I SA/Op 1127/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2025-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplina służbowaprzewinienie dyscyplinarneprędkośćprawo o ruchu drogowympostępowanie administracyjnekara naganyodpowiedzialność funkcjonariuszy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę funkcjonariusza Policji na orzeczenie o wymierzeniu kary nagany za wielokrotne przekraczanie dopuszczalnej prędkości podczas służby.

Funkcjonariusz Policji A. B. zaskarżył orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, które utrzymało w mocy karę nagany za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na wielokrotnym przekraczaniu dopuszczalnej prędkości podczas kierowania pojazdem służbowym. Skarżący argumentował, że działał w ramach kontratypu, próbując ujawnić wykroczenia innych uczestników ruchu. Sąd administracyjny uznał jednak zebrany materiał dowodowy, w tym nagrania video i rozmów, za wystarczający do potwierdzenia winy funkcjonariusza, odrzucając jego argumentację jako linię obrony.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji A. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, które utrzymało w mocy orzeczenie o wymierzeniu kary nagany. Zarzucono funkcjonariuszowi naruszenie dyscypliny służbowej polegające na wielokrotnym przekraczaniu dopuszczalnej prędkości podczas kierowania pojazdem służbowym w dniu 26 marca 2024 r. Skarżący twierdził, że jego działania były uzasadnione próbą ujawnienia wykroczeń innych uczestników ruchu drogowego i stanowiły działanie w ramach kontratypu. Organy Policji, opierając się na nagraniach video z prędkościomierza kontrolnego, nagraniach rozmów oraz analizie notatników służbowych, uznały jednak, że funkcjonariusz dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, szczegółowo przeanalizował zebrany materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia skarżącego i zeznania świadka S. T., które uznał za niewiarygodne w świetle obiektywnych dowodów. Sąd stwierdził, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a kwalifikacja czynu jako przewinienia dyscyplinarnego była zasadna. Podkreślono, że postępowanie dyscyplinarne jest niezależne od postępowania karnego czy w sprawach o wykroczenia. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i wymierzyły adekwatną karę nagany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi przewinienie dyscyplinarne, nawet jeśli funkcjonariusz twierdzi, że działał w ramach kontratypu lub w celu ujawnienia wykroczeń innych osób.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym nagrania video i rozmów, jednoznacznie potwierdził fakt wielokrotnego przekraczania prędkości przez funkcjonariusza. Argumentacja o działaniu w ramach kontratypu lub w celu ujawnienia wykroczeń innych uczestników ruchu została odrzucona jako linia obrony, sprzeczna z obiektywnymi dowodami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.o.p. art. 132 § ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 4, ust. 4b

Ustawa o Policji

Definiuje odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta za naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie etyki zawodowej, w tym niedopełnienie obowiązków wynikających ze ślubowania i przepisów prawa.

u.o.p. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Policji

Tekst ślubowania policjanta, zobowiązujący do pilnego przestrzegania prawa.

u.o.p. art. 134

Ustawa o Policji

Katalog kar dyscyplinarnych.

u.o.p. art. 134h § ust. 1

Ustawa o Policji

Kara powinna być współmierna do przewinienia i stopnia zawinienia, uwzględniając okoliczności, skutki, rodzaj naruszenia obowiązków, pobudki, zachowanie przed i po popełnieniu oraz przebieg służby.

u.o.p. art. 135e § ust. 1

Ustawa o Policji

Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy, przesłuchuje świadków i obwinionego, dokonuje oględzin.

u.o.p. art. 135g § ust. 1, ust. 2

Ustawa o Policji

Obowiązek badania i uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść obwinionego; wątpliwości rozstrzygane na korzyść obwinionego.

u.o.p. art. 135j § ust. 2 pkt 6, ust. 5

Ustawa o Policji

Ustalenia faktyczne stanowią podstawę rozstrzygnięć; możliwość odstąpienia od wymierzenia kary.

u.o.p. art. 135l § ust. 1

Ustawa o Policji

Orzeczenie dyscyplinarne wydawane na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

u.o.p. art. 134a

Ustawa o Policji

Kara nagany oznacza wytknięcie niewłaściwego postępowania.

u.o.p. art. 135q § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Policji

Kara nagany podlega zatarciu po 6 miesiącach.

p.r.d.

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Przepisy normujące prędkość dopuszczalną pojazdu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Działanie funkcjonariusza w ramach kontratypu polegającego na ujawnianiu wykroczeń innych uczestników ruchu. Dowolna ocena materiału dowodowego przez organy Policji. Niewiarygodność nagrań video i rozmów jako dowodów. Konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy o wykroczenie przed sądem powszechnym.

Godne uwagi sformułowania

nie dopełnił wynikającego ze złożonego ślubowania obowiązku pilnego przestrzegania prawa czyn ciągły działał w zamiarze ewentualnym linia obrony postępowanie dyscyplinarne jest samodzielnym postępowaniem kara nagany oznacza wytknięcie przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego zachowania

Skład orzekający

Tomasz Judecki

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

sędzia

Beata Kozicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia naruszenia dyscypliny służbowej przez funkcjonariusza Policji, ocena materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym, niezależność postępowania dyscyplinarnego od postępowań karnych/wykroczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy administracyjne oceniają postępowania dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy służb mundurowych, szczególnie w kontekście oceny dowodów i zarzutów o naruszenie procedury.

Policjant przekraczał prędkość w służbie – czy to zawsze przewinienie dyscyplinarne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 1127/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Elżbieta Kmiecik
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 27 ust. 1, art. 132 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 4, ust. 4b, art. 132a, art. 134, art. 134a, art. 134h  ust. 1, art. 135e ust. 1,  art. 135g ust. 1, ust. 2, art. 135j ust. 2 pkt 6, ust. 5, art. 135l ust. 1, art. 135q ust. 1 pkt 1, art. 138
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant: Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 21 października 2024 r., nr 9/2024 w przedmiocie uznania za winnego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
A. B.(zwany dalej też: "obwinionym" lub "skarżącym") wniósł skargę na, wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej: "Komendantem Wojewódzkim", "organem odwoławczym" lub "organem drugiej instancji"), orzeczenie z dnia 21 października 2024 r., nr 9/2024, utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w N. (zwanego dalej: "Komendantem Powiatowym" lub "organem pierwszej instancji"), z dnia 10 września 2024 r., nr 14/2024, uznające obwinionego winnego popełnienia zarzucanego czynu i wymierzające karę dyscyplinarną nagany.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Orzeczeniem z dnia 10 września 2024 r. Komendant Powiatowy uznał A. B. winnym naruszenia dyscypliny służbowej, polegającego na tym, że w dniu 26 marca 2024 r. w godz. 14.00-22.00 naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wykonując powierzone mu zadania, kierując samochodem służbowym marki [...], Nr rej. [...] (zwany dalej też: "pojazdem służbowym"), wielokrotnie nie stosował się do przepisów normujących prędkość dopuszczalną pojazdu, zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz.1251 - zwanej dalej: "p.r.d."), przez co nie dopełnił wynikającego ze złożonego ślubowania obowiązku pilnego przestrzegania prawa, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm. - zwanej dalej: "u.o.p.") i orzekł o ukaraniu skarżącego karą nagany, za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 10 września 2024 r. Komendanta Powiatowy szczegółowo, drobiazgowo i obszernie opisał wszystkie czynności, jakie podejmowano w toku postępowania dyscyplinarnego, a także przed jego wszczęciem, oraz wskazał na konkretny materiał dowodowy zgromadzony w sprawił (k. 224 - 231 tom II akt postępowania dyscyplinarnego [...]). Ocenił, że zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy pozwalał uznać, że [...] A. B., podczas służby w dniu 26 marca 2024 r. w godz. 14.00-22.00, kierując pojazdem służbowym, nie przestrzegając przepisów p.r.d., dopuścił się wielokrotnie nieuzasadnionych okolicznościami przekroczeń dopuszczalnej prędkości podając m.in.: godzinę, miejsce, prędkość poruszania się, wartość o jaką przekroczono prędkość dopuszczalną, naruszony przepis p.r.d. (k. 231 tom II akt postępowania dyscyplinarnego [...]). Tym samym ocenił, że nie dopełnił obwiniony, opisanego już wyżej, wynikającego ze złożonego ślubowania, obowiązku pilnego przestrzegania prawa, powołane wyżej zachowania stanowiły czyn ciągły, o którym mowa w art. 132c u.o.p., wypełniając znamiona przewinienia dyscyplinarnego.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 10 września 2024 r., stwierdził, że analiza zebranego materiału dowodowego, w tym okoliczności poszczególnych naruszeń, pozwalają przyjąć, że skarżący przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a tym samym zarzucanego czynu dopuścił się z winy umyślnej, w zamiarze ewentualnym. Organ pierwszej instancji mając na względzie dyrektywy wymiaru kary, określone w art. 134h u.o.p., wskazał, że popełnienie przez skarżącego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, na chwilę wydawania orzeczenia nie wywołało negatywnych następstw służby. Jednocześnie brak jest podstaw do zarzucenia obwinionemu, że działał z niskich pobudek. Przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego skarżący należycie wywiązywał się z obowiązków służbowych, był wielokrotnie wyróżniany za wzorowe pełnienie służby, posiada pozytywną opinię służbową oraz nie był karany dyscyplinarnie. Po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, również w sposób należyty wywiązywał się z obowiązków służbowych. Skarżący pozostaje w służbie od pięciu lat, co z jednej strony powoduje, że nabył już pewien zasób umiejętności oraz po części zdobył doświadczenie zawodowe, z drugiej zaś strony posiadane umiejętności oraz doświadczenie z pewnością nie są kompletne, co zostało zauważone przez jego przełożonego, Naczelnika Ruchu Drogowego KPP w N., który w opinii służbowej z dnia 26 kwietnia 2024 r. zaproponował, aby pozostawić skarżącego na zajmowanym stanowisku oraz ująć go w planach szkoleniowych.
Organ pierwszej instancji wskazał, że do okoliczności obciążającej, wpływającej na zaostrzenie wymiaru kary skarżącemu zaliczyć należy działanie w obecności podwładnego [...] S. T., której przebiegiem służby w dniu 26 marca 2025 r. kierował. Jako okoliczność łagodzącą, wpływająca na złagodzenie wymiaru kary - organ pierwszej instancji - wskazał brak należytego doświadczenia zawodowego. Niedające się usunąć wątpliwości organ zgodnie z art. 135 g ust. 2 u.o.p., rozstrzygnął na korzyść obwinionego. Organ pierwszej instancji, po wzięciu pod uwagę charakteru i okoliczności przewinienia dyscyplinarnego, którego dopuścił się skarżący, a także stopień zawinienia, uznał, że odpowiednią reakcją na nie będzie wymierzenie mu kary nagany, oznaczającej wytknięcie przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego zachowania.
Od orzeczenia z dnia 10 września 2024 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika adwokata P. P., odwołał się. Wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie go od stawianych zarzutów dyscyplinarnych. Zarzucił naruszenie art. 134 ha ust. 2 u.o.p. poprzez przeprowadzenie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału, sprzecznej ze wskazaniami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego poprzez odmowę uznania za wiarygodne wyjaśnień skarżącego oraz zeznań świadka S. T. i oparcie się wyłącznie na nagraniu video, którego zakres był ograniczony, co spowodowało błędne w konsekwencji uznanie, iż skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zupełnie bezzasadnym okazało się uznanie wyjaśnień skarżącego za niewiarygodne. Okoliczności są bowiem konsekwentne i spójne, wyraźnie wynika z nich, że każdorazowe przekroczenie prędkości związane było z chęcią ujawnienia wykroczenia lub ujęcia jego sprawcy. Zupełnie inną kwestią jest skuteczność tego działania, istotny jest bowiem w tym przypadku zamiar skarżącego. Dlatego uznać należało, że skarżący działał w ramach kontratypu polegającego na działaniu w ramach nałożonych ustawą uprawnień i obowiązków, a jeśli tak to nie można mówić o tym, że popełniał jakiekolwiek wykroczenia. Nie sposób natomiast przyjąć, że na materiale video będą widoczne wszystkie elementy potwierdzające działanie w ramach wskazanego kontratypu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Komendant Wojewódzki wydał orzeczenie z dnia 21 października 2024 r., utrzymujące w mocy orzeczenia Komendanta Powiatowego z dnia 10 września 2024 r. W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 21 października 2024 r. organ odwoławczy wskazał, że Komendant Powiatowy przekazał Komendantowi Wojewódzkiemu odwołanie wraz z aktami osobowymi skarżącego oraz aktami postępowania dyscyplinarnego. Jednocześnie przełożony dyscyplinarny w stanowisku z dnia 25 września 2024 r. zawnioskował do wyższego przełożonego o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
Dalej wyjaśnił, że w dniu 9 lipca 2024 r. postanowieniem Komendant Powiatowy wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu – [...] Komendy Powiatowej Policji w N. i przedstawił mu następujący zarzut, że w dniu 26 marca 2024 r., w godzinach w godz. 14.00-22.00, naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wykonując powierzone mu zadania, kierując samochodem służbowym marki [...], Nr rej. [...], kilkakrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, przez co nie dopełnił wynikającego ze złożonego ślubowania obowiązku pilnego przestrzegania prawa, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 u.o.p.
Postępowanie poprzedzone było czynnościami wyjaśniającymi przeprowadzonymi na podstawie art. 134i ust. 4 u.o.p.
W trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego organ pierwszej instancji dokonał oględzin płyt DVD-R z nagraniami, zarejestrowanymi przez prędkościomierz kontrolny Videorapid 2 302 zamontowany w radiowozie nieoznakowanym marki [...] o nr rej. [...] i w czasie:
1) oględzin płyty DVD-R z dnia 22 lipca 2024 r. (k.175 tom I akt postępowania dyscyplinarnego [...]) ustalił, że w dniu 26 marca 2024 r. skarżący, prowadząc nieoznakowany pojazd służbowy, dopuścił się:
a) około godz. 14.42, w N. na ul. [...], przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 30 km/h;
b) około godz. 14.45, w N. na ul. [...], przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 35 km/h;
2) oględzin płyty DVD-R z dnia 15 lipca 2024 r. (k. 165-169 tom I akt postępowania dyscyplinarnego [...] ustalił, że w dniu 26 marca 2024 r. skarżący, prowadząc nieoznakowany pojazd służbowy, dopuścił się:
a) około godz. 16.16, w miejscowości M., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 33 km/h;
b) około godz. 16.23, w miejscowości S., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 51 km/h;
c) około godz. 16.24, w miejscowości S., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 29 km/h;
d) około godz. 16.24, w miejscowości S., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 18 km/h;
e) około godz. 16.31, na drodze krajowej nr [...], odcinek P. – S., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 91 km/h;
3) oględzin płyty DVD-R z dnia 18 lipca 2024 r. (k.170 - 172 tom I akt postępowania dyscyplinarnego [...]) ustalił, że w dniu 26 marca 2024 r. skarżący, prowadząc nieoznakowany pojazd służbowy, dopuścił się:
a) około godz. 17.19, na drodze krajowej nr [...] odcinek H.- J., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 42 km/h;
b) około godz. 18.01, w miejscowości C., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 30 km/h;
c) około godz. 18.03, w miejscowości C., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 35 km/h;
d) około godz. 18.05, na trasie C. – W., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 25 km/h;
e) około godz. 18.10, w miejscowości C., przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 32 km/h;
f) około godz. 18.45, w miejscowości C., [...], przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 27 km/h.
Na podstawie notatki urzędowej z dnia 8 kwietnia 2024 r. ustalono, że w dniu 26 marca 2024 r. kierowcą nieoznakowanego pojazdu służbowego był skarżący, a dysponentem [...] S. T.
W dniu 30 lipca 2024 r. Komendant Powiatowy postanowieniem zmienił skarżącemu zarzut i przedstawił nowy o treści: w dniu 26 marca 2024 r. w godz. 14.00-22.00 naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że kierując nieoznakowanym pojazdem służbowym wielokrotnie nie stosował się do przepisów normujących prędkość dopuszczalną pojazdu, zawartych w p.r.d., przez co nie dopełnił wynikającego ze złożonego ślubowania obowiązku pilnego przestrzegania prawa, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 27 ust. 1 u.o.p.
Następnie w dniu 5 sierpnia 2024 r. przesłuchano w charakterze świadka S. T., która zeznała, że z miejsca, w którym siedziała w pojeździe nie było widać jego prędkościomierza. Obserwacja wyświetlacza wideo-rejestratora również była utrudniona ze względu na jego usytuowanie. Świadka zapoznano z nagraniami obrazu oraz dźwięku, zarejestrowanymi w dniu 26 marca 2024 r. przez prędkościomierz kontrolny Videorapid 2 302, znajdujący się na wyposażeniu pojazdu, zabezpieczonymi na nośnikach danych - płytach DVD. Świadkowi odtworzono znajdujące się na płytach DVD opisanych, jako: "[...]", "[...]", [...]", pliki oznaczone cyfrowo i literą, związane z zarejestrowanymi przypadkami dotyczącymi przekroczenia dopuszczalnej prędkości, których dopuścił się skarżący, kierując nieoznakowanym pojazdem służbowym. Przypadki te były następujące: około godz. 14.42 w N. ul. [...], około godz. 14.45 w N. ul. [...], około godz. 16.16 w M.., około godz. 16.23-16.24 w S., około godz. 16.31 na drodze krajowej nr [...] odcinek P. – S., około godz. 17.19 na drodze krajowej nr [...] odcinek H. – J., około godz. 18.01, 18.03 oraz 18.10 w C., około godz. 18.05 na trasie C. – W., około godz. 18.45 na trasie C. – [...].
Świadek odnosząc się do odtworzonego materiału zeznała, że w chwili, gdy impulsator zarejestrował przypadki przekroczenia dopuszczalnej prędkości nie zauważyła tego faktu, gdyż zajęta była rozmową zarówno telefoniczną oraz ze skarżącym, a ponadto źle się czuła, a jej dolegliwości nasiliły się po kilku godzinach służby. Jednocześnie nadmieniła, że w sprawie złożyła zeznanie w ramach czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenia, prowadzonych w Ogniwie ds. Wykroczeń KPP w N. Oświadczyła, że z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie przypomnieć sobie szczegółów i podtrzymała złożone wówczas zeznania.
W dalszej kolejności w dniu 23 sierpnia 2024 r. przesłuchano skarżącego w charakterze obwinionego, który zeznał, że nie przyznaje się do zarzutu zawartego w postanowieniu Komendanta Powiatowego z dnia 9 lipca 2024 r. Wyjaśnił, że wszystkie przekroczenia prędkości, jakie miały miejsce podczas pełnienia służby w dniu 26 marca 2024 r., były bezpośrednio związane z próbą ujawnienia - zarejestrowania wykroczenia, którego mogli się dopuścić inni uczestnicy ruchu drogowego. Tego samego dnia skarżący zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego [...] i nie zgłosił wniosków o uzupełnienie materiału dowodowego.
Komendant Wojewódzki w orzeczeniu z dnia 21 października 2024 r. dalej wyjaśnił, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zostały uregulowane w rozdziale 10 u.o.p. W myśl art. 132 ust. 1 u.o.p., policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie etyki zawodowej. Poprzez naruszenie dyscypliny służbowej należy rozumieć czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 u.o.p.).
Odnosząc się do wyżej już opisanych zarzutów, podniesionych przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu, sprowadzających się głównie do dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, sprzecznej ze wskazaniami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia poprzez odmowę uznania za wiarygodne wyjaśnień skarżącego oraz zeznań świadka S.T. i oparcie się wyłącznie na nagraniu video, którego zakres był ograniczony, co spowodowało błędne w konsekwencji uznanie, że skarżący dopuścił się zarzucanych czynów organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 134ha ust. 1-3 u.o.p. podstawą wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych są ustalenia faktyczne, wyjaśniono, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie są związani rozstrzygnięciami sądu lub innego organu. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące. Organ odwoławczy, pod dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego uznał, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny nie dopuścili się naruszenia art. 134ha ust. 1-3 u.o.p.
W trakcie postępowania dyscyplinarnego organ I instancji zebrał dowody na podstawie, których ustalił stan faktyczny sprawy. W szczególności dokonał oględzin nagrań video zarejestrowanych przez prędkościomierz kontrolny zamontowany na nieoznakowanym pojeździe służbowym, z których ustalił, że w dniu 26 marca 2024 r. obwiniony dopuścił się wielokrotnego nieuzasadnionego okolicznościami przekroczenia dopuszczalnej prędkości; dokonał analizy rozmów skarżącego z [...] S. T., prowadzonych we wnętrzu pojazdu, na podstawie których ustalił, że niektóre przekroczenia dopuszczalnej prędkości dotyczyły ucieczki przez jeżdżącego za nimi A. B.1, bądź sprowokowania go do przekroczenia dopuszczalnej prędkości; dokonał analizy zapisków z notatników służbowych [...] S. T. oraz skarżącego, na podstawie, których ustalił, że skarżący nie dokumentował czynności służbowych podejmowanych za osobami, które miały się dopuścić popełnienia wykroczenia np. według wyjaśnień obwinionego motocyklisty, który miał się poruszać bez kasku ochronnego. Ponadto organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadka [...] S. T. oraz przesłuchał w charakterze świadka skarżącego i uznał, że ich zeznania i wyjaśnienia pozostają w kolizji z materiałem dowodowym stanowiącym podstawę poczynionych ustaleń faktycznych. Przy czym wyjaśnienia skarżącego należy uznać za realizację jego prawa do obrony.
Uwzględniając zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego organ pierwszej instancji dokonał swobodnej oceny ww. dowodów i uznał, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu wynikającego ze złożonego ślubowania obowiązku pilnego przestrzegania prawa i wymierzył mu karę nagany.
Organ odwoławczy uznał, że przełożony dyscyplinarny przeprowadził ww. postępowanie dyscyplinarne zgodnie z zasadami wynikającymi z rozdziału 10 u.o.p. Organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy odniósł się do każdego dowodu, a następnie uznał, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez obrońcę obwinionego racje są bezzasadne i odbiegające od faktów ustalonych trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego.
W ocenie wyższego przełożonego zebrany w sprawie materiał dowody jest kompletny, wiarygodny i spójny. Zarówno przełożony dyscyplinarny, jak i rzecznik dyscyplinarny, badali oraz uwzględniali okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść skarżącego, a podstawę kluczowych rozstrzygnięć w postępowaniu stanowił ustalenia faktyczne. Całość materiału dowodowego jest logiczna i spójna. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygnięto na korzyść skarżącego. Czynności w zakresie zebrania materiału dowodowego zostały przeprowadzone zgodnie z art. 134ha ust.1-3 u.o.p. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniu dyscyplinarnym stanowiły ustalenia faktyczne.
Organ odwoławczy za w pełni wiarygodne, a nadto stanowiące podstawę niniejszego rozstrzygnięcia uznał dowody w postaci:
1) nagrań video zarejestrowanych przez prędkościomierz kontrolny zamontowany w pojeździe służbowym, z których wynika, że w dniu 26 marca 2024 r. skarżący w trakcie wykonywania czynności służbowych dopuścił się trzynastokrotnego przekroczenia dopuszczalnej prędkości. Analiza 8 z 13 przypadków wykazała, że obwiniony w danym czasie nie podejmował czynności służbowych wobec innych uczestników ruchu. Pozostałe nagrania wskazały natomiast, że przekroczenie dopuszczalnej prędkości mogło być spowodowane chęcią ucieczki przed jeżdżącym za nim A. B.1. Nagrania zarejestrowane przez urządzenia pomiarowe wykonane zostały w wysokiej jakości i w pełni odzwierciedlają naganne zachowanie skarżącego;
2) nagrań rozmów prowadzonych we wnętrzu pojazdu służbowego pomiędzy obwinionym, a [...] S. T., z których wynika, że niektóre przekroczenia dopuszczalnej prędkości miały na celu ucieczkę przed jeżdżącym A. B.1, bądź sprowokowania go do przekroczenia dopuszczalnej prędkości;
3) zapisków w notatnikach służbowych [...] S. T. oraz skarżącego z dnia 26 marca 2024 r., z których wynika, że ww. osoby nie dokumentowały wszystkich czynności służbowych podejmowanych za osobami, które miały się dopuścić popełnienia czynu społecznie szkodliwego, a przez które to czynności obwiniony miał się dopuszczać uzasadnionego przekroczenia dopuszczalnej prędkości (np. motocyklista jadący bez kasku ochronnego).
Organ odwoławczy odmówił natomiast wiarygodności następującym dowodom, tj:
1) wyjaśnieniom złożonym przez obwinionego, z których wynika, że wszystkie przypadki przekroczenia dopuszczalnej prędkości, które miały miejsce podczas pełnienia służby w dniu 26 marca 2024 r. były bezpośrednio związane próbą ujawnienia - zarejestrowania wykroczenia, jakiego mogli się dopuścić inni uczestnicy ruchu drogowego. Zdaniem organu odwoławczego powyższe wyjaśnienia stoją w sprzeczności z nagraniami video i audio zarejestrowanymi przez prędkościomierz kontrolny, jak i zapiskami w notatnikach służbowych ww. funkcjonariuszy i stanowi linię obrony skarżącego;
2) zeznaniom [...] S. T., z których wynika, że w czasie, gdy impulsator rejestrował przypadki przekroczenia dopuszczalnej prędkości ww. miała ich nie zauważyć, gdyż zajęta była rozmowami, zarówno telefoniczną, jak i z kierującymi pojazdem służbowym skarżącym, miała mieć także problemy zdrowotne. Zdaniem organu odwoławczego [...] S. T. w trakcie pełnienia służby ze skarżącym miała świadomość, że ww. dopuszcza się przekraczania dozwolonej prędkości, a ewentualne zauważenie lub nie przez nią faktu przekraczania dozwolonej prędkości przez skarżącego, nie ma w ocenie organu znaczenia dla istoty popełnionego przez skarżącego przewinienia. Świadczą o tym zarówno nagrania video zarejestrowane przez prędkościomierz kontrolny, jak i rozmowy telefoniczne prowadzone ze [...] M. C.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie kwestionował autentyczności zebranych dowodów, ani prawdziwości informacji w nich zawartych. Dowody te korespondują ze sobą nawzajem oraz z pozostałym materiałem dowodowym.
Organ odwoławczy uwzględniając całokształt sprawy, jak i zachowanie obwinionego po dokonaniu przewinienia dyscyplinarnego, przychylił się do wysokości wymierzonej przez przedłożonego dyscyplinarnego kary nagany. Organ odwoławczy wskazał, że ta kara jest jedną z najmniej dotkliwych i oznacza wytknięcie obwinionemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego, nieetycznego i nagannego zachowania.
Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 134 u.o.p. karami dyscyplinarnymi są: upomnienie, nagana, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby, wydalenie ze służby. Gradacja kar określonych w cyt. wyżej przepisie jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą mieć zastosowanie w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Zatem organ wymierzając karę dyscyplinarna nagany działał w ramach tzw. uznania administracyjnego (uznania właściwego organu). Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 u.o.p., orzekł jak w sentencji.
Od orzeczenia z dnia 21 października 2024 r. skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zaskarżając je w całości i zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 134ha ust. 2 u.o.p. poprzez przeprowadzenie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, sprzecznej ze wskazaniami prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego poprzez odmowę uznania za wiarygodne wyjaśnień obwinionego oraz zeznań świadka [...] S. T. i oparcie się w istocie wyłącznie na nagraniu video oraz rozmów z radiowozu, których zakres był ograniczony, co spowodowało błędne w konsekwencji uznanie, iż obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaiskrzonego "rozkazu personalnego" oraz "rozkazu" organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) orzeczenie, że uchylone "rozkazy personalne" nie mogą być wykonane, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wywiódł, że zaskarżone orzeczenie jest "chybione" w całości. Następnie powtórzył takie same argumenty, jakie podnosił w odwołaniu od orzeczenia organu pierwszej instancji z dnia 10 września 2024 r., mając jego zdaniem przemawiać za uznaniem przez organ odwoławczy, że jego działanie miało znamiona kontratypu polegającego na działaniu w ramach nałożonych ustawą uprawnień i obowiązków, a jeśli tak to nie można mówić, że popełniał jakiekolwiek wykroczenia. Dodał także, że okoliczność, iż działania te nie były dokumentowane w każdym przypadku odpowiednimi wpisami w notatniku służbowym, nie wyklucza ich faktycznego zaistnienia i nie może stanowić dowodu potwierdzającego sprawstwo i winę obwinionego.
Dalej skarżący wywiódł, że skoro organ uznaje za wiarygodne nagrania rozmów lub nagrania video, to należało, co najmniej umożliwić przesłuchanemu w sprawie świadkowi ustosunkowanie się do tych nagrań video oraz audio, tak aby mógł wytłumaczyć kontekst rozmów. Tymczasem organ bazując na wskazanym materiale dowodowym, nie bierze pod uwagę kontekstu rozmów. Poza tym wszystkie przekroczenia prędkości przez obwinionego potraktowano zbiorczo i z góry przyjęto założenie, że każde naruszenie prędkości przez obwinionego stanowi czyn zabroniony. Sam organ odwoławczy zauważa, że niektóre przekroczenia prędkości miały na celu ucieczkę przed jeżdżącym za nimi A. B.1, bądź sprowokowanie go do przekroczenia dopuszczalnej prędkości. A zatem sam organ przyznaje, że nie wszystkie przekroczenia prędkości miały taki cel, aczkolwiek wniosek ten nie znajduje odzwierciedlania w ustaleniach organów obu instancji. Nadto jeżeli organ powołuje się na zachowanie A. B., wskazując, iż obwiniony miał przed tą osobą uciekać, to należało tę osobę przesłuchać w zakresie posiadanej wiedzy, co do przebiegu przedmiotowych zdarzeń oraz dlaczego miała ona ścigać obwinionego i wyjaśnić cały kontekst sytuacyjny zaistniałych zdarzeń.
Poza tym skarżący wskazał, że z wniosku Policji toczy się sprawa o wykroczenie przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym w N. dotycząca tych samych czynów, jakie zarzuca się mu w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym, której termin wyznaczono na listopad 2023 r. (wskazanie skarżącego), a jeżeli tak to organ powinien poczekać z wydaniem rozstrzygnięcia do wydania wyroku przez sąd powszechny, przynajmniej w I instancji. Tymczasem organ nie czekając na rozstrzygnięcie sądu powszechnego, które niewątpliwie będzie wydane z zachowaniem zasad prawa do obrony, które są mocno ograniczone w postępowaniu dyscyplinarnym, czyni ustalenia faktyczne, iż obwiniony dopuścił się wszystkich zarzucanych mu czynów, co uznać należy za działanie przedwczesne.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przeprowadzenie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne jest samodzielnym postępowaniem. Oznacza to, że przypisanie skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego może nastąpić niezależnie od wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego czy postępowania w sprawach o wykroczenie.
Organ odwoławczy dalej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w opisanym wyżej orzeczeniu tego organu z dnia 21 października 2024 r., będącego przedmiotem niniejszej skargi, i ponownie wyjaśnił przebieg postępowania, dokonaną obecne dowodów w sprawie oraz okoliczności i przepisy prawa wzięte pod uwagę przy wymiarze kary.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. oświadczył, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
W dniu 17 marca 2025 r. telefonicznie ustalono, że w Sądzie Rejonowym w N., w Wydziale ds. wykroczeń, toczy się sprawa obwinionego o sygn. [...]. Orzeczenie w sprawie nie zapadło. Kolejny termin został wyznaczony na dzień 14 kwietnia 2025 r. (k. 30 akt sądowych).
Na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. nie stawił się prawidłowo zawiadomiony o jej terminie pełnomocnik skarżącego, ani sam skarżący. Za organ stawił się jego pełnomocnik i nie złożył on żadnych wniosków formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy wynika z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 138 u.o.p., który stanowi, że od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Zapadłe w sprawie orzeczenie zostało wydane w związku z uznaniem A. B. winnym naruszenia dyscypliny służbowej, polegającego na tym, że w dniu 26 marca 2024 r., w godz. 14.00-22.00, naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wykonując powierzone mu zadania, kierując pojazdem służbowym, wielokrotnie nie stosował się do przepisów normujących prędkość dopuszczalną pojazdu, zawartych w p.r.d., przez co nie dopełnił wynikającego ze złożonego ślubowania obowiązku pilnego przestrzegania prawa, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 u.o.p. i orzekające o ukaraniu skarżącego karą nagany, za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego.
Sam fakt poruszania się pojazdem służbowym we wskazanych miejscach, datach i prędkościach przez skarżącego pozostaje poza sporem. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie odnosi się do tego, czy doszło do popełnienia przez funkcjonariusza podczas wykonywania czynności służbowych wykroczenia drogowego i czy stan ten wyczerpuje znamiona deliktu dyscyplinarnego. Skarżący zarzuca bowiem mylne założenie organu co do jego sprawstwa i winy, dokonane z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, w tym swobodnej oceny dowodów, nieuwzględniające, że - jak twierdzi - czyn miał znamiona kontratypu polegającego na działaniu w ramach nałożonych ustawą uprawnień i obowiązków, a jeśli tak to nie można mówić, że popełnił jakiekolwiek wykroczenia. Wadliwym jest zatem - w ocenienie obwinionego - zarzut uznania skarżącego winnego zarzucanego czynu.
Sądową kontrolę zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego należy poprzedzić uwagami prawnymi natury ogólnej.
Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji prowadzone jest w oparciu o przepisy rozdziału 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" u.o.p. Zgodnie z art. 132 ust. 1 u.o.p. odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl art. 132 ust. 2 u.o.p. naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przykładowe przypadki naruszenia dyscypliny służbowej wymienione zostały w art. 132 ust. 3 pkt 1-14 u.o.p.
Cechą charakterystyczną uregulowanych w ustawie deliktów dyscyplinarnych (w odróżnieniu od przestępstw określonych w kodeksie karnym) jest brak możliwości precyzyjnej typizacji tych czynów zabronionych. Pozostają one ustawowo niedookreślone z uwagi na obiektywną niemożność stworzenia wyraźnego katalogu zachowań zagrażających należytemu wykonywaniu konkretnych obowiązków służbowych, godzących w dobro danej służby, lub zachowaniu godności zawodu (zob. orzeczenia TK z dnia 2 września 2008 r., K 35/06, OTK ZU 2008, nr 7A, poz. 120, z dnia 9 listopada 1993 r., K 11/93, OTK 1993, cz. II, s. 364; z dnia 11 września 2001 r., SK 17/00, OTK 2001, nr 6, poz. 165).
Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności - zarzucane obwinionemu - niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa (art. 132 ust. 3 pkt 1 u.o.p.).
W art. 27 ust. 1 u.o.p. ustawodawca wprowadził tekst ślubowania policjanta o treści: "Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnicy państwowej i służbowej, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej".
Kwestię, czy za dane zachowanie (czyn) policjant może zostać pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej, oceniać należy w świetle zadań jakie ma realizować. Zadania te określone zostały również w rocie ślubowania, które policjant składa przed podjęciem służby. Zobowiązanie to nie jest tylko deklaracją, ale oznacza, że "policjant zobowiązany jest dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania" (wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 664/06). Określony w rocie ślubowania zakres obowiązków funkcjonariusza Policji, jako funkcjonariusza służby publicznej, wymaga szczególnej pilnego przestrzegania prawa. Jedną z podstawowych gwarancji realizacji tych obowiązków jest odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów. Zachowanie policjanta, które prowadzić będzie do naruszenia obowiązujących go zasad wynikających z roty składanego ślubowania uzasadnia odpowiedzialność dyscyplinarną.
W świetle postanowień art. 132a u.o.p., przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 u.o.p., wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Stosownie do art. 135g ust. 1 u.o.p. przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2 ww. artykułu).
Wreszcie w art. 134 u.o.p. zawarto katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Zalicza się do nich: upomnienie; nagana; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; obniżenie stopnia; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby; wydalenie ze służby. Przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił natomiast jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, bowiem pozostawił to do uznania właściwego organu. To z kolei wymaga od organu stosującego przynależne mu władztwo do autorytatywnego ukształtowania stosunku prawnego adresata jego działania właściwego uzasadnienia dokonanego wyboru.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza:
Poddanie kontroli Sądu orzeczenia bronią się same.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny sprawy, zgodnie z chronologią wydarzeń, został zaprezentowany szczegółowo w zaskarżonym orzeczeniu oraz w utrzymanym w mocy orzeczeniu organu pierwszej instancji. Sąd przytoczył go (z konieczności w sposób bardziej zwięzły) w części historycznej uzasadnienia wyroku. Jest on również dobrze znany stronom i zbyteczne byłoby jego bardziej szczegółowe opisanie w uzasadnieniu wyroku.
W tym miejscu wskazać należy, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane, zgodnie z art. 135l ust. 1 zd. 1 u.o.p., na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Zgodnie z art. 135e ust. 1 u.o.p. rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśniania, dokonuje oględzin i z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, iż przesłuchanie obwinionego i świadka jest jednym z możliwych dowodów, przeprowadzenie którego może zlecić rzecznik dyscyplinarny.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie obejmuje właśnie wyjaśnienia obwinionego i przesłuchanego w sprawie świadka, ale nie tylko bo także: nagrania video zarejestrowanych przez prędkościomierz kontrolny zamontowany w pojeździe służbowym, nagrania rozmów prowadzonych we wnętrzu pojazdu służbowego oraz zapiski w notatnikach służbowych [...] S. T. oraz [...] A. B.
Na podstawie oględzin nagrań video zarejestrowanych przez prędkościomierz kontrolny zamontowany w pojeździe służbowym ustalono, że w dniu 26 marca 2024 r. obwiniony dopuścił się wielokrotnego i nieuzasadnionego okolicznościami przekroczenia dopuszczalnej prędkości. Obwiniony w trakcie wykonywania czynności służbowych dopuścił się trzynastokrotnego przekroczenia dopuszczalnej prędkości. Dokonano przez organ odwoławczy analiza 8 z 13 przypadków wykazała, że obwiniony w danym czasie nie podejmował czynności służbowych wobec innych uczestników ruchu. Pozostałe nagrania wskazały natomiast, że przekroczenie dopuszczalnej prędkości mogło być spowodowane chęcią ucieczki przed jeżdżącym za nim A. B1.
Dokonano także analizy rozmów obwinionego z [...] S. T., prowadzonych we wnętrzu pojazdu służbowego, z których ustalono, że niektóre przekroczenia dopuszczalnej prędkości dotyczyły ucieczki przed jeżdżącym za nimi A. B.1, bądź związane były z sprowokowaniem go do przekroczenia dopuszczalnej prędkości. Z kolei na podstawie analizy zapisków z notatników służbowych [...] S. T. oraz [...] A. B. ustalono, że ww. osoby nie dokumentowały wszystkich czynności służbowych podejmowanych za osobami, które miały dopuścić się popełnienia czynu społecznie szkodliwego, a przez które to czynności obwiniony miał się dopuszczać uzasadnionego przekroczenia dopuszczalnej prędkości (np. motocyklisty jadącego bez kasku ochronnego).
Ponadto przesłuchano w charakterze świadka [...] S. T. oraz przesłuchano w charakterze obwinionego skarżącego i prawidłowo uznano, że ich zeznania/wyjaśnienia pozostają w kolizji z materiałem dowodowym stanowiącym podstawę poczynionych ustaleń faktycznych. Organ odwoławczy słusznie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom złożonym przez obwinionego, z których wynika, że jakoby wszystkie przypadki przekroczenia dopuszczalnej prędkości, które miały miejsce podczas pełnienia służby w dniu 26 marca 2024 r. były bezpośrednio związane z próbą ujawnienia - zarejestrowania wykroczenia, którego mogli dopuścić się inni uczestnicy ruchu drogowego. Prawidłowym jest zatem ocena organu odwoławczego, że powyższe wyjaśnienia stoją w sprzeczności z nagraniami video i audio zarejestrowanymi przez prędkościomierz kontrolny, jak i zapiskami w notatnikach służbowych ww. funkcjonariuszy i stanowi linię obrony obwinionego.
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił wiarygodności także zeznaniom [...] S. T., z których wynika, że w czasie, gdy impulsator rejestrował przypadki przekroczenia dopuszczalnej prędkości ww. miała ich nie zauważyć, gdyż zajęta była rozmowami, zarówno telefoniczną, jak i z kierującym radiowozem, miała mieć także problemy zdrowotne. Trafnie zdaniem organu odwoławczego [...] S. T. w trakcie pełnienia służby z obwinionym miała świadomość, że ww. dopuszcza się przekraczania dopuszczalnej prędkości, a ewentualne zauważenie lub nie przez wymienioną faktu przekraczania dozwolonej prędkości przez obwinionego nie ma w ocenie organu znaczenia dla istoty popełnionego przez skarżącego przewinienia. Świadczą o tym zarówno nagrania video zarejestrowane przez prędkościomierz kontrolny, jak i rozmowy telefoniczne prowadzone z [...] M. C.
W świetle tak zebranego materiału dowodowego nie budziły wątpliwości Sądu ustalenia organu odwoławczego co do faktu popełnienia przez skarżącego zarzucanego czynu, słownego opisu jego okoliczności, jak też i dokonana przez organ odwoławczy kwalifikacja przypisanego czynu jako przewinienia dyscyplinarnego, w tym przyjętego rodzaju (postaci) zawinienia skarżącego. Zostały one oparte na prawidłowo zgromadzonym i kompletnym materiale dowodowym, utrwalonym w aktach, przy prawidłowo zastosowanej jego subsumpcji z odpowiednio powołanymi przepisami prawa. W szczególności organy obu instancji w sposób wnikliwy i wszechstronny wykazały jakim dowodom i z jakich powodów dały wiarę, a którym i dlaczego wiary tej odmówiono, dokonując osobnej i szczegółowej analizy każdego z tych dowodów. Zaznaczyć należy, że skarżący nie kwestionował autentyczności zabranych dowodów, ani prawdziwości informacji w nich zawartych. Kwestionował ich ocenę. Tak zebrane w postępowaniu dyscyplinarnym dowody poddano swobodnej ocenie, która nie nosi cech oceny dowolnej. Uwzględniono bowiem zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zaznaczyć należy, że w przedmiotowej sprawie organy nie miały też obowiązku poszukiwania dodatkowych dowodów, skoro zebrały już wyczerpujący materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi sprowadzają się do gołosłownej polemiki nad ustaleniami organu dyscyplinarnego. Dokonane ustalenia pozwalały stwierdzić, że skarżący popełnił opisane w zaskarżonym orzeczeniu przewinienia dyscyplinarne. Okoliczności jego popełnienia pozwalają przyjąć, że przewinienie to zostało popełnione w warunkach winny umyślnej w zamiarze ewentualnym.
Wobec tego brak jest podstaw do przyjęcia, że organ nie wypełnił dyspozycji wynikających z art. 134 ha u.o.p. ale także pozostałych przepisów u.o.p. kształtujących zasady prowadzenia postępowania w tym z art. 135j ust. 2 pkt 6, art. 135j w zw. z art. 135l oraz art. 135g u.o.p.
Oceniając zaskarżone orzeczenie co do zastosowania do obwinionego odpowiedniej kary dyscyplinarnej wskazać należy, że jak stwierdził NSA w wyroku z 16 listopada 2023 r. (sygn. akt III OSK 2674/21) w świetle przepisów u.o.p. o rodzaju zastosowanej kary dyscyplinarnej decyduje przełożony dyscyplinarny. Do jego uznania pozostawiona została też możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania, przewidziana w art. 132 ust. 4b, czy odstąpienia od wymierzenia kary, o jakiej mowa w art. 135j ust. 5 u.o.p.. Wymienione uprawnienia przysługują wyłącznie przełożonemu dyscyplinarnemu i sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji nie jest władny wkraczać w tę materię. Przyznanie sądowi administracyjnemu prawa kontroli legalności orzeczeń dyscyplinarnych wynikające z art. 138 u.o.p. nie uprawnia Sądu do decydowania za właściwy organ o tym, jaka kara dyscyplinarna powinna zostać zastosowana oraz o tym, czy należało odstąpić od wszczęcia postępowania z uwagi na mały ciężar gatunkowy przewinienia lub też odstąpić od ukarania z uwagi na niski stopień zawinienia lub szkodliwości czynu. W takiej bowiem sytuacji Sąd orzekałby niejako za właściwy organ, podczas gdy nie posiada kompetencji w tym zakresie, a tylko uprawnienia do oceny orzeczenia wydanego przez przełożonego dyscyplinarnego. W ramach przysługujących uprawnień Sąd ma prawo do oceny, czy kara dyscyplinarna została wymierzona słusznie, czy znajduje się w katalogu kar przewidzianych ustawą, czy jest współmierna do popełnionego czynu oraz oceny, czy wymierzenie kary nastąpiło z zachowaniem reguł określonych ustawą o Policji. Dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 u.o.p. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.
W sprawie nie został też naruszony art. 134h ust. 1 w zw. z art. 134 u.o.p. poprzez wymierzenie kary nagany bez uwzględnienia dyrektyw wymiaru kary. Wymierzając skarżącemu karę dyscyplinarną nagany uwzględniono kryteria zaostrzające wymiar oraz łagodzące wymiar kary co zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu orzeczeń organów obu instancji.
W sprawie Sąd nie stwierdził też błędnego zastosowania art. 132 ust. 4b u.o.p.
Ponadto w niniejszej sprawie skarżącemu została wymierzona kara nagany, a więc kara jedna z najłagodniejszych w katalogu kar dyscyplinarnych, przewidzianym treścią art. 134 u.o.p. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego orzeczenia przeprowadził argumentację co do wyboru kary podzielając w tym zakresie stanowisko zajęte przez Komendanta Powiatowego. Wymaga przy tym podkreślenia, że wymierzenie kary nagany jest łagodną formą kary dyscyplinarnej i nie może być uznane za rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu, albo niesprawiedliwe, czy sprzeczne z prawem, gdy zważy się, iż kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a u.o.p.). Ponadto kara ta - według art. 135q ust. 1 pkt 1 u.o.p. - podlega zatarciu już po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu. Kara nagany ma zatem głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, ponieważ nie obejmuje sfery wolnościowej i majątkowej. Stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec jego przewinienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 1086/18).
Podkreślenia wymaga, że brak rozstrzygnięcia sprawy obwinionego o to czy skarżący dopuścił się czynu karalnego (wykroczenia drogowego), zawisłej przed Sądem Rejonowym w N., w sprawie sygn. [...], nie jest tożsamy z brakiem podstaw do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie to może być wszczęte także w przypadku gdy zachowanie policjanta nie zostało jeszcze osądzone jako czyn karalny, na co w sposób wyraźny wskazał ustawodawca w art. 132 ust. 4 u.o.p., zgodnie z którym czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Reasumując, organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na dokonanie pełnej i obiektywnej oceny zarzucanych skarżącemu czynów. Przy ocenie tego materiału nie uchybiły dyrektywom zawartym w art. 135g u.o.p., nakazującym badanie oraz uwzględnianie okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego (art. 135g u.o.p.). Wydane rozstrzygnięcia zostały przez organu w zakresie przesłanek ukarania i rodzaju wymierzonej kary zostało też właściwie uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI