I SA/Ol 91/22

I SA/Ol 91/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Anna Janowska
Ryszard Maliszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 964/22 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 138 § 1 i § 3, art. 138a § 2, art. 138d § 1, art. 138e § 1, art. 138f § 1, art. 145 § 2.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska Protokolant specjalista Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2022r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w podatku od towarów i usług 1) Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Spółki A kwotę 4984 ( cztery tysiące dziewięćset osiemdziesiąt cztery ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS ) z [...] r. nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług, którą określono Spółkę A (dalej jako strona, Spółka, podatnik, skarżąca) kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za kolejne miesiące od grudnia 2015 r. do listopada 2016 r..
Jak wynika z przekazanych akt sprawy, po wystosowaniu przez NUS wezwania z 15.04.2021 r. w zakresie wszczęcia kontroli (karta nr 6, tom I akt postępowania podatkowego), Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego B. C., przekazała odpis pełnomocnictwa szczególnego z 3.07.2019 r. na formularzu PPS-1 (k. 9 i 10). Radca prawny został upoważniony "do reprezentowania przed organami podatkowymi, urzędami celno-skarbowymi w kontrolach i postępowaniach podatkowych - w przedmiocie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług". W piśmie przewodnim z 19.04.2021 r. poinformowano, że dokument ten jest przedkładany w związku z ww. wezwaniem z 15.04.2021 r. i jednocześnie zaznaczono, że zawiera upoważnienie do reprezentowania Spółki w kontroli podatkowej oraz postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług.
Po wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnik do wniosku dowodowego z 19.08.2021 r. (data wpływu 23.08.2021 r.) załączył kolejny odpis ww. pełnomocnictwa szczególnego (k. 17-19 akt postępowania podatkowego nr [...]).
Następnie NUS wydał [...] r. decyzję, którą określił "kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym" za grudzień 2015 r. i poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2016 r. do zwrotu na rachunek bankowy (karty nr 77-94 akt postępowania podatkowego nr [...]). W jej sentencji powołał art. 21 § 3a i art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540), dalej O.p., i art. 15 ust. 3 pkt 3, art. 88 ust. 3a, pkt 2, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej u.p.t.u..
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Spółka przyjęła do rozliczenia 12 faktur VAT wystawionych przez firmę C (dalej C) za usługi doradztwa na łączna kwotę netto 185.000 zł, VAT 42.550 zł. Faktury te zostały wystawione na podstawie umowy zawartej ze Spółką 10.07.2012 r. o świadczenie usług w zakresie zarządzania produkcją w zakładach Spółki na zasadach określonych tą umową.
Organ I instancji stwierdził, że umowa ta ma charakter podobny do kontraktu menedżerskiego, zaś wynagrodzenie z tytułu wykonywania usług w niej wskazanych stanowi przychód zaliczony do źródła określonego w art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazał również, że stronę i firmę C łączył stosunek prawny, o którym mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3 u.p.t.u.. W związku z tym czynności wykonane przez firmę C na podstawie umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania produkcją nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami u.p.t.u.. W konsekwencji organ I instancji, działając na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u., zakwestionował Spółce prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę C.
Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, złożyła odwołanie od decyzji NUS z [...] r. (k. 39-47 akt postępowania odwoławczego).
Na wezwanie DIAS z 15.11.2021 r. do wyjaśnienia kwestii reprezentacji Spółki (k. 69 i 70) pełnomocnik przedstawił w piśmie z 29.11.2021 r. wnioski procesowe powołując się na złożone wcześniej pełnomocnictwo. (k. 121 i 122).
DIAS ww. decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję NUS z [...] r.. Decyzję skierował i zaadresował bezpośrednio do Spółki (k. 123a i 134).
W skardze wniesionej do tut. Sądu Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji DIAS oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi na rozprawie albo przy zastosowaniu środków porozumiewania się na odległość. Jednocześnie oświadczyła, że nie wyraża zgody na rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej - poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, na adres wskazany w pełnomocnictwie. Zarzucono ponadto naruszenie art. 99 ust. 12 u.p.t.u. przez rozstrzygnięcie bez wskazania podatku, którego dotyczy, jak też art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 216 § 1 O.p., art. 191 O.p., a także przepisów prawa materialnego: art. 15 ust. 3 u.p.t.u. w zw. z art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u..
W treści skargi podniesiono, że decyzja nie została skutecznie doręczona. Doręczono ją bezpośrednio Spółce na adres jej siedziby, z naruszeniem art. 145 § 2 O.p.. W trakcie postępowania przed organem I instancji zostało bowiem złożone pełnomocnictwo szczególne udzielone przez Spółkę, którego zakres obejmował również reprezentowanie Spółki w sprawie przed organem odwoławczym. Zatem decyzja DIAS nie powinna być doręczona na adres siedziby Spółki, a na adres pełnomocnika. W konsekwencji decyzja nie została skutecznie wprowadzona do obiegu prawnego. Na potwierdzenie tego stanowiska powołano wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28.09.2020 r., sygn. akt I FSK 675/20, z 14.03.2018 r., sygn. akt II GSK 3728/16, z 16.06.2020 r., sygn. akt I FSK 344/20 oraz uchwałę z 18.03.2019 r., sygn. akt I FPS 3/18.
Autor skargi zwrócił uwagę, że DIAS pismem z 15.11.2021 r. wezwał do złożenia pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania Spółki, gdyż uznał, że dokument złożony organowi I instancji uprawniał do reprezentacji przed tym organem oraz do złożenia odwołania. Warunkiem zaś reprezentowania Spółki w postępowaniu odwoławczym jest ponowne złożenie pełnomocnictwa do akt postępowania odwoławczego, jako odrębnego postępowania. Postępowanie przed organami obu instancji w sprawie, której przedmiot jest tożsamy, stanowi jedno postępowanie podatkowe. Wynika to zarówno z art. 127 O.p. jak i z całokształtu regulacji Działu IV Ordynacji podatkowej "Postępowanie podatkowe", a w szczególności Rozdziału 8 "Wszczęcie postępowania" oraz Rozdziału 15 "Odwołania," zgodnie z którym odwołanie nie inicjuje (nie wszczyna) odrębnego postępowania podatkowego, lecz stanowi kontynuację postępowania prowadzonego przez organ I instancji.
Dodatkowo pełnomocnictwo o identycznej treści zostało złożone przez Spółkę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od towarów i usług za inne okresy (lipiec-wrzesień 2019 r.). W tym postępowaniu pełnomocnictwo nie zostało złożone powtórnie organowi odwoławczemu, a pomimo to DIAS doręczył decyzję na adres pełnomocnika, a nie Spółki - uznając tym samym, że pełnomocnictwo złożone organowi I instancji obejmuje również postępowanie odwoławcze, tym samym zajął inne stanowisko w sprawie objętej przedmiotową skargą.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji podniesiono w skardze, że w decyzji NUS, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, określono za miesiące od grudnia 2015 r. do listopada 2016 r. "nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym". Jest to nieprawidłowe, gdyż nie wskazuje jakiego podatku dotyczy nadwyżka. Wobec tego decyzja jest niezupełna i niemożliwa do wykonania i już tylko z tego powodu należy ją uchylić. Rozwinięto też pozostałe zarzuty z petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona Spółce 14.12.2021 r. i z tym dniem weszła do obrotu prawnego. Opisał treść ww. wezwania z 15.11.2021 r. w którym wyjaśnił, że nie można złożyć skutecznie pełnomocnictwa szczególnego do wszystkich rodzajów postępowań toczących lub mogących toczyć się przed organami podatkowymi oraz do różnego rodzaju czynności. Do tego przeznaczone jest pełnomocnictwo ogólne. Pełnomocnictwo szczególne jest dużo węższe niż pełnomocnictwo ogólne, upoważnia do działania w określonym zakresie we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu. Składa się je do akt sprawy (tj. konkretnego postępowania). Oddzielnymi sprawami zaś w znaczeniu procesowym są czynności sprawdzające, kontrola podatkowa, kontrola celno-skarbowa, zwykłe postępowanie podatkowe przed organem I jak i II instancji czy tryby nadzwyczajne postępowania podatkowego. Konsekwentnie w każdym z tych postępowań należy oddzielnie zgłosić pełnomocnictwo szczególne. Dlatego też stosowne pełnomocnictwo winno być przedłożone organowi II instancji.
Ponadto adresatów pisma pouczono, że w razie niedostarczenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie DIAS przyjmie, że podatnik działa samodzielnie, a zatem postępowanie odwoławcze będzie prowadzone wyłącznie z udziałem strony.
Natomiast w piśmie z 29.11.2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie w ramach postępowania podatkowego dowodów. Do pisma tego nie załączono pełnomocnictwa. Zapis o dołączeniu tego dokumentu znajduje się w zdaniu pierwszym na stronie pierwszej. Na ostatniej stronie wykreślono informację o przedłożeniu pełnomocnictwa. Przy czym pełnomocnik zarówno na etapie kontroli podatkowej, a następnie postępowania podatkowego prowadzonego przed organem I instancji składał pełnomocnictwo do każdego z tych etapów. Zatem miał świadomość, że pełnomocnictwo winno być złożone do akt konkretnej sprawy, po jej wszczęciu, tym bardziej, że organ odwoławczy skierował wezwanie w tym zakresie nie tylko w postępowaniu objętym zaskarżoną decyzją, ale także w sprawie nr [...].
Strona skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 1.277 zł (k. 31 akt sądowych).
Zarządzeniem z 18 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Olsztynie skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (k. 32).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej: "p.p.s.a.", tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie Organ odwoławczy procedował z pominięciem pełnomocnika procesowego.
Jak wynika z przekazanych akt sprawy, po wystosowaniu przez NUS wezwania z 15.04.2021 r. w zakresie wszczęcia kontroli (karta nr 6, tom I akt postępowania podatkowego), Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego B. C., przekazała odpis pełnomocnictwa szczególnego z 3.07.2019 r. na formularzu PPS-1 (k. 9 i 10). Radca prawny został upoważniony "do reprezentowania przed organami podatkowymi, urzędami celno-skarbowymi w kontrolach i postępowaniach podatkowych - w przedmiocie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług". W piśmie przewodnim z 19.04.2021 r. poinformowano, że dokument ten jest przedkładany w związku z ww. wezwaniem z 15.04.2021 r. i jednocześnie zaznaczono, że zawiera upoważnienie do reprezentowania Spółki w kontroli podatkowej oraz postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług.
Po wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnik do wniosku dowodowego z 19.08.2021 r. (data wpływu 23.08.2021 r.) załączył kolejny odpis ww. pełnomocnictwa szczególnego (k. 17-19 akt postępowania podatkowego nr [...]). W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik przedstawił w piśmie z 29.11.2021 r. wnioski procesowe.
DIAS nie uznał pełnomocnictwa szczególnego, które zostało złożone przed Organem I instancji. DIAS nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika. DIAS decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję NUS z [...] r.. Decyzję skierował i zaadresował bezpośrednio do Spółki (k. 123a i 134).
Należy zgodzić się ze strona skarżącą, że w trakcie postępowania przed organem I instancji zostało złożone pełnomocnictwo szczególne udzielone przez Spółkę, którego zakres obejmował również reprezentowanie Spółki przed organem odwoławczym.
Zgodnie z art. 138e § 1 O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. W tym kontekście należy zauważyć, że po wskazanej wcześniej nowelizacji Ordynacji podatkowej przyjmuje się, iż pełnomocnictwo szczególne, o ile nie zawiera w swej treści wyraźnych ograniczeń i odrębności, upoważnia do zastępowania mocodawcy w objętej nim konkretnej sprawie podatkowej w ujęciu przedmiotowym. W konsekwencji, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2551/21, Lex nr 3150439, złożenie dokumentu pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do zastępowania podatnika w odniesieniu do danego zobowiązania podatkowego czy danego postępowania przed organem podatkowym jest skuteczne na wszystkich etapach toczących się w sprawie. Ustawodawca, posiłkując się w art. 138e § 1 O.p. sformułowaniem "wskazanie sprawy podatkowej", nie wprowadził bowiem ograniczenia pełnomocnictwa szczególnego do konkretnej procedury podatkowej, umożliwiając objęcie jednym pełnomocnictwem kilku procedur podatkowych prowadzonych w danej sprawie podatkowej określonej przedmiotowo.
Pominięcie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym jest istotnym zaniechaniem prawnym. Brak udziału pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym powinien być traktowany na równi z brakiem udziału strony, zaś pominięcie przy doręczeniu pełnomocnika skutkuje wadą kwalifikowaną dającą podstawę do wznowienia postępowania. ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn.. akt I SA/Ol 571/20).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych pominięcie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym jest istotnym zaniechaniem prawnym (wyrok NSA z 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1560/05, wyroki NSA: z 29 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 87/16; z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 955/16 ).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że doręczenie orzeczenia z pominięciem pełnomocnika nie jest prawnie skuteczne. W Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt I FPS 4/21 wskazano, że " Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), należy uznać za niewiążące w rozumieniu art. 212 w zw. z art. 239 tej ustawy także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie".
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 799/21 wskazał, że uchybienie w zakresie pominięcia pełnomocnika strony nie może być oceniane pod kątem wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Z treści art. 145 § 2 O.p. nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika jest skuteczne, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych, np. gdy odwołanie lub zażalenie od wadliwie doręczonej decyzji (postanowienia) zostało skutecznie w wyznaczonym terminie złożone. Decyzja lub postanowienie, które z naruszeniem art. 145 § 2 O.p. zostały doręczone stronie, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, jako nieistniejące w obrocie prawnym, nie wywołują żadnych skutków prawnych, wobec czego ich zaskarżenie jest niedopuszczalne (art. 228 § 1 pkt 1 O.p.). Brak jest przy tym w ogóle podstaw do dywagacji na temat wpływu tego uchybienia na wynik sprawy, w tym w aspekcie braku ujemnych skutków procesowych tego uchybienia dla strony. Oczywistym jest bowiem, że procedowanie nad nieistniejącą w obrocie prawnym decyzją lub postanowieniem, a zatem gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia, zawsze ma istotny wpływ na wynik sprawy, spełniając znamiona rażącego naruszenia prawa po myśli art. 247 § 1 pkt 3 O.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1453/15; z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17; z 11 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2966/13; z 1 września 2020 r., sygn. akt II FSK 1461/18; z 17 września 2020 r., sygn. akt I FSK 1658/17; publik. CBOSA). Nie można bowiem relatywizować skutków procesowych niedoręczenia pełnomocnikowi wszelkich pism, w tym decyzji. Brak jest bowiem takiego umocowania w obowiązujących przepisach.
Na mocy ustawy nowelizującej z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649) z dniem 1 stycznia 2016 r. uchylono dotychczasowe przepisy art. 136 i art. 137 O.p. o pełnomocnictwie w postępowaniu podatkowym. Jednocześnie kwestie te szczegółowo uregulowano w rozdziale 3a "Pełnomocnictwa" działu IV. W przepisie art. 138a § 2 O.p. ustanowiono trzy rodzaje pełnomocnictwa: ogólne, szczególne i do doręczeń. Podstawą wyróżnienia wymienionych rodzajów pełnomocnictwa jest zakres umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony postępowania. Kwestię tę regulują: w odniesieniu do pełnomocnictwa ogólnego - art. 138d § 1, w odniesieniu do pełnomocnictwa szczególnego - art. 138e § 1, a w odniesieniu do pełnomocnictwa do doręczeń - art. 138f § 1 O.p.. Wolą Spółki wyrażoną w pełnomocnictwach szczególnych (art. 138 § 1 i § 3 O.p.) było jej reprezentowanie przez pełnomocnika w postępowaniach podatkowych w sprawach, do których pełnomocnictwa te zostały złożone.
W toku postępowania podatkowego, przed Organem I instancji, pełnomocnictwo szczególne zostało złożone. Radca prawny został upoważniony "do reprezentowania przed organami podatkowymi, urzędami celno-skarbowymi w kontrolach i postępowaniach podatkowych - w przedmiocie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Brak było zatem podstaw faktycznych i prawnych do żądania złożenia tego rodzaju pełnomocnictwa przed organem odwoławczym.
Z istoty pełnomocnictwa szczególnego i jego zapisów wynikało, że pełnomocnik był umocowany do reprezentowania przed organami podatkowymi, urzędami celno-skarbowymi w kontrolach i postępowaniach podatkowych - w przedmiocie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. To pełnomocnictwo zostało złożone w toku postępowania podatkowego i dotyczyło podatku VAT za miesiące od grudnia do 2015r. do listopada 2015r..
W rozpoznawanej sprawie DIAS pominął udział pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie DIAS jest wzajemnie sprzeczne. Z jednej strony DIAS zakwestionował umocowanie pełnomocnika do występowania w postępowaniu odwoławczym. Z drugiej strony zawiadomił 15 listopada 2021r. nie spółkę, a pełnomocnika, którego umocowanie kwestionował, o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału w postępowaniu odwoławczym (k. 66 i 66b akt podatkowych). To pismo zostało doręczone pełnomocnikowi 22 listopada 2021r. DIAS zignorował wniosek dowodowy pełnomocnika, gdyż powinien wydać postanowienie w przedmiocie zgłoszonego wniosku dowodowego. Natomiast [...] wydał decyzję, którą doręczył spółce. Pełnomocnik procesowy winien zapoznać się z motywami DIAS, w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku dowodowego. A zatem nie chodzi tylko o wadliwość doręczenia decyzji ale również całego postępowania odwoławczego. W przypadku tylko wadliwości doręczenia decyzji skarga jako niedopuszczalna podlegałaby odrzuceniu. W takim przypadku DIAS przy ponownym rozpoznaniu sprawy ograniczyłby się do doręczenia decyzji pełnomocnikowi procesowemu. Decyzję doręczoną stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 O.p., należy uznać za niewiążącą w rozumieniu art. 212 O.p..
Skarga przedwczesna podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stosownie do którego sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, zatem przepis ten wymaga aby skarga została "wniesiona" w określonym terminie, tzn. "od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie"( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19).
Wniesienie skargi, przed doręczeniem skarżącemu decyzji podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. np. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., I OZ 949/12 i z dnia 22 maja 2012 r., I OSK 973/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W rozpoznawanej sprawie DIAS pominął udział pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji nie chodzi tylko o wadliwość w doręczeniu decyzji. Wadą kwalifikowaną jest dotknięte całe postępowanie odwoławcze.
Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. . uwzględniając skargę stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził bowiem, że DIAS przeprowadził postępowanie z naruszeniem prawa , o którym mowa w 240 § 1 pkt 4 O.p.. Ponadto decyzję doręczoną stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 O.p., należy uznać za niewiążącą w rozumieniu art. 212 O.p..
W konsekwencji stwierdzonej nieważności postępowania odwoławczego za przedwczesne należy uznać pozostałe zarzuty. Taka ocena może być dokonana po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego , z udziałem pełnomocnika procesowego, i po doręczeniu mu decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy DIAS przeprowadzi postępowanie odwoławcze z uwzględnieniem faktu, że, z mocy pełnomocnictwa szczególnego, radca prawny powinien być powiadomiony o czynnościach procesowych. W tym zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego. Ponadto powinien być powiadomiony o sposobie załatwienia jego wniosku, który był związany z realizacją uprawnienia określonego w art. 200 § 1 O.p.. I to jemu powinna być doręczona decyzja.
W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 4984 zł, w tym kwotę 1277 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 17 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 3600 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm. ).