I SA/Op 1005/24

I SA/Op 1005/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska /sprawozdawca/
Marzena Łozowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1045
art. 147, art. 42 ust. 2, art. 41 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 10 września 2024 r., nr 1601-IEE.7192.52.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. G. (dalej też określany jako: "Strona", "Skarżący", "Zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 10 września 2024 r., którym to organ, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 poz. 572, zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z art. 18 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. zwanej dalej: "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 13 marca 2024 r. o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na spisaniu protokołu z przeprowadzonych 9 stycznia 2024 r. oględzin nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w O. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Zaskarżone postanowienie zapadło na następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu prowadzi wobec Zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. W postępowaniu tym Zobowiązany ustanowił pełnomocnika.
Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z 23 listopada 2022 r. nr [...], zajął nieruchomość gruntową, dla której Sąd Rejonowy w O. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Zawiadomienie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 25 listopada 2022 r. (karta Zawiadomienie to organ egzekucyjny skierował również do Zobowiązanego i zostało one uznane za doręczone 12 grudnia 2022 r. (po dwukrotnym awizowaniu: 28 listopada i 6 grudnia 2022 r.).
Pismem z 18 października 2023 r. nr [...] organ egzekucyjny zawiadomił pełnomocnika Zobowiązanego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Pismo oraz obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania zostało doręczone pełnomocnikowi 25 października 2023 r.
Następnie organ egzekucyjny, pismem z 4 grudnia 2023 r., zawiadomił pełnomocnika Zobowiązanego, że 9 stycznia 2024 r. o godz. 10:00 przeprowadzi z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, oględziny nieruchomości położonej w miejscowości O.1, księga wieczysta nr [...]. W zawiadomieniu organ pouczył o obowiązku okazania zajętej nieruchomości oraz o prawie do składania wyjaśnień i dowodów w sprawie. Poinformował również, że nieobecność Strony, czy też jej pełnomocnika, nie będzie stanowiła przeszkody dla dokonania oględzin nieruchomości.
Zawiadomienie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 11 grudnia 2023 r. oraz uzupełniająco Zobowiązanemu także w dniu 11 grudnia (k- 171 i 176 akt administracyjnych)
W dniu 5 grudnia 2023 r. organ egzekucyjny zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie wyceny wartości nieruchomości - księga wieczysta nr [...].
Z kolei 9 stycznia 2024 r. organ egzekucyjny sporządził protokół oględzin nieruchomości. Odpis protokołu z oględzin przesłał pełnomocnikowi przy piśmie z 10 stycznia 2024 r. nr [...]. Z identyfikatora Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (dalej UPD) wynika, że pismo zostało uznane za doręczone 26 stycznia 2024 r. (po dwukrotnym "awizowaniu": 11 i 19 stycznia 2024 r.).
W dniu 12 lutego 2024 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu wpłynęła skarga Zobowiązanego na czynności organu sporządzona przez pełnomocnika i nadana 9 lutego 2024 r.
W skardze pełnomocnika Zobowiązanego zarzucił, że organ dokonał oględzin nieruchomości bez jego udziału. Zobowiązany podniósł, że nie mógł aktywnie uczestniczyć w tej czynności oraz ustosunkować się do niej, a jego nieobecność wpłynęła również na to, że protokół z oględzin jest lakoniczny i nie zawiera pełnego obrazu stanu faktycznego sprawy. Skarżący zawnioskował również o ponowne wykonanie oględzin.
Postanowieniem z 13 marca 2024 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na spisaniu protokołu z oględzin nieruchomości KW nr [...], która została dokonana 9 stycznia 2024 r. Postanowienie zostało uznane za doręczone pełnomocnikowi 29 marca 2024 r. (po dwukrotnym "awizowaniu": 14 i 22 marca 2024 r).
Pismem z 9 lutego 2024 r., które wpłynęło do organu 3 kwietnia 2024 r., uzupełnionym pismem z 3 kwietnia 2024 r., pełnomocnik Zobowiązanego wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarzucił błędy w ustaleniu stanu sprawy, a w szczególności w ustaleniu daty doręczenia pełnomocnikowi odpisu protokołu z przeprowadzonych oględzin na nieruchomości. Pełnomocnik podnosił, że odbiór korespondencji na portalu e-PUAP wymaga m.in. poświadczenia kodem uzyskanym przez SMS. Urząd nie przedstawił dowodu, w jakim dniu pełnomocnik potwierdził odbiór pisma. Jednocześnie wskazał, że z uwagi na błędy w działaniu e-PUAP nie wszystkie przesyłki zawsze są awizowane, a odbiór niektórych nie wymaga podania kodu SMS. Nadto oświadczył, że bez potwierdzenia odbioru kodem SMS nie sposób wskazać, w jakim terminie przesyłka została odebrana.
