I SA/Op 142/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że montaż markiz do budynków mieszkalnych może być traktowany jako modernizacja podlegająca 8% stawce VAT.
Spółka zapytała o możliwość zastosowania 8% stawki VAT do usługi montażu i dostawy markiz w budynkach mieszkalnych. Dyrektor KIS uznał, że markizy są wyposażeniem, a ich montaż nie stanowi modernizacji budynku, co skutkowałoby zastosowaniem stawki 23%. WSA w Opolu uchylił tę interpretację, stwierdzając, że trwałe połączenie markiz z elementami konstrukcyjnymi budynku, nawet jeśli demontaż nie powoduje zniszczenia, może być uznane za modernizację, kwalifikującą usługę do preferencyjnej stawki 8% VAT.
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie stawki podatku od towarów i usług dla usługi montażu i dostawy markiz. Spółka, będąca czynnym podatnikiem VAT, produkująca markizy na indywidualne zamówienie, stała na stanowisku, że usługa ta, polegająca na trwałym połączeniu z elewacją budynku mieszkalnego, powinna być opodatkowana stawką 8% VAT, jako modernizacja obiektu budowlanego objętego społecznym programem mieszkaniowym. Dyrektor KIS uznał jednak stanowisko Spółki za nieprawidłowe, argumentując, że markizy stanowią wyposażenie, a ich montaż nie jest na tyle trwały ani inwazyjny, aby można go było uznać za modernizację budynku w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W konsekwencji, organ stwierdził, że zastosowanie powinna mieć stawka podstawowa 23% VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę Spółki, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował pojęcie "modernizacji" i zbyt wąsko zdefiniował kryterium "trwałości" połączenia. Sąd odwołał się do uchwały NSA I FPS 2/13 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, że trwałe połączenie elementów z konstrukcją budynku, nawet jeśli demontaż nie powoduje zniszczenia elementów konstrukcyjnych, może być uznane za modernizację, podnoszącą standard i funkcjonalność obiektu. Sąd podkreślił, że montaż markiz, zwłaszcza z wykorzystaniem kotew chemicznych i ingerencją w elewację, spełnia te kryteria. WSA zasądził od Dyrektora KIS na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, usługa montażu markiz, jeśli jest trwale połączona z elementami konstrukcyjnymi budynku i podnosi jego standard lub funkcjonalność, może być uznana za modernizację obiektu budowlanego objętego społecznym programem mieszkaniowym, co uprawnia do zastosowania stawki 8% VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował pojęcie "modernizacji" i kryterium "trwałości" połączenia. Trwałe połączenie nie wymaga nieodwracalnego zniszczenia elementów konstrukcyjnych przy demontażu. Montaż markiz, który ingeruje w elewację i podnosi funkcjonalność budynku, spełnia przesłanki modernizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
uptu art. 41 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka 8% VAT ma zastosowanie do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Kluczowe jest trwałe połączenie montowanych elementów z konstrukcją budynku, tworzące jedną całość funkcjonalną.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 2174
Pomocnicze
uptu art. 41 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
uptu art. 41 § ust. 12a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
uptu art. 41 § ust. 12b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Limity powierzchniowe dla budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
uptu art. 41 § ust. 12c
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zastosowanie stawki 8% do części podstawy opodatkowania w przypadku przekroczenia limitów powierzchniowych.
uptu art. 41 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawowa stawka podatku VAT.
uptu art. 146aa § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka podstawowa 23% VAT.
op art. 13 § § 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 14b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 14c § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania.
op art. 125
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 14e § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
ppsa art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Montaż markiz do elementów konstrukcyjnych budynku, nawet jeśli możliwy do demontażu, stanowi trwałe połączenie i modernizację obiektu budowlanego. Interpretacja pojęcia "modernizacja" w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT powinna być szersza i uwzględniać podniesienie standardu i funkcjonalności obiektu. Organ interpretacyjny ma obowiązek uwzględniać orzecznictwo sądów administracyjnych przy wydawaniu interpretacji.
Odrzucone argumenty
Markizy są jedynie wyposażeniem budynku, a ich montaż nie stanowi modernizacji, ponieważ nie jest na tyle trwały ani inwazyjny, aby uznać go za ingerencję w konstrukcję budynku.
Godne uwagi sformułowania
trwałe połączenie z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego podniesienie standardu obiektu budowlanego, m.in. przez jego ulepszenie lub unowocześnienie nieodwracalność montażu nie jest konieczna dla uznania, że usługa montażu markiz stanowi modernizację pominięcie analizy orzecznictwa sądowego narusza zasadę zaufania do organów podatkowych
Skład orzekający
Marta Wojciechowska
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Łozowska
sędzia
Aleksandra Sędkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania stawki 8% VAT do usług montażu elementów trwale związanych z budynkiem, które podnoszą jego standard i funkcjonalność, nawet jeśli nie są integralną częścią konstrukcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji art. 41 ust. 12 ustawy o VAT w kontekście montażu markiz, ale może być analogicznie stosowane do innych podobnych usług montażowych w budownictwie mieszkaniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji stawek VAT dla usług budowlanych i montażowych, z praktycznym znaczeniem dla wielu firm i konsumentów.
“Montaż markizy a VAT: Kiedy 8% zamiast 23%? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 142/19 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2019-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Marta Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Łozowska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 23/20 - Wyrok NSA z 2023-03-17
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 41 ust. 12 w zw. z ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z o. o. w [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie złotych: sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka, wnioskodawczyni, skarżąca, strona) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 lutego 2019 r., wydana na podstawie art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. dalej: "op"), w której za nieprawidłowe uznano stanowisko Spółki dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku VAT dla usługi polegającej na montażu i dostawie markiz.
We wniesionym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym pismem z dnia 31 grudnia 2018 r. , strona przedstawiła następujący stan faktyczny:
Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Jest producentem i ma zamiar wykonywać montaże produkowanych przez siebie systemów przeciwsłonecznych (usługa montażu wraz z towarem), tj. montaż markizy wraz z markizą. Ww. systemy są przygotowywane pod indywidualne zlecenie (wymiary) zamawiającego. Markiza jest rodzajem składanego daszka osłaniającego okno lub balkon, której konstrukcja jest trwale łączona z elewacją budynku (lokalu mieszkalnego) zwykle na tzw. kołki, jej sterowanie może odbywać się za pomocą silnika elektrycznego połączonego z instalacją elektryczną lub ze sterowaniem całego budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego lub może być sterowana ręcznie. Powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w którym wykonywana jest ww. usługa (w których montowane są ww. systemy przeciwsłoneczne) może przekraczać powierzchnię użytkową odpowiednio dla lokali - 150 m2, a dla budynków - 300 m2. Markiza będzie montowana nad balkonami lub tarasami lokalu lub budynku. Rozłożona markiza może wychodzić obrysem poza obszar tarasu lub balkonu. Zamontowanie tych systemów powoduje ograniczenie dopływu do wnętrza lokalu lub budynku światła i ciepła, a także nienagrzewanie się konstrukcji budynku, co ogranicza np. konieczność stosowania klimatyzatorów, a w konsekwencji ograniczenie zużycia energii. Usługa będzie wykonywana na terytorium kraju.
Uzupełniając wniosek na wezwanie organu, strona podała, że w jej ocenie każdy przypadek montowania w obiekcie budowlanym (budynek mieszkalny) markiz mieści się w "dostawie, budowie, remoncie, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowie", gdyż będzie dochodziło do zmian funkcjonalnych lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego zwłaszcza w kontekście ograniczenia konieczności chłodzenia lub wentylowania. W przypadku wymiany jednej markizy na drugą będziemy mieli do czynienia z remontem. Istotą tej transakcji jest to, że ma być wykonana usługa, w ramach której Spółka ma obowiązek dostarczyć markizę zgodnie z żądaniem (zamówieniem) Klienta, materiały potrzebne do zamontowania markizy oraz wykonać czynności montażu markizy. Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług chodzi tu więc o usługę budowlaną polegającą na montażu markizy wraz z dostarczeniem samej markizy, a nie o dostawę towarów wraz z montażem. Przedmiot umowy, do którego odnosi się wniosek, dotyczy jednorodnej umowy, a nie dwóch umów (sprzedaży towaru i odrębnie usługi montażu). Klient oczekuje od Spółki wykonania montażu markizy wraz z jej dostarczeniem i materiałami do montażu, przy czym markiza jest wykonywana na podstawie indywidualnego zlecenia Klienta (wskazującego m.in. rodzaj markizy, jej rozmiary, rodzaj jej poszycia, rodzaj jej sterowania, itd.). Spółka będzie w ramach zawieranych umów wykonywała następujące czynności: 1) zawarcie umowy wraz z ewentualnym doradztwem (w tym m.in. wyprodukowanie markizy zgodnie ze zindywidualizowanym żądaniem Klienta), 2) przywiezienie markizy na miejsce montażu, 3) wykonanie montażu, w tym przygotowanie miejsca montażu i markizy do montażu, 4) wykonanie montażu (w oparciu o własne narzędzia, np. rusztowanie i materiały). Spółka planuje, że zakończenie robót montażowych zostanie potwierdzone przez Klienta protokołem odbioru.
Spółka zawierając umowę z Klientem, nie będzie w niej rozbijała wynagrodzenia na części, tj. za usługę montażu wraz z dostarczeniem przygotowanej według określonych przez klienta wskazań będzie jej należne wynagrodzenie określone w umowie i potwierdzone w fakturze. Natomiast w samym formularzu zamówienia ze względów organizacyjnych może zostać wyodrębniona kwota za markizę, za sterowanie do markizy (np. silnik) lub inną automatykę (np. czujniki pogodowe) oraz montaż, nie będzie natomiast wyodrębniona cena za transport czy materiały niezbędne do montażu lub np. wynajem do montażu podnośnika.
Jeżeli przyjąć, że elementem konstrukcyjnym są ściany konstrukcyjne, w tym ściany zewnętrzne, nadproża, stropy, dach, stropodach, wieńce (dalej: elementy konstrukcyjne) to markizy będą montowane do elementów konstrukcyjnych i będą całkowicie do nich przymocowane. Markiza nie może być przymocowana jedynie np. do ocieplenia elewacji, z uwagi na jej wagę i rozmiary.
W odpowiedzi na pytanie organu: "Czy sposób zamocowania markiz umożliwia późniejszy ich demontaż bez uszkodzenia konstrukcji budynku/lokalu tzn. czy elementy mogą być przeniesione bez zniszczenia tego budynku lub lokalu (jeżeli nastąpią ewentualne zniszczenia proszę wskazać jakie) strona wskazała: cyt: "całkowity demontaż nie będzie możliwy albo w ogóle albo będzie wymagał uszkodzenia elementów konstrukcyjnych. O ile zdjęcie samej markizy z elewacji wymaga odkręcenia śrub i jej ściągnięcia czy odłączenia instalacji elektrycznej (czyli przeprowadzenia procesu odwrotnego w stosunku do montażu), o tyle demontaż kołków montażowych, którymi w większości przypadków będą tzw. kotwy chemiczne, będą wymagały np. odcięcia kotew i uzupełnienia tynku czy rozkucia ściany czy wieńca (gdy kotwy mają zostać usunięte całkowicie). Szczegółowy proces demontażu, czy jego skutki zwykle powinny być zbliżone do opisanego powyżej, ale z uwagi np. na instalację elektryczną demontaż może wymagać dalej idącej ingerencji w ściany, np. odcięcie i zaizolowanie przewodów elektrycznych, a następnie uzupełnienie tynku" Z kolei na pytanie: "Czy demontaż markiz spowoduje naruszenie elementów konstrukcyjnych budynku/lokalu (do których należą: fundament, ściany konstrukcyjne, nadproża, stropy, dach, stropodach, wieńce), których głównym zadaniem jest przenoszenie obciążeń?" strona odwołała się do poprzedniej odpowiedzi. Wyjaśniła przy tym, że dokumentacja będzie odbywać się poprzez: 1) umowę pisemną i ewentualną korespondencją e-mail; 2) potwierdzenie zapłaty; 3) sporządzenie protokołu powykonawczego; 4) przyjęcie oświadczenia Klienta o powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego.
Dalej wskazała, że markizy wykonane są indywidualnie, zgodnie z wymiarami, kolorystyką i rodzajem tkaniny wybranymi przez Klienta. Składają się z elementów: z aluminium, stali, tworzyw sztucznych, a także elementów tekstylnych (naturalnych lub sztucznych) jako poszycie markizy. Dodatkowo częścią składową może być silnik elektryczny, sterowanie bezprzewodowe, czy automatyka pogodowa (np. czujnik wiatru). Markizy montowane na elewacjach lub nad dachami przyczyniają się do ograniczenia nagrzewania się pomieszczeń mieszkalnych, a w konsekwencji w okresie letnim powodują ograniczenie zużycia prądu w celu chłodzenia czy wentylacji.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie o treści: "czy wnioskodawca na usługę montażu ww. systemów przeciwsłonecznych w ww. lokalu mieszkalnym lub budynku mieszkalnym jednorodzinnym wraz z ich dostawą powinien zastosować 8% stawkę podatku od towarów i usług?"
Uzasadniając swoje stanowisko strona stwierdziła, że montując ww. system przeciwsłoneczny (markizę) wraz z jego dostawą na ścianie ww. lokalu mieszkalnym lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma prawo zastosować 8% stawkę podatku od towarów i usług. Jeżeli natomiast powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego przekraczałaby 150 m2 lub powierzchnia budynku mieszkalnego przekraczałaby 300 m2, to limity określone w art. 41 ust. 12b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 966 – dalej w skrócie "uptu") stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Nie ma przy tym znaczenia dla zastosowania stawki podatku to, czy montaż ww. systemów przeciwsłonecznych odbywa się przed tym, gdy lokal bądź budynek jest już zamieszkiwany, czy też ze będzie on już zamieszkany dopiero po wykonaniu przedmiotowej usługi. Na poparcie swego stanowiska strona odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych, m.in.: wyroków NSA z 20 lutego 2018r., sygn. akt I FSK 846/16 i z 28 września 2016r. sygn. akt I FSK 227/15, wyroku WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 852/17 i wyroku WSA w Gdańsku z 12 lipca 2016r. sygn. akt I SA/Gd 624/16.
Wskazaną na wstępie interpretacją indywidualną z 7 lutego 2019 r. organ uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ interpretacyjny przytoczył na wstępie stosowne przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 41 ust. 2, 12 i 12a-c, art. 146a pkt 1 i 2 tej ustawy. W dalszej kolejności, mając na uwadze objęte wnioskiem zagadnienie właściwej stawki podatkowej dla usług montażu i dostawy markiz, wskazał, że warunkiem zastosowania 8% stawki, na podstawie art. 41 ust. 12 uptu, jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze zakres wykonywanych czynności musi obejmować dostawę, budowę, remont, modernizację, termomodernizację lub przebudowę budynków lub ich części. Po drugie, budynki lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że podatnik nie będzie mógł zastosować 8% stawki podatku. Natomiast w przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych przekraczających powierzchnię użytkową 300 m2 oraz lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2, preferencyjną stawkę VAT w wysokości 8% stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej te obiekty do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej.
Organ wyjaśnił, że ponieważ przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęć wymienionych w art. 41 ust. 12, to w tym zakresie należy odwołać się ich rozumienia przyjętego w języku potocznym. I tak, pojęcie "budować" według słownika języka polskiego (Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2005, str. 70, kol. 2) oznacza wznosić budowle, pomieszczenia, ich części lub zespoły, zaś "przebudowa" - to zmiana istniejącego stanu czegoś na inny; ulepszenie, poprawienie czegoś. Pojęcie "remont" w znaczeniu słownikowym ("Współczesny słownik języka polskiego", red. Bogusław Dunaj, wyd. Langenscheidt Polska Sp. z o.o.), oznacza zespół czynności, w których wyniku przywraca się sprawność, wartość użytkową jakiegoś obiektu, urządzenia, natomiast "montaż" to składanie, łączenie, ustawianie z poszczególnych części maszyn, urządzeń, budowli, zakładanie instalacji. Z kolei "instalować" oznacza zakładać, montować jakieś urządzenia techniczne. Wynika stąd, że pojęcie "montaż" odnosi się do takiego sposobu działania, w efekcie którego z niezależnie od siebie istniejących części powstaje wytwór będący zupełnie nową całością. Z kolei znaczenie językowe terminu "modernizacja" oznacza unowocześnienie i usprawnienie czegoś. Interpretując termin "modernizacja", organ odwołał się również do art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2018 r., poz. 966), zgodnie z którym za przedsięwzięcia termomodernizacyjne uznaje się przedsięwzięcia, których przedmiotem jest: a) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych, b) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki wymienione w lit. a, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków, c) wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków wymienionych w lit. a, d) całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.
Mając na uwadze przywołany stan prawny organ stwierdził, że przy ustaleniu właściwej stawki podatku VAT decydujące znaczenie mają kryteria takie jak: co jest przedmiotem sprzedaży, czy podatnik dokonuje dostawy towarów, czy świadczy usługę i czy czynność wykonywana przez podatnika mieści się w zakresie czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 uptu (dostawa, budowa, remont, modernizacja, termomodernizacja, przebudowa obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym). Zaznaczył przy tym, że w przypadku, gdy mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym, przez co należy rozumieć świadczenie dwóch lub więcej czynności, tak ściśle ze sobą powiązanych, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter - to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jedno świadczenie do celów stosowania podatku VAT. Zdarzenie to należy traktować jako jednolite świadczenie, w którym kilka elementów należy uznać za konstytutywne do świadczenia głównego. Strony w umowach cywilnoprawnych określają co jest przedmiotem sprzedaży. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest usługa remontowa, budowlana, budowlano-montażowa, wówczas nie można z niej wyłączyć poszczególnych elementów kosztów do odrębnej sprzedaży, ponieważ obrotem podatnika jest uzgodniona kwota za wykonanie określonej usługi, bez względu na jej poszczególne elementy (materiały, robocizna, transport, zużyta energia, narzędzia itp.). Wyliczenie co składa się na wykonaną usługę ma istotne znaczenie informacyjne przy ustalaniu ceny, jednak nie może uzasadniać odrębnego kwalifikowania poszczególnych elementów zawartych w tym wyliczeniu (dla celów podatkowych). O tym, czy będziemy mieli do czynienia z dostawą towarów, czy świadczeniem usług, powinien przesądzić element, który w ramach danego świadczenia ma charakter dominujący.
Odnosząc te rozważania do opisanego we wniosku stanu faktycznego, organ interpretacyjny stwierdził, że świadczenie realizowane przez Spółkę stanowi kompleksową usługę montażu markiz, wykonywaną w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym zgodnie z art. 41 ust. 12 uptu. Niemniej jednak, jak wyjaśnił organ, aby taka usługa mogła zostać opodatkowana preferencyjną stawką podatku, konieczne jest także spełnienie warunku trwałości połączenia z budynkiem elementów, które zostają zamontowane na skutek wykonania usługi. Istotny jest zwłaszcza sposób ingerencji zastosowanego montażu w konstrukcję budynku (albowiem tylko montaż, który w sposób "istotny" wykorzystuje elementy konstrukcyjne budynku pozwoli na zastosowanie 8% stawki podatku). Ponadto z preferencyjnej stawki podatku, mającej zastosowanie do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, mogą korzystać jedynie te czynności, które odnoszą się do obiektu budowlanego, a nie do jego wyposażenia.
Jak wskazano we wniosku, montowana markiza jest trwale łączona z elewacją budynku (lokalu mieszkalnego), zwykle na tzw. kołki, markizy będą montowane do elementów konstrukcyjnych i będą całkowicie do nich przymocowane, co oznacza, że wykonane przez Spółkę usługi montażu (nawet jeżeli wymagają one ingerencji w dany obiekt budowlany) nie prowadzą do trwałego połączenia montowanych elementów z elementarni konstrukcyjnymi obiektu budowlanego (jego części). Aby można mówić o takim trwałym połączeniu, uprawniającym do zastosowania preferencyjnej stawki podatku na podstawie art. 41 ust. 12 uptu, wskutek dokonanego montażu markizy powinny tworzyć wraz z konstrukcją budynku/lokalu jedną całość funkcjonalno-użytkową. Markizy zamontowane do elewacji budynku/lokalu nie stanowią takiej całości z budynkiem/lokalem (a więc nie są one elementem konstrukcyjnym budynku/lokalu, jego substancją) lecz są jedynie elementem wyposażenia budynku/lokalu, do którego są montowane, zapewniającym w szczególności ograniczenie dopływu do wnętrza lokalu lub budynku światła i ciepła. Czynności związane z montażem markiz są w istocie zaopatrywaniem obiektu budownictwa mieszkaniowego w elementy wyposażenia i nie powodują one naruszenia elementów konstrukcyjnych danego budynku/lokalu (za takie naruszenie nie można bowiem uznać np. odcięcia kotew czy przewodów elektrycznych i ich zaizolowanie oraz uzupełnienia tynku).
W opinii organu, zamontowana markiza nie staje się integralną częścią budynku/lokalu, gdyż jako wyposażenie budynku/lokalu może być w każdym czasie zdemontowana lub wymieniona. Ponadto trwałe połączenie montowanej markizy z konstrukcją budynku/lokalu powinno oznaczać, że demontaż tej markizy jest faktycznie niemożliwy bez znaczącego zniszczenia montowanej części i budynku/lokalu. Natomiast wskutek demontażu markizy nie może być mowy o znaczącym zniszczeniu budynku/lokalu, do którego dana markiza została zamontowana - jej odłączenie od budynku/lokalu nie narusza bowiem substancji tegoż budynku/lokalu. Demontaż markizy wymaga jedynie przywrócenia stanu sprzed montażu w związku z zaistniałymi ubytkami tynku w elewacji budynku/lokalu. Nie można również pominąć faktu, że w wyniku montażu markizy nie następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych danego budynku/lokalu, co stanowiłoby o jego remoncie, modernizacji lub termomodernizacji, do których odnosi się art, 41 ust. 12 uptu. Nawet jeżeli zamontowana markiza wpływa na stopień oświetlenia danego budynku/lokalu (a więc zwiększa jego użyteczność i funkcjonalność), to nie można z tego wyciągać wniosku, że dochodzi do zmiany parametrów tego budynku.
W konkluzji organ stwierdził, że uwzględniając charakter usług związanych z montażem markiz, niewskazujący na trwałe połączenie montowanych elementów z konstrukcją obiektu budowlanego, a także fakt, że wskutek montażu markiz nie dochodzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych budynku, nie ma podstaw do zastosowania stawki podatku w wysokości 8% w oparciu o art. 41 ust. 12 uptu. Zatem, świadczone przez stronę usługi montażu i dostaw markiz będą podlegać opodatkowaniu stawką podstawową, w wysokości 23%, zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146aa ust. 1 pkt 1 uptu. Tym samym stanowisko wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.
We wniesionej na powyższą interpretację skardze, pełnomocnik Spółki, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 41 ust. 12 w związku z ust. 2 uptu poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu: a) że stawka podatku 8% VAT ma zastosowanie pod warunkiem, że powstanie "w wyniku montażu cecha konstrukcyjna, taka jak trwałość połączenia z budynkiem elementów, które zostają zamontowane na skutek wykonania usługi, a zwłaszcza sposób ingerencji zastosowanego montażu w konstrukcję budynku, podczas gdy taki warunek nie wynika z tego przepisu; b) że poprzez tzw. kołki czy połączenie z instalacją elektryczną nie dochodzi do połączenia markiz z budynkiem jako jednej funkcjonalnej całości; c) że warunkiem uznania, że doszło do świadczenia usługi określonej w tych przepisach, jest takie połączenie z budyniem, że w jego wyniku, w przypadku zdemontowania systemu przeciwsłonecznych musiałoby dojść do chociażby częściowej destrukcji elementów konstrukcyjnych budynku;
2) art. 14 c § 1, art. 14h w związku z art. 121 § 1. art. 125 op, poprzez: a) dowolne przyjęcie, że poprzez kołki, wkręty czy połączenie z instalacją elektryczną nie dochodzi do trwałego połączenia markiz z budynkiem, a markizy nie stanowią wraz z budynkiem jednej całości funkcjonalno-użytkowej; b) dowolne przyjęcie, że demontaż skrzydła okiennego lub rynny czy odkręcenie obróbki blacharskiej ma inne skutki niż demontaż markizy zamontowanej przy elewacji budynku (do jego elementów konstrukcyjnych), c) dowolne przyjęcie, że wyposażenie budynku w markizę nie prowadzi do jego modernizacji lub termomodernizacji, mimo że poprawia to funkcjonalność i użyteczność korzystania z lokalu/budynku i ogranicza zużycie energii elektrycznej, d) pominięcie faktu, że Wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem markiza będzie montowane w elementach konstrukcyjnych budynku,
3) art. 14e § 1 pkt 1 op wskutek pominięcia przy wydawaniu interpretacji uchwały NSA z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13, w sprawie stawki podatku od usługi dotyczącej tzw. zabudowy wnękowej.
Uzasadniając skargę, skarżąca podtrzymała prezentowane we wniosku stanowisko o zastosowaniu obniżonej stawki podatku do wykonywanych przez nią usług montażu markiz. Wskazując na ugruntowane stanowisko sadów administracyjnych przesądzające, że czynności polegające na montażu stałej zabudowy wnękowej i kuchennej stanowią świadczenie usług, polegających na modernizacji obiektu budowlanego i ma do nich zastosowanie preferencyjna stawka VAT, pełnomocnik podniósł, że sposób montażu zabudowy wnękowej jest dużo mniej inwazyjny, niż kotwienie co najmniej kilkudziesięciokilogramowej markizy do ściany budynku. Zarzucił, że chociaż we wniosku o wydanie interpretacji wskazano na ten problem, organ w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii, podobnie jak do przywołanego we wniosku orzecznictwa sądów administracyjnych, potwierdzającego stanowisko skarżącej. W podniesionej dalej argumentacji pełnomocnik za niezrozumiałe uznał kwalifikowanie przez organy systemów przeciwsłonecznych jako wyposażenia budynku/lokalu. Podniósł, że nie ma różnicy pomiędzy montowaniem rynny, obróbki blacharskiej, daszku nad wejściem, okładzin barierek balkonu, a zamontowaniem markiz przeciwsłonecznej. Wiele z tych rzeczy można usunąć w prostszy sposób niż zamontowaną markizę, a mimo to usługa ich montażu jest traktowana przez organ w innych interpretacjach jako objęte 8% stawką podatku od towarów i usług. Wskazując na zasady ogólne Kodeksu cywilnego odnoszące się do rzeczy i jej części składowych, pełnomocnik wywiódł, że w wyniku montażu markiz dochodzi do fizycznego i funkcjonalnego połączenia w sposób trwały, czyli nie do przemijającego użytku. Ponadto pełnomocnik za dowolne uznał stwierdzenie organu, że poprzez zamontowanie markizy nie dochodzi do zwiększenia funkcjonalności i użyteczności budynku.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z zm.) -/dalej: ppsa/ kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W myśl art. 57a ppsa, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W wyniku kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej - w zakresie i według kryteriów określonych powołanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zasadne okazały się zarzuty błędnej wykładni art. 41 ust. 12 uptu.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wysokość stawki podatku VAT właściwej dla opisanych we wniosku usług montażu markiz świadczonych przez Spółkę. Poza sporem pozostawała natomiast okoliczność, że wykonywane przez stronę czynności stanowią kompleksową usługę, wykonywaną w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym zgodnie z art. 41 ust. 12 ustawy.
Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu obniżoną stawkę podatku od towarów i usług (8%), o której mowa w art. 41 ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Przy czym przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym należy rozumieć, zgodnie z art. 41 ust. 12a uptu, obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b. Przepis art. 41 ust. 12b uptu stanowi, że do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, określonego w ust. 12a, nie zalicza się: budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m² oraz lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m². Jak zaś stanowi art. 41 ust. 12c ustawy - w przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone w ust. 12b stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej.
Stanowisko zajęte przez organ w wydanym rozstrzygnięciu sprowadzało się do stwierdzenia, że w świetle opisanego we wniosku stanu faktycznego strona nie jest uprawniona do zastosowania preferencyjnej stawki podatku, gdyż świadczone usługi nie mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 uptu (dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy). Zdaniem organu, istotnym i podstawowym kryterium przy ustalaniu możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku z w/w przepisu jest powstała w wyniku montażu cecha konstrukcyjna, taka jak trwałość połączenia z budynkiem elementów, które zostają zamontowane na skutek wykonania usługi, a zwłaszcza sposób ingerencji zastosowanego montażu w konstrukcję budynku (albowiem tylko montaż, który w sposób "istotny" wykorzystuje elementy konstrukcyjne budynku pozwoli na zastosowanie 8% stawki podatku). Według organu interpretacyjnego opisane we wniosku czynności nie prowadzą do trwałego połączenia montowanych elementów z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego. W ocenie organu, markizy zamontowane do elewacji budynku/lokalu są jedynie elementem wyposażenia budynku/lokalu, do którego są montowane, zapewniającym w szczególności ograniczenie dopływu do wnętrza lokalu lub budynku światła i ciepła. Zatem czynności związane z montażem markiz są w istocie zaopatrywaniem obiektu budownictwa mieszkaniowego w elementy wyposażenia i nie powodują one naruszenia elementów konstrukcyjnych danego budynku/lokalu (za takie naruszenie nie można bowiem uznać np. odcięcia kotew czy przewodów elektrycznych i ich zaizolowanie oraz uzupełnienia tynku).
Skarżąca uważa natomiast, że spełnia ona normę wyrażoną w art. 41 ust. 12 uptu, dlatego też może stosować preferencyjną stawkę VAT 8 % do usług dostawy i montażu markiz przeciwsłonecznych. Jej zdaniem, nie można, jak czyni to organ, ograniczać cechy "trwałości" montażu wyłącznie do przypadków, gdy wskutek demontażu zniszczeniu miałyby ulec konstrukcja obiektu.
Przystępując do oceny zasadności stanowisk stron i prezentowanej przez nie argumentacji wskazać na wstępie należy, że zagadnienie w zakresie interpretacji art. 41 ust. 12 w zw. z art. 2 uptu, zostało rozstrzygnięte uchwałą NSA z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13, do której odwoływała się zarówno skarżąca jak i organ interpretacyjny. Wprawdzie powyższa uchwała zapadła w odmiennych okolicznościach faktycznych (dotyczyła montażu trwałej zabudowy meblowej z uprzednio nabytych komponentów), stąd też nie korzysta w niniejszej sprawie z mocy ogólnie wiążącej, wynikającej z art. 269 § 1 ppsa, jednakże z uwagi na tożsamość stanu prawnego oraz zbliżony stan faktyczny uchwała ta jest niezwykle istotną wskazówką interpretacyjną.
W powołanej uchwale NSA stwierdził m.in., że jeśli czynności te polegają na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz montażu komponentów w sposób tworzący wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części trwałą zabudowę meblową to mają one charakter usługi. Elementem dominującym jest bowiem w takim przypadku ulepszenie lub unowocześnienie obiektu budowlanego lub jego części (lokalu mieszkalnego), zaś wydanie towaru w postaci elementów mebli wykonanych i dopasowanych do konkretnego obiektu, które następnie zostaną trwale związane z tym obiektem, ma charakter pomocniczy, niezbędny do wykonania usługi, tak jak zamontowanie okien lub drzwi w obiekcie budowlanym lub jego części. Wykonane na wymiar do konkretnego budynku lub lokalu i trwale powiązane z jego elementami konstrukcyjnymi komponenty meblowe nie funkcjonują w obrocie tak, jak ma to miejsce w przypadku mebli wolnostojących. Z tego względu do celów podatkowych nie można ich utożsamiać z dostawą towarów w postaci gotowych mebli, które nie mają żadnego trwałego związku z obiektem budowlanym lub jego częścią. Obniżona stawka podatku od towarów i usług znajduje zatem zastosowanie wtedy, gdy montaż komponentów meblowych następuje z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu). NSA uznał, że w omawianym wypadku nie chodzi o jakiekolwiek wykorzystanie elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu) przy wykonywaniu zabudowy meblowej, lecz jedynie takie, które przez konstrukcyjne połączenie komponentów meblowych i elementów obiektu budowlanego (lokalu) stworzy trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową. Tylko bowiem w takim zakresie można mówić o modernizacji obiektu budowlanego w rozumieniu art. 41 ust. 12 uptu. NSA uznał też, że montaż komponentów meblowych niezależnie od stopnia ich przetworzenia, do którego nie zostaną wykorzystane w sposób istotny elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego (lokalu) nie korzysta z obniżonej stawki przewidzianej w tym przepisie. Po trwałym połączeniu komponentów meblowych z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części komponenty te podnoszą standard takiego obiektu. Dlatego też należy uznać, że czynności, polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz trwałym montażu takich komponentów w obiekcie budowlanym lub jego części, mieszczą się w pojęciu modernizacji obiektów budowlanych lub ich części. W przypadku zaś gdy modernizacja dotyczy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym to wymienione wyżej czynności są objęte hipotezą normy wyprowadzonej z art. 41 ust. 12 uptu. Oznacza to, że do takich czynności ma zastosowanie preferencyjna stawka podatku, o której mowa w ust. 2 tego artykułu. Stanowisko to znalazło akceptację także w innych orzeczeniach (np. wyroki NSA z 25 września 2013 r., I FSK 1358/12 i z 22 listopada 2013 r., I FSK 733/12).
W rozpatrywanej sprawie dla oceny charakteru usług świadczonych przez Spółkę kluczowe znaczenie ma wykładnia użytego w art. 41 ust. 12 uptu terminu "modernizacja". W zaskarżonej interpretacji trafnie organ wywiódł, że wobec braku ustawowej definicji w ustawie podatkowej użytych w w/w przepisie terminów, przy ich interpretacji należało posiłkować się ich znaczeniem w języku powszechnym. Co prawda, ani Spółka ani też organ interpretacyjny nie precyzują jednoznacznie, do której z wymienionych czynności kwalifikują wykonywane usługi, niemniej jednak z oczywistych względów przedmiotowe usługi nie stanowią ani dostawy, ani budowy, czy przebudowy obiektów budowlanych. Opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego nie wskazuje również na kwalifikację tych czynności jako remontu, przez co należy rozumieć doprowadzenie jakiegoś budynku, lokalu lub urządzenia do stanu używalności, przywrócenie poprzedniej funkcjonalności.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego za "modernizację" uważa się unowocześnienie, ulepszenie czegoś (tu obiektu budowlanego lub jego części). Jak przyjmuje się w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2017 r. o sygn. I SA/Po 852/17) o tym, czy usługa montażu markiz jest usługą modernizacji budynku w rozumieniu art. 41 ust. 12 uptu, decyduje charakter tych czynności. Modernizacja zachodzić będzie, gdy przedmiotem montażu są takie elementy, które nie tylko zwiększają użyteczność, czy funkcjonalność, ale również są tak montowane na stałe, że tworzą wraz z konstrukcją budynku jedną całość.
Rację zatem należy przyznać organowi interpretacyjnemu, że w świetle powołanej wyżej uchwały I FPS 2/13, dla oceny, czy charakter świadczonych usług, polegający na montażu markiz odpowiada zakresowi znaczeniowemu pojęcia modernizacja istotne znaczenie ma sposób tego montażu, który powinien w sposób trwały łączyć montowane elementy z elementami konstrukcyjnymi budynku/lokalu, spełniając jako całość określoną funkcję użytkową.
Sąd nie podziela jednak dalej idącego stanowiska organu, że warunek trwałości uznaje się za zrealizowany jedynie wówczas, gdy w przypadku rozłączenia owej konstrukcji następuje nieodwracalne zniszczenie zamontowanych komponentów lub elementów konstrukcyjnych budynku. Warunek taki, jak trafnie podnosi skarżąca, nie wynika bowiem ani z treści art. 41 ust. 12 uptu, ani z omawianej uchwały. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 846/16 "przedmiotowa uchwała nie uzależnia dopuszczalności zaliczenia takiego, jak opisany przez skarżącą, rodzaju czynności do usług modernizacyjnych, o których mowa w art. 41 ust. 12 uptu, od nieodwracalności montażu, a jedynie wskazuje na trwały charakter połączenia komponentów zabudowy z elementami konstrukcyjnymi lokalu mieszkalnego, tworzących trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową. Z uchwały tej nie wynika natomiast, że o trwałym charakterze połączenia zabudowy meblowej z elementami konstrukcyjnymi lokalu mieszkalnego można mówić wyłącznie wtedy, gdy zabudowa meblowa jest zamontowana w sposób ingerujący w substancję budynku, uniemożliwiający demontaż takiej zabudowy bez uszkodzenia jej komponentów lub elementów konstrukcyjnych lokalu." Podobnie wypowiedział się ten Sąd także w wyroku z 6 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 793/16.
Mając zatem na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że w zaskarżonej interpretacji organ w sposób nieuprawniony zawęził zastosowanie art. 41 ust. 12 uptu, błędnie odczytując kryterium "trwałości" połączenia montowanych elementów z elementami konstrukcyjnymi budynku, wynikające z powołanej uchwały NSA I FPS 2/13 dla określenia zakresu, w którym świadczenie usług, polegających na montażu markiz przeciwsłonecznych do ścian zewnętrznych budynku, jest traktowane jako modernizacja obiektów budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd opowiada się zatem za szerszym rozumieniem pojęcia "modernizacja", z akcentowaniem takich istotnych cech obiektu budowlanego po wykonaniu usług instalacyjnych, jak podniesienie standardu obiektu budowlanego, m.in. przez jego ulepszenie lub unowocześnienie. W ocenie Sądu taki kierunek wykładni art. 41 ust. 12 wynika z cytowanej wyżej uchwały NSA w sprawie I FPS 2/13. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym w trafnie powołanych przez skarżącą wyrokach NSA z 20 lutego 2018r., sygn. akt I FSK 846/16 i z 28 września 2016r. sygn. akt I FSK 227/15, wyroku WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 852/17 i wyroku WSA w Gdańsku z 12 lipca 2016r. sygn. akt I SA/Gd 624/16.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym nie znajduje uzasadnionych podstaw kwalifikowanie przez organ montażu markiz jako elementów wyposażenia. Ocenę powyższą organ argumentował tym, że zamontowana markiza nie staje się integralną częścią budynku/lokalu, gdyż jako wyposażenie budynku/lokalu może być w każdym czasie zdemontowana lub wymieniona. W ocenie Sądu, stanowisko organu w tym aspekcie nie zostało poprzedzone rzetelną, wnikliwą analizą opisanych we wniosku czynności dokonywanych przez skarżącą i jest konsekwencją błędnej oceny cechy "trwałości" połączenia montowanych elementów z elementami konstrukcyjnymi budynku/lokalu. Należy podkreślić, że skarżąca w złożonym wniosku wyraźnie podała, że markiza jest rodzajem składanego daszka osłaniającego okno lub balkon, której konstrukcja jest trwale łączona z elewacją budynku (lokalu mieszkalnego) zwykle na tzw. kołki, że markizy będą montowane do elementów konstrukcyjnych i będą całkowicie do nich przymocowane (markiza nie może być przymocowana jedynie np. do ocieplenia elewacji, z uwagi na jej wagę i rozmiary). Sprecyzowała również, że według niej całkowity demontaż nie będzie możliwy albo w ogóle albo będzie wymagał uszkodzenia elementów konstrukcyjnych. O ile zdjęcie samej markizy z elewacji wymaga odkręcenia śrub i jej ściągnięcia czy odłączenia instalacji elektrycznej (czyli przeprowadzenia procesu odwrotnego w stosunku do montażu), o tyle demontaż kołków montażowych, którymi w większości przypadków będą tzw. kotwy chemiczne, będą wymagały np. odcięcia kotew i uzupełnienia tynku czy rozkucia ściany czy wieńca (gdy kotwy mają zostać usunięte całkowicie). Ponadto, z uwagi np. na instalację elektryczną demontaż może wymagać dalej idącej ingerencji w ściany, np. odcięcie i zaizolowanie przewodów elektrycznych, a następnie uzupełnienie tynku.
Z powyższego opisu wynika jednoznacznie, że połączenie markizy z elementami konstrukcyjnymi budynku/lokalu spełnia cechę trwałości, to jest zdatności do użytku przez dłuższy czas, pozwalającą na kwalifikację wykonywanych przez skarżącą usług jako czynności modernizacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w wyniku montażu naruszona zostaje substancja budynku, co powoduje ingerencję budowlaną w stopniu pozwalającym na uznanie, że montowany element staje się integralną częścią budynku, stanowiąc z nim jedną całość. Wprawdzie zespolenie markizy z elementami konstrukcyjnymi budynku nie jest nieodwracalne, jednakże, wbrew temu co przyjął organ, warunek taki nie jest konieczny dla uznania, że usługa montażu markiz stanowi modernizację, w rozumieniu art. 41 ust. 12 uptu.
W ocenie Sądu, oczywistym jest również, że wskutek wykonania omawianych usług dochodzi do ulepszenia, podniesienia standardu i funkcjonalności obiektu budowlanego, co stanowi immanentną cechę modernizacji. Zauważyć w związku z tym należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji zabrakło jakichkolwiek rozważań co do wpływu montażu markiz na parametry użytkowe lub techniczne obiektu budowlanego, pomimo że skarżąca we wniosku wyraźnie wskazała, że "zamontowanie tych systemów powoduje ograniczenie dopływu do wnętrza lokalu lub budynku światła i ciepła, a także nienagrzewanie się konstrukcji budynku, co ogranicza np. konieczność stosowania klimatyzatorów, a w konsekwencji ograniczenie zużycia energii". Powyższe stanowi, jak trafnie podnosi skarżąca, o wadliwości zaskarżonej interpretacji z uwagi na brak kompletnego odniesienia się do stanu faktycznego podanego przez stronę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i wiążący się z tym brak jednoznacznego wyjaśnienia istotnego dla oceny stanowiska strony pojęcia modernizacja.
Słusznie skarżąca również zarzuca, że organ wydając interpretację nie odniósł się do przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych. W ocenie Sądu, zarzut ten winien być oceniany jako naruszenie określonej w art. 121 op zasady zaufania. Nie można zgodzić się z argumentacją organu, że skoro przywołane wyroki jako wydane w indywidualnej sprawie nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Przeciw ocenie organu przemawia rola orzecznictwa sądowego w zakresie interpretacji podatkowych (ogólnych i indywidualnych) określona w art. 14a op oraz w art. 14 e § 1 op. W przepisach tych Ordynacja podatkowa wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której zapadł, lecz nadaje orzecznictwu sądów walor normatywny także do innych spraw załatwianych w drodze interpretacji (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2011 r. sygn. I FSK 434/10, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 563/09). Skoro organ wydający interpretacje indywidualne może w ramach działania ex oficio zmienić wydaną już uprzednio interpretację z racji stwierdzenia jej wadliwości w świetle orzecznictwa sądowego, to tym bardziej ma obowiązek dokonywać analizy tego orzecznictwa w postępowaniu zmierzającym do wydania takiej interpretacji, a zwłaszcza w przypadku, gdy na takie orzecznictwo powołuje się osoba składająca wniosek o jej wydanie (por. wyrok z dnia 16 listopada 2011 r. I SA/Kr 1610/11). Pominięcie i nie przeanalizowanie stanowiska postawionego w powołanych wyrokach oznacza brak odniesienia się do argumentacji podatnika i narusza zasadę zaufania do organów podatkowych.
Reasumując, skład orzekający w sprawie niniejszej doszedł do wniosku, że z uwagi na opisany we wniosku stan faktyczny, nieuprawnione jest stanowisko organu interpretacyjnego, że wykonywana przez stronę usługa montażu markizy nie jest połączona w sposób trwały z elementami obiektu, a tym samym, że zabudowa ta nie może być uznana za modernizację budynku (lokalu).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżony akt narusza prawo materialne, a mianowicie art. 41 ust. 12 uptu, poprzez jego wadliwą wykładnię. Błędne jest bowiem stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej interpretacji, odmawiające uznania opisanych we wniosku czynności jako modernizacji, o której mowa w tym przepisie. W rezultacie błędny jest pogląd organu podatkowego o wysokości stawki podatku od towarów i usług od usługi opisanej we wniosku o wydanie interpretacji. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o interpretację, organ podatkowy uwzględni przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu. Organ powinien prawidłowo uzasadnić indywidualną interpretację, uwzględniając wskazania Sądu i dokonaną ocenę prawną obowiązków organów w zakresie udzielania i uzasadniania interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawach indywidualnych, nie zapominając przy tym o pogłębionej ocenie prawnej poglądu wyrażonego przez wnioskodawcę.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 146 § 1 ppsa uchylił zaskarżoną interpretację. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) Sąd zasądził na rzecz skarżącej od organu kwotę 697 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot uiszczonego wpisu od skargi, w wysokości 200 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI