VII SA/WA 1616/23

VII SA/Wa 1616/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Michał Podsiadło
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Michał Podsiadło, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2022 r.; II. zasądza od Uniwersytetu [...] na rzecz J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 10 marca 2023 r., znak: DPMS-OKS.4710.R.113838.2223.1.2023, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów (zwana dalej: "Komisją Odwoławczą", "OKSS") Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (dalej także: "UKSW"), działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1 oraz ust 2-3, art. 87 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 88 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 574) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."), § 2 ust. 1 pkt 4, § 23, § 31 ust. 1-2, ust. 4, § 33, § 35 ust. 1-2, ust. 4-5, § 45 - 51 Regulaminu świadczeń dla studentów UKSW stanowiącego Załącznik do Zarządzenia nr 40/2019 Rektora UKSW z dnia 27 września 2019 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przyznanych z Funduszu Stypendialnego (Monitor UKSW z 2019 r. poz. 325 z późn. zm., dalej: "Regulamin", zmienione Zarządzeniami Rektora UKSW: nr 57/2019 z dnia 22 listopada 2019 r., nr 58/2020 z dnia 28 maja 2020 r., nr 67/2020 z dnia 30 września 2020 r., nr 12/22 z dnia 28 lutego 2022 r., nr 83/2022 z dnia 26 lipca 2022 r.) oraz Zarządzenia Nr 107/2022 Rektora UKSW z dnia 21 listopada 2022 w sprawie wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne oraz w sprawie wysokości świadczeń na rok akademicki 2022/2023 (Monitor UKSW z 2022 r., poz. 488) po rozpatrzeniu odwołania J.M. – orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej UKSW z 28 listopada 2022 r. znak: DPMS-UKS.R.4710.113838.2223.1.2022 o odmowie przyznania stypendium rektora.
Do wydania ww. decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez Komisje.
J. M. (dalej także: "Student" lub "Skarżący"), będąc studentem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego na kierunku Filologia Polska - studia I stopnia III rok - złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Uczelniana Komisja Stypendialna UKSW (dalej także: "Komisja", "organ I instancji") decyzją z 28 listopada 2022 r., znak: DPMS-UKS.R.4710.113838.2223.1.2022 odmówiła przyznania J.M. stypendium rektora. W uzasadnieniu decyzji ww. Komisja stwierdziła, że Student nie spełnia wymogów pozwalających na otrzymanie tego stypendium rektora. Komisja wskazała, że studenci, którzy wnioskują o przyznanie stypendium rektora, otrzymują punkty za średnią ocen oraz udokumentowane osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.
Przy ocenie wniosku, Komisja brała pod uwagę takie czynniki jak: średnia ważona ocen obliczona zgodnie ze wzorem, o którym mowa w § 47 ust. 1 Regulaminu oraz osiągnięcia naukowe, artystyczne i sportowe (wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym), określone w zał. nr 8 do Regulaminu, uzyskane w okresie od 1 października 2021 r. do 30 września 2022 r. W przypadku braku dokumentu potwierdzającego wskazane przez studenta osiągnięcia we wniosku, Komisja nie przyznaje za nie punktów. Osiągnięcia nie mogą wynikać z programu studiów i nie mogą być realizowane w jego ramach. Osiągnięcia naukowe muszą być związane ze studiowanym kierunkiem studiów, z którego student stara się o stypendium rektora. Zaświadczenia za działalność wykonywaną w ramach działalności w kole naukowym lub innych organizacjach muszą być podpisane przez przewodniczącego/prezesa organizacji oraz opiekuna organizacji, bądź dziekana/rektora.
W ocenie Komisji, uzyskana suma punktów za średnią ocen oraz za osiągnięcia na podstawie złożonej dokumentacji nie uprawniała J.M. do uzyskania stypendium w roku akademickim 2022/2023, ponieważ minimalny próg punktowy do uzyskania tego stypendium na roku studenta wynosi 277 pkt.
