I SA/OP 11/24

I SA/Op 11/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 833
art. 3 pkt 13c, art. 5c, art. 5d, art. 5e
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2133
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant: Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.40.1744.2022.ro w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. R. (zwanego dalej także: wnioskodawcą, skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej też: SKO lub Kolegium) z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.40.1744.2022.ro, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie - wydaną z upoważnienia Burmistrza Nysy (zwanego dalej też: organem pierwszej instancji), z dnia 26 maja 2022 r., nr DPŚiŚ.54110.000016.2022.WD, odmawiającą przyznania J. M. i T. R. prawa do dodatku energetycznego.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskami z dnia 20 lutego 2020 r. J. M. i T. R. wystąpili o przyznanie dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego w związku z zamieszkiwaniem w lokalu mieszkalnym powożonym w N. przy ul. [...].
W dniu 25 maja 2020 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając z upoważnienia Burmistrza Nysy, wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania wnioskodawcom dodatku mieszkaniowego.
Kolejną decyzją z dnia 25 maja 2020 r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie odmówił przyznania wnioskodawcom dodatku energetycznego. Organ wyjaśnił, że wobec tego, iż oboje wnioskodawcy zamieszkują pod tym samym adresem i ubiegają się o to samo świadczenie, zasadne było zastosowanie w sprawie art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. i wydanie jednej decyzji skierowanej do obojga wnioskodawców. Wskazał, że stronom odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej powierzchni użytkowej. Jako przyczynę odmowy przyznania prawa do dodatku energetycznego wskazał brak posiadania przez wnioskodawców statusu odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej, którym zgodnie z art. 3 pkt 13c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 833 ze zm.) jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2133), a która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Podał, że dodatek energetyczny przysługuje osobie, która posiada prawo do dodatku mieszkaniowego, a wobec wnioskodawców została wydana decyzja o odmowie przyznania takiego dodatku.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wnioskodawców, decyzją z dnia 29 września 2020 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania im dodatku mieszkaniowego.
W dniu 29 września 2020 r. po rozpoznaniu odwołania Kolegium wydało również decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 25 maja 2020 r., nr [...], o odmowie przyznania wnioskodawcom dodatku energetycznego.
Wyrokami z 23 marca 2021 r., o sygn. akt II SA/Op 14/21 i sygn. akt II SA/Op 17/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odpowiednio oddalił skargi J. M. i T. R. na decyzję SKO z dnia 29 września 2020 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania skarżącym dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając oddalenie skarg Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącym dodatku mieszkaniowego z tej przyczyny, że nie został spełniony warunek zajmowania lokalu mieszkalnego o powierzchni normatywnej określonej przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2133). Jednocześnie stwierdził, że dla sprawy prawnie obojętna jest okoliczność, że skarżący pozostają w separacji, orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w O. Wydział [...] Cywilny z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt [...], albowiem pozostaje ona bez wpływu na kwestię tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. Sąd zaznaczył również, że w ramach kontroli sądowoadministracyjnej, nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji i nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Następnie, na skutek skargi wywiedzionej przez J. M. i T. R., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 30 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 15/21, została uchylona ww. decyzja Kolegium oraz poprzedzając ją decyzja organu pierwszej instancji wydana w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że kontrolowane decyzje organów obu instancji zostały wydane przedwcześnie. Dla rozpoznania wniosku stron o przyznanie dodatku energetycznego przesądzające znaczenie miała decyzja organu pierwszej instancji z dnia 25 maja 2020r., którą odmówiono wnioskodawcom przyznania dodatku mieszkaniowego. Skoro decyzja ta została doręczona stronom w dniu 8 czerwca 2020 r. i została skutecznie zaskarżona, to w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji w przedmiocie dodatku energetycznego, tj. w dniu 25 maja 2020r., nie wywoływała jeszcze skutków prawnych. W przekonaniu Sądu, decyzje organów obu instancji podjęte w niniejszej sprawie zostały zatem wydane przedwcześnie, bo przed ostatecznym załatwieniem sprawy z wniosku skarżących o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu błędnie też uznało Kolegium, że okoliczność wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie dodatku mieszkaniowego nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności decyzji w przedmiocie dodatku energetycznego, ponieważ Kolegium decyzją z dnia 29 września 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Stanowisko w tej mierze nie uwzględnia tego, że decyzja SKO dotycząca dodatku mieszkaniowego nie wywołała jeszcze skutków prawnych w dacie orzekania w przedmiocie dodatku energetycznego, ponieważ jako niedoręczona nie weszła do obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę w przedmiocie dodatku energetycznego, decyzją z dnia 26 maja 2022 r., nr DPŚiŚ.54110.000016.2022.WD, organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanego przez nią dodatku. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał na decyzję Kolegium z dnia 29 września 2020 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania stronom dodatku mieszkaniowego oraz prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 23 marca 2021r., sygn. akt II SA/Op 14/21 i sygn. akt II SA/Op 17/21. Uwzględniając powyższe stwierdził, że wnioskodawcy nie posiadają statusu odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej, albowiem nie został im przyznany dodatek mieszkaniowy, a tym samym nie są uprawnieni do dodatku energetycznego.
Od powyższej decyzji o odmowie przyznania dodatku energetycznego J. M. i T. R. wnieśli odwołanie (odrębnymi pismami o tej samej treści). Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury. Podnieśli sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału w związku z przyjęciem, że nie przysługuje im dodatek energetyczny wynikający z dodatku mieszkaniowego. Wskazali na brak uwzględnienia, rozdzielności majątkowej stron z tytułu separacji i intercyzy przedmałżeńskiej, a tym samym brak uwzględnienia, że są odrębnymi podmiotami prawa. Wnieśli o wznowienie postępowania, zmianę zaskarżonych decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego wpływającego na dodatek energetyczny Ponadto zarzucili organowi pierwszej instancji opieszałość w wydaniu decyzji. W uzasadnieniu odwołań podnieśli zarzuty dotyczące przyczyn odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w związku z przekroczeniem powierzchni normatywnej wskazując, iż sąd orzekając separację małżonków nie orzekł o sposobie korzystania z mieszkania.
Decyzją z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.40.1744.2022.ro, SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, z dnia 26 maja 2022 r., nr DPŚiŚ.54110.000016.2022.WD, odmawiającą przyznania J. M. i T. R. prawa do dodatku energetycznego. W uzasadnieniu wskazując podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 3 pkt 13c, art. 5c ust. 1 i art. 5d ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. 2020 r., poz. 833 ze zm.) i wskazał, że prawo do dodatku mieszkaniowego ma odbiorca wrażliwy. Jest nim osoba mająca prawo do dodatku mieszkaniowego i jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy ustalił, że wnioskodawcy zamieszkują w lokalu mieszkalnym położonym w N., przy ul. [...], legitymują się umową na dostawę energii elektrycznej do tego lokalu mieszkalnego o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy, podpisana przez nich umowa kompleksowa dotycząca energii elektrycznej z dnia 29 stycznia 2020 r. nr [...] oraz posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, co potwierdza umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta przez oboje wnioskodawców dnia 27 stycznia 2020 r. Stosownie do tego Kolegium wyjaśniło, że dodatek energetyczny jest przyznawany począwszy od miesiąca złożenia wniosku, po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków jego przyznania wskazanych w ustawie, w tym zwłaszcza po wykazaniu, że wnioskodawca ma status odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej, czyli ma przyznany dodatek mieszkaniowy. Przyznanie dodatku mieszkaniowego na rzecz odbiorcy energii elektrycznej uprawnia go do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego, natomiast brak przyznanego dodatku mieszkaniowego uniemożliwia przyznanie dodatku energetycznego. Stwierdzając, że wobec ostatecznej odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego wnioskodawcy nie spełniali ustawowego warunku przyznania dodatku energetycznego Kolegium za prawidłową uznało odmowę jego przyznania. Stwierdziło przy tym, że bez znaczenia są argumenty odwołania, które w swej istocie dotyczą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, a wnioski J. M. i T. R. mogły podlegać rozpatrzeniu w jednym postępowaniu, a to stosownie do art. 12 § 1 i art. 62 k.p.a.
Od powyższej decyzji odwoławczej T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wskazując na szablonowe utrzymanie w mocy przez Kolegium decyzji organu pierwszej instancji o odmowie przyznania dodatku energetycznego podniósł, że podstawą rozstrzygnięcia była sugestia, że składa fałszywe oświadczenia i zapewnienia, naruszając art. 233 KK i posługuje się fałszywymi wyrokami i ustawami, naruszając art. 270 KK. Stosownie do tego wyjaśnił, że pomimo to nikt nie podjął wobec niego żadnych czynności przewidzianych prawem, aby za ten proceder odpowiedział. Wobec zaistniałej sytuacji zdecydował podjąć zaniechane czynności i złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w N. oraz do Komendy Powiatowej Policji w N. o popełnienie przez niego czynu zabronionego, przez próbę wyłudzenie nienależnych mu środków pieniężnych tytułem dodatku, na dowód czego dołączył wskazane zawiadomienia. Dalej skarżący wywodził, że intercyza przedmałżeńska o rozdzielności majątkowej nie jest prawnym aktem o rozdzielności majątkowej, zaś separacja małżeńska nie stanowi instytucji prawa rodzinnego, powodującego uchylenie wspólnoty małżeńskiej, a zatem nie skutkuje ustaniem związku małżeńskiego, który wraz ze wspólnotą małżeńską w świetle prawa trwa nadal tak jak wspólność majątkowa, ale strony nie mają prawa do spadku po zmarłym współmałżonku, który to spadek jest własnością Skarbu Państwa. Nadto – jak podał – sąd orzekający separację, określa jak strony mają korzystać ze swoich odrębnych własności, a jeżeli tego brak, to orzeczenie jest dokumentem sfałszowanym. Wskazując na powyższe skarżący stwierdził, że trafna była ocena wszystkich organów orzekających, iż składał fałszywe oświadczenia i zapewnienie o rozdzielności majątkowej, a jego wnioski o dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny, jako osoby prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe były bezpodstawne, bowiem tej kwestii jak i umów nie reguluje prawo cywilne.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało w całości uzasadnienie zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 257/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 256/22, tj. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, wydanej w .
Wyrokiem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1010/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Op 256/22, którym oddalona została skarga T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2022 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 11 maja 2022 r., nr [...], odmawiającą T. R. i J. M. przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Decyzja ta została wydana w postępowaniu wszczętym na podstawie ich wniosków z dnia 28 marca 2022 r.
W ww. wyroku z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 14/21, Sąd pierwszej instancji dokonał oceny faktycznej i prawnej analogicznej z oceną przedstawioną w wydanych już wcześniej wyrokach z 23 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 14/21 i sygn. akt II SA/Op 17/21 i uznał, że na skutek przekroczenia normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego nie zostały spełnione przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego, a sytuacja rodzinna spowodowana separacją wnioskodawców jest w sprawie bez znaczenia.
NSA w wyroku z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1010/23 oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku stwierdził, że bez wątpienia skarżący posiada wspólny tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego z żoną i że małżonkowie wspólnie (solidarnie) zobowiązali się do ponoszenia kosztów, jakie z tego tytułu powstaną. Wyjaśnił, iż zgodzili się także, że prawo do najmu całego lokalu przysługuje im wspólnie – art. 2 ust. 1 pkt 1 u.d.m. - bez wyodrębniania jego części fizycznych przypisanych osobno do korzystanie każdemu z nich. W tym stanie rzeczy zdaniem NSA nie ma żadnych podstaw, aby odstąpić od poglądu o przekroczeniu normatywnej powierzchni zajmowanego przez małżonków wspólnie lokalu mieszkalnego. Orzeczenie o separacji pomiędzy małżonkami znosi bowiem jedynie skutki ustawowej wspólności majątkowej, nie stanowiąc wprost o sytuacji mieszkaniowej małżonków. Przede wszystkim jednak, dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem mającym na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, nie jest kierowany do osób bezdomnych, lecz przeciwnie - do osób zajmujących lokal mieszkalny. Co więcej, do osób posiadających do zajmowanego lokalu tytuł, o jakim mowa w zamkniętym katalogu zawartym w art. 2 ust. 1 ustawy. Według NSA oceny tej nie zmienia fakt, że wyrokiem z dnia 17 marca 2023 roku, [...] Sąd Rejonowy w N. ustalił skarżącemu i jego małżonce "sposób korzystania ze wspólnego mieszkania położonego w N., przy ul. [...], o pow. 53,54 m". Do ustalenia sposobu korzystania mieszkania doszło bowiem nie tylko po wydaniu decyzji przez organ, ale też po wydaniu wyroku przez WSA. Przedmiotowa okoliczność może mieć znaczenie na przyszłość, w razie ponownego ubiegania się przez skarżącego o dodatek mieszkaniowy. W zaistniałym stanie rzeczy istniały natomiast normatywne wskazania do ustalenia dopuszczalnego limitu średniego miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a dopuszczalnej powierzchni normatywnej lokalu w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 pkt 1 i pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Postanowieniem z 20 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Op 11/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podjął postępowanie zawieszone w niniejszej sprawie.
Sprawa została rozpoznana na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r., podczas której skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Zaakcentował, że organy w sposób dowolny zinterpretowały art. 58 § 1 kc odnośnie do umowy najmu, pominęły czym jest umowa najmu, a przez to wadliwie odczytały przyznania należnego dodatku energetycznego. Dodatkowo odczytał też skarżący treść pisma Burmistrza Nysy z dnia 9 kwietnia 2015 r., w którym w ocenie skarżącego podzielono jego stanowisko. Wskazał też na okoliczności towarzyszące w zawarciu umowy i polemizował z orzeczeniem Sądu w N. Oświadczył, że ma świadomość orzeczenia NSA jednak rozważa kwestie jego wznowienia. Uczestnik postępowania – J. M. podzieliła argumenty zawarte w skardze, a także wszystkie argumenty swojego przedmówcy wskazując, że w jej ocenie Gmina była stronnicza, a ona nie miała świadomości warunków podpisywanej umowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.), zwanej nadal p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Mocą art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.40.1744.2022.ro, którą utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie - działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, z dnia 26 maja 2022 r., nr DPŚiŚ.54110.000016.2022.WD, odmawiająca przyznania J. M. i T. R. prawa do dodatku energetycznego.
Od razu też podkreślić trzeba, że stosownie do art. 170 p.p.s.a. dokonując oceny legalności kontrolowanej decyzji Sąd uwzględnił w zakresie stanu faktycznego sprawy, że na dzień jej wydania, wyrokami WSA w Opolu z 23 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 14/21 i sygn. akt II SA/Op 17/21, prawomocnie przesądzona została już kwestia braku podstaw do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego, o którego przyznanie wnosił równocześnie z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego z dnia 20 lutego 2020 r., tj. objętego kontrolowaną decyzją. Ponadto, Sąd uwzględnił ostateczną ocenę dotyczącą braku podstaw do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego również na podstawie wniosku z dnia 28 marca 2022 r. i stwierdzoną legalność odmowy przyznania tego dodatku, która wyrażona została w wyroku WSA w Opolu z 29 grudnia 2022 r. i wyroku NSA z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1010/23. Zgodnie bowiem ze wskazanym art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądu oznacza, że rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór musi on przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
Uwzględniając zatem wyżej wskazane orzeczenia Sąd uznał, że wobec braku przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego, tj. orzeczenia o odmowie jego przyznania, rozpoznając niniejszą sprawę prawidłowo w zaskarżonej decyzji orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu dodatku energetycznego.
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie dodatku energetycznego stanowią przepisy art. 3 pkt 13c, art. 5c, art. 5d i art. 5e ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (na dzień podjęcia zaskarżonej decyzji Dz. U. z 2020 r., poz. 833 ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 303) zwanej dalej ustawą. Z przepisów tych wynika, że dodatek energetyczny przysługuje tzw. odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej (art. 5c ust. 1 ustawy), zdefiniowanemu w art. 3 punkt 13c ustawy i jest przyznawany w drodze decyzji wydawanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej (art. 5d ust. 1 ustawy). Odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej, w myśl art. 3 pkt 13c ustawy, jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1335), która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Dodatek energetyczny jest wypłacany do dnia 10 każdego miesiąca z góry, z wyjątkiem miesiąca stycznia, w którym dodatek energetyczny wypłaca się do dnia 30 stycznia danego roku i miesięcznie stanowi on 1/12 kwoty rocznej dodatku energetycznego ogłaszanej przez ministra właściwego do spraw energii, na podstawie art. 5c ust. 4 ustawy (art. 5e ustawy).
Analiza powyższych regulacji pozwala stwierdzić, że dodatek energetyczny jest świadczeniem wypłacanym obok dodatku mieszkaniowego osobie, która wystąpi o jego przyznanie odrębnym wnioskiem, inicjując w ten sposób osobne postępowanie w sprawie przyznania dodatku energetycznego. Otrzymanie powyższych dodatków wymaga oddzielnych wniosków i spełnienia różnych kryteriów ustawowych określonych w dwóch różnych ustawach. Nie istnieje zatem automatyzm w przyznawaniu dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Dodatek energetyczny jest przyznawany począwszy od miesiąca złożenia wniosku (por. m.in. wyrok WSA w Białymstoku z 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1130/14; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu są dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków jego przyznania wskazanych w ustawie, w tym zwłaszcza po wykazaniu, że wnioskodawca ma status odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej, czyli ma przyznany dodatek mieszkaniowy. Przyznanie dodatku mieszkaniowego na rzecz odbiorcy energii elektrycznej uprawnia go zatem do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego. Jednocześnie też, brak przyznanego dodatku mieszkaniowego, co należy wyraźnie podkreślić, bezwzględnie uniemożliwia przyznanie dodatku energetycznego.
Rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku energetycznego, organ zobowiązany jest bowiem ustalić: czy wnioskodawcy przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, czy wnioskodawca jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym oraz czy zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. W postępowaniu tym badaniu nie podlegają inne okoliczności, w tym mające znaczenie dla przyznania dodatku mieszkaniowego. Obydwa świadczenia, tj. dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny, przyznawane są bowiem w odrębnych postępowaniach. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 3 pkt 13c ustawy przyznanie dodatku mieszkaniowego jest podstawowym kryterium warunkującym uzyskanie statusu odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Wymóg ten ma charakter bezwzględny i ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Ustawodawca nie pozostawił organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Stąd, w przypadku braku spełnienia tego wymogu, bez znaczenia dla odmowy przyznania dodatku energetycznego pozostaje fakt spełnia pozostałych warunków
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do przyznania skarżącemu dodatku energetycznego i prawidłowo zaskarżoną decyzją orzeczono o odmowie jego przyznania. Przepisy prawa energetycznego w sposób jednoznaczny stanowią bowiem, że wnioskodawca powinien wykazać, że jest odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej, a skarżący wymogu tego nie spełnił w związku z orzeczeniem o odmowie przyznania mu dodatku mieszkaniowego.
Wyjaśnić przyjdzie, że organy administracyjne rozstrzygają sprawy na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia orzekania. Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie bezspornie wynika, że ostateczną decyzją z dnia 29 września 2020 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego, o którego przyznanie skarżący wystąpił wnioskiem z dnia 20 lutego 2020 r., a następnie wyrokiem z 23 marca 2021 r., o sygn. akt II SA/Op 17/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę T. R. na tę decyzję SKO. Okoliczność braku przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego została zatem prawomocnie przesądzona. Dodatkowo też, ostateczną decyzją z dnia 29 lipca 2022 r. Kolegium orzekło w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego, o który wystąpił w ponownym wniosku z dnia 28 marca 2022 r.
Uznać tym samym należało, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie spełniał warunku uznania go za odbiorcę wrażliwego, w postaci posiadania prawa do dodatku mieszkaniowego. To z kolei czyniło niemożliwym przyznanie mu dodatku energetycznego i prawidłowo skutkowało odmową przyznania tego świadczenia.
Reasumując, brak spełnienia przez skarżącego jednej z koniecznych przesłanek, enumeratywnie wymienionych w art. 3 pkt 13c ustawy wykluczał go z grona beneficjentów dodatku energetycznego, a orzeczona zaskarżoną decyzją odmowa przyznania tego świadczenia była zgodna z prawem.
Zdaniem Sądu, na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu okoliczności i argumenty podnoszone przez skarżącego w toku postępowania. W sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja odmawiającą przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego organy nie miały podstaw prawnych do prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego związanego z uprawnieniem skarżącej do tego dodatku. W szczególności też bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy była okoliczność, że skarżący wraz z ubiegającą się o tożsamy dodatek współmałżonką, pozostaje w sądownie orzeczonej separacji. Jak wyjaśnił tutejszy Sąd w wyroku z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 256/22, orzeczona separacja pozostaje bez wpływu na kwestię tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, w związku z zajmowaniem którego skarżący wystąpił o dodatek mieszkaniowy, a w konsekwencji jest bez znaczenia dla ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. W wyroku z 20 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1010/23, NSA stwierdził natomiast, że oceny tej nie zmienia fakt wydania przez Sąd Rejonowy w N. wyroku z 17 marca 2023 r., sygn. akt [...], ustalającego skarżącemu i jego małżonce sposób korzystania ze wspólnego mieszkania położonego w N., przy ul. [...]. Do ustalenia sposobu korzystania z mieszkania doszło bowiem nie tylko po wydaniu decyzji przez organ, ale też po wydaniu wyroku przez WSA. Przedmiotowa okoliczność może mieć zatem znaczenie na przyszłość, w razie ponownego ubiegania się przez skarżącego o dodatek mieszkaniowy.
W konsekwencji w niniejszej sprawie wskazane okoliczności nie mogły mieć żadnego znaczenia dla oceny, że skarżący nie spełnił koniecznego warunku przyznania dodatku energetycznego w postaci posiadania prawa do dodatku mieszkaniowego. Nieuzasadniony jest także zarzut dokonania w niniejszej sprawie przez organy szablonowej oceny tak jak we wcześniejszych sprawach wszczętych z wniosków skarżącego w takim samym przedmiocie. Dostrzec bowiem trzeba, że niniejsza sprawa opiera się na analogicznych okolicznościach faktycznych i prawnych, dotyczących sytuacji skarżącego, jakie podlegały ocenie we wcześniejszym postępowaniu oraz w innych sprawach z wniosków skarżącego w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego i energetycznego. W konsekwencji też zbieżna pozostaje ocena merytoryczna dokonana w tych sprawach.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.