I SA/Op 211/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, braku doręczenia upomnienia oraz wadliwości tytułu wykonawczego w zakresie określenia odsetek. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie oddalił te zarzuty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika i stwierdził niedopuszczalność zarzutu przedawnienia, oddalając pozostałe zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 13 października 2021 r. uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając zarzut dotyczący przerw w naliczaniu odsetek za zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że tytuł wykonawczy nie musi zawierać okresów nienaliczania odsetek, ale kwota odsetek musi je uwzględniać. NSA uznał również za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności przez Dyrektora Izby, który stwierdził niedopuszczalność zarzutu zamiast wierzyciela. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Opolu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności, mimo że zarzuty skarżącego co do meritum nie były zasadne. Sąd podkreślił, że organ nadzoru nie mógł 'wyręczyć' wierzyciela w stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w zakresie zarzutów egzekucyjnych, roli organu nadzoru i wierzyciela, a także wymogów formalnych tytułu wykonawczego dotyczących odsetek.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwość tytułu wykonawczego w zakresie braku wskazania przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę stanowi podstawę do zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie kwestionuje samej wysokości odsetek ani nie przedstawia własnych wyliczeń, a jedynie formalną wadliwość tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wykładni NSA, stwierdził, że tytuł wykonawczy nie musi zawierać okresów nienaliczania odsetek, a kwota odsetek musi je uwzględniać. Skarżący, podnosząc zarzut wadliwości tytułu wykonawczego w tym zakresie, nie zakwestionował samej wysokości odsetek ani nie przedstawił własnych wyliczeń, co uniemożliwiło uwzględnienie zarzutu na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 a i c upea.
Czy organ nadzoru może stwierdzić niedopuszczalność zarzutu egzekucyjnego, który nie został stwierdzony przez wierzyciela (będącego jednocześnie organem egzekucyjnym)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalna praktyka naruszająca zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 34 § 2 pkt 3a upea wyraźnie wskazuje na wierzyciela jako podmiot uprawniony do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu. Organ nadzoru, stwierdzając niedopuszczalność zarzutu zamiast wierzyciela, naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 kpa) i właściwość rzeczową podmiotów postępowania.
Czy brak doręczenia upomnienia jest podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, gdy dotyczy należności pieniężnych określonych w ostatecznym orzeczeniu, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spełnione są warunki określone w § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu (decyzji), egzekucja nie musi być poprzedzona upomnieniem, ponieważ zobowiązany miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (31)
Główne
ppsa art. 145 § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
upea art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 33 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 33 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
lit. a i c
upea art. 15 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 27 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 34 § 2 pkt 3a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia art. 1 § § 2 pkt 2
Pomocnicze
ppsa art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
upea art. 26 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 32aa § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
kpa art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności
op art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 70 § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 53 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 53 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 53 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 54 § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 54 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ nadzoru, który stwierdził niedopuszczalność zarzutu zamiast wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwości tytułu wykonawczego w zakresie braku wskazania przerw w naliczaniu odsetek. • Zarzut braku doręczenia upomnienia. • Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalną praktyką organu nadzoru jest 'wyręczenie' wierzyciela (...) i wydanie postanowienia uznającego zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niedopuszczalne, podczas gdy niedopuszczalności takiej nie stwierdził wierzyciel będący również organem egzekucyjnym. • Tytuł wykonawczy nie musi zawierać okresów nienaliczania odsetek, ale kwota odsetek musi je uwzględniać.
Skład orzekający
Marzena Łozowska
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Judecki
sędzia
Anna Komorowska-Kaczkowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w zakresie zarzutów egzekucyjnych, roli organu nadzoru i wierzyciela, a także wymogów formalnych tytułu wykonawczego dotyczących odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur egzekucyjnych i potencjalne pułapki proceduralne, a także podkreśla znaczenie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.
“Organ nadzoru nie może 'wyręczyć' wierzyciela w stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu – kluczowa lekcja z egzekucji administracyjnej.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.