I SA/OP 205/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-08-30
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościwznowienie postępowanianowe dowodyterminyOrdynacja podatkowaewidencja gruntówpomiary geodezyjnedecyzja ostatecznaskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r., uznając, że nowe dowody (pomiary geodezyjne z 2022 r.) nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania.

Podatnik A. B. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r., powołując się na błędne pomiary metrażu nieruchomości i uwzględnienie chodnika w podstawie opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że nowe dowody (pomiary geodezyjne z 2022 r.) nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie mogły być podstawą wznowienia. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że wznowienie postępowania nie służy korygowaniu błędów popełnionych w postępowaniu zwykłym, a nowe dowody muszą spełniać wymóg istnienia w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Podatnik domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że podatek został naliczony na podstawie błędnych pomiarów metrażu nieruchomości oraz uwzględnienia chodnika służącego jako parking. Do wniosku o wznowienie dołączył pomiary geodezyjne z 2022 r. Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji, wskazując, że nowe dowody nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej (18 marca 2019 r.) i nie mogły być podstawą do wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę podatnika. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych i jego przesłanki podlegają ścisłej wykładni. Dowody lub okoliczności ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nawet jeśli istniały wcześniej, nie mogą stanowić podstawy wznowienia, jeśli nie były znane organowi w dacie wydania decyzji. Pomiary geodezyjne z 2022 r. nie spełniały tego wymogu, ponieważ zostały wykonane po wydaniu decyzji ostatecznej i nie odnosiły się do okresu 2015 r. Sąd zaznaczył, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani korygowaniu błędów popełnionych w postępowaniu zwykłym. Ponadto, dane z ewidencji gruntów i budynków, stanowiące podstawę wymiaru podatków, są wiążące, a ich kwestionowanie w trybie wznowienia na podstawie późniejszych pomiarów jest niedopuszczalne, chyba że zmiana ma charakter sprostowania błędu ewidencji z mocą wsteczną, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nowe dowody nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie odnoszą się do okresu, którego dotyczy decyzja.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem i jego przesłanki podlegają ścisłej wykładni. Dowody muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej i być znane organowi. Pomiary z 2022 r. nie spełniają tych wymogów, ponieważ zostały wykonane po wydaniu decyzji ostatecznej i dotyczą późniejszego okresu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Pomocnicze

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów.

u.s.k.o. art. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 18 § 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.p.o.l. art. 7 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.g.k. art. 2 § 8

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Definicja ewidencji gruntów i budynków.

u.p.g.k. art. 20 § 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków.

u.p.g.k. art. 21 § 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa wymiaru podatków.

O.p. art. 194 § 1

Ordynacja podatkowa

Walor dokumentu urzędowego ewidencji gruntów i budynków.

O.p. art. 194 § 3

Ordynacja podatkowa

Możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe dowody (pomiary geodezyjne z 2022 r.) nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania, ponieważ nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie odnoszą się do okresu objętego decyzją. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani korygowaniu błędów postępowania zwykłego. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące, a późniejsze zmiany nie mogą być podstawą wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia, chyba że mają charakter sprostowania błędu z mocą wsteczną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez niezastosowanie i nieprawidłowe uznanie braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na błędne pomiary metrażu i uwzględnienie chodnika. Naruszenie art. 120, 121, 122 O.p. poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i zaspokojenia słusznego interesu skarżącego. Naruszenie art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych przesłanki wznowienia postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, muszą one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu wydającego decyzję są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane, oraz muszą być istotne dla sprawy błędna ocena dowodu, czy też błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi uzasadnienia dla wznowienia postępowania dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków, która nie miała charakteru sprostowania omyłki, stwierdzenia nieważności wcześniejszych wpisów, lecz aktualizacji, może wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość.

Skład orzekający

Aleksandra Sędkowska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Komorowska-Kaczkowska

członek

Marzena Łozowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące interpretacji przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, w szczególności art. 240 § 1 pkt 5 O.p., oraz znaczenia danych z ewidencji gruntów i budynków w kontekście podatku od nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wznowieniem postępowania i nowymi dowodami. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie nowych dowodów. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Nowe dowody po latach? Kiedy można wzruszyć ostateczną decyzję podatkową.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 205/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Komorowska-Kaczkowska
Marzena Łozowska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1655/23 - Wyrok NSA z 2024-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 maja 2023 r., nr SKO.40.1768.2023.po w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 29 maja 2023 r. nr SKO.40.1768.2023.po, wydana na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022. 12651 - dalej wskazywana również jako: “O.p."), utrzymująca w mocy decyzję własną z 6 marca 2023r., SKO.40.2834.2022.po, odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 18 marca 2019 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 13 września 2018 r., nr [...], ustalającą A. B. wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 27.206 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 18 marca 2015 r. skarżący poinformował Prezydenta Miasta K., że dokonał weryfikacji powierzchni użytkowych oraz gruntów użytkowych z przeznaczeniem pod działalność gospodarczą i wynajem dla Stowarzyszenia K., przedstawiając odpowiednie wyliczenia i załączając do pisma informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. (IN-1). W złożonej Informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. wykazał grunty związane z działalnością gospodarzą o powierzchni 236 m2, pozostałe grunty, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o powierzchni 264 m2, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 387,01 m2 oraz pozostałe budowle o wartości 9.925,00 zł. Ponadto w załączniku do Informacji ZN-1/B wykazał grunty o powierzchni 3.491 m2, budynki o powierzchni użytkowej 1.313,77 m2 i budowle o wartości 30.000,00 zł, jako zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1452 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. - dalej u.p.o.l.), tj. nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży.
Prezydent Miasta K., po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z 17 kwietnia 2015 r., decyzją z 20 kwietnia 2017 r., nr [...], ustalił skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości za miesiace od stycznia do września 2015 r. w kwocie 27.206 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).
Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta K., strona wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 30 października 2017 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta K., decyzją z 13 września 2018 r., nr [...], ustalił skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 27.206,00 zł. Do opodatkowania, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz ustalonym stanem faktycznym przyjęto:
1) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 1.731,98 m2 x stawka 19,09 zł/m2, zgodnie z § 1 ust. 3 Uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z 15 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Opolskiego poz. [...]): 12x9 m-cy = 24.797,62 zł,
2) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 3.991 m2 x stawka 0,78 zł/m2 (zgodnie z § 1 ust. 1 lit. a) ww. Uchwały): 12x9 = 2.334,73 zł,
3) budowle zw. z prowadzeniem dział, gosp. o wartości 4.925,00 zł x stawka 2 % : 12x9 = 73,87 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 18 marca 2019 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 13 września 2018 r. nr [...] ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. w wysokości 27.206,00 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).
Pismem z dnia 20 września 2022 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o dokonanie korekty w podatku od nieruchomości, m.in. za 2015 r. Jako podstawę przedmiotowego wniosku wskazał naliczenie podatku od nieruchomości za ww. okres na podstawie błędnych pomiarów metrażu gruntów, zabudowy i poszczególnych pomieszczeń (w złożonej deklaracji wystąpił błąd co do powierzchni użytkowej [...], która wynosi nie 450 m2, a 429,11 m2) oraz uwzględnieniu chodnika, który służy ludności przyległych domów. Wraz z przedmiotowym wnioskiem przedłożył kserokopię pomiarów od uprawnionego geodety z dnia 7 stycznia 2022 r.
Po zapoznaniu się z treścią ww. wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r., nr [...], wznowiło postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z 6 marca 2023 r. nr SK0.40.2834.2022.po odmówiło uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 18 marca 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 13 września 2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 27.206,00 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik wniósł odwołanie. Wydanej decyzji zarzucił:
1. naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej - poprzez jego niezastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że w sprawie brak jest podstaw do uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 marca 2019 r. pomimo istnienia ku temu podstaw, tj. z uwagi na błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie przy wymiarze ww. podatku chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking;
2. naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu skarżącego; poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa;
3. naruszenie art. 187 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do wydania nieprawidłowej decyzji w sprawie i błędnego uznania, że okoliczności powołane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż dowody te nie istniały w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej; poprzez błędne przyjęcie, że dokonane przez stronę zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez stronę okoliczności, nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano je po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości; poprzez nieprawidłowe uznanie, że błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking - nie stanowią okoliczności uzasadniające wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 marca 2019 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 29 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzją własną z 6 marca 2023r., SKO.40.2834.2022.po, odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 18 marca 2019 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 13 września 2018 r., nr [...], ustalającą A. B. wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 27.206 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).
W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało przebieg dotychczasowego postępowania. Następnie przytoczyło brzmienie art. 240 § 1 O.p., który przyjęło za podstawę rozstrzygnięcia i dokonało analizy przesłanek wznowieniowych wymienionych w ww. przepisie. Wyjaśniło, że organ prowadzący postępowanie ogranicza jego zakres tylko i wyłącznie do przesłanek wznowienia, wskazanych we wniosku podmiotu występującego z takim żądaniem. Kolegium podkreślało, że wnosząc o wznowienie postępowania podatnik powołał się na naliczenie podatku od nieruchomości za 2015 r. w oparciu o błędne pomiary metrażu gruntów zabudowy i poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking. Do wniosku załączono pomiary geodety dokonane w dniu 7 stycznia 2022 r. Kolegium uznało zatem, iż przedmiotowy wniosek został oparty o przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co nie było także kwestionowane przez stronę.
Rozpatrując wniosek strony Kolegium doszło do przekonania, że dokumenty załączone do wniosku, nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż dowody te nie istniały w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej. Kolegium podkreślało, że dowód załączony przez podatnika do wniosku o wznowienie postępowania, w postaci pomiarów uprawnionego geodety z dnia 7 stycznia 2022 r. - mających potwierdzić błędne ustalenia powierzchni użytkowej [...] - nie został i nie mógł zostać poddany analizie w toku prowadzonego postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego o nr [...], gdyż ww. pomiary zostały przeprowadzone po jego zakończeniu, co wynika wprost z załączonego dokumentu. Ponadto Kolegium zauważyło, że podniesione przez stronę zmiany powierzchni użytkowej [...] wynikają z pomiarów dokonanych w 2022 r., a tym samym nie odnoszą się do okresu właściwego w przedmiotowej sprawie (2015 r.), zatem nie mamy do czynienia z ujawnieniem nowej okoliczności istotnej dla wyniku sprawy. Powyższe, w ocenie organu przesądza o braku możliwości ich uwzględnienia w przedmiotowym postępowaniu. Nie mogły mieć one zatem wpływu na ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r., a tym samym stanowić podstawy do wzruszenia wydanej w tym przedmiocie ww. decyzji ostatecznej.
Kolegium wskazało dodatkowo, że zmiany ewidencyjne przedmiotów opodatkowania, z którymi związane są podniesione przez stronę okoliczności (m.in. zmiana powierzchni gruntów i budynków) zostały dokonane przez Starostę K. 16 stycznia 2020 r. na wniosek (połączenie działek nr a, c, b na dz. d, zmiany techniczne budynku) oraz w dniu 4 marca 2020 r. z urzędu (podział dz. d na e, f, g, zmiany techniczne na budynku). Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż zmiany te nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano ich po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r.
Zdaniem Kolegium podniesione przez Stronę zmiany w ewidencji gruntów i budynków których dokonano w 2020 r. nie odnoszą się do okresu właściwego w przedmiotowej sprawie (2015 r.), co przesądza o braku możliwości ich uwzględnienia w przedmiotowym postępowaniu. Okoliczności te nie mogły mieć bowiem wpływu na ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r., a tym samym stanowić podstawy do wzruszenia wydanej w tym przedmiocie ww. decyzji ostatecznej.
Na poparcie swojego stanowiska Kolegium przywołało stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, które wyraźnie wskazuje, że strona ubiegająca się o wznowienie postępowania nie może opierać swojego wniosku na dowodach, które nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Powyższe każdorazowo skutkować powinno nieuwzględnieniem wniesionego żądania (por. wyrok WSA w Łodzi z 22 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 656/19).
Nadto Kolegium stwierdziło, iż przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wznowienieniowe, było prawidłowe i oparte na kompletnym materiale dowodowym. Co równie istotne - w ocenie Kolegium - nie naruszono żadnych przepisów postępowania. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do obywateli (art. 121 i art. 122 O.p.). Ponadto zdaniem Kolegium - wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu – nie doszło do naruszenia przepisów art. 187 w zw. z art. 191 O.p.
W sposób wyczerpujący dla danego postępowania rozpatrzony i oceniony został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Końcowo Kolegium wskazało, iż niedopuszczalne jest wykorzystywanie postępowania wznowieniowego do ponownego, pełnego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem tego rodzaju postępowanie nie jest kontynuacją postępowania zwykłego (wymiarowego), a stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 128 O.p.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu reprezentujący skarżącego pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego niezastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienie postępowania, prowadzonego wobec A. B. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r., pomimo istnienia ku temu podstaw, tj. z uwagi na błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie przy wymiarze ww. podatku chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking;
2) naruszenie art. 120 O.p., art. 121 O.p., art. 122 O.p. - poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu skarżącego; poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa;
3) naruszenie art. 187 w zw. z art. 191 O.p. - poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do wydania nieprawidłowej decyzji w sprawie i błędnego uznania, że okoliczności powołane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdy dowody te nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej; poprzez błędne przyjęcie, że dokonane przez stronę zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez stronę okoliczności, nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano je po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości; poprzez nieprawidłowe uznanie, że błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking - nie stanowią okoliczności uzasadniających wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślała, że we wniosku o wznowienie postępowania – wbrew stanowisku organu II instacnji – skarżący powoływał się na zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały dopiero po jej wydaniu. Wskazywała, że w decyzji wymiarowej uwzględniono błędny metraż nieruchomości. Ponadto przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości uwzględniono chodnik (działka nr f) z nieużytkiem o powierzchni 0,0128 m2, który służy ludności z przyległych domów jako parking, a mimo to chodnik ten był uwzględniony przy wyliczeniu podatku od nieruchomości za 2015 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji.
Zdaniem pełnomocnika pominięcie ww. okoliczności przez Kolegium, w tym nieodniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uniemożliwia dokonanie rzetelnej i wszechstronnej oceny istnienia przesłanek do wznowienia postępowania w przedmocie wymiaru podatku od nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji w przedmocie braku podstaw do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi stanowią w istocie powtórzenie argumentacji formułowaniej na etapie postępowania odwoławczego. Kolegium podkreśliło, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej określone zostały w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 1634) - dalej jako: [p.p.s.a.], zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 O.p. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy, aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę, czy przez organ w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu (wyroki NSA: z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1735/08 i z 22 listopada 2018 r. sygn. akt II FSK 3583/16; wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1438/21).
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 O.p., na którą powołuje się strona skarżąca w niniejszej sprawie, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Jak podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie, zawarta w tym przepisie norma prawna wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, muszą one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu wydającego decyzję są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane, oraz muszą być istotne dla sprawy. W odniesieniu do wymogu "nowości" dowodów lub okoliczności zauważyć należy, że jeśli określone okoliczności faktyczne zostały ujawnione w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym po wydaniu tej ostatecznej decyzji, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu (por. wyroki WSA: w Lublinie z 17 stycznia 2012 r., sygn. I SA/Lu 730/11; w Łodzi z 16 września 2010 r. sygn. I SA/Łd 322/10). W rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (nawet) błędna ocena dowodu, czy też błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi uzasadnienia dla wznowienia postępowania na podstawie przywołanego przepisu prawa (wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1271/19).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zawarte we wniosku skarżącego okoliczności mające, zgodnie z jego przekonaniem, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie mają charakteru nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący nie przedstawił również nowych dowodów spełniających przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy i decyzji w niej wydanych wskazuje, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Tytułem wstępu należy również wskazać, że kwestia odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od przedmiotowej nieruchomości m. in. za 2015 r. i 2016 r., była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokami z dnia 20 marca 2023 r. i 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 32/23 i I SA/Op 33/23 oddalił skargi. W sprawie będącej przedmiotem oceny w ww. orzeczeniach wystąpiły tożsame okoliczności faktyczne jak w niniejszej sprawie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w powołanych wyżej wyrokach, w związku z czym posłuży się również argumentacją w nich zawartą.
W rozpatrywanej sprawie decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, została wydana w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015. Dążąc do wzruszenia tej decyzji, podatnik wskazywał na brak zgodności w przedmiocie określenia powierzchni nieruchomości. W ocenie Sądu - Kolegium, w toku prowadzonego postępowania, dokonało dostatecznej merytorycznej oceny okoliczności podnoszonych przez stronę w kontekście spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W szczególności za trafny należy uznać wywód organu, że dowody powołane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania w postaci pomiarów uprawnionego geodety dokonane w 2022 r., z którymi związane są podniesione przez stronę okoliczności (m.in. zmiana powierzchni gruntów i budynków) nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ponieważ nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej Kolegium z dnia z 18 marca 2019 r. – pomiary zostały przeprowadzone po wydaniu ww. decyzji – w roku 2022. Nadto wskazane wyżej pomiary geodety sporządzone w 2022 r., a zatem po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie – nie świadczą o ujawnieniu nowych okoliczności faktycznych, nie odnoszą się bowiem do okresu właściwego w przedmiotowej sprawie (2015 r.), co również przesądza o braku możliwości ich uwzględnienia w postępowaniu wznowieniowym. Nie mogły mieć one bowiem wpływu na ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r., a tym samym również stanowić podstawy do wzruszenia wydanej w tym przedmiocie ww. decyzji ostatecznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma bowiem zgody dla zapatrywania, iż zawinione powody braku wiedzy o okolicznościach faktycznych lub dowodach w dniu wydania decyzji, umożliwiają ich późniejsze wykorzystywanie w trybie wznowieniowym. Ustawodawca enumeratywnie określił przesłanki, które mogą stanowić jego podstawę. Nie została w nich wymieniona przesłanka korygowania błędów popełnionych przez organ podatkowy przy ustalaniu okoliczności faktycznych, czy też uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia określonych okoliczności. Nie temu służy wznowienie postępowania. Przesłanki wznowienia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 128 O.p. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ewentualne błędy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, jak już wcześniej wskazano, mogą być korygowane jedynie w toku instancji, lub przez sąd administracyjny. Tym samym w ocenie Sądu, fakt kwestionowania przez podatnika powierzchni nieruchomości, w oparciu o pomiary geodezyjne wykonane po wydaniu decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy w toku postępowania zwykłego strona przedłożyła inne pomiary geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę, nie jest wystarczający do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2017.2101 j.t.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Związanie organu podatkowego danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że organy podatkowe ani nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego, ani nie są uprawnione, w każdej sytuacji do weryfikowania z urzędu, danych zawartych w ewidencji oraz dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia wbrew zapisom wynikającym z ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą co do zasady, samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby sprzeczne z danymi w ewidencji gruntów i budynków. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje istotnego ograniczenia (por. wyroki NSA: z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3097/17 i z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1515/16). Wiążący charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p, a tym samym stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wprawdzie podatnik, stosownie do art. 194 § 3 O.p. może w postępowaniu podatkowym przeprowadzić przeciwdowód podważający moc dowodową dokumentu urzędowego, jednakże takie uprawnienie przysługuje mu co do zasady w toku postępowania wymiarowego. Podkreślić przy tym należy, że regulacja dotycząca wznowienia postępowania ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą się charakteryzować przymiotem nowości. Nie wystarczy, że organ ich po prostu wcześniej nie analizował, bądź analizował, ale błędnie. W konsekwencji za utrwalony w orzecznictwie uznać należy pogląd, że za datę zmiany ewidencji gruntów i budynków dla celów podatkowych należy przyjąć datę określoną w zawiadomieniu starosty o dacie wprowadzenia zmiany do ewidencji. W ocenie Sądu słusznie Kolegium przyjęło, że samo dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków kilka lat później, przy okazji innych czynności, takich jak podział, czy łączenie nieruchomości i wykonane w toku tych czynności pomiary geodezyjne, będące podstawą późniejszego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, nie stanowią nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie stanowią również nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA (wyrok z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1306/19) pojęcia "nowej okoliczności", o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., nie można rozpatrywać w oderwaniu od regulacji wprost odnoszących się do ewidencji gruntów i budynków. Wymaga podkreślenia, że zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów. Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027), ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Powyższa argumentacja prowadzi do konkluzji, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest odzwierciedleniem aktualnego stanu dotyczącego danej nieruchomości. Natomiast późniejsza zmian tych danych, dokonana w toku zwykłych czynności, w tym dokonania dokładniejszych pomiarów geodezyjnych, nie może wywoływać skutków na przyszłość. W przedmiotowej sprawie zapisy zawarte w ewidencji gruntów na rok 2015 uzasadniały zasadność stanowiska organu podatkowego, a tym samym prawidłowość decyzji będącej wynikiem zakończonego postępowania nadzwyczajnego. Mapa oraz dane zawarte w ewidencji, którą posłużył się organ przedstawiały aktualny stan faktyczny i prawny, odzwierciedlony w zasobie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że co prawda w orzecznictwie przyjmuje się, że zmiana danych w ewidencji gruntów mająca charakter sprostowania błędu może być w wyjątkowych sytuacjach podstawą wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, niemniej jednak w ocenie Sądu w niniejszej sprawie okoliczności takie nie zaistniały, bowiem zmiana w ewidencji nie miała charakteru sprostowania błędu ewidencji (mimo że dotyczy aktualizacji powierzchni nieruchomości). W szczególności zmiana danych zawartych w ewidencji, nie była wynikiem stwierdzenia nieważności decyzji będącej podstawą wpisu w ewidencji, ani innych zdarzeń o podobnym charakterze, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie, że zmiany wprowadzone w ewidencji mają skutek wsteczny. Zmiany w powierzchni gruntu ujawnione w ewidencji gruntów, na które powołuje się skarżący, zostały dokonane w wyniku zwykłych czynności, w tym aktualizacji danych w związku z przeprowadzonymi pracami geodezyjnymi i nie miały charakteru sprostowania omyłki, stwierdzenia nieważności wcześniejszych wpisów, lecz aktualizacji. Zatem zmiana ta może wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość.
Nadto jak wynika z akt postępowania wymiarowego powierzchnia będąca przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości była przedmiotem szczegółowego badania przez organy podatkowe, w toku postępowania zwykłego.
W aktach sprawy wymiarowej znajdują się dokumenty na podstawie, których organy podatkowe ustaliły powierzchnie, w tym powierzchnię całkowitą i powierzchnię użytkową przyjętą za podstawę ustalenia wysokości podatku. Tytułem przykładu należy wskazać dane zawarte w załączniku do umowy użyczenia z 1 września 2012 r. zatytułowanym opis powierzchni użytkowych i gruntu, wyrys z mapy ewidencyjnej, na którym poczyniono odręczne adnotacje i rysunki wskazujące na powierzchnię użytkową [...], [...] oraz oznaczono chodnik. W aktach znajduje się również pismo z dnia 18 marca 2015 r. w którym podatnik informował o dokonanych geodezyjnych pomiarach powykonawczych oraz weryfikacji powierzchni użytkowych i gruntów, do którego załączył "opis powierzchni użytkowych gruntu" z dnia 20 marca 2015 r., dokument sporządzony przez uprawionego geodetę P. C., zatytułowany wyrównanie do powierzchni P=0,3991 ha, na którym przedstawiono powierzchnię działek nr h, nr i i nr b.
Nadto w związku z rozbieżnościami występującymi w zebranym materiale dowodowym dotyczącym powierzchni gruntów oraz powierzchni użytkowych budynków zajmowanych w 2015 r., dążąc do ustalenia prawidłowego opodatkowania nieruchomości wezwano geodetę P. C. do pisemnego wyjaśnienia, kiedy dokonywał on geodezyjnych pomiarów powierzchni na terenie przedmiotowej nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie geodety, z którego wynika m. in., że na działkach nr a i nr c wykonał on inwentaryzację powykonawczą [...], a operat techniczny z wykonanych prac przekazał 28 maja 2010 r. do Starostwa Powiatowego.
Ponadto z akt sprawy wynika, że organ podatkowy przed wydaniem decyzji wymiarowej, zwracał się do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości w K., który pismem z 27 października 2016 r. poinformował, że nie wpłynęły do niego dokumenty z pomiaru powykonawczego dotyczące rozbudowy zaplecza [...] usytuowanej na działkach nr a, nr b i nr j.
W aktach sprawy znajdują się również wydruki z rejestru gruntów oraz wydruki z kartoteki budynków dla przedmiotowych nieruchomości. Również w uzasadnieniu decyzji wymiarowej z 13 września 2018 r. wydanej przez organ I instancji opisano w sposób szczegółowy powierzchnię gruntów przyjętą jako podstawę opodatkowania.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, sam fakt kwestionowania przez skarżącego powierzchni nieruchomości, w sytuacji gdy w toku postępowania wymiarowego organ podatkowy przeprowadził szerokie postępowanie mające na celu ustalenie podstawy opodatkowania, w tym powierzchni, nie jest wystarczający do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podkreślić należy, że strona miała możliwość zgłoszenia dowodów w postępowaniu wymiarowym dotyczącym powierzchni przyjętej za podstawę opodatkowania. Powierzchnię przyjętą za podstawę opodatkowania organ ustalał przy udziale strony. Natomiast jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, postępowanie wznowieniowe ma charakter szczególny, nadzwyczajny. W jego ramach nie można ani dokonywać ponownego (nowego) rozpoznania merytorycznego danej sprawy, ani też prowadzić postępowania w celu przyszłego uzyskania dowodów, które miałyby przeczyć ustalonym uprzednio okolicznościom faktycznym sprawy. Inaczej ujmując, instytucja wznowienia postępowania nie jest i nie może przeradzać się w postępowanie kontrolne, w ramach którego następowałaby weryfikacja prawidłowości ustaleń organu zawartych w decyzji ostatecznej. Tymczasem skarżący domaga się w istocie ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na to, iż pomiary geodezyjne dokonane przy okazji innych, późniejszych czynności wykazały powierzchnie różniące się od powierzchni ustalonych przez organ podatkowy, przy czynnym udziale strony, w toku postępowania wymiarowego.
Zaznaczyć również należy, że nie jest wystarczające dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 O.p., że organ danych okoliczności nie analizował bądź analizował ale błędnie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 862/18; wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2509/19). Przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba wyłącznie tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwykłym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyroki NSA: z 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 108/18 i z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1859/18).
W niniejszej sprawie organy podatkowe w toku postępowania wymiarowego, analizowały w sposób szczegółowy kwestie związane z powierzchnią przyjętą do opodatkowania. W związku z powyższym nie można w ocenie Sądu uznać, iż podnoszone obecnie przez stronę kwestie dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez organ powierzchni gruntów w toku postępowania wymiarowego, oparte o wyniki pomiarów geodezyjnych przeprowadzonych kilka lat później, których rezultat był odmienny od pomiarów przedłożonych przez stronę w toku postępowania wymiarowego, stanowić mogą przesłankę wzruszenia decyzji ostatecznej w postępowaniu nadzwyczajnym. Dane z ewidencji gruntów i budynków (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne) jako dokument urzędowy mogą być podważone tylko w odpowiednim czasie i w odpowiednim trybie. Nie można jednak tego czynić na podstawie dokumentów uzyskanych później (po wydaniu ostatecznej decyzji), gdyż w sensie prawnym odnoszą się one stanu faktycznego mającego miejsce też później, gdyż nie spełnia to wymogów z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2013 r., II OSK 2631/11). Podkreślić również należy, że okoliczności związane z chodnikiem były badane przez organ na etapie postępowania wymiarowego, co potwierdził również skarżący na rozprawie. Chodnik został ujawniony na dokumentach przedłożonych przez podatnika w toku postępowania podatkowego. Zatem powierzchnia chodnika była przedmiotem analizy i oceny organów podatkowych w toku postępowania wymiarowego. Natomiast jego ewentualne błędne opodatkowanie jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względu na sposób jego wykorzystania, nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej w postępowaniu nadzwyczajnym.
Oceniając wniosek strony o wznowienie postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że wskazane w nim okoliczności mające, zgodnie z przekonaniem skarżącego, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie mają charakteru nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wzruszenie w wyniku wznowienia decyzji ostatecznej ma charakter wyjątkowy i dopuszczalne jest wyłącznie wówczas, gdy z pewnych, znajdujących prymat nad pewnością obrotu względów, postępowanie w sprawie należy przeprowadzić ponownie bądź w celu wyeliminowania powstałych w nim wad o charakterze procesowym bądź to uwzględnienia zaistniałych po wydaniu decyzji, istotnych dla jej bytu czy treści okoliczności. Takie okoliczności zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały.
Jednocześnie Sąd zauważa, że rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do nowych okoliczności faktycznych - zdarzeń faktycznych, tj. błędnego metrażu nieruchomości przyjętego za podstawę opodatkowania, czy też sposobu wykorzystywania chodnika, są szczątkowe. Niemniej jednak uchybienie Kolegium w tym zakresie nie miało, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja pomimo lakonicznego w tej kwestii uzasadnienia poddaje się kontroli sądwoadministracyjnej. Kolegium bowiem wskazało, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do ponownego pełnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz omówiło w sposób prawidłowy skutki zmian w ewidencji gruntów dla wymiaru podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie decyzji mimo pewnych braków w uzasadnieniu odpowiada prawu. Kolegium w uzasadnieniu decyzji odniosło się w istocie zarówno do kwestii nowych dowodów, jaki i nowych okoliczności.
W konsekwencji Sąd, uznał, że strona nie wykazała nowych dowodów lub okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które uzasadniałby uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. W szczególności załączony przez skarżącego dowód w postaci pomiarów uprawnionego geodety z dnia 7 stycznia 2022 r. nie mógł stanowić nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p, ponieważ dowód ten nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej, a pomiary dokonane w 2022 r. nie odnoszą się do okresu właściwego w niniejszej sprawie (2015 r.), stąd jak już wskazano powyżej, dane wynikające z tych pomiarów nie stanowią nowej okoliczności istotnej dla wyniku sprawy, a ponadto z materiału dowodowego nie wynika, aby zmiana wpisów w ewidencji gruntów i budynków dokonana w 2021 r. miała skutki ex tunc. Podkreślić przy tym należy, iż mimo, że zmiana dotyczy powierzchni gruntu to ma charakter aktualizacji ewidencji, co uzasadniono powyżej. Jednocześnie z materiału zebranego w sprawie nie wynika, aby skarżący powoływał się na inną podstawę wznowienia lub też, aby organ podatkowy mógł wznowić postępowanie podatkowe z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p.
Należy podkreślić, że jeżeli wznowienie postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt 5 O.p. odbywa się na wniosek podatnika, to ciężar wykazania podstawy wznowienia spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca posiada wiadomości o ewentualnych nowych okolicznościach lub dowodach nieznanych organowi, które mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Zarzucając naruszenie art. 121 i art. 122 i art. 187 O.p. podatnik zmierza do tego by to organ podatkowy przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w ogóle zaistniała. Takie stanowisko, z uwagi na specyfikę postępowania wznowieniowego, wszczynanego na wniosek strony, nie znajduje uzasadnienia. Istotą wznowienia postępowania nie jest przeprowadzenie przez organ administracji kolejnego postępowania i zebranie nowych dowodów.
Sąd nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, braku oparcia rozstrzygnięcia na założeniach niespójnych i nielogicznych, sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego i nieznajdujących odzwierciedlenia w materiale dowodowym, czy innych uchybień skutkujących jej uchyleniem. W ocenie Sądu stanowisko strony, ze względów wcześniej omówionych, nie jest prawidłowe.
Nie znajdując zatem podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI