I SA/OP 105/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Skarżący prowadził działalność gospodarczą w ramach jednoosobowej działalności oraz spółek, rozliczając podatek liniowo. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi budowlane opłaconych gotówką, uznając, że płatności te dotyczyły transakcji przekraczających limit 15 000 zł, co naruszało art. 22p ust. 1 ustawy o PIT. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja pojęcia "jednorazowa wartość transakcji" i sposób rozliczania płatności gotówkowych. Skarżący argumentował, że poszczególne faktury dokumentowały odrębne transakcje, a ich wartość nie przekraczała limitu, lub że podział prac był uzasadniony ekonomicznie i rynkowo. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podzielił stanowisko organu odwoławczego co do interpretacji "jednorazowej wartości transakcji" jako sumy zobowiązań wynikających z jednej umowy, niezależnie od liczby płatności. Sąd uznał, że w przypadku inwestycji realizowanych przez spółki, prace budowlane stanowiły ciąg technologiczny i nie mogły być traktowane jako odrębne transakcje. Jednakże, Sąd dostrzegł błąd w zastosowaniu przepisów przez organy podatkowe, wskazując, że skutki naruszenia art. 22p ust. 1 u.p.d.o.f. powinny dotyczyć jedynie tych płatności, które nastąpiły po przekroczeniu limitu 15 000 zł, a nie mieć mocy wstecznej. Z tego powodu, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, nakazując uwzględnienie wskazanej wykładni prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "jednorazowa wartość transakcji" w kontekście płatności gotówkowych i zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, a także zasady stosowania skutków naruszenia przepisów podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z usługami budowlanymi i płatnościami gotówkowymi, ale jego zasady mogą być stosowane do innych branż i transakcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy płatności gotówkowe za usługi budowlane, których suma przekracza 15 000 zł, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli poszczególne faktury opiewają na kwoty niższe niż 15 000 zł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że płatności gotówkowe przekraczające 15 000 zł, niezależnie od liczby płatności, muszą być dokonywane za pośrednictwem rachunku bankowego. Skutki naruszenia przepisu art. 22p ust. 1 u.p.d.o.f. dotyczą płatności dokonanych po przekroczeniu limitu, a nie mają mocy wstecznej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej i orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którą "jednorazowa wartość transakcji" odnosi się do sumy zobowiązań wynikających z jednej umowy, a nie poszczególnych płatności. Podkreślono, że skutki naruszenia przepisu dotyczą płatności dokonanych po przekroczeniu limitu, a nie mają mocy wstecznej.
Jak należy interpretować pojęcie "jednorazowa wartość transakcji" w kontekście umów o stałej współpracy lub umów ramowych w branży budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jednorazowa wartość transakcji oznacza ogólną wartość zobowiązań wynikającą z jednej umowy, a przymiot "jednorazowości" nie odnosi się do poszczególnych płatności, lecz do powiązania świadczeń w jednym stosunku umownym.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji transakcji handlowej oraz orzecznictwa NSA, które uznaje za nieskuteczne "sztuczne" dzielenie transakcji w celu ominięcia przepisów.
Czy wadliwość ksiąg podatkowych w zakresie kosztów uzyskania przychodów może być stwierdzona, jeśli płatności zostały dokonane gotówką z naruszeniem limitu, mimo że zdarzenia gospodarcze odzwierciedlone na fakturach były rzeczywiste?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwość ksiąg podatkowych może być stwierdzona w części kosztowej, jeśli płatności zostały dokonane z naruszeniem przepisów dotyczących formy płatności, nawet jeśli zdarzenia gospodarcze są rzeczywiste.
Uzasadnienie
Naruszenie przepisów dotyczących formy płatności za usługi budowlane, przekraczające limit 15 000 zł, skutkuje brakiem możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, co wpływa na rzetelność ksiąg podatkowych w tym zakresie.
Przepisy (32)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22p § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Płatności powyżej 15 000 zł muszą być dokonywane bezgotówkowo, aby mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
usdg art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z działalnością gospodarczą powinno następować za pośrednictwem rachunku płatniczego, gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł.
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców art. 19
Definiuje obowiązek dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego dla transakcji przekraczających 15 000 zł.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § § 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców art. 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców art. 9
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców art. 10
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców art. 11
O.p. art. 45 § ust. 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 24a § ust. 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 68 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 4 § pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 10 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 11 § ust. 2 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zastosowały art. 22p ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez przypisanie skutków wstecznych do płatności gotówkowych, które nastąpiły przed przekroczeniem limitu 15 000 zł. • Sąd podzielił argumentację skarżącego, że w niektórych przypadkach prace budowlane zlecone przez osoby prywatne mogły być traktowane jako odrębne, jednorazowe transakcje.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego została odrzucona. • Argumentacja skarżącego dotycząca wadliwości ksiąg podatkowych w całości nie została uwzględniona, choć sąd wskazał na wadliwość w węższym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności • przymiot "jednorazowości" nie odnosi się do poszczególnych płatności, lecz odzwierciedla wymóg powiązania poszczególnych świadczeń w ramach jednego stosunku umownego • "sztuczne" dzielenie danej transakcji, zasadniczo w celu wyeliminowania konsekwencji zastosowania normy prawnej • skutek ten nie ma jednakże mocy wstecznej w stosunku do tych płatności, które zostały poniesione jeszcze w okresie, gdy nie została jeszcze przekroczona powyższa kwota.
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Łozowska
sędzia
Tomasz Judecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"jednorazowa wartość transakcji\" w kontekście płatności gotówkowych i zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, a także zasady stosowania skutków naruszenia przepisów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z usługami budowlanymi i płatnościami gotówkowymi, ale jego zasady mogą być stosowane do innych branż i transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów podatkowych dotyczących płatności gotówkowych i zaliczania wydatków do kosztów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wykładnia sądu dotycząca "jednorazowej wartości transakcji" i skutków naruszenia przepisów jest kluczowa.
“Czy płatności gotówką za usługi budowlane mogą być kosztem? Sąd wyjaśnia pułapki interpretacyjne.”
Dane finansowe
WPS: 336 345 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.