I SA/Op 106/26

I SA/Op 106/26 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2026-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. i A. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 25 września 2025 r., Nr XIX/124/2025 w przedmiocie rozpatrzenia ponowienia skargi na działania burmistrza postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącym A. P. i A. M. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. P. i A. M. (zwanych dalej skarżącymi) jest uchwała Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 25 września 2025 r., Nr XIX/124/2025. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) oraz art. 229 pkt 3 i art. 239 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) - dalej zwanego k.p.a., po rozpatrzeniu stanowiska Komisji Skarg, Wniosków i Petycji zawartego w Uchwale Nr [...] z dnia [...]. Przedmiotową uchwałą Rada Miejska w Otmuchowie w § 1 postanowiła: "W sprawie części skargi zarejestrowanej dnia [...]. pod sygnaturą [...] podtrzymuje poprzednie stanowisko wyrażone Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia [...]. w sprawie rozpatrzenia skargi na działania Burmistrza Miasta i Gminy Otmuchów". Natomiast, w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazała, że w dniu 10 lipca 2025 r. wpłynęła do organu skarga z dnia 8 lipca 2025 r., zarejestrowana pod sygn. akt [...]; skarga ta jest wynikiem odpowiedzi organu udzielonej pismem z dnia 1 lipca 2025 r. na wcześniejszą skargę w tym samym przedmiocie, dotyczącym działania Burmistrza. Poprzednia skarga pochodziła z dnia 23 maja 2025 r., była zarejestrowana pod sygn. akt [...] i w stosunku do niej Rada Miejska w Otmuchowie wypowiedziała się już uchwałą z dnia [...]. w sprawie rozpatrzenia skargi na działania Burmistrza Miasta i Gminy Otmuchów.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania, a także zobowiązanie Rady Miejskiej w Otmuchowie do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej Sądu. Skarżący zarzucili Radzie naruszenie ich interesu prawnego jako właścicieli nieruchomości, który jest chroniony przez art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 Konstytucji RP, a także ich prawa do ochrony przed arbitralnym działaniem organów władzy publicznej wynikającego z art. 2 i 7 Konstytucji RP. W stanie faktycznym sprawy, skarżący opisali, że na ich nieruchomości znajduje się instalacja [...] ([...]), utrzymywana wyłącznie na ich koszt. W ocenie skarżących, ich sąsiad bezprawnie podłączył się do tej instalacji, odprowadzając do niej nie tylko wody opadowe, ale również ścieki, co stwarzało zagrożenie środowiskowe oraz ryzyko odpowiedzialności prawnej po stronie skarżącej. Skarżący odłączyli to przyłącze, a w konsekwencji tego, urzędnik Gminy Otmuchów skontaktował się telefonicznie z Komendantem Policji, w wyniku czego do domu skarżących został skierowany dzielnicowy. W ocenie skarżących, interwencja Policji nie była poprzedzona żadnym postępowaniem administracyjnym, nie miała podstawy prawnej, została zainicjowana wyłącznie w drodze nieformalnego telefonu urzędnika Gminy, miała charakter nacisku i zastraszenia skarżących zmierzającego do wymuszenia od nich określonego zachowania. Z kolei, wadliwości zaskarżonej uchwały Rady upatrują oni w tym, że Rada nie zbadała legalności działań urzędników; nie ustaliła, który urzędnik kontaktował się z Policją; odmówiła wskazania podstawy prawnej takie interwencji; pominęła całkowicie kwestię bezprawnej ingerencji w prawo własności; ograniczyła się do formalnego uznania skargi za bezzasadną.
Skarżący zarzucili także, że w toku postępowania organ oraz Wojewoda [...] powołali się na art. 239 § 1 k.p.a., a przepis ten został zastosowany wadliwie i w sposób niedopuszczalny. Zdaniem skarżących, art. 239 § 1 k.p.a. ma charakter wyłącznie porządkowy i nie może stanowić podstawy do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania skargi, w szczególności gdy dotyczy ona naruszenia prawa własności, nadużycia władzy publicznej oraz ingerencji w konstytucyjnie chronione prawa obywatelskie.
Z akt sądowych sprawy wynika, że skarżący w dniu 8 stycznia 2026 r., uiścili wpis od skargi w wysokości 300 zł (por. wyciąg bankowy, karta nr 32 akt).
W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Otmuchowa wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, z uwagi na to, że jej przedmiot nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Na skutek wykonania zarządzenia z dnia 10 lutego 2026 r. Przewodniczącej Wydziału tut. Sądu, zobowiązano skarżących do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez wskazanie numerów PESEL skarżących oraz podpisanie skargi lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi. Wezwanie zawierało pouczenie, że niewykonanie żądania we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący zastosowali się do wezwania Sądu, albowiem przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącym w dniu 18 lutego 2026 r. - do rąk dorosłego domownika M. M. (por. pocztowe potwierdzenia odbioru przesyłek, karty nr 49 i 50 akt). Pismem z dnia 24 lutego 2026 r. nadanym w placówce operatora publicznego w dniu 25 lutego 2026 r. (por. stempel na kopercie, karta nr 56), skarżący wskazali swoje numery PESEL oraz podpisali skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest opisana wyżej uchwała Rady Miejskiej w Otmuchowie z dnia 25 września 2025 r., Nr XIX/124/2025, podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 229 pkt 3 i art. 239 k.p.a. Z treści i podstawy prawnej podjęcia uchwały wynika, że została ona wydana przez organ administracyjny w ramach przewidzianego w Dziale VIII k.p.a. postępowania w sprawie skarg i wniosków. W świetle art. 227 k.p.a. przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Z kolei, stosownie do art. 229 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) – jest rada gminy (miasta). Natomiast, w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności – organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy – bez zawiadamiania skarżącego (art. 239 § 1 k.p.a.).
W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska w Otmuchowie wskazała na przebieg sprawy dotyczący zarzutów przedstawionych przez skarżących A. P. i A. M., informując o sposobie załatwienia tej sprawy w ramach poprzednio wydanej przez Radę Miejską w Otmuchowie uchwały z dnia [...]. w sprawie rozpatrzenia skargi na działania Burmistrza Miasta i Gminy Otmuchów. W zaskarżonej uchwale odwołano się zatem do stanowiska Rady
W pierwszej kolejności rozpatrzeć należy dopuszczalność wniesienia skargi, w kontekście kompetencji sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa bowiem art. 3 § 1-3 p.p.s.a. Obejmuje on m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty, a także inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art. 3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Otmuchowie rozstrzygająca skargę złożoną w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., pozostaje poza wskazanym w art. 3 p.p.s.a. zakresem kognicji sądów administracyjnych. Nie jest ona ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowana jako "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (por. m.in. A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, "Kodeks postępowania administracyjnego", Zakamycze 2005, tom II, str. 545-546). Istotą uregulowanych w Dziale VIII k.p.a. skarg jest uruchomienie jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym, kończącego się czynnością materialno-techniczną – zawiadomieniem (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 455/19, dostępne, tak jak dalej powołane orzeczenia, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym rozstrzygnięcie takiej skargi nie następuje w drodze decyzji, lecz czynności materialno-technicznej zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, w konsekwencji nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zawiadomienie takie wywiera trojakie skutki: zakończenie postępowania skargowego w odniesieniu do sprawy, która była jej przedmiotem, możliwość wniesienia kolejnej skargi będącej wynikiem niezadowolenia ze sposobu załatwienia pierwszej skargi (art. 227 k.p.a.) oraz możliwość zastosowania trybu z art. 239 k.p.a. wobec ponowionej skargi.
Na takie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie służy jednakże skarga do sądu administracyjnego. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, i z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13).
Z tego względu będąca przedmiotem niniejszej skargi uchwała Rady Miejskiej w Otmuchowie stanowi w istocie zawiadomienie o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej z Działu VIII k.p.a. i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Dlatego brak jest podstaw prawnych do rozpoznania skargi na uchwałę o sposobie rozpatrzenia wniesionego w trybie Działu VIII k.p.a. Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Rady nie mieści się bowiem w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., co stanowi podstawę do jej odrzucenia. I nie zmienia tego okoliczność podnoszona przez skarżących, że kwestionowana przez nich w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym uchwała odnosi się w istocie do ich innej skargi wyrażonej w piśmie z dnia 8 lipca 2025 r., niż ta wyrażona w piśmie z dnia 23 maja 2025 r., która została już rozpoznana przez Radę Miejską w Otmuchowie w dniu [...]., wcześniejszą uchwałą Nr [...]. Czyli, że Rada nieprawidłowo rozpoznała ich skargi uznając, że obydwie (z dnia 23 maja 2025 r. i 8 lipca 2025 r.) dotyczą tej samej sprawy i w konsekwencji, że Rada Miejska w Otmuchowie powinna odnieść się w szczegółowy sposób do podnoszonych przez nich nowych okoliczności, a nie odwoływać się do poprzedniego sposobu rozpatrzenia sprawy. Sąd podkreśla bowiem co było już podniesione wcześniej, że sposób załatwienia sprawy przez Radę Miejską w Otmuchowie wyrażony w zaskarżonej do tut. Sądu uchwale, nie może podlegać ocenie sądu administracyjnego z uwagi na brak właściwości do rozpoznania aktów wydanych w ramach przewidzianego w Dziale VIII k.p.a. postępowania w sprawie skarg i wniosków.
Reasumując, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi takiej , to należało ją uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia.
W zakresie zwrotu wpisu od skargi, o czym postanowiono w punkcie 2 sentencji postanowienia, znajduje zastosowanie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przewidujący, że zwrot całości uiszczonego wpisu przysługuje skarżącym od pisma odrzuconego lub cofniętego.