Z zachowaniem terminu J.M. wniósł odwołanie od ww. decyzji Komisji z 28 listopada 2022 r. znak: DPMS-UKS.R.4710.113838.2223.1.2022. Podniósł, że niesłusznie zostało mu przyznane 0 punktów za wykazane osiągnięcia co skutkowało nieotrzymaniem stypendium rektora na rok akademicki 2022/2023.
Po rozpatrzeniu odwołania, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów UKSW, wspomnianą na wstępie decyzją z 10 marca 2023 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
OKSS uzasadniając podjętą decyzją przywołała w pierwszej kolejności przepis art. 91 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Komisja Odwoławcza wyjaśniła następnie, że szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ww. ustawy, w tym stypendium rektora, określa Regulamin, o czym stanowi art. 95 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Na zasadzie wyrażonej w § 45 ust. 1 Regulaminu stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.
W myśl § 48 ust. 1 Regulaminu studenci, którzy wnioskują o przyznanie stypendium rektora, otrzymują punkty za:
1) średnią ocen, zgodnie ze wzorem: (S-3.999) x 400. gdzie "S" oznacza roczną średnią ocen obliczoną zgodnie z § 47 ust. 1 Regulaminu;
2) udokumentowane osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.
Punkty, o których mowa wyżej, zaokrągla się w górę. Maksymalna liczba punktów przyznawana studentowi za średnią wynosi 401.
Przedmiotowe stypendium przyznawane jest na podstawie listy rankingowej generowanej na każdym roku poszczególnego kierunku prowadzonego przez UKSW. Natomiast lista rankingowa jest podzielona na progi punktowe, które warunkują wysokość przyznanego stypendium. Na każdym roku tworzy się tylko jedną listę rankingową. Na zasadzie wyrażonej w § 49 ust. 1 Regulaminu, nie więcej niż 10 % liczby studentów każdego roku danego kierunku może otrzymać stypendium rektora po przeprowadzeniu postępowania w pierwszej instancji.
Komisja Odwoławcza wskazała, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy wyliczył sumę punktów przyznanych Studentowi za średnią ocen - zgodnie ze wzorem (4,600-3,999) x 400 daje wynik 240,4 po zaokrągleniu - 241 punktów wcześniej błędnie zostało przyznane 240. W związku z wykazaniem przez Studenta osiągnięć naukowych, artystycznych czy sportowych, Student otrzymał za nie 0 punktów.
Komisja Odwoławcza nie stwierdziła błędów przy przyznaniu Studentowi punktów za osiągnięcia. Student otrzymał 0 punktów za wykazane jedenaście osiągnięć zgodnie z wykazem osiągnięć 2022/2023 zamieszczonym w Załączniku Nr 2 do Zarządzenia Nr 83/2022 Rektora UKSW z dnia 26 lipca 2022 r. Równocześnie Załącznik Nr 8 do Regulaminu świadczeń dla studentów UKSW przyznawanych z Funduszu Stypendialnego podpunkt 7 stanowi, że: "Za aktywny udział w organizacji przedsięwzięcia naukowego, wydarzenia popularnonaukowego, projekcie badawczym, o którym mowa w pkt 4.1,4.2, 5, 6.2 należy dostarczyć zaświadczenie od organizatora z opisem zaangażowania studenta przez kierownika ze wskaźnikiem procentowym od 0 do 100 %. Wzór zaświadczenia stanowi Załącznik nr 18 do Regulaminu lub zaświadczenie od osoby upoważnionej takie dane jak: data, miejscowość wystawienia zaświadczenia, data przedsięwzięcia, zaangażowanie wyrażone w procentach od 0 do 100, opis działalności wykonywanej przez studenta, podpis oraz pieczątka osoby upoważnionej do wydania niniejszego zaświadczenia".
