I SA/Op 15/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Opolu uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że organy administracji nie zbadały wystarczająco wpływu planowanej nadbudowy na nieruchomość sąsiednią.
Skarżąca T.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody Opolskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco kwestii wpływu planowanej nadbudowy na nieruchomość sąsiednią, w tym potencjalnego ograniczenia dostępu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Opolskiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Prudnickiego, która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na budowę inwestorom. Skarżąca, właścicielka sąsiedniej działki, podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia jej prawa do prywatności oraz braku wszechstronnego rozpoznania sprawy. Organy administracji obu instancji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i przepisami prawa budowlanego, a inwestorzy złożyli kompletny wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały wystarczająco istotnych kwestii. Sąd wskazał, że organy nie oceniły, czy planowana nadbudowa, znacząco zwiększająca wysokość budynku, nie naruszy interesu prawnego skarżącej, w tym prawa do zabudowy i dostępu światła dziennego do jej nieruchomości. Sąd podkreślił, że organy powinny zbadać te aspekty, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, aby zapewnić zgodność z prawem i bezpieczeństwo prawne inwestycji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zbadały wystarczająco istotnych okoliczności dotyczących wpływu planowanej nadbudowy na nieruchomość sąsiednią, w tym potencjalnego ograniczenia dostępu światła dziennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły należytej analizy wpływu planowanej nadbudowy na nieruchomość sąsiednią, w tym kwestii ograniczenia prawa do zabudowy i dostępu światła dziennego, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
upb art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu z ustaleniami planu miejscowego, wymaganiami ochrony środowiska, ustaleniami uchwały o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, a także zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W przypadku spełnienia wymagań, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.
upb art. 35 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 upb, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien oprzeć swoje rozstrzygnięcie na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności faktycznych.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada ochrony interesu prawnego osób trzecich.
upb art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami i w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
upb art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenu należącego do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
upb art. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
upb art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę to inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
rozporządzenie art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące odległości budynku od granicy działki.
rozporządzenie art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące przesłaniania budynków.
rozporządzenie art. 57 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zbadały wystarczająco wpływu planowanej nadbudowy na nieruchomość sąsiednią, w tym kwestii ograniczenia prawa do zabudowy i dostępu światła dziennego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji, że inwestycja jest zgodna z prawem i kompletna.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Z tych samych powodów Wojewoda, rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z żądaniem skarżącej przedstawionym w odwołaniu. W ocenie Sądu organy obu instancji w nie odniosły się i nie rozważyły problemu ograniczenia zasady wolności budowlanej z art. 4 upb w stosunku do skarżącej, choć dostrzegły to, że projektowana inwestycja jest zlokalizowana tuż przy granicy działki inwestorów i nie są zachowane szczegółowe parametry wynikające z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skład orzekający
Beata Kozicka
sędzia
Remigiusz Mazur
sprawozdawca
Tomasz Judecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących oceny wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie, zakresu kontroli organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz zasady postępowania administracyjnego w sprawach pozwoleń na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego blisko granicy działki, ale zasady oceny wpływu na sąsiadów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie wpływu inwestycji budowlanych na sąsiadów, nawet jeśli organy administracji uznają wniosek za kompletny. Podkreśla rolę sądu w zapewnieniu ochrony praw obywateli.
“Sąd uchylił pozwolenie na budowę. Czy Twoja inwestycja nie narusza praw sąsiada?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 15/25 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2025-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka Remigiusz Mazur /sprawozdawca/ Tomasz Judecki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1130 art. 6 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.) Dz.U. 2022 poz 1225 par. 12, par. 13, par. 57, par. 1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2025 poz 418 art. 35 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 34 ust. 4, art. 3 pkt 20, art. 28 ust, 2, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant: St. Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewodę Opolskiego z dnia 22 listopada 2024 r., nr IN.I.7721.10.9.2024.AS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 9 października 2024 r., nr 279. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej przez T. W. [dalej: skarżąca, strona] jest decyzja Wojewody Opolskiego [dalej: Wojewoda, organ odwoławczy] z 22 listopada 2024 r., nr IN.I.7721.10.9.2024.AS, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Prudnickiego [dalej: Starosta, organ I instancji] z 9 października 2024 r., nr 279, zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą A. U. i K. U. [dalej: inwestorzy] pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Inwestorzy wystąpili do Starosty o wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na przebudowę z nadbudową budynku gospodarczego na nieruchomości nr a, k.m. [...], obręb R. Do wniosku załączyli w szczególności oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki, projekt architektoniczno-budowlany, opis techniczny do projektu architektoniczno-budowlanego, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Organ I instancji, decyzją z 9 października 2024 r., zatwierdził projekty: zagospodarowania działki i architektoniczno- budowlany oraz i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a przedłożony projekt budowlany jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. W sprawie administracyjnej za stronę postępowania została uznana też T. W. - właścicielka działki sąsiedniej, ponieważ obszar oddziaływania obiektu budowlanego obejmuje również należącą do niej działkę nr b. Strona już w toku postępowania przed organem I instancji sprzeciwiała się realizacji inwestycji, podnosząc w szczególności zarzuty dotyczące naruszenia jej prawa do zachowania prywatności. W uzasadnieniu wydanej decyzji Starosta nie uwzględnił jednak argumentacji skarżącej. Od decyzji Starosty strona wniosła odwołanie kwestionując prawidłowość zatwierdzonego projektu budowlanego oraz podnosząc zarzut braku wszechstronnego rozpoznania sprawy. Zaskarżoną obecnie decyzją z 22 listopada 2024 r. Wojewoda utrzymał mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu: opisał przebieg postępowania administracyjnego, przedstawił ustalenia faktyczne, powołał przepisy prawa budowlanego oraz uznał za niezasadny wniosek strony o powołanie biegłego z zakresu budownictwa. Podsumowując rozważania organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418) [dalej: upb] w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 upb, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro, zatem inwestorzy złożyli kompletny wniosek o pozwolenie na budowę, projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające do tego stosowne uprawnienia i jest kompletny oraz zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a projekt zagospodarowania działki i architektoniczno-budowlany jest zgodny z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, to Starosta nie miał podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Z tych samych powodów Wojewoda, rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z żądaniem skarżącej przedstawionym w odwołaniu. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Sądu zarzucając naruszenie "naruszenie art. 7 k.p.k. i 77 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia całościowego postępowania administracyjnego na etapie postępowania odwoławczego, a w szczególności zaniechanie rozpoznania zarzutów podniesionych w odwołaniu". Skarżąca wniosła o uchylenie o "o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II Instancji do ponownego rozpoznania". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej. W toku rozprawy przed Sądem stawili się inwestorzy, którzy wnieśli o oddalenie skargi i wskazali na konflikt sąsiedzki trwający już od 30 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 §1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa]. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, to jest weryfikuje, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego lub uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej - orzekając w sprawie - nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego jej wydaniem - wynikające z przepisów kpa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 upb przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 upb, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego; 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10 upb; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 upb - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 upb - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 upb, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatwierdzenie projektu budowlanego jest wyrazem aprobaty organu administracji architektoniczno-budowlanej co do przedstawionych rozwiązań projektowych. Dokonanie szczegółowych sprawdzeń projektu przed jego zatwierdzeniem jest o tyle istotne, że zatwierdzony już projekt stanowi jednocześnie podstawę do udzielenia pozwolenia na budowę, co następuje, co do zasady, w jednej decyzji (art. 34 ust. 4 upb). W razie niedokładnego zbadania tego projektu i niewyeliminowania wszelkich wątpliwości co do jego treści i zgodności z przepisami prawa posiadanych uzgodnień, nie będzie można postawić później inwestorowi zarzutu prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z udzielonym pozwoleniem. Zatwierdzenie projektu w decyzji niewątpliwie musi być poprzedzone jego wnikliwą kontrolą przeprowadzoną przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2024, art. 35). Decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z wymaganymi przepisami prawa, o których mowa w upb. Ustawodawca w art. 35 ust. 4 upb expressis verbis wskazał, że organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli spełnione są wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 upb (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Po 741/24). W art. 35 upb do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także wymogami ochrony środowiska. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki - art. 35 ust. 1 pkt 2 upb. Zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej określony został w art. 35 ust. 1 upb i tylko w zakresie określonym w tym przepisie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ administracji może podjąć działania korygujące. Organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z wymienionego wyżej przepisu. Utrwalone jest stanowisko, że organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone oświadczenie projektanta, stosownie do art. 20 ust. 4 upb, o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponoszą projektanci oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt. Spoczywa na nich także odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej, jak również przed właściwą izbą zawodową. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, zostało ograniczone do ściśle określonych w art. 35 ust. 1 upb przypadków, tym przypadkiem nie jest zaś badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1820/17, z 13 lipca 2021 r., II OSK 2993/18, wyrok WSA w Krakowie z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1173/24). Zgodnie z art. 3 pkt 20 upb ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Na mocy art. 28 ust. 2 upb stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z przepisów powyższych wynika, że nie dotyczą one jakiekolwiek oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, lecz oddziaływania na nieruchomość w sposób ograniczający, wbrew obowiązującym przepisom, jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego, wpływający de facto na sposób wykonywania przez niego prawa własności (przyszłego zagospodarowania tego terenu). Wykładnia tych przepisów wymaga kategorycznego powiązania wpływu planowanej inwestycji na zabudowę już istniejącą czy też przyszłe zamierzenie inwestycyjne właściciela działki sąsiedniej, a więc uwzględnienie obszaru oddziaływania obiektu (wyrok NSA z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1034/22). W stanie faktycznym sprawy nie jest kwestionowane to, że istotny w sprawie, podlegający przebudowie i nadbudowie, obiekt budowlany jest posadowiony tuż przy granicy działki inwestorów, w odległości od tej granicy wynoszącej od 0,72 m do 0,44 m - od strony działki, której współwłaścicielką jest skarżąca, co wynika z dokumentacji projektowej. W ocenie projektanta, obszar oddziaływania obiektu budowlanego obejmuje też działkę skarżącej, ale nie wpływa na nią negatywnie. Organy obu instancji zaakceptowały taką ocenę, lecz pozostawiły ją bez analizy lub choćby komentarza. Zdaniem Sądu zagadnienie to wymagało jednak przeprowadzenia ustaleń i rozważań w kontekście ograniczenia, wynikającego z art. 4 upb, przysługującego stronie prawa zabudowy nieruchomości gruntowej, ustawa stanowi bowiem, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenu należącego do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Właściciel terenu jest zatem zobowiązany do takiego jego zagospodarowania, aby nie naruszać czyjegoś interesu prawnego. Oznacza to obowiązek właściciela do działania zgodnie z prawem. Interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego. Te bowiem są źródłem uprawnień i interesów prawem chronionych. Zasada ochrony interesu prawnego osób trzecich wyrażona w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.) znajduje konkretyzację w upb. Stosownie do wymogów tego prawa obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami i w sposób zapewniający między innymi poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 upb (Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2024, art. 4). W ocenie Sądu organy obu instancji w nie odniosły się i nie rozważyły problemu ograniczenia zasady wolności budowlanej z art. 4 upb w stosunku do skarżącej, choć dostrzegły to, że projektowana inwestycja jest zlokalizowana tuż przy granicy działki inwestorów i nie są zachowane szczegółowe parametry wynikające z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.) [dalej: rozporządzenie], a dotyczące odległości budynku na działce budowlanej od granicy tej działki. Zdaniem Sądu, o ile wobec faktu, że projekt nie przewiduje okien od strony działki skarżącej - problem naruszenia prywatności współwłaścicieli działki sąsiedniej nie powinien wystąpić, to jednak istotny jest fakt, że istniejący obiekt budowlany po nadbudowie będzie znacznie wyższy niż dotąd, jego wysokość zmieni się bowiem z 4,83 m do 8,13 m. W takim stanie sprawy organy powinny poddać analizie kwestię następczych zmian w zakresie ograniczenia zabudowy i zagospodarowania działki skarżącej, czego jednak nie uczyniły, pomimo tego, że strona sprzeciwiała się zatwierdzeniu projektu przewidującego podwyższenie przez inwestorów istniejącego obecnie budynku gospodarczego. Dalej, pomimo tego, że projektowana przez inwestorów nadbudowa budynku gospodarczego przewiduje istotne jego podwyższenie, organy nie zbadały i nie wyjaśniły, czy w stosunku do istniejącego na działce strony budynku mieszkalnego nie dojdzie do ograniczenia naturalnego, dziennego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna bowiem umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń (§ 57 § 1 rozporządzenia), a zagadnienia przesłaniania zostały uregulowane w § 13 rozporządzenia. Problem ten nie był przedmiotem rozważań organów. Projektant zapisał, że przebudowa nie spowoduje zacienienia otoczenia ze względu na swoją wysokość, co organy zaakceptowały bez analizy lub komentarza. Być może projektant uznał to stwierdzenie za oczywiste w świetle jego wiedzy technicznej, jednak - wobec powstania sporu związanego z udzieleniem pozwolenia na budowę - organy powinny, co najmniej zażądać od niego przedłożenia stosownych obliczeń, które wykazałyby, że projektowana nadbudowa nie ograniczy dostępu światła naturalnego do pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w budynku skarżącej. Sąd podkreśla, że w wydanym wyroku nie podważył w żaden sposób specjalistycznej wiedzy projektanta i nie ocenił prawidłowości zastosowanych rozwiązań technicznych, lecz stwierdził, że organy przed wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie ustaliły i nie oceniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało brakiem należytej oceny, czy inwestycja może zostać przeprowadzona bez naruszenia, znajdującego podstawę w prawie własności nieruchomości oraz przepisach prawa budowlanego, interesu skarżącej, której działka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Zaniechanie organów stoi też w sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, ponieważ sprawa administracyjna została rozstrzygnięta przedwcześnie, bez wystarczającego wyjaśnienia i zbadania wszystkich istotnych jej aspektów oraz bez przedstawienia wyników analiz, które powinny były być dokonane, w uzasadnieniach wydanych decyzji. Przedwczesne wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w istocie rzeczy stoi też w sprzeczności z interesem prawnym inwestorów, względem których decyzja wydana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej powinna stanowić prawną gwarancję legalności projektowanej inwestycji oraz bezpieczeństwa prawnego w zakresie wykorzystania ich nieruchomości na cele budowlane. Jednak wobec nierozważenia przez organy wszystkich istotnych aspektów sprawy, istnienie takiej gwarancji stanęło pod znakiem zapytania. W toku ponownie prowadzonego postępowania organy powinny (art. 153 ppsa) ponownie poddać analizie i ocenie przedłożoną im dokumentację projektową, uzupełniając przy tym postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w sprawie nie doznają uszczerbku chronione uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej, a jeśli okaże się to konieczne - zażądać od inwestorów i projektanta dodatkowych wyjaśnień w celu rozwiania istniejących wątpliwości dotyczących oddziaływania budynku na nieruchomość sąsiednią, poprzez dalsze ograniczenie i tak już ograniczonego prawa strony do zabudowy i zagospodarowania jej działki oraz ewentualne ograniczenie dostępu światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI