I SA/Op 134/25Uchylenie decyzji arimr sztuczne warunki hodowli
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą przyznania płatności do bydła oraz częściowo płatności obszarowych na rok 2022. Organy ARiMR uznały, że skarżący stworzył "sztuczne warunki" w hodowli bydła, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania płatności zgodnie z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Dodatkowo, w odniesieniu do płatności obszarowych, organ odwoławczy uznał, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem części zgłoszonych działek rolnych, opierając się na zeznaniach świadka i umowie dzierżawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż skarżący stworzył sztuczne warunki hodowli bydła, odwołując się do orzecznictwa TSUE i NSA, które wymaga obiektywnego i subiektywnego elementu w ocenie "sztuczności" warunków. Sąd podkreślił, że samo przebywanie zwierząt w jednym obiekcie z innymi stadami nie przesądza o braku samodzielności hodowli, a organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. Ponadto, Sąd uznał, że organy wadliwie oceniły kwestię faktycznego użytkowania gruntów, błędnie interpretując zeznania świadka i umowę dzierżawy, a także nie uwzględniając braku konfliktu krzyżowego wniosków o płatność. Kluczowym zarzutem proceduralnym było naruszenie przez organ I instancji art. 79 § 1 kpa poprzez niepoinformowanie strony o terminie przesłuchania świadka, co stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących "sztucznych warunków" w hodowli zwierząt i użytkowania gruntów rolnych na potrzeby płatności unijnych, a także znaczenie naruszeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie, ale ogólne zasady dotyczące dowodzenia i naruszeń proceduralnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ ARiMR prawidłowo zastosował art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, uznając, że skarżący stworzył "sztuczne warunki" w hodowli bydła, co uzasadnia odmowę przyznania płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy ARiMR nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący stworzył sztuczne warunki hodowli bydła. Brak było obiektywnych i subiektywnych przesłanek uzasadniających taką ocenę, a zebrany materiał dowodowy był niewystarczający.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE i NSA, wskazując, że stwierdzenie "sztucznych warunków" wymaga wykazania zarówno obiektywnych okoliczności, jak i subiektywnego zamiaru uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Organy nie przedstawiły wystarczających dowodów na poparcie swojej tezy, a jedynie opierały się na protokole kontroli wskazującym na brak infrastrukturalnego rozdzielenia stad.
Czy organ ARiMR prawidłowo odmówił przyznania płatności obszarowych do części gruntów, uznając, że skarżący nie był ich faktycznym użytkownikiem, opierając się na zeznaniach świadka i umowie dzierżawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena organu była wadliwa. Brak tytułu prawnego do gruntów nie przesądza o braku prawa do płatności, jeśli rolnik faktycznie je użytkował i nie było konfliktu krzyżowego wniosków. Zeznania świadka i umowa dzierżawy nie dowiodły jednoznacznie braku posiadania przez skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że posiadanie gruntu na potrzeby płatności jest stanem faktycznym, a nie tylko prawnym. Brak konfliktu krzyżowego wniosków oraz fakt, że skarżący mógł faktycznie użytkować grunty (nawet bez formalnego tytułu prawnego lub z tytułem prawnym do innego podmiotu), nie pozwalały na automatyczne wykluczenie go z płatności. Organy nie wykazały, że skarżący nie miał decyzyjności w zakresie rolniczego użytkowania tych gruntów.
Czy naruszenie przez organ I instancji art. 79 § 1 kpa (niepoinformowanie strony o terminie przesłuchania świadka) miało istotny wpływ na wynik sprawy, mimo ograniczeń wynikających z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w postępowaniu dowodowym, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wynikające z ustawy o płatnościach, nie zwalniają organu z obowiązku informowania strony o planowanych czynnościach dowodowych, zwłaszcza gdy organ sam inicjuje te czynności. Brak zawiadomienia uniemożliwił skarżącemu realizację jego prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (28)
Główne
ustawa o płatnościach art. 3 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Przepisy k.p.a. stosuje się z modyfikacjami, w tym ograniczeniem zasady czynnego udziału stron i przeniesieniem ciężaru dowodu na stronę wywodzącą skutki prawne.
ustawa o płatnościach art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Warunek posiadania przez rolnika łącznej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym nie mniejszej niż 1 ha.
ustawa o płatnościach art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Warunki przyznawania płatności obszarowych, w tym posiadanie gruntów w dniu 31 maja roku złożenia wniosku.
ustawa o płatnościach art. 16 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Warunki przyznawania płatności do bydła.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej
Zakaz przyznawania korzyści, jeżeli warunki zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia strony o terminie przeprowadzenia dowodu.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Definicja działań skierowanych na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków.
ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt art. 2 § pkt 12
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
Definicja siedziby stada.
ustawa o płatnościach art. 167
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.
ustawa o Planie Strategicznym art. 167
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 32 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników
Definicja kwalifikujących się hektarów.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników
Definicja gospodarstwa rolnego.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 52 § ust. 6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników
Charakter płatności rocznych i ich przyznawanie w granicach limitów.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 24
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników
Przepis dotyczący płatności bezpośrednich.
rozporządzenie nr 809/2014 art. 14d
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
rozporządzenie nr 809/2014 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
rozporządzenie nr 809/2014 art. 28 § ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
rozporządzenie nr 640/2014 art. 18 § ust. 6 akapit pierwszy
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
rozporządzenie nr 640/2014 art. 5 § ust. 2 lit. a
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Maksymalny kwalifikowalny obszar.
ustawa o płatnościach art. 18 § ust. 4
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Wyłączenie gruntów będących własnością Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego itp.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący stworzył sztuczne warunki hodowli bydła. • Organy wadliwie oceniły kwestię faktycznego użytkowania gruntów rolnych przez skarżącego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 79 § 1 kpa) poprzez brak zawiadomienia strony o przesłuchaniu świadka.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące wyjścia poza granice zaskarżenia decyzji odwołaniem (art. 127 § 1 kpa). • Zarzuty skargi dotyczące wadliwości uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7 i 7b kpa).
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie tzw. "sztucznych warunków" • brak elementu samodzielności w prowadzeniu hodowli • nieścisłości związane z posiadaniem tytułów prawnych do zgłaszanych do płatności działek ewidencyjnych • zwrot "sztuczne warunki" ma niedookreślony charakter, wobec czego w każdej sprawie należy indywidualnie badać jego znaczenie na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy • posiadanie - jako warunek przyznania płatności - jest zatem stanem faktycznym, a nie wyłącznie stanem prawnym.
Skład orzekający
Grzegorz Gocki
przewodniczący
Aleksandra Sędkowska
członek
Marzena Łozowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących \"sztucznych warunków\" w hodowli zwierząt i użytkowania gruntów rolnych na potrzeby płatności unijnych, a także znaczenie naruszeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie, ale ogólne zasady dotyczące dowodzenia i naruszeń proceduralnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z płatnościami unijnymi dla rolników, w tym interpretacji pojęcia "sztucznych warunków" oraz znaczenia formalnych uchybień proceduralnych. Pokazuje, jak szczegółowa analiza dowodów i przestrzeganie procedur są kluczowe w sprawach administracyjnych.
“Rolnik wygrał z ARiMR: Sąd wyjaśnia, co naprawdę oznacza "sztuczne warunki" w hodowli i dlaczego procedury mają znaczenie.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.