I SA/Op 206/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2000 r. Spółka T. Spółka jawna w O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 11 sierpnia 2020 r., która odmówiła uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 31 marca 2004 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji wymiarowej, w tym wykorzystania dokumentu uzyskanego podstępem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne w poprzednich postępowaniach (wyroki WSA w Opolu z 10 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Op 274/20 oraz NSA z 21 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 561/21) już oceniły kwestie związane z dokumentami pozyskanymi od A. J. oraz merytoryczne ustalenia decyzji wymiarowej. Sąd zaznaczył, że zarzuty skargi wykraczały poza formalny charakter postępowania o stwierdzenie nieważności, a organ i sąd są związane oceną prawną zawartą w prawomocnym orzeczeniu sądu. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej dotyczącego wyłączenia pracowników organu, wyjaśniając, że przepis ten dotyczy udziału w wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym, a nie w kolejnych postępowaniach nadzwyczajnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny zamyka drogę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności, chyba że zachodzi wyjątek z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Wyjaśnienie zakresu stosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej i procedury sądowoadministracyjnej. Wyjątek z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. może mieć zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny, poza przypadkiem zarzutu podwójnego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, stanowi formalną przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Przepis art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jednoznacznie stanowi, że w przypadku oddalenia skargi przez sąd administracyjny na decyzję, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania lub umarza postępowanie, jeśli zostało wszczęte. Sąd administracyjny w ramach kontroli z urzędu bada przesłanki nieważności, a prawomocne oddalenie skargi oznacza, że przesłanek tych nie stwierdzono.
Czy pracownicy organu podatkowego, którzy brali udział w wydaniu decyzji w postępowaniach nadzwyczajnych (wznowienie, stwierdzenie nieważności), powinni być wyłączeni od udziału w kolejnym postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym tej samej sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej dotyczy udziału w wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym (wymiarowym) i nie wyklucza udziału tych samych pracowników w kolejnych postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących tej samej decyzji.
Uzasadnienie
Sformułowanie 'brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji' w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. odnosi się do orzekania w postępowaniu instancyjnym (zwykłym) lub w relacji postępowanie zwykłe - postępowania nadzwyczajne, których celem jest ocena prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie dotyczy to sytuacji, gdy pracownik brał udział jedynie w postępowaniach nadzwyczajnych.
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 249 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 2 - przewiduje odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję.
Pomocnicze
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 4 - dotyczy rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, stanowi wyjątek od reguły z art. 249 § 1 pkt 2 O.p.
O.p. art. 130 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 6 - wyłączenie pracowników organu podatkowego od udziału w postępowaniu w sprawach, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (w postępowaniu zwykłym).
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza obowiązek badania z urzędu przesłanek nieważności decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny stanowi formalną przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 O.p. • Zarzuty dotyczące merytorycznych ustaleń pierwotnej decyzji wymiarowej były już przedmiotem oceny sądów w poprzednich postępowaniach i nie mogą być ponownie badane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji wymiarowej i wykorzystania dokumentu uzyskanego podstępem. • Argumenty dotyczące naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w związku z udziałem pracowników organu w postępowaniach.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Prawomocne oddalenie skargi nie uzasadnia jednak odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie stwierdzenia nieważności decyzji opiera się na zarzucie rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną (art. 247 § 1 pkt 4 O.p.). • Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowi w istocie niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu.
Skład orzekający
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący
Tomasz Judecki
członek
Anna Komorowska-Kaczkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawomocne oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny zamyka drogę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności, chyba że zachodzi wyjątek z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Wyjaśnienie zakresu stosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z przepisów Ordynacji podatkowej i procedury sądowoadministracyjnej. Wyjątek z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. może mieć zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu podatkowego i złożonych procedur administracyjnych, w tym postępowań nadzwyczajnych. Wyjaśnia ważne zasady dotyczące prawomocności orzeczeń i ograniczeń w ponownym badaniu spraw.
“Długi bój o VAT: Sąd administracyjny przypomina – prawomocność orzeczeń jest kluczowa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.