I SA/Op 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2009-04-01
NSApodatkoweWysokawsa
VATsprzedaż nieruchomościdziałka budowlanamajątek prywatnydziałalność gospodarczainterpretacja podatkowaemekrycidarowiznagrunt rolny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów, uznając, że sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z majątku prywatnego, nabytego pierwotnie na cele rolnicze, nie podlega opodatkowaniu VAT, jeśli nie była dokonywana w ramach działalności gospodarczej.

Skarżąca, emerytka, nabyła w drodze darowizny działkę rolną, która powiększyła jej gospodarstwo rolne. Po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego działka została podzielona na działki budowlane, które zamierzała sprzedać. Organ podatkowy uznał sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą VAT. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że sprzedaż majątku prywatnego, nawet wielokrotna, nie jest opodatkowana VAT, jeśli nie była dokonywana w ramach działalności gospodarczej z zamiarem częstotliwego wykonywania czynności ujawnionym już w momencie nabycia.

Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację indywidualną w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży działek budowlanych, wydzielonych z gruntu rolnego nabytego w drodze darowizny przez osobę fizyczną (skarżącą) i jej męża, emerytów, nieprowadzących działalności gospodarczej. Działka ta stanowiła część ich majątku wspólnego i powiększyła prowadzone przez nich gospodarstwo rolne. Po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego, działka została podzielona na mniejsze działki budowlane, które skarżąca zamierzała sprzedać. Organ podatkowy uznał tę sprzedaż za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd oparł się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku I FPS 3/07, który podkreślał, że sprzedaż działek przez osoby fizyczne nie stanowi czynności opodatkowanej VAT, dopóki nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Kluczowe jest badanie okoliczności każdej sprawy, a zwłaszcza zamiaru nabycia towaru. W analizowanym przypadku, grunt został nabyty na własne potrzeby, a nie z zamiarem prowadzenia działalności handlowej. Sprzedaż majątku prywatnego, nawet jeśli dokonana wielokrotnie lub po podziale, nie jest traktowana jako działalność gospodarcza, jeśli pierwotny zamiar nabycia nie był związany z handlem. Sąd uznał, że skarżąca nie działała jako podatnik VAT, a sprzedaż działek stanowiła wyprzedaż majątku prywatnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z majątku prywatnego, nabytego pierwotnie na cele rolnicze, nie podlega opodatkowaniu VAT, jeśli nie jest dokonywana w ramach działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym sprzedaż majątku prywatnego, nawet wielokrotna, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT, jeśli pierwotny zamiar nabycia nie był związany z handlem. Kluczowe jest badanie okoliczności nabycia i zamiaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja działalności gospodarczej jest szersza niż w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, obejmuje czynności wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły, a także czynności jednorazowe, jeśli podmiot działa z zamiarem wykonywania ich częstotliwie.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy stawki podatku VAT w wysokości 22%.

u.p.t.u. art. 7 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Darowizna na rzecz Gminy nie jest odpłatną dostawą.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z majątku prywatnego, nabytego pierwotnie na cele rolnicze, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT, jeśli pierwotny zamiar nabycia nie był związany z handlem. Zamiar częstotliwego wykonywania czynności musi być ujawniony już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Sprzedaż majątku prywatnego, nawet wielokrotna, nie podlega opodatkowaniu VAT.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż działek budowlanych stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wcześniejsza działalność rolnicza przesądza o charakterze gospodarczym późniejszej sprzedaży działek. Podział nieruchomości i przeznaczenie jej pod sprzedaż świadczy o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

sprzedaż działek przez osoby fizyczne, nawet dokonana wielokrotnie, nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, dopóki nie jest czynnością wykonywaną w ramach działalności gospodarczej. zamiar częstotliwego wykonywania czynności musi być ujawniony już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. działanie poza zakresem działalności gospodarczej występuje w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest majątek prywaty (osobisty) danej osoby, ponieważ został on nabyty na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej.

Skład orzekający

Joanna Kuczyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Wojciechowska

członek

Anna Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, czy sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z majątku prywatnego podlega opodatkowaniu VAT, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej działalności rolniczej lub nabycia na cele prywatne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów VAT w kontekście majątku prywatnego. Wymaga analizy zamiaru nabycia i charakteru działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT sprzedaży działek budowlanych przez osoby fizyczne, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu podatników. Wyjaśnia kluczowe kryteria odróżnienia sprzedaży majątku prywatnego od działalności gospodarczej.

Sprzedajesz działkę budowlaną? Sprawdź, czy na pewno musisz zapłacić VAT!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 12/09 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2009-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Anna Wójcik
Joanna Kuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Wojciechowska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1122/09 - Postanowienie NSA z 2011-10-20
I FSK 1821/11 - Wyrok NSA z 2012-02-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Określono, że zaskarżony akt nie może być wykonany
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. sekr. sądowy Joanna Zamojska – Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; III. zasądza od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 474,00 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery złote 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 29 lipca 2008r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zasadności opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży działek z majątku będącego współwłasnością małżeńską. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 1 września 2008r. We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim na zasadach wspólności ustawowej. Oboje małżonkowie nie prowadzą ani nie prowadzili działalności gospodarczej, obecnie pobierają emerytury. Na podstawie umowy darowizny z dnia 23 grudnia 1988 r. od kuzynki, która wyjechała do Niemiec. Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyła na współwłasność małżeńską, własność działki nr [...] stanowiącą rolę w W. o obszarze 1,0320 ha zapisaną w KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. Wedle zaświadczenia Naczelnika Gminy w T. powołanego w akcie notarialnym - umowie darowizny działka ta po włączeniu do wspólnego gospodarstwa rolnego tworzyła gospodarstwo zdolne do prowadzenia produkcji rolniczej. Darczyńca nie stawiał żadnych ograniczeń co do sposobu wykorzystania przedmiotu darowizny. Grunt od 1988r. był wykorzystywany na cele rolnicze przez Wnioskodawczynię i jej męża i w tym celu został nabyty w drodze darowizny.
W miesiącu kwietniu 2008 roku został zatwierdzony plan zagospodarowania przestrzennego dla Gminy T., w którym działka [...] położona w miejscowości W. przeznaczona została pod budownictwo jednorodzinne. Wnioskodawczyni i jej mąż w bieżącym roku dokonali podziału przedmiotowej działki na sześć działek budowlanych i drogę dojazdową i zamierzają działki te w najbliższym czasie sprzedać na rzecz osób fizycznych zaś drogę dojazdową przekazać nieodpłatnie na rzecz Gminy w T.
W tym czasie Wnioskodawczyni wraz ze współmałżonkiem posiadali we wspólności małżeńskiej gospodarstwo rolne o powierzchni około 7 ha (oprócz przedmiotowej działki), które to gospodarstwo prowadzili rolniczo. Gospodarstwo rolne Wnioskodawczyni posiadała i prowadziła wraz z mężem od 1975r., które dziedziczyła z mężem po rodzicach (akt własności ziemi z dnia 20 maja 1975r. Naczelnika Powiatu w Opolu). Od tego czasu dokonywała sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnego gospodarstwa. Głównie w gospodarstwie rolnym prowadzona była uprawa zbóż, hodowla bydła i trzody. W związku z przejściem na emeryturę rolniczą, gospodarstwo rolne (w tym przedmiotowa działka) zostało wydzierżawione na okres 10 lat (od 1999r. do lutego 2009r.) na cele rolnicze. Dzierżawca ponosi opłaty związane z gruntem tj. podatek rolny. Wnioskodawczyni nie pobiera i nie pobierała innych pożytków z tytułu dzierżawy tego gruntu.
W uzupełnieniu wniosku wskazano, iż wcześniej tj. w grudniu 2007r. i styczniu 2008r. Wnioskodawczyni wraz mężem dokonali darowizny trzech działek na rzecz siostrzeńców, a także sprzedaży trzech działek na rzecz tych samych krewnych. Niezależnie od tego w 2008r. jedna działka została sprzedana osobie obcej. Wszystkie te działki (darowane i sprzedane) pochodziły z gospodarstwa rolnego nabytego w 1975r. Grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego od 1975r. w planie zagospodarowania przestrzennego zostały przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne około 1990r. Z tytułu powyższej darowizny i sprzedaży działek Wnioskodawczyni nie odprowadzała podatku VAT.
Dodatkowo Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż podziału nieruchomości na działki budowlane dokonała Gmina T. - przez gminny plan zagospodarowania przestrzennego na co wyraziła zgodę. Wnioskodawczyni nie składała wniosku o podział tej nieruchomości na działki budowlane.
Podała również, iż oprócz przedmiotowej działki (sześciu działek wymienionych we wniosku przeznaczonych w przyszłości do sprzedaży) jest właścicielem we współwłasności małżeńskiej nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne wydzierżawione na podstawie wyżej powołanej umowy o obszarze około 3,30 ha. Posiada budynek mieszkalny i zabudowania gospodarcze (stodoły, szopy). Obecnie nie zamierza dokonywać sprzedaży tych nieruchomości.
Z uwagi na wiek Wnioskodawczyni i męża (64 lata i 67 lat), nie są oni w stanie prowadzić gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni oczekuje na operację stawu kolanowego, a w przyszłości drugiego stawu kolanowego i stawu biodrowego. Mąż choruje na serce po przebytej zatorowości płucnej i jest pod stałą opieką lekarza. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury rolniczej w kwocie 638 zł i emerytury męża z tytułu zatrudnienia na kolei na umowie o pracę w kwocie 1260 zł. Uzyskane pieniądze ze sprzedaży mają stanowić zabezpieczenie na starość. Pieniądze przeznaczone zostaną na własne potrzeby, jako środki utrzymania, obecnie i w przyszłości, w tym opał utrzymanie budynków, leki, pomoc osób trzecich itp. W domu jest ogrzewanie olejowe i samo ogrzewanie domu wynosi rocznie około 12.000 zł, zaś miesięcznie na leki wydają około 200 zł
Wszystkie sprzedawane działki są niezabudowane i jako niezabudowane będą sprzedawane. Wnioskodawczyni nigdy nie była czynnym podatnikiem podatku VAT.
W związku z powyższym zadano pytanie: "Czy z tytułu sprzedaży powyżej pisanych siedmiu działek budowlanych Wnioskodawca zobowiązany będzie zapłacić podatek od towarów i usług?"
Zdaniem Wnioskodawczyni z przedstawionego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów wynika, że przedmiotowa działka nabyta została w drodze darowizny nie z przeznaczeniem na działalność handlową lecz na własne potrzeby Wnioskodawczyni i jej męża pozostających we wspólności ustawowej. Działka ta nabyta została 20 lat temu jako rola i powiększyła gospodarstwo rolne prowadzone przez Wnioskodawczynię i jej męża. Wnioskodawczyni, ani jej mąż nie prowadzili i nie prowadzą działalności gospodarczej obecnie pobierają emerytury. W bieżącym roku działka ta w planie zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.
Wskazano na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 rok FPS 3/07 , który został wydany w stanie faktycznym dotyczącym sprzedaży działek budowlanych, które stanowiły majątek osobisty wnioskodawcy.
Opierając się na powyższym wyroku można stwierdzić, że w odniesieniu do zamierzonej sprzedaży działek budowlanych Wnioskodawczyni nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, jako, że sprzedaż tych działek nie jest dokonana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług jako działalność handlowa usługowa i produkcyjna.
Innymi słowy, jeżeli dana czynność została wykonana poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy to w świetle 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonanej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika podatku od towarów i usług.
Zdaniem organu w świetle przedstawionego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Towarami w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.
Przepisy art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT definiują pojęcie dostawy towarów i świadczenia usług za wynagrodzeniem. W myśl tych przepisów przez dostawę towarów, o której mowa wart. 5 ust. 1 pkt l, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa wart. 5 ust. 1 pkt l, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Ustawodawca w przepisach poza wskazaniem, że przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, wskazał ponadto, że za świadczenie usług uznawana jest każda transakcja, która nie stanowi dostawy towarów.
Organ podkreśla, że przyjęcie podziału na dostawę towaru oraz świadczenie usług oznacza w praktyce, że wolą ustawodawcy było określenie maksymalnie szeroko przedmiotu opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jeżeli nawet wykazane zostałoby w konkretnym przypadku, że nie występuje dostawa towarów to i tak z reguły należy opodatkować czynność kwalifikowaną wówczas jako świadczenie usług.
Głównym celem wprowadzenia takiej konstrukcji jest zdaniem organu zagwarantowanie, aby każda transakcja, która nie mogłaby zostać uznana za dostawę towarów była opodatkowana jako świadczenie usług, za wyjątkiem tych transakcji, które zostały taksatywnie wyłączone lub zwolnione z opodatkowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, definiuje działalność gospodarczą znacznie szerzej, niż to wynika z ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Powołana ustawa o swobodzie działalności gospodarczej za działalność gospodarczą uznaje bowiem zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.
O ile ustawa o swobodzie działalności gospodarczej za działalność gospodarczą uznaje jedynie czynności wykonywane w sposób ciągły, zorganizowany i profesjonalny, o tyle ustawa o podatku VAT katalog podatników poszerza o podmioty, które - mimo że czynność wykonały jednorazowo - działały z zamiarem i w okolicznościach określonych przez ustawę za działalność gospodarczą.
Wskazał organ, że z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku VAT mamy do czynienia, jeżeli podmiot wykonując określone czynności działa w charakterze producenta, handlowca lub usługodawcy i ma zamiar wykonywać tego typu czynności częstotliwie. Chociaż ustawa nie definiuje pojęcia "częstotliwości", przez zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy należy rozumieć chęć, wolę powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności. O kwestii częstotliwości nie decyduje czasookres wykonywania czynności (rok, dwa czy pięć lat) ani ilość dokonanych transakcji. Decydującym kryterium jest powtarzalność czynności. Dlatego też, w każdym przypadku należy indywidualnie rozstrzygnąć, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było dokonywanie tej czynności wielokrotnie (więcej niż jeden). Kryterium prowadzenia działalności gospodarczej nie wyłącza z grona podatników osób fizycznych, jeśli dokonują one dostawy towarów w sposób stały, zorganizowany i powtarzalny.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż każdy, kto dokonuje czynności, które są konieczne do przyszłego wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy, powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że działalność rolnicza prowadzona przez Wnioskodawczynię stanowiła niewątpliwie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.
W omawianej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której nabyta została nieruchomość, wprawdzie w drodze darowizny, jednakże z zamiarem prowadzenia na niej działalności rolniczej, a zatem działalności gospodarczej w świetle ustawy o podatku od towarów i usług i działalność taka faktycznie była prowadzona. Na przedmiotowym gruncie w latach 1988-1999r. Wnioskodawczyni prowadziła działalność rolniczą i dokonywała sprzedaży własnych produktów rolnych zapewniając sobie w ten sposób źródło utrzymania.
Wnioskodawczyni dokonywała sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnego gospodarstwa, a następnie w związku z przejściem na emeryturę rolniczą, gospodarstwo rolne (w tym przedmiotowa działka) zostało wydzierżawione na okres 10 lat (tj. od 1999r. do lutego 2009r.) na cele rolnicze.
Organ stwierdził, iż o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług dostawy działek nie przesądza sposób nabycia gruntu (nieruchomości), ale wspomniane powyżej pojawienie się zamiaru prowadzenia działalności w sposób profesjonalny. Za tym, że dana działalność na charakter profesjonalny przemawiają między innymi takie okoliczności jak: skala przedsięwzięcia, profesjonalność przygotowań do sprzedaży działek m.in. podział nieruchomości na mniejsze działki, ciągłość, zorganizowanie, planowość.
Rozstrzygające o kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży gruntów są również okoliczności, w jakich sprzedaż zostaje dokonana. Aby z tego tytułu stać się podatnikiem podatku od towarów i usług należy między innymi we własnym imieniu i na własny rachunek wykonywać czynności sprzedaży w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet, jeśli zostały one wykonane okazjonalnie czy jednorazowo.
Ze złożonego wniosku wynikało, że w przedmiotowej sprawie wystąpił szereg okoliczności, które łącznie wskazują, że dostawę działek należy zakwalifikować jako dokonaną w okolicznościach wskazujących na działalność gospodarczą. Jedną z takich okoliczności jest jak to już wskazano wyżej nabycie gospodarstwa oraz działki w celu prowadzenia działalności rolniczej (i faktycznie prowadzenie takiej działalności), a więc na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a nie na cele osobiste Wnioskodawcy.
W przedstawionej sytuacji nie można mówić o majątku osobistym Wnioskodawcy, skoro mamy do czynienia z częścią majątku w postaci gruntu związaną z działalnością rolniczą. Nawet jeśli Wnioskodawca początkowo nie zamierzał przeznaczyć nabytego gruntu do sprzedaży, to nie ulega wątpliwości, że nabył go dla celów działalności gospodarczej, bowiem w myśl powołanego już wcześniej art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalnością gospodarczą jest również działalność rolnicza.
Ponadto gospodarstwo rolne (w tym przedmiotowa działka) zostało wydzierżawione na okres 10 lat na cele rolnicze, zatem uznać należy sprzedaż posiadanych gruntów za wyprzedaż majątku związanego z prowadzoną w sposób zorganizowany działalnością gospodarczą. Transakcja sprzedaży działek budowlanych wydzielonych z gruntu wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, ma związek z działalnością gospodarczą.
Kolejną przesłanką przemawiającą za uznaniem podejmowanych przez Stronę czynności jest podział i przeznaczenie ww. gruntów dla celów sprzedaży . Wydzielenie siedmiu działek i przeznaczenie sześciu do sprzedaży jako działki budowlane oraz jednej na darowiznę dla Gminy z przeznaczeniem na drogę dojazdową, niewątpliwie dowodzi, że Wnioskodawczyni podjęła działania mające na celu uatrakcyjnienie gruntu w celu korzystniejszej jego sprzedaży.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż okoliczności podejmowania przez Wnioskodawcę działań wskazują na zamiar prowadzenia działalności w sposób stały zorganizowany i powtarzalny. Zwłaszcza, że dostawa działek ma miejsce w ramach wyprzedaży składników majątku służącego wcześniej Wnioskodawcy do prowadzenia stałej i zorganizowanej działalności gospodarczej - rolniczej. W takiej sytuacji dostawa wskazanych we wniosku działek kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą podejmowaną w celach zarobkowych. Tym samym nie można uznać, że działania podejmowane przez Wnioskodawcę czynione były wyłącznie dla realizacji prawa do rozporządzania swoim majątkiem osobistym.
Przeznaczenie przez Wnioskodawcę uzyskanych środków na potrzeby własne, nie może w tym przypadku przesądzać o osobistym charakterze dokonanych czynności, każdy bowiem podmiot prowadzący działalność gospodarczą, będącą źródłem utrzymania (głównym czy też dodatkowym) tego podmiotu, prowadzi ją właśnie po to, aby osiągać zyski i przeznaczać je na zaspokojenie m.in. osobistych potrzeb.
Reasumując organ wskazał, że dokonanie sprzedaży sześciu z siedmiu działek wskazanych we wniosku przeznaczonych pod zabudowę podlegać będą opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki w wysokości 22%, stosownie do przepisów art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast darowizna na rzecz Gminy siódmej działki przeznaczonej pod drogę dojazdową nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie można jej uznać za odpłatną dostawę, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna z dnia 29. 10. 2008 r. stała się przedmiotem wezwania skierowanego do organu, celem usunięcia naruszenia prawa a to na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W uzasadnieniu Wnioskodawczyni podtrzymała swoje stanowisko przedstawione we wniosku o udzielenie interpretacji podkreślając, że dokonana przez organ cena stanu faktycznego i prawnego jest błędna.
W udzielonej na wezwanie do usunięcia prawa odpowiedzi z dnia 28.11.2008 r. organ po dokonaniu ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego uznał, że brak jest podstaw do zmiany udzielonej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wnosiła o uchylenie udzielonej interpretacji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług . W uzasadnieniu podnosiła argumenty tożsame ze wskazanymi na etapie postępowania przed organami skarbowymi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając z upoważnienia Ministra Finansów wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione zarówno w udzielonej interpretacji jak i odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjne w Opolu zważył co następuje :
Skarga jest uzasadniona.
Dokonana przez organy skarbowe interpretacja, o której udzielenie wystąpiła Skarżąca, dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży działek budowlanych, wydzielonych po dokonanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zmianie ich charakteru z gruntu rolnego na grunt przeznaczony pod budowę.
Problem ten był wielokrotnie rozstrzygany przez sądy administracyjne i wobec rozbieżności w orzecznictwie stał się przedmiotem oceny składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07.
Sąd ten podkreślił w swoim orzeczeniu, iż widzi konieczność badania okoliczności każdej konkretnej sprawy, bowiem - jak wynika z uzasadnienia wyroku – to one decydują o tym, czy określony podmiot w odniesieniu do danej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług.
Naczelny Sąd Administracyjny przede wszystkim uznał, że sprzedaż działek przez osoby fizyczne, nawet dokonana wielokrotnie, nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, dopóki nie jest czynnością wykonywaną w ramach działalności gospodarczej.
Opierając się na analizie definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług /zwanej dalej u.p.t.u./ , Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że podatnikiem podatku od towarów i usług staje się ten, kto dokonuje określonej czynności w ramach tej działalności. W przypadku sprzedaży działek podatnikiem tego podatku będzie więc na przykład podmiot, który wykonując taką czynność, choćby jednorazowo, działa niezależnie jako handlowiec.
Związek dokonywanej czynności z działalnością handlową ma zatem decydujące znaczenie, przy czym w przypadku handlu związek ten winien zaistnieć już w momencie zakupu sprzedawanej następnie rzeczy.
Wynika to z powołanego przez Naczelny Sąd Administracyjny orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w świetle którego handlem jest dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł stąd, że zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, działanie poza zakresem działalności gospodarczej występuje w sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest majątek prywaty (osobisty) danej osoby, ponieważ został on nabyty na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, podziela powyższe poglądy, zatem przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnił wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny kryteria ustalenia, czy dana działalność jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
Z przedstawionego, nie kwestionowanego stanu faktycznego wynikało, że działka, która następnie została w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, nabyta została w drodze darowizny nie z przeznaczeniem na działalność handlową lecz na własne potrzeby Skarżącej i jej męża pozostających we wspólności ustawowej. Działka ta jako grunt rolny powiększyła gospodarstwo rolne prowadzone przed przejściem na emeryturę rolniczą przez Skarżącą i jej męża.
Sąd nie podziela argumentów organów podatkowych , iż podstawą uznania Skarżącej jako podatniczki podatku od towarów i usług przy sprzedaży działek budowlanych jest wcześniejsza działalność gospodarcza polegającą na prowadzeniu gospodarstwa rolnego . Jeśli bowiem dana czynność - tu sprzedaż działek budowlanych - wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie.
Taka właśnie sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego. Majątek taki bowiem nabywany był na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem na działalność handlową, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika podatku od towarów i usług.
Należy przy tym podkreślić, że zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności musi być ujawniony już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć tego, że przez pojęcie "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. Z kolei brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług. Ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Nie ulega wątpliwości w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny, że Skarżąca nie przejawiała zamiaru dokonywania sprzedaży działek budowlanych powiększając gospodarstwo rolne prowadzone wspólnie z mężem. Nabycie nieruchomości nie następowało w celach handlowych lecz w celach prywatnych to powoduje , że zgodnie z art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy czynności polegających na wyprzedaży majątku własnego nie traktuje się jako czynności opodatkowanych.
Mając na względzie powyższe Sąd postanowił uchylić zaskarżoną interpretację a to w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zezm./. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy cyt. wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI