I SA/OL 99/25

I SA/Ol 99/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Jolanta Strumiłło /przewodniczący/
Katarzyna Górska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 26 §5 pkt 1, pkt 2, art. 33 §2 pkt 1, pkt 2 ppkt a, pkt 5, §4, art. 80 §1, §2, §3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2024r., nr 2801-IEW.720.11.2024 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga D. P. (dalej: "podatnik", "zobowiązany", "strona" lub "skarżący") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") wydanego po rozpatrzeniu zażalenia strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej: "NUS", "wierzyciel") z 13 sierpnia 2024 r. nr 2813-SEW2.720.1602.2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z akt sprawy wynika, że NUS prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych:
1) z 14 czerwca 2024 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: "podatek PIT") za 2019 r. w kwocie 4.922,10 zł należności głównej oraz 2.435,80 zł odsetek za zwłokę; podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest decyzja DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801- IOD.4102.2.2024;
2) z 20 czerwca 2024 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową w podatku PIT za 2018 r. w kwocie 1.020,20 zł należności głównej oraz 589,10 zł odsetek za zwłokę; podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest decyzja DIAS z 29 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.8.2024;
3) z 20 czerwca 2024 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową w podatku PIT za 2021 r. w kwocie 4.608 zł należności głównej oraz 1.529,90 zł odsetek za zwłokę; podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest decyzja DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.4.2024;
4) z 20 czerwca 2024 r. nr [...], obejmującego zaległość podatkową z tytułu nienależnie zwróconej nadpłaty za 2021 r. w kwocie 3.546 zł należności głównej oraz 1.229,90 zł odsetek za zwłokę; podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest decyzja DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801- IOD.4102.4.2024.
Ujęte w tytułach wykonawczych odsetki za zwłokę naliczone zostały na dzień wystawienia tytułów wykonawczych. W treści tych tytułów wskazano ponadto, że aktem normatywnym, z którego wynika egzekwowany obowiązek jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. dalej: "Op") oraz art. 45 ust. 4 pkt 1 lub ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 226; dalej: "u.p.d.o.f."). Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego opisanego w pkt 1 nastąpiło 14 czerwca 2024 r. poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności (Bank A.) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego; ww. zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu 26 czerwca 2024 r. Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych nastąpiło 20 czerwca 2024 r. poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności (Bank B.) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, ww. zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu 17 lipca 2024 r.
W kolejnych pismach z 26 i 28 czerwca 2024 r. oraz z 18, 22 i 23 lipca 2024 r. zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, wskazując na:
- nieistnienie obowiązku z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku PIT za 2019 r., objętego tytułem wykonawczym z 14 czerwca 2024 r., nr [...], z uwagi na nieistnienie w obrocie prawnym decyzji DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.2.2024;
- nieistnienie obowiązku z tytułu odsetek za zwłokę od zobowiązania podatkowego w podatku PIT za 2019 r., objętego tytułem wykonawczym z 14 czerwca 2024 r. nr [...], z uwagi na nieprawidłowe naliczenie odsetek;
- określenie obowiązku w tytule wykonawczym z 14 czerwca 2024 r. nr [...] niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.2.2024;
- zaliczenie nadpłat w podatku PIT za lata 2020, 2022 i 2023 na poczet zobowiązań podatkowych w podatku PIT za 2018 r., 2019 r. i 2021 r., objętych tytułami wykonawczymi z 14 czerwca 2024 r. nr [...] i 20 czerwca 2024 r.: nr [...], nr [...], nr [...] - czyli na zarzut wygaśnięcia obowiązku;
- zapłatę zaległości podatkowych objętych ww. tytułami wykonawczymi - czyli na zarzut wygaśnięcia obowiązku.
Postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r. NUS, powołując art. 34 § 2 w zw. z art. 33 § 1 oraz art. 33 § 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."); oddalił zarzuty wniesione przez zobowiązanego.
Natomiast DIAS, po rozpatrzeniu zażalenia strony wydał zaskarżone postanowienie, w którym uchylił postanowienie NUS w części dotyczącej oddalenia zarzutu określenia obowiązku w tytule wykonawczym z 14 czerwca 2024 r. nr [...] niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.2.2024, i uznał ten zarzut za zasadny; w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie NUS.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia DIAS podał, że ww. decyzja DIAS z 27 maja 2024 r. utrzymuje w mocy decyzję NUS z 18 grudnia 2023 r. nr 2813-SPV2.4102.377.2023, z której wynika, że do zapłaty tytułem zobowiązania w podatku PIT za 2019 r. pozostała kwota 4.847 zł. Kwota ta stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia wpłaty. Tymczasem kwota należności głównej w tytule wykonawczym z 14 czerwca 2024 r. nr [...], w którym jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano tą decyzję została podana w innej (nieprawidłowej) wysokości, co zasadnym czyni zarzut określenia obowiązku w ww. tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.2.2024.
Zdaniem DIAS pozostałe zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego nie mają usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 14 czerwca 2024 r. nr [...], dotyczącego zobowiązania w podatku PIT za 2019 r., DIAS wskazał, że obowiązek ten wynika z ostatecznej decyzji DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.2.2024. Podał, że decyzja ta z mocy art. 239e Op podlega wykonaniu, a zatem stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i rozpoczęcia egzekucji, a ponadto do zaliczania z urzędu na zaległości wynikające z tej decyzji powstałych nadpłat lub zwrotów podatku. Dodał, że przysługujące podatnikowi prawo wniesienia od tej decyzji skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a co za tym idzie również możliwość złożenia wniosku o wstrzymanie jej wykonania w oparciu o art. 239f Op, w świetle art. 6 § 1 u.p.e.a. nie wyklucza wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia zobowiązań podatkowych w podatku PIT za 2018 r., 2019 r. i 2021 r. wskutek zaliczenia nadpłat w tym podatku za lata 2020, 2022 i 2023 DIAS podniósł, że pomimo skierowania wniosków w tym przedmiocie przez stronę nie zostały one uwzględnione przez organ podatkowy. Wyjaśnił, że wnioski te zawarte były w odwołaniach, które wpłynęły do organu I instancji w dniu zwrotu nadpłat za 2020 r. i 2022 r. na rachunek bankowy strony, tj. 18 stycznia 2024 r. Zwrot nadpłat w tym dniu wynikał z terminu jaki został wskazany w decyzjach z 18 grudnia 2023 r. nr 2813-SPV2.4102.378.2023 oraz nr 2813-SPV2.4102.380.2023, tj. 30 dni od dnia wydania tych decyzji. DIAS wskazał, że w sytuacji, gdy organ podatkowy nie dysponował już nadpłatami podatnika, gdyż dokonał ich zwrotu to nie mógł uwzględnić wniosku podatnika o ich zaliczenie na poczet zaległości podatkowych w podatku PIT za 2018 r., 2019 r. i 2021 r. Założył, że organ podatkowy nie mógł także zaliczyć na poczet tych zaległości nadpłaty za 2023 r. z uwagi na brak zeznania za ten okres, które podatnik mógł złożyć dopiero od 15 lutego 2024 r. Dodał, że argumenty uzasadniające odmowę zaliczenia ww. nadpłat zostały zawarte w postanowieniu organu I instancji z 31 stycznia 2024 r. nr 2813-SER2.7010.28.2024. W kwestii natomiast oprocentowania nadpłat za 2020 i 2022 r, które w ocenie strony powinny być wraz z nadpłatami zaliczone na poczet przedmiotowych zaległości podatkowych DIAS wskazał na decyzję NUS z 2 sierpnia 2024 r. nr 2813-SPV2.4102.349.2024 o odmowie naliczenia i wypłaty oprocentowania tych nadpłat. Podał, że decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DIAS z 6 grudnia 2014 r. nr 2801-IEW.4102.1.2024. Zgodnie z tymi decyzjami nadpłaty za 2020 i 2022 nie podlegają oprocentowaniu, a w związku z tym nie mogło zostać zaliczone na wskazywane przez stronę zobowiązania. DIAS zaznaczył przy tym, że kwestia zasadności naliczenia oprocentowania nadpłat nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W skardze zarzucono naruszenie w tej sprawie:
1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "Kpa") oraz art. 6 § 1 i art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.;
2. art. 33 i art. 35 u.p.e.a. poprzez brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego pomimo wniesienia zarzutów;
3. art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie nie czterech, a ośmiu tytułów wykonawczych i wystawienie 15 zawiadomień o zajęciu wierzytelności w trzech bankach i organie emerytalno-rentowym, przy czym we wszystkich tytułach egzekucyjnych odsetki i opłaty egzekucyjne są naliczane na inny dzień;
4. art. 26 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez nieuprawnione wszczęcie egzekucji w dacie przesłania tytułu wykonawczego do banku, a nie z chwilą jego doręczenia zobowiązanemu;
5. art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a poprzez niewydanie w terminie 30 dni postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych; podano przy tym, że pomimo wykonania przez skarżącego całości zobowiązania 1 lipca 2024 r., postanowienie o określeniu kosztów egzekucyjnych zostało wydane dopiero 29 sierpnia 2024 r., wysłane przez organ 2 września 2024 r. i odebrane przez skarżącego 16 września 2024 r., a zatem 64 dni po zapłacie całości zobowiązania i 34 dni po wymaganym terminie;
6. art. 133 § 3 Op poprzez brak przeprowadzenia jednego postępowania wobec obojga małżonków, podczas gdy były małżonek odpowiada za zobowiązania drugiego małżonka powstałe w czasie trwania wspólności majątkowej.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że DIAS nie odniósł się do wszystkich zarzutów sformułowanych przez stronę w zażaleniu na postanowienie NUS. W tym zakresie wskazano, że NUS wystawił 14 czerwca 2024 r. dwa tytuły wykonawcze o tym samym numerze [...]. Jeden z tych tytułów przesłał Bankowi A. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności (należność główna 4.922,10 zł, odsetki 2.435,80 zł, koszty egzekucyjne 845,61 zł), a drugi 21 czerwca 2024 r. Bank C. (należność główna 2.337,82 zł, odsetki 1.163,42 zł, koszty egzekucyjne 964,09 zł). Zdaniem skarżącego nie istnieje obowiązek objęty drugim z ww. tytułów wykonawczych wobec czego kwoty w nim wymienione, łącznie 4.465,33 zł powinny zostać skarżącemu zwrócone wraz z odsetkami. Ponadto w związku z uznaniem zasadności zarzutu określenia obowiązku w tytule wykonawczym z 14 czerwca 2024 r. nr [...] niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji DIAS z 27 maja 2024 r. nr 2801-IOD.4102.2.2024, skarżący wniósł o wystawienie prawidłowego tytułu wykonawczego i wypłatę odsetek od nienależnie pobranej kwoty.
Ponadto zauważono, że organ podatkowy zwrócił skarżącemu nadpłatę za 2020 r. i 2022 r. na wspólne konto z byłą żoną, z którego skarżący nie korzysta (w Banku B.), zaś nadpłatę za 2023 r. na inne konto (w Banku A.). Oceniono, że jeżeli organ podatkowy pomimo wniosku skarżącego o zaliczenie nadpłaty za 2020 r. i 2022 r. na poczet zaległości podatkowej zwraca tą nadpłatę na inne konto niż nadpłatę za 2023 r. to takie działanie powinno być traktowane jako działanie na niekorzyść podatnika i odsetki za zobowiązania podatkowe powinny być liczone na dzień 28 grudnia 2023 r. a nie na dzień 14 czerwca 2024 r. Z tych też powodów wniesiono o zmianę daty naliczania odsetek ustalonej w wydanych tytułach wykonawczych.
Wywiedziono, że skoro skarżący pozostawał w związku małżeńskim i za 2018 r. wspólnie rozliczał się z byłą żoną to organ na podstawie art. 133 § 3 Op powinien prowadzić za ten okres jedno postępowanie i wydać decyzję adresowaną do obojga małżonków. W opinii skarżącego na podstawie art. 26 § 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy za ten okres powinien zostać wystawiony także na byłą żonę skarżącego. W związku z powyższym skarżący zażądał zwrotu połowy należności głównej 1.020,20 zł oraz połowy zapłaconych odsetek.
Skarżący wskazał także na nieuprawnione wszczęcie egzekucji przed doręczeniem tytułów wykonawczych zobowiązanemu. Podał, że zgłosił zarzuty do prowadzonej egzekucji na podstawie ośmiu a nie jak twierdzi organ czterech tytułów wykonawczych lecz nie na wszystkie otrzymał odpowiedź.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga dotyczy zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w zakresie nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. oraz wygaśnięcie obowiązku. Te okoliczności zostały wymienione w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 ppkt a i pkt 5 u.p.e.a. jako podstawa skorzystania ze środka prawnego przewidzianego w tym przepisie, tj. z prawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
DIAS uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej z 27 maja 2024 r. dotyczącej podatku PIT za 2019 r., (niezgodność dotyczyła zawyżenia kwoty zaległości podatkowej dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym) wobec czego okoliczność tą Sąd przyjmuje za bezsporną w sprawie.
Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest to, że § 2 art. 33 u.p.e.a. zawiera zamknięty katalog podstaw wniesienia zarzutów oraz to, że podstawy te są samodzielne. Przepis § 4 art. 33 u.p.e.a. wymaga od zobowiązanego, aby określił w zarzutach istotę i zakres żądania oraz aby podał dowody je uzasadniające. Wymaga to zatem od zobowiązanego, aby formułował zarzuty w taki sposób, aby wynikała z nich nie tylko istota i zakres żądania w odniesieniu do każdego z nich, ale także powinien wskazać dowody uzasadniające to żądanie. Z kolei organ rozpatrujący wniesione zarzuty jest związany granicami wynikającymi z § 2 art. 33 u.p.e.a., co oznacza, że rozpatrując zarzuty, organ nie jest uprawniony do rozstrzygania kwestii wykraczających poza zakres wynikający z omawianego przepisu, nawet gdyby były podnoszone przez zobowiązanego. Te same uwagi należy odnieść do zakresu rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie). Z tych względów przedmiotem oceny Sądu nie będą w rozpoznawanej sprawie te wskazywane w skardze okoliczności, które przekraczają zakres sprawy dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez organ egzekucyjny. W tym, m.in., Sąd nie ma podstaw do oceny prawidłowości dokonania przez organ podatkowy nadpłaty podatku za 2023 r. czy też do sposobu ustalenia przez organ podatkowy stron decyzji podatkowej bądź oceny postanowienia organu podatkowego o odmowie zaliczenia nadpłat na zobowiązanie podatkowe czy braku zawieszenia postępowania egzekucyjnego albo niewydanie w terminie postanowienia o kosztach egzekucyjnych.
W kwestii zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) wymagane od zobowiązanego było przedstawienie dowodów potwierdzających, że obowiązek nie istnieje, gdyż, przykładowo, gdy nigdy nie powstał lub uchylona została decyzja stanowiąca jego podstawę. Z akt sprawy wynika, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były doręczone zobowiązanemu ostateczne decyzje podatkowe, z których wynikał obowiązek zapłaty wskazanych w nich kwot. W skardze (str.3-4) zarzut nieistnienia obowiązku uzasadniony został wydaniem, według skarżącego, dwóch identycznych tytułów wykonawczych, zaś w stosunku do jednego z nich nie została wydana decyzja podatkowa.
Zarzut ten nie jest zasadny. Wszczęcie egzekucji, zgodnie z art. 26 § 5 pkt b1 i 2 u.p.e.a., następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego sporządzonego prze wierzyciela, bądź doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego dłużnikowi zajętej wierzytelności (...), jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z urzędu przez wierzyciela będącego organem egzekucyjnym poprzez podpisanie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych, zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. (akta organu I instancji k. 1-2, k. 8-9, k. 12-13 i k. 10-11). Są to tytuły wykonawcze o numerach: [...] wystawiony 14 czerwca 2024 r., (doręczenie skarżącemu tytułu wraz z zawiadomieniem o zajęciu dokonane 26 czerwca 2024 r.), [...],[...],[...]- wystawione 20 czerwca 2024 r. (doręczenie skarżącemu tytułów wraz z zawiadomieniem o zajęciu dokonane 17 lipca 2024 r.). Innych tytułów wykonawczych w aktach sprawy nie ma. Powyższe tytuły wykonawcze stanowiły podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz egzekucji, tj. zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności: w dniu 14 czerwca 2024 r. tytuł wykonawczy o numerze [...] doręczony został Bankowi A., zaś pozostałe tytuły wykonawcze o numerach [...], [...] i [...] doręczone zostały dłużnikowi zajętej wierzytelności, tj. Bankowi B. w dniu 20 czerwca 2024 r. Skarżący uzasadnia (skarga str.3-4) zarzut nieistnienia obowiązku - wydaniem, według skarżącego, dwóch identycznych tytułów wykonawczych, z których jeden został skierowany do Bankowi A., zaś drugi do Bank C., dotyczący należności niewynikających ani z decyzji, ani z mocy prawa.
Sąd nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi (...). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne, których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia oraz które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. W § 3 tego artykułu przyjęto, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Z powyższego wynika, że organ egzekucyjny jest uprawniony do zajęcia na podstawie tego samego tytułu kilku wierzytelności z kilku z rachunków bankowych. Tak było w rozpoznawanej sprawie. Z akt tej sprawy wynika bowiem, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Bank C. dotyczy trzech tytułów wykonawczych: [...], [...] i [...], czyli tych samych tytułów, które były podstawą wszczęcia egzekucji, wystawionych w związku z niewykonaniem przez skarżącego obowiązku zapłaty zaległości podatkowych wynikających z ostatecznych decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów. Skierowanie do wielu wierzycieli zawiadomień o zajęciu wierzytelności na podstawie 4, a nie 8 omawianych tytułów wykonawczych nie oznacza multiplikacji kwot dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym zaległości podatkowych wraz z odsetkami określonych w decyzjach podatkowych wraz z kosztami egzekucyjnymi. Jest to działanie standardowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. W art. 3 § 1 u.p.e.a. jest mowa o egzekucji obowiązków wynikających z decyzji. Nie ma podstaw do przyjmowania jako należności dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, wskazywanych w skardze zsumowanych należności wskazanych łącznie we wszystkich zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności skierowanych do kilku banków oraz ZE MSWiA. Organ egzekucyjny nie może wyegzekwować od zobowiązanego większych kwot niż wynikające z decyzji podatkowych wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi i dysponuje takimi kompetencjami, które pozwalają na monitorowanie kwot ściąganych w toku egzekucji, w tym od wielu dłużników zajętej wierzytelności.
Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie osiem tytułów wykonawczych lecz cztery tytuły były podstawą wszczęcia egzekucji. Przy czym zgodnie z przytoczonym art. 26 § 5 pkt b i 2 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji nastąpiło z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego dłużnikowi zajętej wierzytelności (bank), czyli w dniach wystawienia tytułów, co miało miejsce 14 i 20 czerwca 2024 r., a nie, jak twierdzi skarżący, z dniem, w którym odebrał on korespondencję od organu egzekucyjnego
Ponadto z akt sprawy wynika, że adresatem poszczególnych decyzji podatkowych stanowiących podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych był skarżący. Dlatego tytuły wykonawcze zostały wystawione na skarżącego, a nie także na jego małżonkę. Wyjaśnić należy skarżącemu, że w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w trybie przewidzianym w u.p.e.a. przez organ egzekucyjny nie jest możliwe weryfikowanie prawidłowości decyzji podatkowych wydanych przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym przewidzianym w Ordynacji podatkowej.
Zatem wbrew twierdzeniom skargi w tytułach wykonawczych wskazana została prawidłowa podstawa ich wystawienia, tj. ostateczne decyzje podatkowe, adresatem których był skarżący, a z których wynikał obowiązek zapłaty wskazanych w nich należności. Różnice w kwotach wskazanych w kierowanych do banków zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności mogą wynikać z ewentualnych wpłat lub zaliczeń dokonywanych po wystawieniu tytułu i nie świadczą o nieistnieniu obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Wobec tego tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z istniejącymi zobowiązaniami skarżącego, który nie przedstawił dowodów bądź argumentów wskazujących na nieistnienie obowiązku dochodzonego przez wierzyciela.
Prawidłowo został rozstrzygnięty przez DIAS zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części (art. 33 § 1 pkt pkt 5 u.p.e.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że "zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wniesieniem zarzutów, tj. w toku postępowania egzekucyjnego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2025 r., I GSK 1107/21). "Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Podstawa tego zarzutu wystąpi, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy, gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis z którego bezpośrednio wynikał obowiązek). Przede wszystkim jednak gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, przedawnienia. Zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego a wniesieniu zarzutów." (wyrok NSA z 5 lipca 2024 r., III FSK 1047/23).
Żadna z przedstawionych sytuacji nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby od chwili wszczęcia postepowania egzekucyjnego do czasu wniesienia zarzutów wyeliminowane z obiegu prawnego, i to ze skutkiem ex nunc (na teraz), decyzje podatkowe, na podstawie których zostały wystawione tytuły wykonawcze. Skarżący nie przedstawił dowodów bądź argumentów wskazujących na odpadnięcie podstawy prawnej dochodzenia od niego należności objętych tytułami wykonawczymi, w tym ich umorzenie lub przedawnienie. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że skarżący składał wnioski o zaliczenie nadpłat na zaległości podatkowe, jednak organ podatkowy odmówił dokonania zaliczenia. Jak już wyżej wyjaśniono, Sąd, będąc związanym granicami sprawy dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie ma możliwości zweryfikowania zasadności postanowienia NUS w ww. sprawie odmowy zaliczenia. W aktach podatkowych znajduje się także decyzja odmawiająca skarżącemu naliczenia i wypłaty oprocentowania, do której należy odnieść się w podobny sposób jak do postanowienia NUS w sprawie odmowy zaliczenia.
Zatem niezasadnie powoływał się skarżący na zarzut wygaśnięcia obowiązku dochodzonego spornymi tytułami wykonawczymi.
Z art. 33 § 1 pkt 3 ppkt a u.p.e.a. wynika, że podstawą zarzutu może być określenie obowiązku niezgodnie z orzeczeniem, tj. w rozpoznawanej sprawie, z decyzją stanowiąca podstawę wystawienia tytułu. Zarzut ten został uwzględniony przez DIAS w odniesieniu do tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego 14 czerwca 2024 r., wobec czego Sąd odstępuje od oceny w tym zakresie. Natomiast w odniesieniu do pozostałych tytułów wykonawczych, na podstawie akt sprawy, po konfrontacji treści tych tytułów (pole nr1 w części D1) z treścią decyzji podatkowych będących podstawą wystawienia tytułów, Sąd uznał, że w tytułach zostały wykazane kwoty zgodne z kwotami wynikającymi z decyzji podatkowych wydanych przez NUS oraz DIAS. Także wysokość odsetek na dzień wystawienia tytułów została prawidłowo wyliczona i wykazana w polu 3 części D każdego z ww. tytułów. W odniesieniu do zaległości podatkowych wierzyciel przyjął bieg odsetek od dnia następnego po upływie terminu do złożenia zeznania rocznego, zaś w odniesieniu do zaległości stanowiącej nienależnie zwróconą skarżącemu nadpłatę przyjął dzień nienależnego zwrotu zapłaty. Za końcową przyjął zaś dzień wystawienia każdego z tytułów. W ww. tytułach wykonawczych wskazano prawidłowo ich podstawę, tj. decyzję ostateczną oraz wysokość dochodzonych kwot, wynikającą z treści decyzji, termin, od którego naliczane są odsetki za zwłokę (po upływie terminu do złożenia zeznania podatkowego za dany rok podatkowy) oraz wysokość odsetek na dzień wystawienia tytułu. Dodać należy, że przedmiotem oceny w sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w ramach ww. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 3 ppkt a u.p.e.a. jest treść tytułu wykonawczego, w którym określona jest treść dochodzonego obowiązku, nie zaś treść zawiadomień o zajęciu wierzytelności w bankach. W skardze nie przedstawiono takich argumentów, które wskazywałyby na błędy organu w powyższym zakresie.
Reasumując, wszystkie zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 ppkt a i pkt 5 u.p.e.a. okazały się niezasadne, wobec czego zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego. W ocenie Sądu nie narusza także zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wskazanych w skardze, zasad: prawdy obiektywnej, zaufania do władzy publicznej, informowania stron i czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten w rozpoznawanej sprawie został zrealizowany przez organ w tych granicach, które wynikały z prawa materialnego. W tych samych granicach rozpoznał skargę Sąd.
W związku z tym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.