Według OKSS, złożone przez Studenta oświadczenia nie zawierały dat odbywania się czynności a jedynie daty wystawienia zaświadczeń za co Komisja przyznała zgodnie z regulaminem 0 punktów. Brak tak istotnych elementów jak data przedsięwzięcia powoduje, że organ nie ma możliwości dokonania oceny czy dana aktywność naukowa realizowana była w ocenianym roku akademickim. Organ I instancji odrzucał wszystkie osiągnięcia, które nie miały wskazanej daty wydarzenia, co też podzieliła Komisja Odwoławcza. OKSS zauważyła, że stypendium rektora przyznawane jest w trybie konkursowym, zatem odstąpienie od wcześniej przyjętych zasad oceniania (odrzucanie zaświadczeń, które nie mają daty wydarzenia) powoduje, że wcześniej ocenianie wnioski byłby niesprawiedliwe oceniane.
Podsumowując OKSS podkreśliła, że stypendium rektora przyznawane jest osobom, które na podstawie listy rankingowej generowanej na każdym roku poszczególnego kierunku studiów prowadzonego przez UKSW uzyskały liczbę punktów uprawniającą do uzyskania stypendium (§ 48 ust. 3 Regulaminu). Zgodnie z listą rankingową dotyczącą studentów III roku I stopnia na kierunku filologia polska, aby uzyskać stypendium rektora należało zebrać co najmniej 277 punkty.
Student, po ponownym ustaleniu punktacji przez Komisję Odwoławczą uzyskał 241 punktów za średnią ocen i 0 punktów za osiągnięcia, co łącznie daje 240 punktów, zatem nie zakwalifikował się do grupy studentów, którym zgodnie z listą rankingową należało przyznać stypendium rektora.
Z takim rozstrzygnięciem Komisji Odwoławczej nie zgodził się Student, wnosząc skargę do tutejszego Sądu.
Zaskarżanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. tj. naruszenie 79a § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewskazanie Skarżącemu przesłanek zależnych od niego, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem Studenta,
2. tj. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez, nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie Skarżącego o okolicznościach prawnych i faktycznych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw, będących przedmiotem postępowania administracyjnego,
3. tj. naruszenie 10 § 1 w zw. a art. 7 k.p.a. poprzez nieumożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a tym samym poprzez ograniczenie jego prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W związku powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji OKSS w całości oraz zobowiązanie tego organu do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując sposób załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ I instancji całkowicie pominął dostarczone przez Skarżącego dowody, tj. zaświadczenia udowadniające jego osiągnięcia naukowe. Komisja nie uwzględniła wynikających z osiągnięć naukowych Studenta punktów, a co najważniejsze - w żaden sposób nie uzasadniła braku owego uwzględnienia. Działanie to naruszyło szereg zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady przekonywania z art. 11 k.p.a., co Skarżący podniósł już w odwołaniu.
O ile w decyzji Komisji Odwoławczej odniesiono się do podniesionych naruszeń, to jednak pominięcie wykazanych przez Skarżącego osiągnięć umotywowano faktem, że zaświadczenia nie spełniały wymogu formalnego określonego w punkcie 7 Uwag Dodatkowych Załącznika nr 8 do Regulaminu, tj. nie zawierały daty realizacji przez Studenta przedmiotowych przedsięwzięć.
Skarżący wskazuje, że zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. organ I instancji był zobowiązany do wskazania przesłanek, które były zależne od Skarżącego, a które nie zostały przez niego spełnione lub wykazane w dniu wysłania informacji. Fakt, że dostarczone przez Skarżącego zaświadczenia, które zgodnie z art. 75 §1 k.p.a. stanowiły dowody w postaci dokumentów, nie spełniały wymogów formalnych, bez żadnych wątpliwości skutkował wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem Studenta. Jedynym powodem nieuwzględnienia przez organ osiągnięć Skarżącego było to, iż zaświadczenia nie zawierały daty realizacji przedsięwzięć w nich wskazanych. Gdyby organ poinformował Skarżącego o owych brakach, to z łatwością uzyskałby On zaświadczenia w pełni odpowiadające wymogom formalnym, co spowodowałoby, że zaświadczone osiągnięcia zostałyby uwzględnione, a tym samym spełniłby próg punktowy pozwalający na przyznanie mu stypendium rektora. Zgodnie z wyliczeniami organu za średnią ocen Student uzyskał 241 punktów. Minimalny próg punktowy potrzebny do uzyskania stypendium rektora wynosił 277 punktów. Na podstawie przedstawionych przez Skarżącego zaświadczeń mógłby On uzyskać do 130 dodatkowych punktów.