W uzupełnieniu zażalenia z 3 kwietnia 2024 r., pełnomocnik powtórzył, że odbiór korespondencji na e-PUAP wymaga m. in. poświadczenia odbioru kodem uzyskanym przez SMS.. Stąd też, bez potwierdzenia odbioru kodu przez SMS, nie sposób wskazać w jakim terminie przesyłka została odebrana. Podał, że z uwagi na wadliwie funkcjonujący system e-PUAP postanowienie organu egzekucyjnego otrzymał 28 marca 2024 r
Postanowieniem z 10 września 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z 13 marca 2024 r. o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na spisaniu protokołu z przeprowadzonych 9 stycznia 2024 oględzin nieruchomości KW nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że 7 listopada 2022 r. Zobowiązany ustanowił pełnomocnika. W związku z tym korespondencja od organu egzekucyjnego była kierowana na adres pełnomocnika: [...]. W tym trybie organ egzekucyjny wysłał m.in. odpis protokołu oględzin (wizji lokalnej) nieruchomości.
Organ wskazywał, że zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a.: skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Tymczasem odpis protokołu oględzin został uznany za doręczony 26 stycznia 2024 r. Termin na złożenie skargi rozpoczął więc swój bieg 27 stycznia 2024 r. i upłynął 2 lutego 2024 r. Natomiast skarga na czynność egzekucyjną została sporządzona z 9 lutego 2024 r. i nadana w tym samym dniu, a zatem została złożona z uchybieniem terminu. Organ wskazał, że z Urzędowego Potwierdzenia Doręczenia, które dotyczy protokołu, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że dokument został uznany za doręczony 26 stycznia 2024 r. Nadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu nie znalazł podstaw do uznania za zasadne pozostałych zarzutów zażalenia, tj. uzależnienia skuteczności doręczenia od SMS czy działania ePUAP. Wskazał, że przepisy prawa określają zasady i tryb doręczania korespondencji, w tym potwierdzania jej doręczenia. Organ podnosił, że przepisy nie wyłączają skuteczności doręczenia dla przypadku, gdy podmiot, który jest właścicielem adresu, nie otrzyma powiadomienia SMS. Z okoliczności tej nie sposób, ocenie organu, wywieść skutku, którego się domaga się pełnomocnik Zobowiązanego. Organ podkreślał, że dysponuje Urzędowym Potwierdzeniem Doręczania, które zawiera informacje o doręczeniu, co dowodzi, że system działał właściwie. Organ zawracał uwagę, że poza stwierdzeniem, że ePUAP działał wadliwie pełnomocnik Zobowiązanego nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie tej okoliczności. Stąd argumentację w tym zakresie organ uznał za gołosłowną.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik zarzucił, iż zaskarżone postanowienie:
1. narusza przepisy postępowania, w sposób mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 120 O.p. w związku z art. 122 O.p., czyli naruszenie zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, poprzez nadużycie przez organ swych kompetencji ustawowych oraz władczych uprawnień do podejmowania działań
w zakresie określenia zamierzeń strony co do skarżenia czynności egzekucyjnych, w sposób nieobiektywny i z góry ukierunkowany,
b) art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób obniżający zaufanie do władzy publicznej i sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez dokonanie nadinterpretacji czynności podejmowanych przez Skarżącego,
c) art. 121 § 2 O.p. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie Strony skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania,
d) art. 122 Op. w zw. z art. 120 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonego postanowienia w takim kształcie, w szczególności nieskuteczne doręczenie pełnomocnikowi Skarżącego protokołu oględzin nieruchomości z uwagi na wadliwe funkcjonowanie systemu e-PUAP,
e) art. 122, art. 124, 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w:
• zaniechaniu przez organ II instancji dokonania oceny zebranego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym,
• niepoczynieniu wystarczających ustaleń stanu faktycznego sprawy, w szczególności pominięcie wyjaśnień Skarżącego, które były ze sobą spójne i przedstawiały rzeczywisty stan faktyczny, w szczególności co do niedoręczenia pełnomocnikowi protokołu oględzin z 9 stycznia 2024 roku,
• nieuzasadnionym nieuwzględnieniu twierdzeń Skarżącego w zakresie nieponoszenia odpowiedzialności za wadliwe funkcjonowanie systemu e-PUAP,
• braku podjęcia wszelkich kroków prawnych niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy - w szczególności skarg zgłaszanych przez pełnomocnika skarżącego w zakresie wadliwości działania systemu e-PUAP,
• braku wnikliwego rozpoznania sprawy i wydaniu postanowienia w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i w konsekwencji całe postępowanie administracyjne i hipotetyczne założenia, a nie ustalone i podlegające weryfikacji fakty, co skutkowało wydaniem skarżonego postanowienia, podczas gdy nie było podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
f) art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 O.p. w związku z art. 192, art. 180, art. 181 i art. 187 § 1 i art. 191 tej ustawy, przez brak ustaleń co do przesłanek wynikających z interesu publicznego, oparcie się na ogólnikach, bez powiązania z okolicznościami sprawy oraz dowolną ich oceną jako uzasadniającą ograniczenie zasady jawności postępowania podatkowego dla strony i jej czynnego w nim udziału,
g) art. 192 O.p. w związku z art. 123 O.p. polegające na uniemożliwieniu stronie postępowania wypowiedzenia się co do dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów, uznaniu okoliczności faktycznych wynikających z przeprowadzonych dowodów za udowodnione, podczas gdy obowiązkiem organu administracyjnego jest zagwarantowanie stronom możliwości wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzonych dowód, a za udowodnione mogą zostać okoliczności, co do których Strona zajęła stanowisko, w szczególności pozostawienie bez odpowiedzi wniosku pełnomocnika skarżącego z 18 września 2024 roku w przedmiocie żądania udostępnienia potwierdzenia UPD co do protokołu z 9 stycznia 2024 roku,
h) art. 217 § 1 i 2 O.p. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim stwierdzeń wzajemnie wykluczających się, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz umożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia,
i) art. 217 § 1 i 2 O.p. przez wadliwe rozstrzygnięcie skarżonego postanowienia; naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483) poprzez pozostawienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu pisma pełnomocnika Skarżącego z 18 września 2024 roku bez merytorycznego rozpatrzenia, co narusza obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz prowadzi do nierównego traktowania Skarżącego w porównaniu do innych podatników, uniemożliwiając mu skuteczne dochodzenie swoich praw,
b) art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, wbrew aktom sprawy, że protokół oględzin nieruchomości z 9 stycznia 2024 roku został podpisany i skutecznie doręczony na wskazany przez pełnomocnika adres e-PUAP, w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia protokołu na wskazany przez pełnomocnika adres e-PUAP. Potwierdzeniem czego jest brak wygenerowania UPD. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż interes Strony skarżącej nie był przez cały czas należycie chroniony,
c) art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 41 ust. 2 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t. j. Dz. U. z 2024r. poz. 1045 ze zm.), dalej ustawa o doręczeniach elektronicznych, poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, polegające na uznaniu, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów o doręczeniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż protokół z oględzin nieruchomości z 9 stycznia 2024 roku nie wszedł do obrotu prawnego, ponieważ nie został skutecznie doręczony pełnomocnikowi Skarżącego, potwierdzeniem czego jest brak wygenerowania w sprawie UPD. Zatem uchybienie to miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż interes Strony skarżącej nie był przez cały czas należycie chroniony,
d) art. 39 § 1 k.p.a. w związku z art. 391 pkt 1, art. 394 i art. 40 § 2 k.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 41 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych, poprzez wadliwe wykonanie kontroli rozstrzygnięcia organu podatkowego pod względem i jego zgodności z prawem i uznanie, że protokół oględzin z 9 stycznia 2024 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi - w sytuacji gdy przedmiotowe doręczenie nastąpiło z naruszeniem przepisów o doręczeniu, co w konsekwencji skutkowało, że protokół z 9 stycznia 2024 r. nie wszedł do obrotu prawnego.
W dalszej części przedstawił obszerne uzasadnienie do zarzutów
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, szczegółowo odnosząc się do zarzutów w niej podniesionych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż niniejszą sprawę rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a.") sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem Sąd doszedł do wniosku, że postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). W orzecznictwie podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Sam proces badania obejmuje więc wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13). Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
W realiach sprawy zastrzeżenia zobowiązanego budzi sporządzonym protokół sporządzony w ramach opisu i oszacowania wartości tej nieruchomości.
W sprawie poza sporem pozostaje, że oględziny nieruchomości czynione w związku z opisem i oszacowaniem nieruchomości stanowią czynność egzekucyjną.
W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej - rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Stosownie do treści art. 53 § 1 i 2 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, egzekutor sporządza protokół z czynności egzekucyjnych, który zawiera: 1) oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności; 2) imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności; 3) sprawozdanie z przebiegu czynności; 4) zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia; 5) podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; 6) podpis egzekutora.
Odpis protokołu, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu.
W ocenie Sądu, co do zasady brak odwzorowania w protokole danej czynności, czy też sporządzenie protokołu niezgodnie z właściwymi przepisami, może podlegać zaskarżeniu w drodze skargi na czynność egzekucyjną. Niemniej jednak w niniejszej spawie organ nie przeszedł do kontroli merytorycznej zarzutów skargi na czynność egzekucyjną, stwierdzając uchybienie terminu do jej wniesienia. Powyższe stało się osią sporu w niniejszej sprawie.
Przechodząc zatem do grupy zarzutów koncentrujących się wokół naruszenia prawa materialnego w obszarze wadliwości braku, czy też wadliwości doręczenia protokół z 9 stycznia 2024 r. Sąd uznał te zarzuty za nieuzasadnione. W tym miejscu należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się Urzędowe Poświadczenie Doręczenia
Stosownie więc do art. 147 ustawy o doręczeniach elektronicznych:
Doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w e-PUAP do osoby fizycznej lub podmiotu niebędącego podmiotem publicznym, o których mowa w ust. 2, stanowiącej odpowiedź na podanie albo wniosek złożone w ramach usługi udostępnionej w e-PUAP, jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego.
§ 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, urzędowe poświadczenie odbioru, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy zmienianej w art. 105, jest równoważne dowodowi otrzymania, o którym mowa w art. 41.
Na mocy przepisów, w okresie przejściowym, doręczeń dokonanych z wykorzystaniem usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i usługi w ramach usługi e-PUAP, zrównano moc prawną urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu przepisów ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 307 ze zm.) z dowodem otrzymania uregulowanym w art. 41 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Takim dowodem otrzymania (doręczenia) przesyłki jest Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (dalej UPD).
Z art. 40 ustawy o doręczeniach elektronicznych wynika, że:
Operator wyznaczony w ramach świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania zgodnie ze standardem, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej.
W myśl art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych:
Dowód otrzymania jest wystawiany po upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu.
Stosownie do art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych:
W przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego.
Przepisy te wskazują, że jeśli adresat nie odbierze korespondencji, która wpłynęła na jego adres e- PUAP, uznaje się ją za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpływu korespondencji na ten adres.
Z akt sprawy wynika, że odpis protokołu z oględzin nieruchomości organ egzekucyjny przesłał pełnomocnikowi przy piśmie z 10 stycznia 2024 r. nr [...] (karta 184-186). Z identyfikatora poświadczenia przesyłki listowej: ePUAP-[...] wynika, że po dwukrotnym utworzeniu UPD: 11 i 19 stycznia 2024 r. (karta 183) dokument nieodebrany przez adresata (tu: pełnomocnika) w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD został uznany za doręczony 26 stycznia 2024 r. W tym miejscy wskazać należy, że przepisy nie wyłączają skuteczności doręczenia dla przypadku, gdy podmiot, który jest właścicielem adresu, nie otrzyma powiadomienia SMS. Z okoliczności tej nie sposób zatem wywieść skutku, którego domagał się Skarżący. Jeśli chodzi natomiast o zarzut dotyczący wadliwości w działaniu e-PUAP, organ słusznie podnosił, że dysponuje Urzędowym Potwierdzeniem Doręczenia (karta 183 akt administracyjnych), które zawiera szczegółowe informacje o doręczeniu. W art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych, ustawodawca zastosował konstrukcję fikcji prawnej w ramach doręczenia zastępczego. Zaniechanie przez adresata (podmiot niepubliczny) odebrania korespondencji w terminie 14 dni od dnia jej wpłynięcia na jego adres do doręczeń elektronicznych powoduje przyjęcie uznania jej za doręczoną w dniu następującym po upływie tego terminu. Zarazem po tym uznaniu wystawiany jest dowód otrzymania zawierający wskazanie daty jej doręczenia przyjętej w ramach fikcji prawnej. Znajdujący się w aktach sprawy dokument UPD ten został wygenerowany prawidłowo, w tym znaczeniu, że jest czytelny i zawiera wszystkie wymagane prawem informacje o sposobie doręczenia oraz został wygenerowany w terminach, o których mowa powyżej. W ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek dowodów, które mogłyby wskazywać na to, że system nie działał prawidłowo. W sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na wadliwość funkcjonowania systemu teleinformatycznego uniemożliwiającą komunikację elektroniczną. Raz jeszcze należy podkreślić, że z dowodu doręczenia znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przesyłka elektroniczna dotarła na adres pełnomocnika Skarżącego. W tym miejscu należy podkreślić, że na etapie zażaleniowym - poza stwierdzeniem, że e-PUAP działał wadliwie – pełnomocnik Skarżącego nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie tej okoliczności.
Zasadnie również wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, że pełnomocnik wadliwe wyszukuje spornego UPD na ePUAP, wpisuje bowiem jako nadawcę Izbę Administracji Skarbowej w Opolu w miejsce Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu. Protokół oględzin wysłał natomiast organ egzekucyjny. Słusznie zatem dostrzegł organ, iż sposób wyszukiwania, który przedstawił pełnomocnik w piśmie z 18 września 2024 r., podając, że na skrzynce ePUAP nie ma żadnego dokumentu w przedmiocie protokołu z oględzin, jak również, że 11 stycznia 2024 r. nie wpłynęła na jego skrzynkę żadna przesyłka od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, jest wadliwy. Pełnomocnik jako dowód przedstawił wydruk ze skrzynki odbiorczej ePUAP, z którego wynika, że wyszukiwanie wadliwie dotyczyło nadawcy: Izba Administracji Skarbowej w Opolu, nie zaś Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu.
Odnosząc się do zarzutów wskazujących, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w wyniku postępowania w którym zastosowanie znajdują przepisy Ordynacji podatkowej, dlatego zdaniem pełnomocnika, organ orzekający w tym postępowaniu był związany zasadami ogólnymi normowanymi w dziale IV Op, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się przepisów O.p. Tym samym nie mogło dojść do ich naruszenia. Niezależnie od tej okoliczności, przy założeniu, że Strona w rzeczywistości zamierzała podnieść zarzuty naruszenia przepisów postępowania określonych w k.p.a, odpowiadających swej treści wskazanym przez pełnomocnika przepisom O.p., Sąd wskazuje, iż mając na uwadze okoliczności sprawy, nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie zarzucanych naruszeń. Na podkreślenie zasługuje, że w żadnym z podniesionych zarzutów, poza parafrazą treści i sposobu rozumienia zasad postępowania, pełnomocnik nie wskazał, na jakich konkretnych okolicznościach sprawy opiera zarzut naruszenia przepisów postępowania. Natomiast w istocie spór w sprawie sprowadza się do określenia, czy i kiedy została doręczona przesyłka nr [...]. Stąd też należy podkreślić, że z UPD znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przesyłka ta została doręczona na adres ePUAP pełnomocnika 26 stycznia 2024 r. Prawidłowo też organ przyjął jako zasadę, że w przypadku, gdy strona ustanawia pełnomocnika wszelkich doręczeń należy dokonywać z pominięciem strony postępowania. W rozpatrywanej sprawie, doręczenie protokołu z 9 stycznia 2024 r. odbywało się w formie doręczenia drogą elektroniczną. Jak już wskazano powyżej, ustalenie daty doręczenia dokonanego w formie elektronicznej, następuje zgodnie z przepisami art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Z uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy zastosowanie znajduje tutaj art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego. Wskazany art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych, wskazuje natomiast, że dowód otrzymania jest wystawiany po upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu. Z powyższych uregulowań wynika, że w przypadku przesłania przez organ korespondencji drogą elektroniczną, jeżeli adresat nie odbierze jej przed upływem 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych, uważa się ją za doręczoną w następnym dniu po upływie wskazanego 14-dniowego terminu. W niniejszej sprawie protokół z 9 stycznia 2024 r. została doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w trybie fikcji doręczenia w dniu 26 stycznia 2024 r. na adres wymaganej przepisami prawa skrzynki elektronicznej na platformie e-PUAP podanej przez pełnomocnika (dowód doręczenia stanowi karta nr 183 – akt administracyjnych). A zatem w realiach niniejszej sprawy organy prawidłowo przyjęły, że skuteczne doręczenie protokołu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpiło z dniem 26 stycznia 2024 r., albowiem protokół ten został wysłana na adres elektroniczny pełnomocnika w dniu 11 stycznia 2024 r. (data utworzenia poświadczenia przez ePUAP) i nie została przez niego odebrana w ciągu czternastodniowego okresu (data utworzenia powtórnego zawiadomienia 19 stycznia 2024 r.) . Jednoczenie należy zaznaczyć, że przepisy nie wyłączają skuteczności doręczenia dla przypadku, gdy podmiot, który jest właścicielem adresu, nie otrzyma powiadomienia SMS. Z okoliczności tej nie sposób zatem wywieść skutku, którego domagał się pełnomocnik Skarżącego. W aktach sprawy znajduje się UPD dotyczące protokołu z 9 stycznia 2024 r. (karta n 183 akt administracyjnych), które zawiera wymagane prawem informacje o doręczeniu. Fakt, iż potwierdzenie takie zostało wygenerowane w terminach prawem przewidzianym i zawiera wszystkie typowe dla UPD informacje, pozwala przyjąć że system w tym czasie nie uległ awarii. Podkreślić również należy, że na etapie zażaleniowym - poza stwierdzeniem, że e-PUAP działał wadliwie - Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie tej okoliczności. Tym samym zarzuty podniesione przez pełnomocnika, nie mogły zostać uwzględnione. Mając na uwadze argumenty przedstawione w skardze, wskazać należy że organy nie obciążyły w pełnomocnika Skarżącego odpowiedzialnością za ewentualne nieprawidłowe działanie ePUAP. Organy obu instancji konsekwentnie wskazywały, że posiadają UPD, z którego wynika, że protokół z 9 stycznia 2024 r. został uznany przez system za doręczony w trybie fikcji doręczenia. Uwzględnienie tego dowodu i jego zestawienie z twierdzeniami Skarżącego, doprowadziło organy do wniosku, z którym Skarżący się nie zgadza. Natomiast pełnomocnik Skarżącego nie przedstawił w istocie żadnych poddających się weryfikacji okoliczności, które mogłyby podważyć treść znajdującego się w aktach sprawy UPD.
Tym samym wbrew wywodom skargi, organ prawidłowo przyjął, że w dniu 26 stycznia 2024 r. ww. protokół został uznany za skutecznie doręczony pełnomocnikowi Skarżącego, a zatem termin na złożenie skargi rozpoczął więc swój bieg 27 stycznia 2024 r. i upłynął 2 lutego 2024 r. Natomiast skarga została zawarta w piśmie z 9 lutego 2024 r., nadanym w tym samym dniu (karta 195), które wpłynęło do organu egzekucyjnego 12 lutego 2024 r. Skarga za czynność egzekucyjną została zatem wniesiona z uchybieniem terminu. Uchybienie terminowi miało ten skutek, że organ nie mógł merytorycznie rozpoznać skargi na czynność egzekucyjną spisania protokołu z przeprowadzonych oględzin nieruchomości. Organ egzekucyjny miał zatem obowiązek wydać postanowienie o uchybieniu terminu do złożenia skargi, co uczynił.
W świetle powyższego, zarzuty podniesione w skardze należy ocenić jako niezasadne. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. W realiach sprawy organ nie uchybił również zasadom ogólnym postępowania administracyjnego. Wszystkie uwagi i argumenty strony zostały rozważone - stosownie do ich związku z wywiedzionym środkiem zaskarżenia, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną i ocena terminowości jej wniesienia. W uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć organy w sposób kompleksowy odniosły się do zastrzeżeń zobowiązanego, szczegółowo wyjaśniając dlaczego w realiach sprawy nie podzielają zaprezentowanej argumentacji o naruszeniu prawa w stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności znajdujące się w aktach sprawy UPD, przy braku wiarygodnych dowodów podważających jego rzetelności, był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez organy. Z materiału dowodowego organ wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, a zatem taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wymienionych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez organ. Nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych. Co prawda organ ma obowiązek poszukiwania dowodów, jednak nie jest nieograniczony w swoim zakresie, bowiem w świetle orzecznictwa, z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika wcale, że na organ został przerzucony cały ciężar dowodowy w sprawie. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony. Z wyżej wskazano przepisu nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach.
W konsekwencji, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na marginesie niniejszych rozważań dostrzec należy, że pełnomocnik Skarżącego oraz uzupełniającą także sam Skarżący, zostali prawidłowo powiadomieni o czynności oględzin nieruchomości dokonanych w ramach jej opisu i oszacowania, w czasie których sporządzono protokół z oględzin nieruchomości, jednak ani Zobowiązany ani pełnomocnik Zobowiązanego, nie wzięli w tej czynności udziału.
Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.