I SA/OP 1014/24

I SA/Op 1014/24 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-12-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Anna Komorowska-Kaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 50 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 5a, art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 100 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na uchwałę Rady Miasta Opola nr V/71/24 z 29 sierpnia 2024 r. w przedmiocie uchylenia uchwały nr XXXVIII/753/17 z 23 lutego 2017 r. w sprawie wysokości i zasad ustalenia rozliczenia dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki na terenie Miasta Opola postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu - ze środków finansowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu -kwotę 300 zł ( słownie: trzysta) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
M. N. (dalej określany jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miasta Opola V/71/24 z 29 sierpnia 2024 r. w przedmiocie uchylenia uchwały nr XXXVIII/753/17 z 23 lutego 2017 r. w sprawie wysokości i zasad ustalenia rozliczenia dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki na terenie Miasta Opola. Zaskarżając uchwałę w całości wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który gwarantuje powszechny i równy dostęp do nauki wszystkim obywatelom, a Rada Miasta Opola w zaskarżonej uchwale nie spełnia tego obowiązku. Podniósł, że Miasto Opole zapewnia 470 miejsc w żłobkach publicznych, przy czym zapotrzebowanie społeczne jest czterokrotnie wyższe. Argumentował, że liczbę tą uzupełniają żłobki niepubliczne, które dotychczas mogły liczyć na dofinansowanie z Urzędu Miasta w kwocie 650 zł, na podstawie uchwały nr XXXVIII/753/17 z 23 lutego 2017 r. w sprawie wysokości i zasad ustalenia rozliczenia dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki na terenie Miasta Opola. Wskazywał, że zaskarżoną uchwałą niepubliczne żłobki zostały pozbawione ww. dofinansowania, w wyniku czego zwiększony koszt poniosą rodzice dzieci uczęszczających do placówek niepublicznych, przy czym żłobki miejskie nadal korzystać będą z dofinansowania. Podnosił, że w związku z ograniczoną dostępnością miejsc w placówkach publicznych i zwiększeniem kosztów pobytu dzieci w placówkach niepublicznych wiele dzieci utraci możliwość uczęszczania do żłobka. Nadto Skarżący podnosił, że art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy o samorządzie gminnym gwarantuje równość obywateli wobec prawa. Argumentował, że w przypadku placówek utworzonych przez Miasto Opole koszt pobytu dziecka w żłobku ustalony do poniesienia przez rodziców wyniesie 1500 zł i zostanie w całości zrekompensowany świadczeniem "aktywny rodzic", przy czym dopłata Miasta Opola do funkcjonowania placówki wynosić będzie 1100 zł. Natomiast dzieci uczęszczające do placówek niepublicznych nie otrzymają żadnego wsparcia ze strony Miasta Opola. Argumentował, że zaskarżona uchwała w istocie stoi w sprzeczności z założeniami i celami programu "aktywny rodzic".
Uzasadniając interes prawny, Skarżący wskazał, że ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały, bowiem jego dziecko uczęszcza do żłobka niepublicznego i będzie ponosić zwiększone opłaty za pobyt dziecka w placówce.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Opola wniosła o odrzucenie skargi wskazując na brak interesu prawnego wnoszącego skargę. Rada Miasta Opola podkreślała, że charakter prawny dotacji celowej, o której mową w art. 60 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat (Dz. U. z 2024 r. poz. 338 ze zm.) Organ wskazywał, że dotacja celowa, o której mowa w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat, ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny, jak ma to miejsce m.in. w przypadku dotacji oświatowych przyznawanych w trybie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2082 ze zm.). O takim charakterze tych dotacji świadczy użycie w art. 60 ust. 1 ustawy zwrotu: "mogą otrzymać", a nie: "otrzymują". Gmina nie ma zatem prawnego obowiązku dotowania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, która zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy może być organizowana w formie żłobka lub klubu dziecięcego, a także sprawowana przez dziennego opiekuna oraz nianię. Podjęcie uchwały w tym przedmiocie należy zatem do uprawnień dyskrecjonalnych gminy (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., II GSK 2071/17). Tym samym, zdaniem Rady Miasta Opola, skoro gmina ma prawo wyboru czy udzieli dotacji czy nie, to tym bardziej ma prawo do określenia formy lub form sprawowania opieki nad dziećmi, które tę dotację otrzymają.
Rada podkreślała również, że dotacja przekazywana jest na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat. Uwypuklała przy tym, iż kluczowe jest fakt braku prawnie wiążącego związku pomiędzy wysokością dotacji, a wysokością czesnego w niepublicznych żłobkach. Natomiast ewentualna korelacja posiada charakter wyłącznie pośredni i pozostaje w sferze interesu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności, czyli zgodności zaskarżonego aktu z prawem.
Art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") statuuje zaś zasadę, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Z brzmienia cytowanego przepisu wynika zatem, że sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W razie zaś nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny bada, czy spełnione zostały przesłanki jej dopuszczalności determinujące jej merytoryczne rozpoznanie. Podstawową przesłankę dopuszczalności skargi stanowi legitymacja do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Jest to warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Rozstrzygając kwestię legitymacji skargowej, Sąd nie bada merytorycznie zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego legalności, nie rozstrzyga zatem merytorycznie danej sprawy sądowoadministracyjnej, ograniczając się do ustalenia istnienia uprawnień skarżącego stowarzyszenia do wniesienia skargi.
Przepisem art. 50 § 1 p.p.s.a. ustawodawca przyznał uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów, to jest: każdemu kto ma w tym interes prawny oraz w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dziecka i organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Unormowanie zawarte w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie ujęta w przepisach szczególnych, bowiem przepis w § 2 zawiera odesłanie do innych ustaw przyznających prawo do wniesienia skargi.
Do takich ustaw należy zaliczyć również ustawę z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.; dalej jako "u.s.g."), która w kwestii legitymacji skargowej w art. 100 ust. 1 stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 100 ust. 2a tej ustawy skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców powiatu, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.
W świetle przytoczonego wyżej art. 100 ust. 1 u.s.g. istnieją dwa warunki zaskarżenia uchwały organu gminy: po pierwsze, przedmiot uchwały (sprawa z zakresu administracji publicznej), po drugie, naruszenie uchwałą interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest możliwa, jeśli skarżący nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi. Mając na względzie treść art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego", konieczne stało się zbadanie legitymacji skarżącego do wniesienia przedmiotowej skargi, a w konsekwencji wyjaśnienie, czy zaskarżone postanowienia Uchwały naruszają jego interes prawny lub uprawnienie.
Wskazać również należy, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84, wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04, a także wyrok NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14). W związku z powyższym nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyroki NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2451/11).
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem prawo do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia, czy też interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Przepisy prawa procesowego stanowią podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego lub uprawnienia tylko w razie gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok TK z 4 listopada 2003 r., SK 30/02, opubl. w OTK-A 2003/8/84; wyrok TK z 16 września 2008 r., SK 76/06, opubl. w OTK-A 2008/7/121; wyroki NSA: z 29 grudnia 2015 r., II OSK 1015/14, z 5 sierpnia 2010 r., II OSK 1034/10 - opubl. w CBOSA; postanowienia NSA: z 22 listopada 2016 r., II OSK 2638/16; z 4 sierpnia 2020 r., I OSK 398/20 - opubl. w CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się także, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowaną uchwałą może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący. Naruszenie interesu prawnego powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyroki NSA: z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07 oraz z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2648/15 - opubl. w CBOSA).
Wobec tego interes prawny powinien być aktualny, realny (a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny), osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego uchwałę organu gminy i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Naruszenie interesu konkretnej osoby ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały. Naruszenie to, nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2008 r., I OSK 277/08; wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04).
Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 98/12). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1503/18).
W niniejszej sprawie Skarżący jako uzasadnienie interesu prawnego wskazywał, że jego dziecko uczęszcza do żłobka niepublicznego, zaś uchylenie uchwały w sprawie wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki na terenie Miasta Opola, spowoduje w konsekwencji, iż będzie on ponosił zwiększone opłaty za pobyt dziecka w placówce. Jak wskazano wyżej naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 100 ust. 1 u.s.g. należy odróżnić od zarzutów, jakie stawia się danej uchwale. Kwestie zgodności uchwały z prawem nie podlegają bowiem badaniu przez sąd administracyjny w sytuacji niewykazania przez Skarżącego, że jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez uchwałę, którą objął skargą.
W ocenie Sądu analiza akt sprawy, w tym przepisów będących podstawą zaskarżonej uchwały, jak i uchwały w sprawie wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki na terenie Miasta Opola, prowadzi do wniosku, że okoliczności podniesione przez Skarżącego stanowią wyłącznie o jego interesie faktycznym. Nie mogą być natomiast w okolicznościach tej sprawy postrzegane jak interes prawny. Możliwość kwestionowania przepisów obowiązującego prawa miejscowego przez obywateli, w tym mieszkańca danej gminy, czy powiatu ma niewątpliwie charakter ograniczony tylko do sytuacji, gdy strona wykaże konkretny przepis prawa materialnego, z którego wynikało jej uprawnienie lub interes prawny, który następnie został naruszony przez ustanowione przez organy samorządu prawo. Jest to jedynie uprawnienie rady gminy. Nie budzi wątpliwości, że uchwała w tym przedmiocie ma charakter aktu prawa miejscowego, podlegającego publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jest adresowana do podmiotów prowadzących działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat i ubiegającymi się o przyznanie dotacji z tego tytułu. W tym miejscu zaznaczyć należy, że podjęcie przez radę gminy, na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat, uchwały w sprawie wysokości i zasad ustalania i rozliczania dotacji nie jest przy tym - na co wskazuje zwrot "mogą otrzymać" - obligatoryjne.
W ocenie Sądu, w okolicznościach tej sprawy, nie istnieje przepis prawny, który dawałby Skarżącemu, nawet jeśli jego dziecko uczęszcza do placówki niepublicznej, uprawnienie do bezpośredniego korzystania z dotacji, o której mowa w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Kluczowe w tym zakresie dla ustalenia interesu prawnego Skarżącego jest przede wszystkim to, że omawiana dotacja ma charakter celowy i kierowana jest w sposób bezpośredni do podmiotów prowadzących działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat, jej bezpośrednimi beneficjentami nie są rodzice, a podmioty prowadzące określony typ działalności. Jak wynika z uchylonej zaskarżonym aktem uchwały Nr XXXVIII/753/15 z 23 lutego 2017 r. o dotację celową mogły ubiegać się wyłącznie podmioty niepubliczne wpisane do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta Opola. Uchwała nakładała na podmioty prowadzące działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat szereg obowiązków formalnych i materialnych, w tym z zakresu rozliczenia dotacji, oraz obowiązki i wymagania warunkujące rzeczywiste przyznanie dotacji, jak i jej łączną wysokość. Konstrukcja dotacji miała charakter dotacji celowej, której przedmiotem było dofinansowanie określonego zadania publicznego. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż w przypadku wykorzystania dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem przez podmiot prowadzący działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat, to podmiot ten pozostawał wyłącznie zobowiązanym do jej zwrotu, nie zaś rodzice dzieci uczęszczających do placówki niepublicznej. Istotne jest również to, że z uchwały tej nie wynikał obowiązek pomniejszenia opłat ponoszonych przez rodziców o kwotę dotacji otrzymanej przez podmiot prowadzący działalność w zakresie opieki nad dziećmi. Brak tym samym prawnie wiążącego związku pomiędzy wysokością dotacji, a wysokością opłat ponoszonych przez rodziców. Sąd nie neguje przy tym, pewnej korelacji pomiędzy otrzymywaniem dotacji przez podmiot prowadzący działalność w zakresie opieki nad dziećmi, a wysokością opłat ustalanych przez te podmioty jako opłaty wnoszone przez rodziców z tytułu pobytu dziecka w placówce. Jednak ta korelacja ma wyłącznie charakter pośredni i pozostaje w sferze interesu faktycznego, nie zaś interesu prawnego Skarżącego. Niepubliczne podmioty prowadzące działalność w zakresie opieki nad dziećmi, posiadają charakter przedsiębiorców, a wykonywana przez nie działalność ma charakter zarobkowy, natomiast wysokość opłat za pobyt w takiej placówce ustalana jest oparciu o wiele czynników, w tym z uwzględnieniem zysku przedsiębiorcy. Istotne jest również to, że dotacja, o której mowa w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, ma charakter dotacji celowej, której przedmiotem było dofinansowanie określonego zadania publicznego realizowanego zadania przez konkretne typy podmiotów, do których Skarżący nie należy. Inaczej jest w przypadku świadczeń, o których także wspomina Skarżący, pochodzących z programu "Aktywny rodzić". W przypadku tych świadczeń beneficjentem i osobom uprawnioną pozostaje co do zasady rodzić.
Podsumowując, Skarżący nie wykazał, aby kwestionowana uchwała doprowadziła do naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, które to naruszenie byłoby bezpośrednie, aktualne oraz realne – i w tym aspekcie naruszające istniejący porządek prawny. Jeszcze raz podkreślić należy, że skoro przepis art. 100 ust. 1 u.s.g. wymaga wykazania naruszenia realnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia strony, to podstawą legitymacji skargowej może być wyłącznie sytuacja, w której naruszone zostało przysługujące stronie skarżącej z mocy przepisów materialnych prawo. Na Skarżącym ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jego sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień przyznanych przez przepis prawa albo uniemożliwia ich realizację. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi zatem konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie. Nie jest wystarczające wykazanie wyłącznie interesu faktycznego. Osoba skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, zmuszona jest udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Niespełnienie tej przesłanki winno natomiast skutkować odrzuceniem skargi - stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g. który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Podkreślić przy tym należy, że zaskarżona uchwała z 29 sierpnia 2020 r. uchyla akt prawa miejscowego, tj. uchwałę z 23 lutego 2017 r., która to uchwala kreowała uprawnienia materialne w stosunku do podmiotów prowadzący działalność w zakresie opieki nad dziećmi w wieku do 3 lat, nie przyznawała natomiast indywidualnych praw na rzecz Skarżącego. Skarżący nie ma - ukształtowanego przepisem prawa materialnego -bezpośredniego uprawnienia do korzystania z omawianej dotacji. Nie jest jej bezpośrednim beneficjentem, nie jest zobligowany do spełnienia warunków uprawniających do korzystania z niej, a także nie jest podmiotem zobligowanym do jej ewentualnego zwrotu w przypadkach jej wydatkowania z naruszeniem przepisów prawa. Z uchwały nie wynikają uprawnienia, czy też obowiązki Skarżącego. Jeżeli weźmiemy pod uwagę, że szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa, na której budowany jest interes prawny, to należy uznać, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny. Jeszcze raz należy podkreślić, że interes prawny musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Interes prawny wymieniony w przytoczonym przepisie polega na istnieniu powiązania między sytuacją prawną podmiotu i określoną normą prawną. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany podjęciem albo uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje bowiem jedynie interesem faktycznym (por. wyroki NSA z 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 231/19 i z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3147/17). Tak sytuacja - zdaniem Sądu- zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem mimo posiadania interesu faktycznego- jego dziecko uczęszcza do placówki niepublicznej- nie wykazał, by zaskarżona uchwala oddziaływała bezpośrednio na jego sferę prawną.
Wobec stwierdzenia braku interesu prawnego Skarżącego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia.
W przedmiotowej sprawie skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 300 zł. Stąd też Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu kwoty 300 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia). W świetle powołanego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.