Skarżący podnosi, że informację o powodach nieuwzględnienia udowodnionych przez niego osiągnięć uzyskał dopiero w uzasadnieniu do decyzji Komisji Odwoławczej, co skutecznie odebrało mu możliwość uzupełnienia braków formalnych. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał względów stojących za pominięciem osiągnięć Skarżącego, co doprowadziło do sytuacji, w której nie mógł On odnieść się do owej kwestii w odwołaniu, a tym samym spowodowało, iż wyczerpał administracyjny tok instancji bez znajomości okoliczności faktycznych, które miały wpływ na ustalenie jego praw. Tym działaniem organy naruszyły art. 9 k.p.a.
Według Skarżącego, w sytuacji, gdyby organ I instancji uczynił zadość swojej powinności, pewnym jest, że jeszcze przed wydaniem decyzji przez Komisję, Skarżący byłby w stanie uzupełnić braki formalne zaświadczeń i nie byłoby konieczne wnoszenie odwołania, czy też wstępowania na drogę sądowo-administracyjną.
Skarżący zauważył ponadto, że sama procedura przyznawania stypendium rektora została ukształtowana przez UKSW w sposób wadliwy. Zarówno Regulamin – stanowiący Załącznik nr 8 , jak i Załącznik nr 18 przyjęte zostały Zarządzeniem Nr 40/2019 Rektora UKSW z dnia 27 września 2019 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów UKSW przyznawanych z Funduszu Stypendialnego. Wszystkie te dokumenty dostępne są na oficjalnej stronie internetowej Działu Pomocy Materialnej dla Studentów UKSW w dniu 26 lipca 2022 r. Zarządzenie Nr 83/2022 Rektora UKSW zmieniło Zarządzenie Nr 40/2019 w sprawie wprowadzenia Regulaminu Świadczeń dla Studentów UKSW przyznawanych z Funduszu Stypendialnego. Wprowadziło ono nowy kształt Załącznika nr 8, dodając w punkcie 7 Uwag Dodatkowych m.in. wymóg zamieszczenia na zaświadczeniu daty realizowanego przedsięwzięcia, na które przedstawia się zaświadczenie. Skarżący wskazuje jednak, że nie dokonano jednoczesnej nowelizacji Załącznika nr 18, zawierającego wzór zaświadczenia. W poprzednim stanie prawnym wzór zaświadczenia z Załącznika nr 18 dostosowany był do obowiązującego prawa i zawierał szczegółowy opis każdego z wymaganych elementów zaświadczenia, a także miejsce, w którym należy je w owym wzorze wpisać. W obecnym stanie prawnym wzór pozostaje nieaktualny, jednak sam Załącznik nr 18 nadal obowiązuje i prowadzi do sytuacji, w której strona nie może nabrać uprawnienia.
Przedkładane przeze Skarżącego zaświadczenia nie zostały uwzględnione ze względu na braki formalne, jednak organ I instancji nie uzasadnił powodu ich nieuwzględnienia.
W odpowiedzi na skargę OKSS wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Komisja Odwoławcza wskazała m.in., że procedura ukształtowana w Regulaminie wskazuje, że stypendia rektora przyznawane są w trybie konkursowym, w przeciwieństwie do przykładowo stypendium socjalnego, gdzie nie ma żadnych ograniczeń w kwestii ilości osób, którym owo stypendium można przyznać. W trybie konkursowym największa staranność leży w interesie strony. To właśnie strona powinna zadbać o prawidłowość formalną dokumentacji składanej wraz wnioskiem o przyznanie stypendium rektora, aby ewentualne braki w zaświadczeniach nie spowodowały braku przyznania punktów przez Komisję, a w konsekwencji - mniejsze szanse na uzyskanie stypendium rektora w porównaniu do osób, które w sposób prawidłowy złożyły dokumentację. Charakterystyczne dla przedmiotowego postępowania jest to, że organy rozpatrują poszczególne wnioski na podstawie materiału nadesłanego przez stronę, których treść i zakres wskazany jest w Załączniku nr 18 do Regulaminu oraz w Załączniku nr 8 do Regulaminu, czyli wykazu osiągnięć, w uwagach dodatkowych w pkt 7 - zaświadczenia powinny zawierać takie dane jak: data, miejscowość wystawienia zaświadczenia, data przedsięwzięcia, zaangażowanie wyrażone w procentach od 0 do 100, opis działalności wykonywanej przez studenta, podpis oraz pieczątka osoby upoważnionej do wydania niniejszego zaświadczenia. Niezastosowanie się do wzoru skutkuje nieprzyznaniem punktów za wskazane przez studenta osiągnięcia. Załącznik w postaci zaświadczenia o osiągnięciach stanowi dowód z dokumentu, nie można uznać, że jego nieprawidłowość stanowi brak formalny, a tym samym organ nie ma obowiązku wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych. Organ wzywa bowiem do uzupełnienia braków formalnych wyłącznie w pismach oraz wnioskach studentów, a nie w dowodach w postaci dokumentów, które dodatkowo są złożone przez stronę i od samego początku przez nią znane.
Ustosunkowując się do twierdzenia Skarżącego o wadliwej procedurze przyznawania stypendiów ukształtowanej przez UKSW, Komisja Odwoławcza podkreśliła, że ukształtowanie procedury przyznawania stypendiów przez UKSW nie leży w zakresie kompetencji Komisji, gdyż Komisje obu instancji nie dysponują funkcją prawotwórczą, a w związku z tym nie mają wpływu na treść załączników oraz samego Regulaminu. Z tego względu Komisje działają w granicach określonych przez władze Uniwersytetu - Rektora UKSW - oraz zgodnie z przepisami obowiązujących ich aktów prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymane nią w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego z 10 marca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej UKSW z 28 listopada 2022 r. o odmowie przyznania Skarżącemu stypendium rektora.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 (a nie pkt 1 - jak błędnie wskazała Komisja Odwoławcza w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji) ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, student może ubiegać się o stypendiów rektora. W myśl art. 86 ust. 2 cyt. ustawy, przyznanie przedmiotowego świadczenia oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie ust. 3 ww. artykułu stanowi, że na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji.
Stosownie do treści art. 91 ust. 1 Prawa szkolnictwie wyższym i nauce, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.
Przepis art. 95 ust. 1 przywołanej ustawy przewiduje natomiast, że to regulamin świadczeń dla studentów określa:
1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania;
2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;
3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;
4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.
Z klei według art. 95 ust. 2 ww. ustawy, regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. W nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor.
W świetle przywołanych uregulowań ustawowych, w kontrolowanym przypadku szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, w tym stypendium rektora, określa Regulamin świadczeń dla studentów UKSW stanowiący Załącznik do Zarządzenia nr 40/2019 Rektora UKSW z dnia 27 września 2019 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie przyznanych z Funduszu Stypendialnego.
Zgodnie z § 48 ust. 1 Regulaminu studenci, którzy wnioskują o przyznanie stypendium rektora, otrzymują punkty za:
1) średnią ocen, zgodnie ze wzorem: (S-3,999) x 400, gdzie "S" oznacza roczną średnią ocen obliczoną zgodnie z § 47 ust. 1;
2) udokumentowane osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.
Jak wynika z akt sprawy, J. M., będąc studentem III roku studiów stacjonarnych I stopnia na kierunku Filologia Polska UKSW, w dniu 15 października 2022 r. złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora. Do wniosku załączone zostały Karta Przebiegu Studiów z dnia 14 października 2022 r., dokumentująca wyniki Studenta w nauce oraz Zaświadczenia dokumentujące jego osiągnięcia naukowe.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporna kwestia ustalonej przez Komisję Odwoławczą punktacji za wyniki w nauce Studenta, który uzyskał w tym zakresie 241 punktów. Kwestionowane przez Skarżącego jest natomiast nieprzyznanie mu punktów za wykazywane osiągnięcia, co w istocie pozbawiło go możliwości uzyskania wymaganego progu punktów uprawniającego do przyznania stypendium rektora.
