I SA/OP 103/23

I SA/Op 103/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Marzena Łozowska /przewodniczący/
Tomasz Judecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 1311/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-28
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 169 par. 1 i 4, art. 14h, art. 14g
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 5a pkt 38-40, art. 30ca ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 stycznia 2023 r., nr 0111-KDIB1-1.4011.246.2022.4.AH w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2022 r., nr 0111-KDIB1-1.4011.246.2022.2.JJ, II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (słownie złotych: pięćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "organ"), po rozpatrzeniu zażalenia K. W. (dalej jako: "strona", "skarżący" lub "wnioskodawca"), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 21 grudnia 2022 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej preferencyjną stawką podatkową.
Uzasadniając swoje stanowisko organ interpretacyjny wskazał, że w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, organ wezwał ją o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Strona odpowiedziała na powyższe wezwanie, jednak w ocenie organu, nie uzupełniła wszystkich braków. Dlatego też postanowieniem z dnia 21.12.2022 r. pozostawiono bez rozpatrzenia przedmiotowy wniosek.
W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 - dalej jako: "O.p."), poprzez ich błędne zastosowanie i stwierdzenie przez organ, iż stan faktyczny zakreślony przez wnioskodawcę w treści wniosku o interpretację indywidualną i piśmie wnioskodawcy z dnia 8 listopada 2022 roku zawierającym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków jest niekompletny, co nie polega na prawdzie, a co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy skutkując bezpodstawnym wydaniem przez organ postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia;
2) art. 14b § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p., poprzez ich niezastosowanie, co poskutkowało niewydaniem na rzecz wnioskodawcy interpretacji indywidualnej w sprawie nr 0111- KDIB1-1.4011.246.2022.2.JJ w zakresie ulgi podatkowej IP BOX mimo posiadania przez organ wszelkich niezbędnych elementów i danych potrzebnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, tj. wyczerpującego opisu stanu faktycznego, sformułowanych pytań oraz stanowiska własnego wnioskodawcy;
3) art. 14b § 3 O.p. w zw. z art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez sformułowanie przez organ pytań w piśmie z dnia 16 marca 2022 r. w taki sposób, iż obiektywnie stanowiło to próbę przerzucenia przez organ na wnioskodawcę obowiązku dokonania oceny stanu faktycznego wskazanego we wniosku, co w konsekwencji poskutkowało prowadzeniem postępowania wbrew zasadzie pogłębiania zaufania do organu podatkowego oraz bezpodstawnym wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w sprawie nr 011-KDIB1- 1.4011.246.2022.2.JJ;
4) art. 120 i 121 § 1 w zw. z ar. 169 § 4 O.p., poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku, mimo że wcześniej w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych, organ wydawał interpretacje indywidualne w podobnych przypadkach, merytorycznie rozpatrując wnioski dotyczące takich zagadnień jak m.in. wypełnianie przez czynności prowadzone przez wnioskodawców znamion działalności badawczo-rozwojowej, a tym samym prowadzenie prac rozwojowych lub badań naukowych na gruncie przedmiotowych przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnoszących się do preferencji zwanej potocznie IP BOX;
5) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), poprzez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, gdyż organ wydawał uprzednio interpretacje indywidualne bez uzależnienia tego od faktu samookreślenia charakteru prowadzonej działalności.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego, organ wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 31.01.2023 r.
Wyjaśnił, że składający wniosek o wydanie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Tymczasem skarżący nie przedstawił w sposób wyczerpujący opisu sytuacji faktycznej, której ma dotyczyć żądana interpretacja indywidualna.
Organ nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego, że zawarte we wniosku oraz uzupełnieniu do niego informacje są wystarczające do wydania przez organ interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi IP Box.
Organ zaznaczył, że kwalifikacja wskazanych we wniosku czynności jako badania naukowe czy prace rozwojowe leży po stronie wnioskodawcy.
Tymczasem zarówno w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, jak i w zaprezentowanym stanowisku skarżący nie wskazał jednoznacznie czy prowadzi badania naukowe albo prace rozwojowe. Natomiast, prowadzenie prac rozwojowych w ramach działalności twórczej przesądza o tym, czy jest to działalność badawczo-rozwojowa, czy też warunków takiej działalności nie wypełnia.
Natomiast aby przedmiotem interpretacji indywidualnej był określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), to musi on dotyczyć przepisów prawa podatkowego, zgodnie z definicją wskazaną w Ordynacji podatkowej.
W postępowaniu interpretacyjnym rola organu podatkowego sprowadza się do wydania pisemnej informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), podanych przez stronę. Wobec powyższego faktu, wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej winien dotyczyć przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym).
Przy definiowaniu pojęcia przepisów prawa podatkowego, zawartego w art. 14b § 1 O.p., należy brać pod uwagę funkcję, jaką pełnić ma instytucja interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego. Znaczenie prawne indywidualnych interpretacji prawa podatkowego sprowadza się przede wszystkim do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nimi ochrony prawnej. Co z kolei oznacza, że indywidualna interpretacja prawa podatkowego posiada znaczenie prawne dla jej wnioskodawcy - adresata, które sprowadza się do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nią ochrony prawnej, unormowanej w art. 14k-14n O.p.
Przewidziany przez ustawodawcę zakres i sposób realizacji ochrony prawnej związanej z zastosowaniem się do interpretacji indywidualnej, odnosi się wyłącznie do interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego. Prowadzi to do wniosku, że zakres przedmiotowy omawianej instytucji obejmuje przepisy materialnego prawa podatkowego odnoszące się wprost do zobowiązania podatkowego.
W tym kontekście, istotnym elementem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia organu, musi być - stosownie do art. 14b § 3 O.p. - przedstawiony wyczerpująco.
Prawidłowe opisanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) warunkuje ponadto możliwość pełnienia przez interpretację indywidualną jej podstawowej funkcji, tj. funkcji gwarancyjnej (ochronnej) i wyznacza zakres ochrony prawnej związanej z tym rozstrzygnięciem.
Ochrona prawna, o której mowa w art. 14k-14nb O.p. realizuje się bowiem w przypadku, gdy wnioskodawca zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej (rozpoznał skutki podatkowe zaistniałej po jego stronie sytuacji faktycznej wskazane w interpretacji indywidualnej), a rzeczywiście zaistniała po jego stronie sytuacja faktyczna jest tożsama ze stanem faktycznym (zdarzeniem przyszłym) opisanym we wniosku o wydanie interpretacji. Ocena tej "tożsamości" jest możliwa, gdy stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) zostały opisane w sposób, który nie pozostawia wątpliwości, jakie konkretne okoliczności tworzą ten stan faktyczny (to zdarzenie przyszłe).
Znaczenie sposobu przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej potwierdza m.in. treść art. 14g § 1 O.p.
W skierowanym do strony wezwaniu zauważono, że w stanie faktycznym wniosku i zdarzeniu przyszłym podatnik nie wskazał, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi prace rozwojowe czy też badania naukowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Informacja dotycząca prowadzenia przez stronę prac rozwojowych bądź badań naukowych powinna zostać przedstawiona w sposób konkretny i niebudzący wątpliwości. Równocześnie we własnym stanowisku podatnik zawarł stwierdzenia, że: jego zdaniem stworzone programy stanowią przejaw jego twórczej działalności oraz są one innowacyjne zarówno w prowadzonej bezpośrednio przez niego działalności, jak i zleceniodawcy oraz, że: wnioskodawca uważa, że prowadzona przez niego działalność spełnia kryteria pozwalające nazwać ją pracą twórczą obejmującą prace rozwojowe.
Informacja dotycząca prowadzenia prac rozwojowych w stanowisku powinna strony zostać przedstawiona w sposób konkretny i niebudzący wątpliwości. We własnym stanowisku podatnik może jedynie wyrażać opinię dotyczącą skutków podatkowych przedstawionych okoliczności sprawy, a nie jak w powyższej sytuacji do kształtu okoliczności faktycznych sprawy.
W związku z powyższym pytaniami nr 4a i 4b wezwania zalecono aby skarżący wskazał - czy w ramach tej działalności samodzielnie prowadził badania naukowe, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jak i prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?
W odpowiedzi skarżący nie wskazał jednak wprost, że prowadzi badania naukowe lub forma udzielonej odpowiedzi zamiast opisywać stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawiała opinię strony, zdanie w tym temacie, a nie opisywała faktów, które mogą być podstawą podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
Ponadto organ wezwał stronę o ponowne przedstawienie własnego stanowiska w taki sposób żeby było ono odpowiednie (adekwatne) do doprecyzowanego opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz przedmiotu pytań.
W odpowiedzi w swoich wywodach skarżący zawarł sformułowanie "zdaniem wnioskodawcy", co oznacza, że nie podał jednoznacznego stanowiska w żądanym zakresie.
W pytaniu nr 4l wezwano skarżącego do wskazania: jakich konkretnych kosztów: licencji do oprogramowania, sprzętu komputerowego, zakupu książek, opłat za kursy online (specjalistyczne i językowe (język angielski), użytkowania samochodu oraz kosztów z nim związanych, powierzchni biurowej, wydatków związanych z usługami typu hosting, domena, serwer dedykowany; programu do księgowości, dotyczy wniosek? Kiedy skarżący poniósł te koszty? Czy powyższe wydatki zostały poniesione dla potrzeb konkretnych prac rozwojowych/badań naukowych?
Skarżący nie odpowiedział jednoznacznie na powyższe pytanie. Jego odpowiedź nie zawierała jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości wyjaśnienia jakie wydatki zostały poniesione dla potrzeb konkretnych prac rozwojowych/badań naukowych, kiedy zostały poniesione oraz czy zostały poniesione dla potrzeb konkretnych prac rozwojowych/badań naukowych. To na podmiocie wnioskującym o wydanie interpretacji indywidualnej ciąży obowiązek przedstawienia jednoznacznych i nie budzących wątpliwości okoliczności faktycznych sprawy.
W rezultacie wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., okoliczności faktyczne sprawy nie zostały przedstawione wyczerpująco.
Organ wyjaśnił, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależnia możliwość uznania za działalność badawczo-rozwojową taką działalność podatnika, która oprócz cech wskazanych w art. 5a pkt 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2021, poz. 1128 - dalej jako: "u.p.d.o.f."), takich jak systematyczność czy twórczość, warunkuje również, aby działalność ta obejmowała badania naukowe lub prace rozwojowe. Podejmowanie prac rozwojowych lub badań naukowych nie jest więc równoznaczne z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową.
W celu stwierdzenia, czy skarżący prowadzi działalność badawczo-rozwojową (czy jakakolwiek część z prowadzonej przez niego działalności stanowi działalność badawczo-rozwojową), należy przeprowadzić analizę przepisu nakierowaną na zidentyfikowanie przejawów działalności gospodarczej, które mogą zostać uznane za działalność badawczo-rozwojową (tj. tych aktywności podatnika, które spełniają definicję wskazaną w art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f.).
Dlatego też niezbędnym było jednoznaczne doprecyzowanie opisu sprawy w ww. materii, tj. wskazanie przez stronę w sposób jednoznaczny, czy prowadzi prace rozwojowe, czy też badania naukowe w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Cechy te są kluczowe w celu dokonania interpretacji art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f.
Odpowiedzi strony były niekompletne i nie uzupełniły opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego sprawy.
W celu ustalenia, jaki rodzaj prac wykonuje podmiot prowadzący opisaną we wniosku działalność, należy dokonać skrupulatnej analizy tych prac pod kątem wszystkich kryteriów i przesłanek zawartych w definicjach znajdujących się w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Taka analiza prowadzonej przez podmiot działalności na podstawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest możliwa. Kwalifikacja charakteru i zakresu prowadzonej działalności pod kątem ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz zdefiniowanych tam pojęć nie może być dokonana w ramach kompetencji przysługujących organowi w ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ musiałby mieć pełen obraz działań podejmowanych przez wnioskodawcę - zarówno tych podejmowanych przed prowadzeniem działań, które miałyby być pracami rozwojowymi lub badaniami naukowymi, jak i w trakcie tych potencjalnych prac rozwojowych bądź badań naukowych. Musiałby również dysponować specjalistyczną wiedzą w zakresie narzędzi informatycznych i programowania. Organ nie ma stosownych narzędzi do analizowania wszelkich przejawów aktywności podatników pod kątem ich innowacyjności, twórczego charakteru, czy też i innych cech w kontekście definicji funkcjonujących na gruncie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Taki sposób procedowania z wnioskami, które wymagają zdefiniowania pojęć z różnych gałęzi prawa jest ogólne przyjęty i akceptowany przez sądy administracyjne, na dowód czego organ powołał wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2012 r. (sygn. akt III SA/Wa 2658/11).
Organ interpretacyjny nie ma narzędzi, by potwierdzić lub zanegować stwierdzenie, że prowadzone przez stronę prace to badania naukowe czy też prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 lub ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Nie dokonuje on interpretacji przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, jak również nie może go kwestionować. Organ dokonuje wyłącznie interpretacji przepisów prawa podatkowego na podstawie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Nie może również domniemywać stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, czyli nie może domniemywać także i faktów w kontekście elementów definicji prac rozwojowych. Co więcej, nie może przy tym przeprowadzać analizy przepisów tak, aby pasowały do przedstawionego zdarzenia, a tym bardziej nie może przeprowadzać analizy takiego zdarzenia, tak by pasowało ono pod daną normę prawną. Organ jest zobowiązany do odniesienia obiektywnie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego pod określone regulacje.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nie uzupełnił stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego o informacje pozwalające na odpowiedź na zadane pytanie: czy opisana we wniosku działalność wnioskodawcy polegająca stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w zw. z art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f.?
Celem wydania interpretacji organ musiał mieć jednoznacznie określone, czy działalność strony:
- obejmuje działalność twórczą,
- obejmuje badania naukowe lub prace rozwojowe,
- podejmowana jest w sposób systematyczny, w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Jednoznaczne wskazanie, czy działalność skarżącego obejmuje prace rozwojowe/badania naukowe, było kluczowym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a skierowane do wezwanie służyło wyjaśnieniu m.in. tych okoliczności sprawy.
Wobec powyższego organ nie posiadając jasnego i precyzyjnego opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) nie mógł ocenić, czy działalność strony jest działalnością badawczo-rozwojową i czy może do uzyskiwanych dochodów zastosować preferencyjną stawkę podatku. Stanowisko wyrażone takie w pełni podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 4 listopada 2021 r. (sygn. akt I SA/Sz 711/21).
W podsumowaniu organ wskazał, że nie mógł dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia ani w zakresie stwierdzenia, że prace wykonywane przez stronę polegające na tworzeniu programów komputerowych spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w zw. z art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f., ani czy odpłatne przeniesienie przez stronę prawa autorskiego do programu komputerowego w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 u.p.d.o.f., a tym samym czy skarżący osiąga dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca u.p.d.o.f., ani czy w prawidłowy sposób podatnik ewidencjonuje kwalifikowane prawa IP, ani czy wydatki ponoszone przez niego należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, ani możliwości skorzystania z preferencji w zakresie IP Box w stosunku do uzyskiwanych przez stronę dochodów.
Tym samym organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia.
We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:
1) art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie i stwierdzenie przez organ, iż stan faktyczny zakreślony przez wnioskodawcę w treści wniosku o interpretację indywidualną i piśmie wnioskodawcy z dnia 8 listopada 2022 roku zawierającym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków jest niekompletny, co nie polega na prawdzie, a co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy skutkując bezpodstawnym wydaniem przez organ postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia;
2) art. 14b § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p. poprzez ich niezastosowanie, co poskutkowało niewydaniem na rzecz wnioskodawcy interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie ulgi podatkowej "IP BOX" mimo posiadania przez organ wszelkich niezbędnych elementów i danych potrzebnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, tj. wyczerpującego opisu stanu faktycznego, sformułowanych pytań oraz stanowiska własnego wnioskodawcy;
3) 14b § 3 O.p. w zw. z art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez sformułowanie przez organ pytań w piśmie z dnia 3 listopada 2022 r. w taki sposób, iż obiektywnie stanowiło to próbę przerzucenia przez organ na wnioskodawcę obowiązku dokonania oceny stanu faktycznego wskazanego we wniosku, co w konsekwencji poskutkowało prowadzeniem postępowania wbrew zasadzie pogłębiania zaufania do organu podatkowego oraz bezpodstawnym wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku o interpretację indywidualną prawa podatkowego;
4) art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 169 § 4 O.p. poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku, mimo że wcześniej w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych, organ wydawał interpretacje indywidualne w podobnych przypadkach, merytorycznie rozpatrując wnioski dotyczące takich zagadnień jak m.in. wypełnianie przez czynności prowadzone przez wnioskodawców znamion działalności badawczo-rozwojowej, a tym samym prowadzenie prac rozwojowych lub badań naukowych na gruncie przedmiotowych przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnoszących się do preferencji zwanej potocznie IP BOX;
5) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, gdyż ten sam organ wydawał uprzednio interpretacje indywidualne bez uzależnienia rozstrzygnięcia od faktu samookreślenia przez podatnika charakteru prowadzonej działalności;
6) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 233 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 20 kwietnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, mimo że w sprawie nie ziściły się przesłanki odmowy wszczęcia postępowania określone w art. 165a § 1 O.p.,
7) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zasadę zaufania do organów podatkowych.
W związku z powyższym, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa przez doradcę podatkowego oraz wydatku dotyczącego opłaty skarbowej w kwocie 17 zł, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując, co do istoty sporu swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną na jego poparcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawiera ono wady, powodujące konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31.01.2023 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21.12.2022 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej preferencyjną stawką podatkową.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący przedstawił opis stanu faktycznego dotyczący specyfiki prowadzonej przez niego działalności polegającej na wytwarzaniu oprogramowania. Wnioskodawca ma zamiar skorzystać z 5-procentowej stawki podatkowej w podatku dochodowym (tzw. ulgi IP Box).
Na tle przedstawionego stanu faktycznego skarżący zadał następujące pytania:
1. Czy opisana we wniosku działalność wnioskodawcy jest działalnością badawczo - rozwojową w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w związku z art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f.?
2. Czy odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego przez wnioskodawcę w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 u.p.d.o.f., a tym samym wnioskodawca osiąga kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca u.p.d.o.f.?
3. Czy wnioskodawca w prawidłowy sposób ewidencjonuje kwalifikowane prawa IP w związku, z którymi osiąga przychody z tytułu sprzedaży (przeniesienia) praw autorskich do programów komputerowych i ponosi związane z nimi koszty (tzw. kwalifikowanego prawa IP)?
4. Czy wydatki ponoszone przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej związane z:
- licencjami do oprogramowania;
- sprzętem komputerowym;
- zakupem książek;
- opłatami za kursy online (specjalistyczne i językowe (język angielski));
- użytkowaniem samochodu oraz kosztami z nim związanymi;
- powierzchnią biurową;
- wydatkami związanymi z usługami typu hosting, domena, serwer dedykowany;
- programem do księgowości;
w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f., przy zachowaniu odpowiedniej metodyki alokacji, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 u.p.d.o.f., na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
5. Czy na podstawie art. 30ca u.p.d.o.f. w zeznaniach rocznych za rok podatkowy 2021 i lata następne wnioskodawca będzie mógł zastosować stawkę podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 5% do dochodu uzyskiwanego z tytułu przeniesienia autorskiego prawa majątkowego do programu komputerowego?
Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i wskazaniu czy prowadzona przez niego działalność gospodarcza nosi znamiona działalności badawczo-rozwojowej.
Zdaniem skarżącego, powyższe wezwanie do uzupełnienia wniosku w zakresie wskazania, czy działalność wnioskodawcy stanowi prace rozwojowe o których mowa w art. 4 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowi przerzucenie na wnioskodawcę rozstrzygnięcia kwestii, której oceny wprost domagał się we wniosku. Przerzucenie na wnioskodawcę odpowiedzi na to pytanie jest działaniem niedopuszczalnym i stanowi naruszenie przepisów wskazanych w skardze.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii czy organ miał podstawy do wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej z uwagi na nieuzupełnienie wniosku w wyżej opisanym zakresie.
Sąd w składzie rozpoznającym skargę przychyla się do stanowiska strony skarżącej.
Zaznaczyć należy, że zagadnienie sporne w sprawie było już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane m.in. w wyrokach; WSA w Krakowie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 124/21; WSA w Gliwicach z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt 482/21; WSA w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt 916/21; WSA w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1446/21, NSA z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1239/21; WSA w Opolu z dnia 9.02.2022 r., sygn. akt I SA/Op 561/21 (dostępne, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W powyższych orzeczeniach analizując kwestię wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tzw. ulgi IP Box opowiedziano się za stanowiskiem, zgodnie z którym, w sytuacji kiedy wnioskodawca przedstawia we wniosku opis swojej działalności przez pryzmat cech działalności badawczo-rozwojowej, to organ ma obowiązek rozstrzygnąć czy działalność stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w zw. z art. 5a pkt 38-40 u.p.d.o.f.
W związku z tym, że Sąd podziela argumentację zawartą w ww. wyrokach, to w swoich dalszych wywodach posłuży się argumentacją tam wskazaną.
Przypomnieć zatem należy, że zadane we wniosku sporne pytanie dotyczyło tego czy podejmowana bezpośrednio przez wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową, o której mowa jest w art. 30ca u.p.d.o.f., w rozumieniu art. 5a pkt 38 ww. ustawy.
Zdaniem skarżącego, organ jest w posiadaniu niezbędnych informacji do oceny dokonania stosownej wykładni ww. przepisu w kontekście przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Z kolei w ocenie organu, skoro skarżący nie potrafił samodzielnie ocenić, czy wskazane we wniosku oprogramowania są tworzone przez niego w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 u.p.d.o.f., co jest niezbędne w celu przeprowadzania analizy prowadzonej przez niego działalności, jako działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu tego przepisu, to tym bardziej organ w postępowaniu interpretacyjnym nie mógł takiej odpowiedzi udzielić, gdyż nie jest upoważniony do dokonywania takich ocen i interpretacji przedstawionych okoliczności.
W świetle powyższego, zasadniczym problemem w sprawie, determinującym jej rozstrzygnięcie, stała się kwestia, czy zakres, żądanego uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej został ustalony przez organ prawidłowo i czy wyjaśnienia złożone przez stronę, wraz z informacjami przedstawionymi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzasadniały pozostawienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpoznania.
Z uwagi na powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p., ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 1), a w przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). W postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, zgodnie z art. 14h O.p., ma zastosowania art. 169 § 1-2 tej ustawy.
Z powołanych przepisów wynika, że możliwe jest żądanie przez organ wydający interpretację indywidualną, uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, także w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 O.p., tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Jednak organ zobowiązany do wydania interpretacji, działając w trybie art. 169 § 1 O.p. nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W tym trybie organ może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy błędne. Elementy, które wnioskodawca winien uzupełnić, organ wydający interpretację indywidualną, winien wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji.
Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalonego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć wyłącznie do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy.
Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. i nie zostanie uzupełniony na wezwanie organu, zgodnie z art. 14g § 1 O.p., pozostawia się bez rozpoznania.
W kontrolowanej sprawie istotą rzeczy było, czy działalność wnioskodawcy polegająca na tworzeniu oprogramowania komputerowego stanowiła działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w zw. z art. 5a pkt 38-40 u.p.d.o.f.
Powyższe jasno wynika z postawionego przez stronę pytania.
Podkreślenia wymaga przy tym, że skarżący we wniosku opisał, na czym jego działalność polega, identyfikując ją przez pryzmat faktycznie podejmowanych działań i czynności w kontekście definicji działalności badawczo-rozwojowej. Stąd wezwanie organu do uzupełnienia wniosku, o ile mogło odnosić się do dodatkowego doprecyzowania tej działalności w kontekście ww. definicji, należałoby ocenić jako uzasadnione, to jednak wezwanie dotyczące wskazania, czy działalność skarżącego jest działalnością twórczą obejmującą: badania naukowe, czy prace rozwojowe – stanowi ewidentne przerzucenie na skarżącego rozstrzygnięcia kwestii, której oceny wprost domagał się w swoim pytaniu.
Innymi słowy, wniosek skarżącego zmierzał do uzyskania odpowiedzi, czy opisana przezeń działalność, spełnia przesłanki zakwalifikowania jej do działalności badawczo-rozwojowej, co determinuje skutki prawne w postaci sposobu dokonywania rozliczeń podatkowych.
Analiza akt sprawy wskazuje, że na skarżącego przerzucono ciężar rozstrzygnięcia spornej kwestii, gdyż jak wynika z uzasadnienia stanowiska organu odwoławczego, wskazano skarżącemu, iż w celu ustalenia jaki rodzaj prac wykonuje podmiot prowadzący opisaną we wniosku działalność należy dokonać skrupulatnej analizy tych prac pod kątem wszystkich kryteriów i przesłanek zawartych w definicjach znajdujących się w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zdaniem organu taka analiza prowadzonej przez podmiot działalności na podstawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest możliwa i organ nie mógł dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie możliwości skorzystania z preferencji w zakresie IP Box w stosunku do uzyskiwanych przez stronę dochodów.
Podkreślenia wymaga zatem, że nie można ograniczać obowiązku udzielania pisemnej interpretacji wyłącznie do ustaw zawierających z racji swej nomenklatury pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano parametry, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość. O ile przepisy prawa podatkowego, stanowią autonomiczną dziedzinę prawa, to jednak nie są całkowicie odrębne, niezależne i niepowiązane z innymi dziedzinami systemu prawnego, a wręcz przeciwnie, wraz z przepisami innych gałęzi prawa, stanowią część jednego porządku prawnego, obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjęcie odmiennego stanowiska wypaczyłoby sens wydawania interpretacji i nie zapewniłoby wnioskodawcom ochrony, o której była mowa w Ordynacji podatkowej. Przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1 O.p., nie można ograniczać wyłącznie do ustaw, które w swoim tytule zawierają takie pojęcie, lecz chodzi o rzeczywistą treść zawartych w ustawach regulacji mających wpływ na opodatkowanie (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2018 r., sygn. II FSK 1392/16).
W tym kontekście wskazać należy, iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do działalności badawczo-rozwojowej, odsyła bezpośrednio do przepisów ustaw pozapodatkowych, a zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, organ jest zobowiązany do tego, aby się do nich ustosunkować. Mimo, iż instytucja indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, odnosi się głównie do regulacji z zakresu prawa daninowego, jakim jest prawo podatkowe, to nie można jednak tracić z pola widzenia, że prawo podatkowe określa konsekwencje prawnopodatkowe w związku ze zdarzeniami regulowanymi przez inne dziedziny prawa.
Wobec powyższego, zasadne było żądanie udzielenia interpretacji, czy prowadzona działalność może zostać uznana za badawczo-rozwojową, skoro ustawodawca posłużył się w treści art. 30ca ust. 2 u.p.d.o.f. pojęciem działalności badawczo-rozwojowej, a w art. 5a pkt 38 oraz związanych z nim punktach 39 i 40, odwołuje się do jej rozumienia w kontekście ustawy pozapodatkowej. Zatem kluczowa z punktu widzenia skutków podatkowych była ocena charakteru prowadzonej działalności na kanwie i tej ustawy. Ze względu na bezpośrednie odwołanie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i wyraźne wskazanie, że definicję tą należy rozumieć w konkretny sposób, tj. przedstawiony w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zapisy te są elementem systemu prawa podatkowego. Nie może zatem ulegać wątpliwości, iż powinny być rozpatrywane przez organ, w kontekście oceny prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej, skoro zakres wniosku do tego wprost nawiązuje.
Zaznaczyć nadto trzeba, że ewentualne wezwanie do sprecyzowania wniosku nie mogło w żadnym razie prowadzić do żądania, aby to sam wnioskodawca, przesądził przedmiotową kwestię, o którą wprost pytał, lecz jedynie mogła odnosić się do ewentualnego sprecyzowania danych faktycznych dotyczących prowadzonej przez niego działalności, niezbędnych do ich oceny w kontekście definicji tej działalności. Następnie na gruncie obowiązujących przepisów należało ocenić ten rodzaj działalności, a pozostawienie wniosku bez rozpoznania dopuszczalne byłoby tylko w przypadku, jeśli nie przedstawiono by wystarczających danych do oceny.
Skoro zatem skarżący dokładnie opisał swoją działalność przez pryzmat cech działalności badawczo-rozwojowej, to organ miał obowiązek udzielić odpowiedzi na przedstawioną przez niego wątpliwość.
W analizowanej w sprawie kwestii należy odwołać się również do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1049/21, w którym Sąd ten jednoznacznie stwierdził, że: "w trybie art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p. nie można żądać od podatnika ubiegającego się o interpretację indywidualną, aby we własnym zakresie rozstrzygnął on, czy podejmowane przez niego czynności stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 u.p.d.o.f."
Konkludując wskazać należy zatem, że we wniosku o interpretację musi być przedstawiony wyczerpująco stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) oraz własne stanowisko wnioskodawcy, aby organ mógł wydać interpretację indywidualną. W tym zakresie, w badanej sprawie, skarżący spełnił warunki konieczne do uzyskania wiążącej wykładni żądanych przepisów prawa. Uchylając się - w okolicznościach kontrolowanej sprawy – od obowiązku wydania interpretacji indywidualnej, poprzez pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, organ naruszył art. 14b § 3 O.p. Wniosek, co do zasady w sposób wyczerpujący opisywał stan faktyczny niezbędny dla rozstrzygnięcia, a w konsekwencji organ błędnie zastosował w sprawie art. 14g O.p.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).