I SA/OP 222/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga P. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023. Główne zarzuty dotyczyły odmowy przyznania płatności do bydła z powodu rzekomego stworzenia "sztucznych warunków" oraz wykluczenia części działek z powodu braku tytułu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy ARiMR dopuściły się istotnych naruszeń prawa procesowego. Sąd wskazał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności do bydła, odwołując się do wyroku TSUE C-434/12, który wymaga istnienia elementu obiektywnego i subiektywnego. Ponadto, sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające w zakresie tytułu prawnego do gruntów było wadliwe, ponieważ organ I instancji nie wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów na dzień 31 maja 2023 r., a jedynie opierał się na materiale dowodowym z poprzedniego roku, który sam był obarczony wadami. Sąd podkreślił, że choć organy miały rację co do wymogu posiadania tytułu prawnego, to sposób jego weryfikacji był nieprawidłowy. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności unijnych oraz wymogów proceduralnych w postępowaniach administracyjnych w sprawach dopłat rolnych.
Dotyczy specyfiki przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy ARiMR prawidłowo zastosowały art. 60 rozporządzenia 1306/2013, uznając, że skarżący stworzył "sztuczne warunki" do uzyskania płatności do bydła, poprzez wspólne przetrzymywanie zwierząt z członkami rodziny bez infrastrukturalnego rozdzielenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący stworzył sztuczne warunki. Wymagane jest istnienie elementu obiektywnego i subiektywnego, a organy nie zgromadziły wystarczającego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo wspólne przetrzymywanie zwierząt w tych samych obiektach, bez infrastrukturalnego rozdzielenia, nie jest wystarczające do stwierdzenia sztucznego tworzenia warunków. Wymagane jest wykazanie obiektywnych okoliczności wskazujących na niemożność osiągnięcia celu systemu wsparcia oraz subiektywnego zamiaru uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu. Organy nie wykazały tych przesłanek.
Czy organy ARiMR prawidłowo wykluczyły działki rolne z płatności z powodu braku tytułu prawnego do ich użytkowania przez skarżącego, uwzględniając stan prawny na dzień 31 maja 2023 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy wadliwie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Nie wezwały skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów na dzień 31 maja 2023 r. w ramach postępowania dotyczącego wniosku na rok 2023.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ I instancji zaniechał wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku w zakresie tytułu prawnego do gruntów na rok 2023, opierając się na materiale dowodowym z roku poprzedniego, który sam był wadliwy. Brak możliwości obrony praw skarżącego stanowi istotne naruszenie prawa procesowego.
Czy zeznania świadków, zebrane w postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2022, mogły zostać wykorzystane w postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2023, mimo naruszenia przepisów o czynnym udziale strony w tamtym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zeznania świadków przeprowadzone z naruszeniem art. 79 § 1 KPA (bez zawiadomienia strony) nie mogły być wykorzystane w postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2023, nawet jeśli zostały przeprowadzone w postępowaniu dotyczącym roku 2022.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 KPA) w postępowaniu dotyczącym roku 2022, mimo ograniczeń wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym, skutkowało wadliwością dowodów. Organ nie mógł oprzeć się na tych dowodach w postępowaniu dotyczącym roku 2023.
Przepisy (17)
Główne
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Przepis stanowi, że nie przyznaje się korzyści, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do ich uzyskania zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa.
Dz.U. 2024 poz 1741 art. 66 § ust. 1 pkt 4 i ust. 2
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Przepisy modyfikujące zasady postępowania administracyjnego w sprawach płatności, w tym ograniczające zasadę czynnego udziału stron.
Dz.U. 2024 poz 1741 art. 22
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku złożenia wniosku.
Pomocnicze
Dz.U. 2024 poz 1741 art. 5
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Do postępowań w sprawach indywidualnych stosuje się przepisy KPA, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Dz. U. UE L z 23 grudnia 1995 r. art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187 art. 62
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Warunki wymagane do uzyskania korzyści nie mogą być sztucznie stworzone.
k.p.a. art. 79 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków.
k.p.a. art. 8 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Swobodna ocena materiału dowodowego.
k.c. art. 73 § § 1
Kodeks cywilny
Forma czynności prawnych.
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt art. 2 § pkt 12
Definicja siedziby stada.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej art. 52 § ust. 6
Płatności związane do produkcji są przyznawane w granicach limitów ilościowych i oparte na ustalonych obszarach lub liczbie zwierząt.
Dz.U. 2024 poz 1741 art. 29 § ust. 3, 4 i 5
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Limity dotyczące przyznawania płatności związanych do bydła.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności do bydła. • Postępowanie wyjaśniające w zakresie tytułu prawnego do gruntów zostało przeprowadzone wadliwie. • Wykorzystano dowody (zeznania świadków) zebrane z naruszeniem przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów o sztucznym tworzeniu warunków hodowli bydła. • Argumentacja organów o braku tytułu prawnego do części działek. • Argumentacja organu odwoławczego, że art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym ogranicza zasadę czynnego udziału strony.
Godne uwagi sformułowania
"sztuczne warunki" do uzyskania wsparcia • brak elementu obiektywnego i subiektywnego • wadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające • naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu • brak możliwości obrony praw skarżącego
Skład orzekający
Anna Komorowska-Kaczkowska
sprawozdawca
Beata Kozicka
członek
Grzegorz Gocki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności unijnych oraz wymogów proceduralnych w postępowaniach administracyjnych w sprawach dopłat rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z dopłatami rolnymi, interpretacją przepisów o "sztucznych warunkach" oraz wadliwością postępowań administracyjnych, co jest istotne dla rolników i prawników specjalizujących się w prawie rolnym.
“Rolnik wygrywa z ARiMR: Sąd wskazuje na błędy w postępowaniu przy ocenie dopłat unijnych.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.