W tym względzie nie sposób wywnioskować, jakie powody nieprzyznania punktów za osiągnięcia legły u podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Komisji wskazano bowiem, że: "W przypadku braku dokumentu potwierdzającego wskazane przez studenta osiągnięcia we wniosku, Komisja nie przyznaje za nie punktów. Osiągnięcia nie mogą wynikać z programu studiów i nie mogą być realizowane w jego ramach. Osiągniecia naukowe muszą być związane ze studiowanym kierunkiem studiów, z którego student stara się o stypendium rektora. Zaświadczenia za działalność wykonywaną w ramach działalności w kole naukowym lub innych organizacjach muszą być podpisane przez przewodniczącego/prezesa organizacji oraz opiekuna organizacji, bądź dziekana/rektora."
Z powyższego fragmentu uzasadnienia decyzji organu I instancji w żadnym razie nie wynika, jakimi brakami bądź wadami obarczone były zaświadczenia o osiągnięciach przedłożone przez Studenta wraz z wnioskiem z dnia 15 października 2022 r. Zasadnie podnosi zatem Skarżący, że przywołana treść uzasadnienia nie pozwalała na poznanie motywów, jakimi kierowała się Komisja przyznając Studentowi w tej kategorii 0 punktów.
Mając na uwadze postanowienia Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu, w brzmieniu nadanym Zarządzeniem Nr 83/2022 Rektora UKSW z dnia 26 lipca 2022 r., obowiązującym na dzień złożenia wniosku przez Studenta o przyznanie stypendium rektora, Skarżący miał prawo przypuszczać, że Komisja w ogóle nie uwzględniła złożonych przez Skarżącego dokumentów. W pkt 4 Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu wskazano bowiem, że komisja nie przyznaje punktów za osiągnięcia wskazane przez studenta, w przypadku braku dokumentu potwierdzającego te osiągnięcia. Tymczasem, nie ulega wątpliwości, że Skarżący przedłożył wymagane dokumenty, zgodnie ze wzorem określonym w Załączniku Nr 18 do Regulaminu.
Dopiero Komisja Odwoławcza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniła, że przyczyną, dla której odmówiono Skarżącemu przyznania punktów za przedmiotowe osiągnięcia był fakt braku wskazania w złożonych zaświadczeniach "daty odbywania się aktywności".
Powyższe postępowanie organów należy uznać za nieprawidłowe z dwóch powodów.
Po pierwsze rację ma Skarżący wskazując, że taki sposób procedowania przez organy w istocie rzeczy pozbawił Studenta możliwości poznania rzeczywistych motywów, jakimi kierował się organ I instancji odmawiając przyznania stypendium rektora. W konsekwencji, Skarżący dopiero z decyzji organu odwoławczego dowiedział się, jakie były faktyczne przyczyny nie uwzględnienia przedłożonych przez niego dokumentów i przyznanej punktacji w zakresie wykazywanych osiągnieć. Tego rodzaju postępowanie niewątpliwie pozbawiło Skarżącego możliwości skutecznej obrony w administracyjnym toku instancji i możliwości podjęcia czynności zmierzających do wykazania własnych racji. Powyższe godzi zatem w zasadę prawdy obiektywnej, praworządności i przekonywania, którymi kierować powinny się wszystkie organy administracji publicznej, orzekając w indywidualnych sprawach dotyczących praw i obowiązków obywateli.
Po drugie, stanowisko Komisji Odwoławczej należy uznać za całkowicie wadliwe i nieuprawnione. Wymaga ponownego zauważenia, że w świetle wyraźnej dyspozycji pkt 4 Załącznika Nr 8 do Regulaminu, komisja rozpoznająca wniosek studenta może nie przyznać punktów za wskazane przez niego osiągnięcia, w przypadku braku dokumentu je potwierdzającego. Z przepisu tego wynika więc, że ewentualne braki lub błędy w dokumentacji składanej przez studentów same w sobie nie powinny jeszcze stanowić podstawy do odmowy przyznania punktów w tej kategorii przez komisję. Podstawę takiego działania organu I instancji stanowić może dopiero całkowity brak rzeczonej dokumentacji, bądź przedłożenie zaświadczeń obarczonych istotnymi brakami lub błędami, które nie zostały usunięte przez studenta.
Komisja Odwoławcza nie ma jednak racji wskazując, że brakiem takim obarczone były zaświadczenia przedłożone przez Skarżącego. W tym kontekście konieczne jest przywołanie postanowień pkt 7 Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu, na które zresztą powołała się OKSS, a które zostały przez tę Komisję Odwoławczą wadliwe zinterpretowane.
Przepis pkt 7 Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu (w brzmieniu nadanym Załącznikiem Nr 2 do Zarządzenia Nr 83/2022 Rektora UKSW z dnia 26 lipca 2022 r. zmieniającym Regulamin) stanowi, że: "Za aktywny udział w organizacji przedsięwzięcia naukowego, wydarzenia popularno-naukowego, projekcie badawczym, o którym mowa w pkt 4.1, 4.2, 5, 6.2 należy dostarczyć zaświadczenie od organizatora z opisem zaangażowania studenta przez kierownika ze wskaźnikiem procentowym od 0 do 100%. Wzór zaświadczenia stanowi Załącznik nr 18 do Regulaminu lub zaświadczenie od osoby upoważnionej takie dane jak: data, miejscowość wystawienia zaświadczenia, data przedsięwzięcia, zaangażowanie wyrażone w procentach od 0 do 100, opis działalności wykonywanej przez studenta, podpis oraz pieczątka osoby upoważnionej do wydania niniejszego zaświadczenia."
Posłużenie się przez autora Regulaminu na gruncie ww. normy prawnej spójnikiem - alternatywą rozłączną "lub" - wskazuje jednoznacznie, że student ubiegający się o stypendium rektora może wykazywać swoje osiągnięcia tak za pomocą zaświadczenia, którego wzór został określony w Załączniku nr 18 do Regulaminu, jak i za pomocą zaświadczenia wystawionego nie na tym wzorze, ale pochodzącego od osoby upoważnionej, które wyłącznie w takim przypadku powinno zawierać elementy wymienione w tym przepisie. Jest tak dlatego, że spójnik "lub" użyty w zdaniu wyraża możliwą wymienność lub wzajemne wyłączanie się zdań lub ich części (zob. Słownik Języka Polskiego PWN). Innymi słowy, student zobowiązany jest przedłożyć zaświadczenia zgodne ze wzorem określonym w Załączniku nr 18 do Regulaminu, a jeśli z niego nie skorzysta, to może wykazać własne osiągnięcia za pomocą "zaświadczenia od osoby upoważnionej", pod warunkiem, że będzie ono zawierało minimum informacji wskazanych w tym punkcie Regulaminu.
Sposób sformułowania analizowanego przepisu oznacza wobec tego, że wymienione informacje, jakie powinno zawierać zaświadczenie odnosić należy wyłącznie do zaświadczeń, które nie są zgodne z formalnym wzorem określonym przez Rektora w Załączniku nr 18 do Regulaminu. W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że Regulamin jest niespójny, gdyż jak trafnie dostrzegł Skarżący, wzór zaświadczenia zamieszczony w Załączniku nr 18 do Regulaminu - w brzmieniu obowiązującym zarówno w dniu złożenia wniosku przez Studenta, w dacie orzekania przez organy obu instancji, jak i obecnie (zob. Załącznik do Zarządzenia Nr 50/2023 Rektora UKSW z dnia 26 września 2023 r. zmieniający Załącznik nr 18 do Regulaminu) nie przewiduje miejsca na wskazanie "daty przedsięwzięcia", którego dotyczyć ma zaświadczenie. Wzór przewiduje jedynie obowiązek wskazania "Miejsca i daty" wystawienia zaświadczenia. Zatem wykładnie gramatyczna i systemowa normy zamieszczonej w pkt 7 Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu prowadzą do jednoznacznych wniosków. Mianowicie, tylko w przypadku gdy student składając wniosek o przyznanie stypendium rektora zamierza posłużyć się zaświadczeniem niezgodnym ze wzorem określonym w Załączniku nr 18 do Regulaminu, wymagane jest, aby dokument ten zawierał informację wskazującą m.in. na "datę przedsięwzięcia".
W tych okolicznościach, rację ma Skarżący podnosząc, że skoro załączył On do wniosku z dnia 15 października 2022 r. zaświadczenia dokumentujące jego osiągnięcia, zgodne ze wzorem określonym w Załączniku nr 18 do Regulaminu, to wobec jasnej treści pkt 7 Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu, nie można było wymagać od niego, by dokument ten zawierał jakieś dodatkowe dane, których nie przewidywał oficjalny wzór zamieszczony w Załączniku nr 18. Zważając na brzmienie pkt 7 Uwag Dodatkowych Załącznika Nr 8 do Regulaminu i posłużenie się w tym przepisie alternatywą rozłączną "lub", brak było również podstaw do domagania się od Studenta, aby przedłożył On dodatkowo zaświadczenia zawierające tego rodzaju informacje jak "daty przedsięwzięć". W sytuacji, gdy Student posłużył się obowiązującym wzorem zaświadczenia, to nie był zobligowany wymaganiami stawianymi zaświadczeniom pochodzącym od osoby upoważnionej, ale niezgodnymi ze wzorem określonym w Regulaminie.
W tym miejscu wypada odnotować, że wzór spornego zaświadczenia, wskazany w Załączniku nr 18 do Regulaminu, został także zamieszczony na oficjalnej stronie internetowej Działu Pomocy Materialnej dla Studentów UKSW (https://dpm.uksw.edu.pl/stypendia/stypendium-rektora/ - zob. w zakładce Stypendia, Stypendium Rektora, gdzie na dole strony znajduje się wzór zaświadczenia za działalność w kole naukowym lub aktywność w samorządzie studentów lub działalność społeczną - w formacie PDF). Z faktu tego wynika, że sama Komisja sugerowała studentom posłużenie się formalnym wzorem zaświadczenia, który nie przewiduje konieczności wskazania w nim "daty przedsięwzięcia".
W ocenie tutejszego Sądu, wszystkie przedstawione argumenty przemawiają za nieuprawnioną tezą Komisji Odwoławczej, która jako jedyny powód nie przyznania Skarżącemu punktów za osiągnięcia naukowe uznała brak wskazania w nich dat tych przedsięwzięć. Działanie takie nie miało oparcia w postanowieniach Regulaminu, który z jednej strony przewiduje, że odmowa przyznania punktów za tę aktywność może mieć miejsce li tylko w przypadku braku dokumentów potwierdzających osiągnięcia, z drugiej zaś określa wzór zaświadczenia nie wskazującego na potrzebę podania daty realizacji tych przedsięwzięć.
Niezależnie od powyższego, nie uszło również uwadze Sądu, że o ile przedłożone przez Skarżącego zaświadczenia nie zawierają przedmiotowej informacji, to zostały one podane przez Studenta we wniosku z 15 października 2022 r. W rubryce "Opis mojego osiągnięcia", przy każdej ze wskazanych tam aktywności podane zostały daty osiągnięcia, tj. daty "2022-09-30". Nie było zatem wątpliwości, że wskazywane przez Skarżącego osiągnięcia zostały zrealizowane w okresie podlegającym ocenie Komisji.
Brak jednoznacznego wyjaśnienia przez organ I instancji rzeczywistych przyczyn odmowy uwzględnienia zaświadczeń przedłożonych przez Studenta wraz z wnioskiem o przyznanie stypendium rektora, jak i wadliwość przesłanek takiego działania wskazanych przez Komisję Odwoławczą, musiało skutkować eliminacją z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja zobowiązana będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i w pierwszej kolejności poddać analizie dowody z załączonych przez Skarżącego zaświadczeń, a następnie dokonać powtórnej oceny wniosku Studenta o przyznanie stypendium rektora, według kryteriów określonych w Prawie o szkolnictwie wyższym oraz obowiązującym Regulaminie UKSW.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi.