą w Bogdance na rzecz Fundacji W. w L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A. z siedzibą w Bogdance (dalej także jako: "Spółka" lub "organ"), po rozpatrzeniu wniosku Fundacji W. w L. (dalej także jako "Fundacja" lub "skarżąca") z dnia 17 października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 1 ust 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), odmówiła udostępnienia informacji w zakresie: "informacji dla każdego roku od 1 stycznia 2022 roku dotyczącej: - jakie inicjatywy i podmioty i w jakiej kwocie wspierała spółka w formie sponsoringu, - zgód Rady Nadzorczej na wsparcie ww. działań, - czy w spółce obowiązują regulacje dot. udzielania opisanego wyżej wsparcia? Jeśli tak to proszę o ich udostępnienie" - w odniesieniu do dokumentu pn. "Strategia Działalności Sponsoringowej Lubelskiego Węgla "Bogdanka" SA. na lata 2022 – 2024" (dla Części II: Sponsoring społeczno- kulturalny). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Spółka przedstawiła następująco stan sprawy: W dniu 17 października 2023 r. do Spółki wpłynął drogą mailową wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony przez K.K. działającego z upoważnienia Prezesa Fundacji. Wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej w zakresie: "informacji dla każdego roku od 1 stycznia 2022 roku dotyczącej: - jakie inicjatywy i podmioty i w jakiej kwocie wspierała spółka w formie sponsoringu lub partnerstwa? - jakie inicjatywy i podmioty i w jakiej kwocie wspierała spółka w zakresie pomocy charytatywnej lub udzielania darowizn? - zgód Rady Nadzorczej na wsparcie ww. działań, - czy w spółce obowiązują regulacje dot. udzielania opisanego wyżej wsparcia? Jeśli tak to proszą o ich udostępnienie." W ocenie Spółki, informacje stanowiące odpowiedź na pytanie, jakie inicjatywy i podmioty, i w jakiej kwocie wspierała Spółka w formie sponsoringu od 1 stycznia 2022 r., informacje dotyczące zgód Rady Nadzorczej na wsparcie ww. działań, a także informacje zawarte w dokumencie pn. "Strategia Działalności Sponsoringowej Lubelskiego Węgla "Bogdanka" S.A. na lata 2022 – 2024" (dla Części II: Sponsoring społeczno-kulturalny), objęte są tajemnicą przedsiębiorcy i jako takie nie podlegają udostępnieniu. Organ wskazał, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego, czego wyrazem jest ograniczenie tego prawa ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (tak: art. 5 ust. 2 u.d.i.p w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p). Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" należy interpretować zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, dalej jako "u.z.n.k."), który wprowadza definicję legalną tajemnicy przedsiębiorstwa, ujmując ją w następujący sposób: "Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności." Spółka podkreśliła, że tajemnica przedsiębiorstwa podlega szczególnej ochronie, a jej wykorzystanie lub ujawnienie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności, gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i narusza obowiązek ograniczenia ich wykorzystywania lub ujawniania wynikający z ustawy, czynności prawnej lub z innego aktu (art. 11 ust. 4 u.z.n.k.). Powołując się na poglądy piśmiennictwa, Spółka wyjaśniła, że aby dana tajemnica podlegała ochronie na podstawie przepisu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna, jak i materialna. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Informacje muszą ponadto ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (przesłanka materialna). W kontekście powyższego stanowiska Spółka wskazała, że podjęła niezbędne i skuteczne działania mające na celu utrzymanie w poufności informacji dotyczących zawieranych umów o sponsorowanie. Informacje te mają charakter nieujawnionej do wiadomości publicznej informacji organizacyjnej i marketingowej Spółki lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą. Spółka chroni informacje poszczególnych umów sponsoringu, zarówno co do rodzaju świadczeń marketingowych, jak i samej treści umów, w tym wysokości przyznanych świadczeń ze strony Spółki na rzecz Sponsorowanych. Z tego względu w zawieranych umowach sponsoringu, których dotyczy wniosek o udostępnienie informacji, wprowadziła stosowne klauzule o zachowaniu poufności co do treści przedmiotowych umów. Zapisy dotyczące poufności umieszczono we wszystkich tego rodzaju umowach zawartych od 1 stycznia 2022 r. W dalszej kolejności organ podniósł, że umowy, których dotyczy wniosek Fundacji, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i posiadają wartość gospodarczą dla Spółki, jako informacje organizacyjne i marketingowe przedsiębiorstwa. Informacje te nie są znane osobom reprezentującym konkurencyjne wobec Spółki podmioty oraz innym podmiotom, które mogłyby być zainteresowane posiadaniem tego typu informacji. Ujawnienie tych informacji naruszyłoby zasady uczciwej konkurencji. Przedmiotowe informacje mają wartość gospodarczą z uwagi na to, że są wynikiem doświadczeń własnych Spółki, stanowią o jej zaangażowaniu w tego typu przedsięwzięcia, jego grupie docelowej, zainteresowaniu określonym obszarem rynku marketingowego. Informacja o wskazanych w umowie świadczeniach sponsoringowych i wysokości świadczenia sponsorskiego posiada wartość handlową i organizacyjną, gdyż stanowi informację o okolicznościach ważnych dla kształtowania się wynagrodzeń sponsorskich. Mając na uwadze, że informacje dotyczące zawartych przez Spółkę umów o sponsorowanie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w ocenie Spółki, nie może zostać również udostępniona informacja dotycząca tego, na zawarcie których z ww. umów zgodę wyraziła Rada Nadzorcza. Natomiast dokument pn. "Strategia Działalności Sponsoringowej Lubelskiego Węgla "Bogdanka" S.A. na lata 2022 – 2024" (dla Części II: Sponsoring społeczno-kulturalny), zdaniem organu, nie może zostać udostępniony z tego powodu, że zawiera Tabelę Budżetu Sponsoringu, w której zawarte są wysokości budżetów przeznaczonych dla beneficjentów Spółki, a dokładna kwota jest objęta klauzulą poufności. Informacje, o których mowa powyżej dotyczą strategicznych decyzji dotyczących podejmowanych przez Spółkę działań i mogą stanowić źródło przewagi konkurencyjnej na rynku. Zdobycie tych informacji przez konkurentów może oznaczać dla nich wymierną korzyść ze szkodą dla Spółki. Ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, naraziłoby Spółkę na szkodę w postaci zdewaluowania wartości kapitału dotychczas budowanej kultury organizacyjnej i marketingowej. Fundacja nie skorzystała z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Spółkę. W ustawowym terminie złożyła natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję Spółki z dnia 15 grudnia 2023 r. W treści skargi Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącej, ze stanowiskiem Spółki przedstawionym w zaskarżonej decyzji nie można się zgodzić. Powołując się na wybrane orzeczenia sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że sponsorowanie obiektu publicznego przez prywatny podmiot musi być jawne i transparentne. Tajemnicą przedsiębiorcy można objąć jedynie typową działalność Spółki, która bezpośrednio kształtuje jej pozycję na rynku. Ponadto skarżąca stwierdziła, że umowy sponsoringowe są powszechnie stosowane i trudno uznać je za innowacyjne czy nieznane szerszemu kręgowi podmiotów. W odpowiedzi na skargę Spółka (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) wniosła o oddalenie skargi w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Spółka podkreśliła, że informacje, o których udostępnienie wnosi skarżąca, podlegają ochronie przed ujawnieniem zarówno z tytułu postanowień umownych, jak i przepisów u.d.i.p. oraz przepisów u.z.n.k. dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa. W piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2024 r. Fundacja podtrzymała skargę. Odnosząc się do stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę wskazała, że określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnia łącznie trzy warunki: ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą; nie została ujawniona do wiadomości publicznej; podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Zdaniem skarżącej, wnioskowane informacje nie spełniają przede wszystkim pierwszej z ww. przesłanek. Nie mają bowiem charakteru technicznego i technologicznego. Nie dotyczą też organizacji przedsiębiorstwa, gdyż co do zasady świadczenie jest realizowane przez sponsorowany podmiot. Oczywiście informacja ta ma pewną wartość gospodarczą, jednak takową posiada każdy przejaw działalności przedsiębiorstw. Ponadto, zdaniem Fundacji, żądane umowy to typowe umowy marketingowe, zawarte z powszechnie znanymi podmiotami. Skarżąca zaznaczyła, że nawet gdyby uznać, iż wysokości kwot sponsorskich udzielanych poszczególnych podmiotom jest tajemnicą, to Spółka powinna udostępnić wnioskowane informacje, a jedynie zanonimizować owe kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Akt ten – jako rozwinięcie konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ustawy zasadniczej – reguluje zasady i tryb udostępniania informacji publicznych, określając przy tym również ograniczenia w dostępie do tego rodzaju informacji. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Jak wynika z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje, co do zasady, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Dostęp do informacji publicznej nie jest jednak nieograniczony, przez co przepisy u.d.i.p. przewidują również możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej na skutek złożonego wniosku. W myśl art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2). Podstawy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zachodzą w szczególności w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, która podlega ochronie na zasadach przewidzianych w art. 5 u.d.i.p. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ustęp 2 stanowi natomiast, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Podkreślić trzeba, że zastosowanie powyższych regulacji dopuszczalne jest jedynie w sytuacjach, w których spełniony jest zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie obie te kwestie pozostają poza sporem. Dla porządku więc jedynie wskazać należy, że wniosek skarżącej Fundacji z dnia 17 października 2023 r. o udostępnienie informacji został skierowany do Spółki Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A., która należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Bezsporny jest również publiczny charakter informacji objętych tym wnioskiem. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi natomiast każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieni. Przedmiotem żądania Fundacji było udostępnienie informacji w zakresie: "informacji dla każdego roku od 1 stycznia 2022 roku dotyczącej: - jakie inicjatywy i podmioty i w jakiej kwocie wspierała spółka w formie sponsoringu lub partnerstwa? - jakie inicjatywy i podmioty i w jakiej kwocie wspierała spółka w zakresie pomocy charytatywnej lub udzielania darowizn? - zgód Rady Nadzorczej na wsparcie ww. działań, - czy w spółce obowiązują regulacje dot. udzielania opisanego wyżej wsparcia? Jeśli tak to proszą o ich udostępnienie." Powyższe informacje - jako dotyczące działalności i majątku Spółki objętej zakresem podmiotowym art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - niewątpliwie stanowią informacje publiczną, wpisując się w kategorie informacji określone w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i pkt 5 lit. "d" u.d.i.p. Spółka, po rozpatrzeniu wniosku Fundacji, uznała, że część żądanych informacji publicznych nie może zostać udostępniona, albowiem stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Stanowisko to skutkowało podjęciem kontrolowanej decyzji z dnia 15 grudnia 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, której zakresem objęto informacje wskazane we wniosku Fundacji z dnia 17 października 2023 r., z wyłączeniem jedynie informacji o inicjatywach, podmiotach i kwotach wsparcia udzielonego przez Spółkę we wskazanym okresie w formie partnerstwa oraz w ramach pomocy charytatywnej lub udzielania darowizn. W konsekwencji istota zawisłego w sprawie sporu sprowadza się do oceny, czy Spółka należycie wykazała, iż żądane we wniosku z dnia 17 października 2023 r. informacje o inicjatywach, podmiotach i kwotach wsparcia udzielonego przez Spółkę we wskazanym okresie w formie sponsoringu, zgód Rady Nadzorczej na wsparcie tych działań oraz informacji o obowiązujących w Spółce regulacjach dotyczących udzielania takiego wsparcia, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i jako takie korzystają z ochrony przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane w u.d.i.p. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że przy wykładni tego pojęcia należy posiłkowo odwoływać się do "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W myśl tej definicji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Interpretując cytowany przepis można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa (a tym samym również tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak, Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji [w:] M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz., publ. LEX nr 93420). Ustawodawca pozostawił przy tym uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie on działania w celu zachowania ich w poufności. Warunkiem respektowania "tajemnicy przedsiębiorstwa" jest bowiem w pierwszej kolejności uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą one być ogólnie udostępnione. Jednakże złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy zastrzeżone informacje rzeczywiście mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa z uwagi na swoją wartość gospodarczą. Należy bowiem podkreślić, że ze względu zarówno na znaczenie społeczne informacji publicznych, jak i interes chronionego w powyższy sposób przedsiębiorcy, zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o jej istnieniu (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 759/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 467/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 296/13). Przepis art. 5 ust. 2 zdanie 1 u.d.i.p. określa wyjątek od zasady jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), i w związku z tym nie może być interpretowany w sposób naruszający tą zasadę. W konsekwencji, wykładnia dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorcy informacji publicznej na podstawie wyłącznie samej arbitralnej decyzji przedsiębiorcy, musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stricte formalistycznego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ponieważ dla pozbawienia go dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczające byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Złożone zatem przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem ustali, że zastrzeżone informacje mają rzeczywiście charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa; konieczne jest wykazanie, że w istocie tę tajemnicę zawierają (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 455/21, LEX nr 3274790). Jak zatem słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: formalny - wola utajnienia danych informacji, oraz materialny - posiadanie przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy. Zastrzeżenie poufności informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy może być uznane za usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną oba ww. warunki, a więc jedynie wtedy, gdy informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub jest inną informacją przedstawiającą wartość gospodarczą - co w tym zakresie odwołuje się do komercyjnego aspektu tajemnicy przedsiębiorstwa i oznacza, że chodzi o taką informację (o co najmniej minimalnej lub potencjalnej wartości), której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski, a nadto, że nie została ujawniona do wiadomości publicznej i podjęte zostały w stosunku do niej przez przedsiębiorcę działania zmierzające do zachowania jej poufności (por. wyroki NSA: z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1922/15; z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 3487/15; z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 2922/15). Innymi słowy, spełnienie jedynie przesłanki formalnej, rozumianej jako podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych czynności w celu zapewnienia poufności danej informacji, nie jest wystarczające dla zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy i objęcia jej z tego tytułu ochroną przewidzianą w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Konieczne jest również spełnienie przesłanki materialnej poprzez wykazanie, że informacje posiada wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda tajemnica ustawowo chroniona, ma bowiem charakter obiektywny, nie można jej subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli). Podjęcie niezbędnych działań w celu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga zatem dokonania identyfikacji informacji mających znaczenie gospodarcze, dokładnego określenia katalogu informacji objętych poufnością, konieczne jest poinformowanie osób, którym przekazuje się informacje o ich poufności, niezbędne jest stosowanie zabezpieczeń prawnych, faktycznych i technicznych w celu zachowania poufności (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 940/19, LEX nr 3027861). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji Spółka wykazała istnienie jedynie formalnej przesłanki objęcia żądanych przez Fundację informacji tajemnica przedsiębiorcy. Wobec zawartych w żądanych przez skarżącą umowach sponsoringu klauzul zobowiązujących podmioty sponsorowane do zachowania poufności tych umów, nie budzi bowiem wątpliwości, że Spółka podjęła działania zmierzające do przeciwdziałania ujawnieniu tych umów. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji nie wykazano natomiast w sposób przekonujący, że żądane umowy o sponsoring (a w konsekwencji również związane z nimi informacje dotyczące zgód Rady Nadzorczej na objęte umowami działania sponsoringowe oraz regulacji wewnętrznych Spółki w zakresie udzielania takiego wsparcia) mają dla Spółki wartość gospodarczą. Nie został zatem spełniony drugi element - materialny - składający się na tajemnicę przedsiębiorcy. Należy zauważyć, że zaskarżona decyzja zawiera jedynie ogólnikowe twierdzenia o posiadaniu przez przedmiotowe informacje wartości gospodarczej z uwagi na ich organizacyjny i marketingowy charakter, a także o możliwości narażenia Spółki na "szkodę w postaci zdewaluowania wartości kapitału dotychczas budowanej kultury organizacyjnej i marketingowej". Twierdzenie to w żaden sposób nie odwołuje się jednak do konkretnych danych zawartych w żądanych informacjach. Nie uwzględnia też realnej pozycji rynkowej Spółki i nie odnosi się do przedmiotu jej działalności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie, w ocenie Sądu, cechuje się dużym stopniem ogólnikowości i w istocie nie wykazuje wartości gospodarczej spornych informacji, ani nie objaśnia tego, w jaki sposób ich ujawnienie mogłoby realnie zagrozić interesom Spółki, a zwłaszcza wpłynąć na jej wydatki lub osiągane zyski. Podkreślić trzeba, że oczywistym jest, iż dla przedsiębiorcy – w jego subiektywnym przekonaniu – wszystko co jest związane z jego funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym i dysponowaniem jego majątkiem może przejawiać wartość gospodarczą. Przesłanka ta – jak już wyżej wyjaśniono - winna jednak mieć charakter zobiektywizowany. W ocenie Sądu, wartość gospodarczą można upatrywać wyłącznie w realnej możliwości poniesienia przez przedsiębiorcę szkody w razie ujawnienia danej informacji publicznej. Uprawdopodobnienie takiego zagrożenia leczy rzecz jasna po stronie przedsiębiorcy powołującego się na tajemnicę przedsiębiorcy w decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jako, że do decyzji takiej odpowiednio stosuje się przepisy k.p.a., w tym określające zasadę przekonywania art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., obowiązkiem takiego podmiotu jest wyczerpujące uzasadnienie decyzji w tym zakresie. Nie można uznać za spełnioną materialnej przesłanki objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorcy w sytuacji, gdy u podstaw zastosowania takiego ograniczenia powołane zostały jedynie lakoniczne i arbitralne twierdzenia o wartości gospodarczej danej informacji. Taki zaś charakter mają twierdzenia przedstawione w zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, a w konsekwencji narusza też art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest wobec tego uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie wniosku Fundacji, w ramach którego Spółka uwzględni ocenę prawną wyrażoną w wywodach powyżej. W przypadku ponownej odmowy udostępnienia żądanych informacji Spółka zobowiązana będzie szczegółowo wykazać istnienie nie tylko formalnej, lecz również materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku. Zawarte w punkcie II. sentencji orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczają się do uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 200 zł, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI