I SA/Op 194/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Prudnika o odmowie przyznania jednorazowego zasiłku powodziowego w kwocie 2000 zł. Skarżący wystąpił o zasiłek z powodu szkód poniesionych na działce ogrodniczej w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., wskazując na zniszczenie mebli, sprzętu ogrodniczego i altany. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że posiadanie działki ogrodniczej i związane z nią potrzeby rekreacyjne nie stanowią "niezbędnej potrzeby bytowej" w rozumieniu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Podkreślono, że niezbędna potrzeba bytowa dotyczy zaspokojenia podstawowych warunków życia, takich jak mieszkanie, wyżywienie czy leki, a szkody na działce rekreacyjnej nie mają związku przyczynowo-skutkowego z tymi potrzebami. WSA w Opolu, rozpoznając skargę, uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i dokonały właściwej oceny stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku powodziowego następuje w ramach uznania administracyjnego i nie jest obligatoryjne. Zwrócono uwagę, że ustawa nie wymaga przeprowadzania wywiadu środowiskowego, a decyzja opiera się na oświadczeniu wnioskodawcy. Sąd potwierdził, że szkody na działce ogrodniczej, która zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych nie może być miejscem zamieszkania ani prowadzenia działalności zarobkowej, nie są podstawą do przyznania zasiłku powodziowego, który ma na celu doraźne zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb życiowych, a nie rekompensatę szkód majątkowych. W związku z tym skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "niezbędnej potrzeby bytowej" w kontekście zasiłków powodziowych oraz charakteru zasiłku jako świadczenia doraźnego, a nie odszkodowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji szkód na działce ogrodniczej; sprawa opiera się na uznaniu administracyjnym, co ogranicza jej zastosowanie jako ścisłego precedensu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy szkody poniesione na działce ogrodniczej w wyniku powodzi mogą stanowić podstawę do przyznania jednorazowego zasiłku powodziowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, szkody poniesione na działce ogrodniczej nie stanowią podstawy do przyznania jednorazowego zasiłku powodziowego, ponieważ nie są związane z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb bytowych, takich jak zapewnienie dachu nad głową, wyżywienia czy leków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi przewiduje zasiłek na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a szkody na działce rekreacyjnej, która nie jest miejscem zamieszkania ani nie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, nie spełniają tej przesłanki. Zasiłek powodziowy nie jest odszkodowaniem za straty majątkowe.
Czy przyznanie jednorazowego zasiłku powodziowego następuje w ramach uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie jednorazowego zasiłku powodziowego następuje w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "może otrzymać".
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi zawiera zwrot "może otrzymać", co oznacza, że organ nie jest zobowiązany do przyznania zasiłku, lecz ma prawo ocenić sytuację wnioskodawcy.
Czy w postępowaniu o przyznanie zasiłku powodziowego wymagane jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub oględzin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi przewiduje uproszczoną procedurę przyznawania zasiłku, opartą na oświadczeniu wnioskodawcy, a nie na szczegółowym postępowaniu dowodowym jak w przypadku świadczeń z pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustawa ta, ze względu na potrzebę szybkiego udzielenia pomocy, opiera się na oświadczeniu wnioskodawcy składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej, a weryfikacja danych następuje dopiero po wypłacie zasiłku. Nie wymaga to przeprowadzania wywiadu środowiskowego.
Przepisy (16)
Główne
ustawa powodziowa art. 5 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
Zasiłek może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, co oznacza uznaniowy charakter decyzji.
Pomocnicze
ustawa powodziowa art. 5 § 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
Zasiłek jest przyznawany niezależnie od dochodów i nie podlega zwrotowi (z zastrzeżeniem ust. 7).
ustawa powodziowa art. 5 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
Zasiłek jest przyznawany na wniosek złożony w określonym terminie.
ustawa powodziowa art. 5 § 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
Decyzja o przyznaniu zasiłku powinna być wydana niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni od wpływu wniosku.
ustawa powodziowa art. 5 § 5
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
Do wniosku należy dołączyć oświadczenie o szkodzie majątkowej, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej.
ustawa powodziowa art. 5 § 7
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
Organ wypłacający zasiłek może wydać decyzję o jego zwrocie, jeśli weryfikacja wykaże, że szkoda nie wystąpiła.
u.p.s. art. 12
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja pojęcia "niezbędna potrzeba bytowa" w orzecznictwie.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
u.r.o.d. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Cel rodzinnego ogrodu działkowego (rekreacja, uprawy).
u.r.o.d. art. 12
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Zakaz zamieszkiwania i prowadzenia działalności zarobkowej na terenie działki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkody na działce ogrodniczej nie stanowią "niezbędnej potrzeby bytowej" w rozumieniu ustawy. • Zasiłek powodziowy nie jest świadczeniem odszkodowawczym, a ma na celu doraźne zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb życiowych. • Przyznanie zasiłku następuje w ramach uznania administracyjnego. • Ustawa przewiduje uproszczoną procedurę przyznawania zasiłku, opartą na oświadczeniu wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Szkody na działce ogrodniczej powinny być uznane za związane z niezbędnymi potrzebami bytowymi. • Organy nie przeprowadziły wystarczających czynności dowodowych (wywiad środowiskowy, oględziny). • Gminy G. i N. wypłaciły zasiłki w kwocie 2000 zł (argument porównawczy skarżącego).
Godne uwagi sformułowania
"niezbędna potrzeba bytowa" oznacza potrzebę, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, ponieważ związana jest z jej codziennym funkcjonowaniem na poziomie elementarnym • jednorazowy zasiłek powodziowy nie ma na celu zrekompensowania powstałej szkody majątkowej; nie jest też odszkodowaniem za poniesione w wyniku powodzi straty • Pełni funkcje doraźnego zabezpieczenia realizacji najpilniejszych i niezbędnych potrzeb bytowych osób poszkodowanych przez powódź
Skład orzekający
Tomasz Judecki
przewodniczący
Elżbieta Kmiecik
sprawozdawca
Beata Kozicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"niezbędnej potrzeby bytowej\" w kontekście zasiłków powodziowych oraz charakteru zasiłku jako świadczenia doraźnego, a nie odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkód na działce ogrodniczej; sprawa opiera się na uznaniu administracyjnym, co ogranicza jej zastosowanie jako ścisłego precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię interpretacji przepisów dotyczących pomocy w sytuacjach klęsk żywiołowych i definiowania "niezbędnych potrzeb bytowych", co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Czy zalana działka ogrodnicza to "niezbędna potrzeba bytowa"? Sąd wyjaśnia, na co można liczyć po powodzi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.