I SA/Op 1098/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że spółka jawna, w której wspólnikami pozostają wyłącznie osoby fizyczne, nie jest podatnikiem CIT.
Spółka jawna złożyła wniosek o interpretację podatkową, pytając, czy utraci status podatnika CIT po wystąpieniu ze spółki wspólnika będącego osobą prawną i pozostaniu w niej wyłącznie osób fizycznych. Dyrektor KIS uznał, że spółka zachowa status podatnika CIT do likwidacji. WSA w Opolu uchylił tę interpretację, stwierdzając, że spółka jawna, w której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, nie podlega opodatkowaniu CIT na podstawie art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT.
Sprawa dotyczyła spółki jawnej, która zapytała o skutki podatkowe wystąpienia ze spółki wspólnika będącego osobą prawną (spółką z o.o.), w wyniku czego wspólnikami miały pozostać wyłącznie osoby fizyczne. Spółka jawna była objęta opodatkowaniem CIT z uwagi na posiadanie wspólnika będącego osobą prawną i niezłożenie wymaganej informacji. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że spółka nie utraci statusu podatnika CIT do czasu likwidacji, powołując się na literalne brzmienie art. 1 ust. 5 ustawy o CIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że kluczowym warunkiem objęcia spółki jawnej opodatkowaniem CIT jest posiadanie wspólnika niebędącego osobą fizyczną. Wystąpienie takiego wspólnika powoduje utratę statusu podatnika CIT, zgodnie z wykładnią celowościową i systemową przepisów, mimo że literalne brzmienie art. 1 ust. 5 może sugerować inaczej. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o CIT mają zastosowanie do spółek jawnych w drodze wyjątku, a brak wspólnika będącego osobą prawną zrywa tę więź.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka jawna, w której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem objęcia spółki jawnej opodatkowaniem CIT jest posiadanie wspólnika niebędącego osobą fizyczną. Wystąpienie takiego wspólnika powoduje utratę statusu podatnika CIT, zgodnie z wykładnią celowościową i systemową przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.p. art. 1 § ust. 3 pkt 1a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Warunek posiadania wspólnika niebędącego osobą fizyczną jest kluczowy dla objęcia spółki jawnej opodatkowaniem CIT. Jego brak skutkuje utratą statusu podatnika.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 § ust. 3 pkt 1a
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 1 § ust. 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten definiuje moment nabycia i utraty statusu podatnika CIT przez spółkę jawną, ale nie dotyczy sytuacji, gdy wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 § ust. 5
O.p. art. 13 § § 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka jawna, w której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, nie spełnia przesłanki posiadania wspólnika będącego osobą prawną, co wyłącza jej status podatnika CIT. Wykładnia celowościowa i systemowa przepisów art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p. wskazuje, że brak wspólnika będącego osobą prawną zrywa więź spółki niebędącej osobą prawną ze sposobem opodatkowania właściwym dla osób prawnych.
Odrzucone argumenty
Dyrektor KIS argumentował, że spółka jawna, która uzyskała status podatnika CIT, nie traci go do czasu likwidacji, nawet jeśli wspólnikami pozostają wyłącznie osoby fizyczne, powołując się na literalne brzmienie art. 1 ust. 5 u.p.d.o.p.
Godne uwagi sformułowania
brak wspólnika będącego osobą prawną zrywa ową więź spółki niebędącej osobą prawną ze sposobem opodatkowania właściwym dla osób prawnych. założeniem proponowanych regulacji nie jest nałożenie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym na spółki jawne przez generalne nadanie im statusu podatnika podatku dochodowego, lecz zapewnienie możliwości weryfikacji prawidłowości rozliczeń w tym podatku przez będących podatnikami tego podatku wspólników takich spółek (bezpośrednich i pośrednich).
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący
Anna Komorowska-Kaczkowska
sprawozdawca
Grzegorz Gocki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrata statusu podatnika CIT przez spółkę jawną w przypadku, gdy wspólnikami pozostają wyłącznie osoby fizyczne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany składu wspólników spółki jawnej i interpretacji przepisów dotyczących objęcia jej opodatkowaniem CIT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla spółek jawnych, która może mieć znaczący wpływ na ich rozliczenia podatkowe i strukturę własnościową.
“Spółka jawna straciła status podatnika CIT! Kluczowa zmiana dla wspólników.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 1098/24 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2025-03-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Aleksandra Sędkowska /przewodniczący/ Anna Komorowska-Kaczkowska /sprawozdawca/ Grzegorz Gocki Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2805 art. 1 ust. 3 pkt 1a, art. 1 ust. 5 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. Spółka jawna [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 listopada 2024 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.522.2024.1.KM w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 680,00 zł (słownie złotych: sześćset osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej przez D. Spółka jawna Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka, Podatnik) jest indywidualna interpretacja podatkowa Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 listopada 2024 r. r. nr 0111-KDIB1-1.4010.522.2024.1.KM wydana na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze. zm.) - dalej zwana "O.p", stwierdzająca, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z 5 września 2024 r., w przedmiocie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych - jest nieprawidłowe. W przedstawionym we wniosku zdarzeniu Spółka wskazała, że jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Na dzień składania niniejszego wniosku wspólnikami Wnioskodawcy są trzy osoby fizyczne – R. W., T. W., A. W. oraz osoba prawna – W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka jawna została objęta zakresem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych z uwagi na fakt, że w skład jej wspólników wchodziła Sp. z o.o., a Spółka jawna nie złożyła przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p." lub "ustawa"). Spółka( jawna) wskazała, że w najbliższym czasie planowane jest wystąpienie ze Spółki wspólnika będącego Sp. z o.o. W następstwie planowanej czynności wspólnikami Spółki (jawnej) zostaną wyłącznie osoby fizyczne. Mając powyższe na uwadze, Spółka zadała następujące pytania: 1. Czy wystąpienie wspólnika będącego Sp. z o.o., które spowoduje, że wspólnikami Spółki jawnej pozostaną wyłącznie osoby fizyczne, spowoduje utratę przez Spółkę jawną statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p? 2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie 1, czy utrata statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p., nastąpi z dniem wystąpienia Sp. z o.o., tj. z dniem w którym wspólnikami Wnioskodawcy pozostaną wyłącznie osoby fizyczne? Zdaniem Spółki, nastąpi utrata statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Na powyższe wskazuje: a) brzmienie art. 1 ust. 3 pkt 1a i ust. 5 u.p.d.o.p.; b) wykładnia systemowa art. 1 ust. 3 pkt 1a i ust. 5 u.p.d.o.p; c) cel objęcia opodatkowaniem podatkiem od osób prawnych przychodów osiąganych przez spółki jawne. W ocenie Spółki, zgodnie z wykładnią językową, celowościową i systemową należy przyjąć, że opodatkowaniu na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie podlegają spółki jawne, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. Oznacza to, że art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy nie może mieć zastosowania do spółek jawnych, w których w składzie wspólników nie ma podmiotów będących osobami prawnymi. Spółka jawna, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, w tym również na skutek wystąpienia wspólnika będącego osoba prawną, nie spełnia więc przesłanki uznania jej za podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w zaskarżonej interpretacji z 6 listopada 2024 r. uznał stanowisko przedstawione przez Spółkę za nieprawidłowe. W ocenie organu, w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym Spółka (spółka jawna), posiadająca status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, w wyniku wystąpienia ze spółki wspólnika niebędącego osobą fizyczną i pozostania w niej wspólników będącymi wyłącznie osobami fizycznymi, nie utraci statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych i zachowa ten status aż do czasu likwidacji lub wykreślenia z rejestru przedsiębiorców. Zdaniem organu, przedstawiona we wniosku zmiana w składzie osobowym Spółki (jawnej), posiadającej status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, nie ma wpływu na ten status. Wykładnia literalna przepisów ustawy, nie pozostawia – w ocenie organu- w tym zakresie żadnych wątpliwości. Przepis art. 1 ust. 5 u.p.d.o.p jasno bowiem wskazuje, że spółka jawna pozostaje podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru, a takie zdarzenie nie miały miejsce w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego. Organ podkreślał, że ww. przepis nie wskazuje na utratę statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w związku ze zmianą składu wspólników spółki jawnej na wyłącznie osoby fizyczne, a stanowi o utrwaleniu statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru Organ podkreślał, że wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się pierwszeństwo wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni tj. systemową i celowościową. Tylko w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego brzmienia przepisu, w szczególności, gdy językowe dyrektywy interpretacyjne nie pozwalają z danego tekstu prawnego wyinterpretować jednoznacznej normy postępowania lub gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm. Zaskarżając w całości ww. interpretację, pełnomocnik Skarżącej, wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a i b w zw. z art. 1 ust. 5 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę co do zastosowania ww. przepisów, polegającą na przyjęciu, że zmiana osobowa w składzie wspólników spółki jawnej, polegająca na wystąpieniu z grona jej wspólnika osoby prawnej, nie skutkuje utratą przez Spółkę statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, a w konsekwencji błędne uznanie, że Spółka podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych także w sytuacji, gdy wspólnikami spółki jawnej są wyłącznie osoby fizyczne, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów prowadzić powinna do wniosku, że wystąpienie ze spółki jawnej wszystkich podmiotów niebędących osobami fizycznymi i pozostanie w spółce wyłącznie wspólników będących osobami fizycznymi, skutkuje utratą przez spółkę jawną statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p.; 2) przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 2a O.p. poprzez jego niezastosowanie i niedochowanie obowiązku rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, przy braku odniesienia się w interpretacji do możliwości innego niż ustalone przez organ rozumienia przepisu, w szczególności zaproponowanego przez Wnioskodawcę. Uzasadniając ww. zarzuty, Skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, podnosząc, że w zaskarżonej interpretacji organ za nieprawidłowe uznał stanowisko Skarżącej w zakresie pytania czy wystąpienie wspólnika w postaci osoby prawnej (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), które spowoduje, że wspólnikami Skarżącej pozostaną wyłącznie osoby fizyczne, spowoduje utratę przez Skarżącą statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p. Zdaniem Skarżącej wystąpienie ze struktury jej wspólników osoby prawnej, skutkujące pozostaniem w spółce jawnej wyłącznie wspólników będących osobami fizycznymi, będzie skutkowało utratą statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p. Spółka podnosiła, że opodatkowaniu na gruncie przepisów u.p.d.o.p. nie podlegają spółki jawne, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. Oznacza to, że art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p. nie może mieć zastosowania do spółek jawnych, w których w składzie wspólników nie ma podmiotów będących osobami prawnymi. Spółka jawna, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, w tym również na skutek wystąpienia wspólnika będącego osoba prawną, nie spełnia więc przesłanki uznania jej za podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm; dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa wydawane w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57 (a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.; zob. też S. Babiarz (red.), K. Aromiński, Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, publ. Lex 2015). Poruszając się w zakreślonych powyżej ramach kontroli, dotyczących zgodności z prawem materialnym zaskarżonej interpretacji sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę treść kontrolowanej interpretacji indywidualnej oraz wywiedzionej od niej skargi należy stwierdzić, że spór w sprawie ogniskuje się wokół tego, czy wystąpienie ze spółki jawnej wspólnika będącego osobą prawną – Spółką z o.o., które spowoduje, że wspólnikami spółki jawnej pozostaną wyłącznie osoby fizyczne, spowoduje utratę przez taką spółkę statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jej przepisy mają zastosowanie do dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Art. 1 ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021r., stanowiący wyjątek od powyższej zasady, rozszerza zastosowanie przepisów ustawy także do spółek jawnych. Nie dotyczy to jednak wszystkich spółek jawnych, lecz jedynie tych, które spełniają określone warunki. Po pierwsze chodzi o te spółki jawne, które mają zarząd lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po drugie owo rozszerzenie dotyczy jedynie tych spółek jawnych, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne. Po trzecie rozszerzenie statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawych dotyczy tylko takich spółek jawnych, które nie złożą w stosownym terminie informacji lub aktualizacji informacji, o których mowa w literze a-c cytowanego przepisu. Jak wskazuje spójnik "oraz" użyty przez ustawodawcę w art. 1 ust. 3 punkt 1a ustawy wszystkie warunki (człony koniunkcji) muszą być spełnione by zaistniał skutek w postaci nabycia lub zachowania statusu podatnika podatku dochodowego od osób pranych przez spółkę osobową, jaką jest spółka jawną. Oznacza to, że utrata lub nieziszczenie się któregokolwiek z wymienionych warunków powoduje utratę lub nieuzyskanie statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych przez spółkę jawną. Jeśli zatem, co wynika z treści wniosku interpretacyjnego, wspólnikami Spółki jawnej staną się wyłącznie osoby fizyczne, będzie to oznaczać, że jeden z warunków wymaganych przez art. 1 ust. 3 punkt 1a u.p.d.o.p. nie jest spełniony. W ocenie Sądu podkreślić należy, że wykładnia danej normy prawnej również na poziomie językowym nie może być dokonywana w oderwaniu od pozostałych przepisów aktu prawnego, w którym się on znajduje. Natomiast jeśli, dosłowne rozumienie przepisu prowadzi do pewnych niejasności, to powyższe obliguje zweryfikowania skutków wykładni językowej poprzez zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że pogląd wyrażony w zaskarżonej interpretacji, iż spółka jawna, która już uzyskała status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych nie traci go na skutek zmian w składzie osobowym, jest nieprawidłowy. W tym miejscu należy jeszcze raz zaakcentować, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, regulują przede wszystkim opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Przepisy te co do zasady nie mają zastosowania w stosunku do podmiotów, które nie mają status osoby prawnej. Niemniej jednak opodatkowanie takich podmiotów, na zasadach przewidzianych w ustawie, jest możliwe niejako wyjątkowo - w sytuacji spełnienia dodatkowych warunków wskazanych w ustawie. Dostrzec należy, że spółki osobowe, do których należy również spółka jawna, nie mają osobowości prawnej, choć ich podmiotowość prawna nie budzi obecnie wątpliwości w związku z przyznaniem takim spółkom zdolności do nabywania niektórych praw i obowiązków we własnym imieniu, w tym nieruchomości i innych praw rzeczowych, zaciągania zobowiązań oraz zdolności sądowej. Z uwagi na powyższe do spółki jawnej ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych znajduje zastosowanie w drodze wyjątku od sposobu opodatkowania właściwego dla tego typu spółek . Jak wynika z art. 1 ust. 3 pkt 1a u.p.d.o.p. ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych będzie miała zastosowanie tylko wobec spółki jawnej, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne i która dodatkowo nie wypełniła obowiązku informacyjnego. To właśnie ten substrat w postaci wspólnika będącego osobą prawną stanowi podstawowy warunek i powód dla możliwości stosowania wobec spółki jawnej przepisów podatkowych właściwych dla osób prawnych. Utrata tego substratu w postaci wspólnika będącego osobą prawną zrywa ową więź spółki niebędącej osobą prawną ze sposobem opodatkowania właściwym dla osób prawnych. W ocenie Sądu, wykładnia literalna, wsparta wykładnią celowościową i systemową art. 1 ust. 3 pkt 1 a w zw. z art. 1 ust. 5 u.p.d.o.p, wbrew stanowisku organu nie przesądza on, że po uzyskaniu przez spółkę jawną statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych status ten trwa do jej likwidacji lub wykreślenia z rejestru przedsiębiorców, a jednie definiuje moment, od którego spółka jawna spełniająca warunki z art. 1 ust.3 punkt 1a ustawy, posiada przedmiotowy status oraz kiedy go traci. Nie dotyczy zaś spółki jawnej, która nie spełnia któregokolwiek z warunków wymienionych w art. 1 ust. 3 punkt 1a. Inaczej mówiąc, uzyskanie przez spółkę jawną, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, statusu podatnika podatku od osób prawnych, trwa do jej likwidacji lub wykreślenia z rejestru przedsiębiorców. W konsekwencji, w sytuacji gdy spółka jawna, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, nie złoży przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o podatku od osób prawnych to przepisy tej ustawy będą miały do niej zastosowanie. Jeśli zatem spółką jawna w skład, której wchodzi osoba prawna, nie dochowała obowiązku wynikającego z art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy od osób prawnych stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, to nie może zrezygnować z rozliczenia dochodów spółki podatkiem podatku dochodowego od osób prawnych. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem możliwości swobodnej rezygnacji z rozliczenia dochodów spółki jawnej podatkiem podatku dochodowego od osób prawnych np. poprzez złożenie w kolejnych latach stosownych informacji czy aktualizacji. Zgodnie bowiemm z treścią art. 1 ust. 5 u.p.d.o.p., spółka jawna, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, posiada status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych odpowiednio od pierwszego dnia roku obrotowego, o którym mowa w ust. 3 pkt 1a lit. a, albo od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, o których mowa w ust. 3 pkt 1a lit. b ustawy o podatku dochodowym, do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, celem regulacji zawartej w art. 1 ust. 5 u.p.d.o.p. jest utrwalenie statusu podatnika podatku od osób prawnych, ale wyłącznie w stosunku do spółek, które zachowują podstawą wieź z system opodatkowania właściwym dla osób prawnych, tj. posiadają wspólnika, który jest osobą prawną. Należy wskazać, że w uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej ustawodawca wyraźnie wskazał, że "założeniem proponowanych regulacji nie jest nałożenie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym na spółki jawne przez generalne nadanie im statusu podatnika podatku dochodowego, lecz zapewnienie możliwości weryfikacji prawidłowości rozliczeń w tym podatku przez będących podatnikami tego podatku wspólników takich spółek (bezpośrednich i pośrednich). Z powyższego wynika zatem, że nie było zamiarem ustawodawcy, dokonującego nowelizacji przepisów prawa podatkowego, nadanie statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych wszystkim spółkom jawnym, a jedynie tym w składzie których jako wspólnicy występują obok osób fizycznych także osoby prawne, i które pomimo występowania jako wspólników osób prawnych nie wykonają objętego nimi obowiązku informacyjnego. Resumując, jeśli spółka jawna, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne w ustawowym terminie nie wywiązała się z przewidzianego prawem obowiązku informacyjnego, to nabywa ona status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych i nie ma obecnie możliwości, "odnowienia" terminu do złożenia oświadczenia i w efekcie rezygnacji z tego statusu poprzez późniejsze, tj. przed rozpoczęciem nowego roku obrotowego, złożenie informacji, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy. Ustawodawca zdecydował bowiem o tym, że spółka jawna, która stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, pozostaje nim do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru, zaś datami wyznaczającymi koniec statusu podatnika są natomiast daty likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 247/22 oraz z dnia z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1559/22). Przepis ten nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której na skutek zmian w składzie wspólników, jej wspólnikami pozostają wyłącznie osoby fizyczne, bowiem jak już wskazano powyżej przepisy ustawy mają zastosowanie do spółek jawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz spółka jawna nie wypełni wskazanych w ustawie obowiązków informacyjnych. Natomiast jeśli wspólnikami spółki jawnej są wyłącznie osoby fizyczne, to przepisy ustawy nie znajdują w ogóle zastosowania, co wynika z brzmienia art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy. Jeśli celem ustawodawcy byłoby opodatkowanie spółki jawnej o do zasady na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób wskazałby to wprost w art. 1 ust. 1. Tego jednak nie uczynił. Zatem, w drodze wyjątku i tylko w przypadku wystąpienia wprost wskazanych w art. 1 ust. 3 okoliczności - spółka jawna posiada status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, a brak wystąpienia owych okoliczności uniemożliwia uznanie spółki jawnej za podatnika na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponownie rozpoznając wniosek organ uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę przedstawionego stanu faktycznego i wykładnię przedstawioną przez Sąd. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.), a także § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2018 poz. 1687).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI