I SA/Ol 891/16

I SA/Ol 891/16 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2016-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Przemysław Krzykowski
Wiesława Pierechod /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 858/17 - Wyrok NSA z 2019-03-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej~Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 150, art. 162 par. 2, art. 194, art. 228 par. 1, art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2012 poz 1529
art. 40 ust. 1, art. 92 ust. 1
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 162, art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm. dalej jako Ord. pod.) po rozpatrzeniu wniosku M. P. (dalej jako podatnik, strona, skarżący) złożonego dnia 22 lutego 2016r. – odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" w sprawie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art.169 § 4 w związku z art.235 Ord. Pod., pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z dnia "[...]" od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie, w trybie art. 150 § 4 Ord. pod., w dniu 27 stycznia 2016r., zatem bieg terminu do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 3 lutego 2016r.
Zażalenie na powyższe postanowienie zostało złożone dwoma pismami za
pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 23 lutego 2016r., a zatem po upływie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. W dniu 23 lutego 2016r. razem z zażaleniem pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia (data wpływu do organu 25 luty 2016r.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik stwierdził, że strona nie złożyła zażalenia na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej znak: "[...]" w ustawowym terminie, ponieważ nie zostało jej ono okazane, ani przekazane fizycznie. Sporne postanowienie zostało skierowane na adres miejsca zamieszkania strony, tj. "[...]" w dniu 6 stycznia 2016r. Zgodnie z adnotacjami widniejącymi na kopercie, w dniu 13 stycznia 2016r. dokonano pierwszej awizacji przesyłki zawierającej sporne postanowienie, zaś w dniu 22 stycznia 2016r. dokonano powtórnej jego awizacji. W dniu 29 stycznia 2016r. UP w "[...]" zwrócił ją do nadawcy. Tymczasem, jak twierdzi pełnomocnik, strona nie otrzymała żadnego z dwóch wymaganych prawem awiz przesyłki zawierającej sporne postanowienie. Pełnomocnik wskazał, że w miejscu zamieszkania nigdy nie zostało pozostawione awizo informujące o spornej przesyłce. Zdaniem pełnomocnika w tej sytuacji należy uznać, że strona nie miała żadnych szans na skuteczne złożenie zażalenia na przedmiotowe postanowienie. Z uwagi na błędy operatora pocztowego, którego pracownik nie dopełnił dwukrotnego obowiązku awizacji, strona nie miała żadnej informacji, że operator jest w posiadaniu przesyłki poleconej zawierającej sporne postanowienie. Z uwagi na powyższe, przedmiotowe postanowienie nie zostało złożone w terminie.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotowy wniosek, stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, iż strona nie złożyła w ustawowym terminie zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało złożone dwoma pismami z dnia 22 lutego 2016r., które nadano w placówce pocztowej w dniu 23 lutego 2016r. Pełnomocnik złożył również wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Organ odwoławczy przytaczając treść art. 162 § 1 i 2 Ord. pod., ocenił , że w niniejszej sprawie został zachowany siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, gdyż pełnomocnik strony w dniu 16 lutego 2016r. stawił się w siedzibie organu gdzie okazano mu akta sprawy.
Następnie organ wskazał na brak konsekwencji pełnomocnika, ponieważ w jego ocenie z jednej strony kwestionuje skuteczność doręczenia przedmiotowego postanowienia, a z drugiej strony wnioskuje o przywrócenie uchybionego terminu, który to wniosek opiera się przecież na założeniu zaistnienia doręczenia, a dopiero następnie uchybienia terminowi dokonania czynności z przyczyn niezawinionych.
Dalej stwierdził, że z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", została zwrócona przez Pocztę Polską do tut. organu w dniu 1 lutego 2016r., z uwagi na to, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Z adnotacji operatora pocztowego dokonanych na zwróconej przesyłce wynika, że była ona dwukrotnie awizowana tj. w dniu 13 stycznia 2016r. i 22 stycznia 2016r., zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. Zatem doręczenie ww. postanowienia nastąpiło w trybie fikcji prawnej doręczenia w dniu 27 stycznia 2016r. Od tego dnia liczył się siedmiodniowy termin na złożenie zażalenia, który minął 3 lutego 2016r.
Organ wywiodł, że dokument urzędowy jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim wskazane. Nie można jednak wykluczyć możliwości obalenia takiego domniemania. Ponieważ dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące. Ciężar wykazania okoliczności przeciwnych spoczywa na stronie, która kwestionuje prawidłowość zawartych w nim
oświadczeń.
Następnie organ podał, że uwagi na zarzut pełnomocnika dotyczący błędów operatora pocztowego przy doręczaniu przesyłki zawierającej ww. postanowienie, pismem z dnia 3 marca 2016r., zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie okoliczności jej doręczania. Odpowiadając na powyższe pismo Poczta Polska, w oparciu o stosowne dokumenty oddawcze oraz wyjaśnienia, w piśmie z dnia 22 marca 2016r., wskazała, że powyższa przesyłka była dwukrotnie awizowana, zaś zawiadomienia z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki listonosz umieścił na drzwiach adresata, ponieważ adresat nie posiada skrzynki pocztowej.
Powyższe potwierdza prawidłowość wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru, zwróconego do organu wraz z nieodebraną przesyłką. Poczta Polska potwierdziła informacje umieszczone na zwróconej przesyłce, świadczące o zachowaniu wymogu prawidłowego poinformowania adresata o przechowywaniu przesyłki w placówce pocztowej. To z kolei pozwala przyjąć, że określone w art. 150 Ord. pod. warunki konieczne dla uznania postanowienia za doręczone, zostały w niniejszej sprawie spełnione. Z załączonego do akt potwierdzenia odbioru i wyjaśnień Poczty Polskiej nie wynika, aby nie dopełniono któregoś
ze spoczywających na urzędzie pocztowym obowiązków, czy też zostały zaniedbane obowiązki służbowe przez osobę doręczającą. Jeżeli strona twierdzi, że było inaczej, powinna przedstawić dowody w tym zakresie.
Zdaniem organu pełnomocnik strony nie wskazał żadnych przesłanek
podważających wiarygodność adnotacji poczynionych na zwróconej przesyłce. Obalenie domniemania skutecznego doręczenia, wymaga uprawdopodobnienia, że poczta nie dostarczyła wymaganych prawem awiz, w związku z czym adresat nie mógł się dowiedzieć o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym. Nie jest natomiast wystarczające samo zaprzeczenie adresata pisma, iż nie powziął wiadomości o złożeniu go w urzędzie pocztowym, bowiem nie stanowi ono dowodu na powyższą okoliczność. Przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie
pozostawiono prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Strona, podważając prawidłowość doręczenia zawiadomień pocztowych o przesyłce, powinna wykazać, iż awiz rzeczywiście nie otrzymała, załączając stosowną informację o rozstrzygnięciu złożonej reklamacji przez operatora pocztowego. Nie czyniąc tego, nie zachowała należytej staranności
w udowadnianiu swoich racji. We wniosku o przywrócenie terminu nie zostały wskazane żadne dowody, które mogłyby świadczyć o nierzetelności listonosza, jak chociażby informacje o ewentualnych skargach na jego pracę i sposobu ich rozstrzygnięcia przez urząd pocztowy.
Z pisma Poczty Polskiej wynika, że zawiadomienia o miejscu i terminie
pozostawiania przesyłek były umieszczane na drzwiach adresata, ponieważ nie posiada on skrzynki pocztowej. Art. 40 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm.) stanowi, że właściciele nieruchomości i budynków stanowiących odrębne nieruchomości mają obowiązek posiadania oddawczej skrzynki pocztowej. Jeśli adresat nie wywiąże się z powyższego obowiązku musi liczyć się z pozostawianiem zawiadomień o oczekującej na odbiór korespondencji, w miejscu widocznym, np. przy wejściu na posesję czy w drzwiach adresata. Jednocześnie adresat nie ma możliwości skutecznie podważyć faktu pozostawiania w tym miejscu zawiadomień. Brak skrzynki pocztowej, w której
listonosz mógłby pozostawić awizo, może być przyczyną niedotarcia powiadomień do strony z uwagi na prawdopodobne działanie różnych czynników (atmosferycznych czy ludzkich). Zaniedbania w przedmiocie posiadania skrzynki oddawczej stanowią zatem świadome ryzyko, że podatnik nie zapozna się z treścią awiza.
Zatem, w ocenie organu, ustalenia dotyczące ekspedycji pisma nie budzą
wątpliwości. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", zostało skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 Ord. pod. Zostały bowiem spełnione następujące przesłanki: pismo zostało wysłane pod właściwy adres, a doręczyciel, w prawidłowy, zgodny z przepisami sposób, zawiadomił adresata o nadejściu pisma oraz miejscu i terminie odbioru przesyłki.
Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że strona nie
uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi, ponieważ nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na zakwestionowanie sposobu postępowania doręczyciela w zakresie pozostawiania zawiadomień o pozostawieniu przesyłki do odbioru w urzędzie pocztowym.
W przedmiocie przywrócenia terminu istotnym elementem jest również
uprawdopodobnienie, że przyczyny uchybienia strona nie mogła przezwyciężyć w danych okolicznościach, przy użyciu największego wysiłku. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko
braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Brak zainteresowania rozstrzygnięciem złożonego przez stronę odwołania może świadczyć o niezachowaniu należytej staranności we własnej sprawie. Strona mając wiedzę na temat toczącego się postępowania odwoławczego, powinna liczyć się z możliwością otrzymywania urzędowej korespondencji, z której doręczeniem przepisy wiążą określone skutki w sferze praw i obowiązków strony postępowania. W związku z tym strona należycie dbająca o swoje interesy,
powinna zapewnić taki sposób przekazywania informacji o przebiegu sprawy, w tym skuteczne doręczenie jej korespondencji, aby uniknąć negatywnych skutków upływu terminów procesowych. Zatem skoro strona nie zadbała o to, aby posiadać skrzynkę pocztową, do czego obligują ją przepisy ustawy Prawo pocztowe, to w ocenie organu, świadomie podjęła ryzyko, iż może nie otrzymać kierowanej do niej korespondencji bądź zawiadomień o jej pozostawieniu w urzędzie pocztowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 162 §1 i art. 191 Ord. pod.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik w pierwszej kolejności polemizuje ze stwierdzeniem organu o niekonsekwencji pełnomocnika, polegającej na tym, że z jednej strony wnioskuje o przywrócenie uchybionego terminu, który to opiera się na założeniu zaistnienia doręczenia, a dopiero następnie uchybienia terminowi dokonania czynności z przyczyn niezawinionych. Podaje, że zgodnie z art. 162 § 2 Ord. pod. wniosek o przywrócenie terminu strona może złożyć jedynie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Do tego termin ten nie podlega przywróceniu. Zatem strona ma 7 dni na rozstrzygnięcie wszystkich okoliczności związanych z doręczeniem spornej przesyłki i podjęciem decyzji o ewentualnym złożeniu wniosku. W praktyce wyjaśnienie tych okoliczności w terminie 7 dni jest niemożliwe. Zachowanie pełnomocnika było jak najbardziej logiczne, podyktowane treścią przepisów prawa i miało na celu zapewnienie maksymalnej ochrony prawnej strony przed negatywnymi skutkami zaistniałej sytuacji.
Pełnomocnik wskazał następnie, że jego mocodawca na skutek błędów operatora pocztowego, w drzwiach miejsca zamieszkania strony nie została pozostawiona jakakolwiek informacja o awizowaniu przesyłki, nie miał żadnych szans na złożenie zażalenia. Potwierdził, że faktycznie jego mocodawca pod wskazanym adresem nie posiada skrzynki pocztowej. Wynika to faktu, że rodzice mocodawcy przebywają cały czas pod tym adresem z uwagi na wiek. Zatem sporna przesyłka powinna zostać doręczona im, a w przypadku odmowy również im powinno zostać doręczone awizo. Zdaniem skarżącego ocena materiału dowodowego przez organ podatkowy prowadzi do nielogicznego wniosku. Organ uznał bowiem, że działanie pracownika poczty było prawidłowe, w sytuacji gdy strona mając pełną świadomość prowadzonego wobec niej postępowania, spodziewając się tego, że będą do niej adresowane przesyłki zdecydowała, że nie będzie ich odbierać. Dokonana w ten sposób ocenia zebranego materiału dowodowego wykracza poza zakres zasady swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego, o której mowa w art. 191 Ord. pod.
Zdaniem skarżącego, chybione są wywody organu o niedochowaniu należytej staranności poprzez brak złożenia odpowiedniej reklamacji dotyczącej braku awiza. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012r. poz. 1529 ze zm.) i § 42 ust 1 i ust. 4 regulaminu Poczty Polskiej prawo do wniesienia reklamacji przysługuje przede wszystkim nadawcy. Adresatowi prawo to przysługuje w przypadku, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń. W niniejszym stanie faktycznym strona nie miała więc możliwości złożenia skutecznej reklamacji. Jeżeli w niniejszej sprawie może być mowa o niedopełnieniu obowiązków w zakresie reklamacji to można to zarzucić jedynie Dyrektorowi Izby Skarbowej, który jako nadawca mógł to uczynić zaraz po powzięciu informacji o wadliwości procedowania przy doręczaniu spornej przesyłki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Dodatkowo organ wskazał, że o dochowaniu należytej staranności nie świadczy wizyta pełnomocnika strony w siedzibie organu w dniu 16 lutego 2016r., gdyż odwołanie, które pozostawiono bez rozpatrzenia postanowieniem z dnia "[...]" zostało nadane w dniu 30 października 2015r. Tym samym strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wykazała zainteresowanie sprawą po upływie ponad 3 miesięcy od daty nadania odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 718 ze zm.),zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarga zarzuca wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 162 § 2 Ord. pod., a z treści jej uzasadnienia wynika nadto zarzut naruszenia także przepisów art. 150 Ord. pod. w związku z przyjęciem tzw. fikcji prawnej doręczenia, z uwagi na brak doręczenia skarżącemu przesyłki oraz następnie braku doręczenia mu dwukrotnego awizo przez operatora pocztowego. W ocenie sądu nie doszło jednak do naruszenia zarzucanych skargą przepisów postępowania.
Punktem wyjścia do rozważań w kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oraz jego ewentualnego przywrócenia jest ustalenie, czy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu. W przypadku stwierdzenia takiego, obiektywnego faktu, organ wydaje na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 Ord. pod. ostateczne postanowienie o uchybieniu terminowi. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", stwierdzające, że zażalenie złożone dwoma pismami z dnia 22 lutego 2016r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W tym właśnie postanowieniu powinno nastąpić wykazanie uchybienia terminu, ze wskazaniem okoliczności i przesłanek takiego ustalenia. To właśnie postanowienie w tym przedmiocie przesądza zasadniczą dla przywrócenia terminu kwestię jego uchybienia. Jeżeli strona nie zgadza się z twierdzeniem, że w sprawie doszło w rzeczywistości do uchybienia terminu, winna właśnie w postępowaniu toczącym się w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu wykazywać, że w rzeczywistości do uchybienia terminu nie doszło, a ustalenia organu są błędne. Tymczasem, w niniejszej sprawie postanowienie z dnia "[...]" stwierdzające uchybienie terminu wydane w stosunku do strony skarżącej jest ostateczne i nie zostało skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego.
Tym samym wskazać należy, iż w postanowieniu organu podatkowego z tej samej daty tj. "[...]" podlegającego obecnie ocenie Sądu (postanowienie o odmowie przywrócenia terminu) prawidłowo organ przyjął, że bezsporny jest fakt, że strona nie złożyła w ustawowym terminie zażalenia, doszło zatem do uchybienia terminu, zaś podstawową kwestią wymagającą obecnie oceny jest ustalenie czy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.
Wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu czy też zakończenia postępowania). Realizując ten cel ustawodawca przewidział jednocześnie instytucję procesową, mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej.
Stosownie do art.162 § 1 Ord. pod. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin ( art. 162 § 2 Ord. pod.).
Tym samym, z powyższych regulacji wynika, iż przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek:
1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy,
2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu,
3) dochowania terminu wniesienia wniosku,
4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że ustawodawca nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, iż każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania (vide: W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy (vide:. W. Czachórski, op. cit., s. 171-172 czy Z. Banaszczyk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, s. 930).
Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem, jak prawidłowo podkreślił organ odwoławczy, wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006r., sygn. akt II FSK 616/05, publ. ONSAiWSA z 2007r. nr 3, poz.67, z dnia 18 sierpnia 2000r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409, z dnia 11 kwietnia 1997r., sygn. akt III SA 1581/95, niepubl.), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz." Oficyna Wydawnicza Unimex Wrocława 2004, s. 586; H.Dzwonkowki (w:) C.Kosikowski, A.Huchla, H.Dzwonkowski "Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz" Dom Wydawniczy ABC 2004,s.437).
Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. W. Siedlecki: Zarys postępowania cywilnego, Warszawa 1968, s. 247). Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy, i bierze pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (por. B.Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Warszawa 2004, s. 486-487).
W niniejszej sprawie wnioskodawca spełnił wymogi wynikające z punktu 2, 3 i 4. Kwestię sporną stanowi ocena przesłanki z punktu 1, tj. uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Skarżący uważa, że wypełnił tę przesłankę, wykazując na brak doręczenia mu awiza.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela jednakże stanowiska skarżącego, przychylając się tym samym do stanowiska wyrażonego przez organ.
Bezsporne jest, że dokumentem, w którym doręczyciel powinien dokonywać adnotacji o pozostawionych zawiadomieniach (awizach) jest pocztowy dowód doręczenia (potwierdzenie odbioru). Na znaczenie tego dowodu powołuje się zaskarżone postanowienie organu, przywołując prezentowaną w orzecznictwie sądowym tezę, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, wywołującym określone w przepisach prawa skutki procesowe, który na podstawie art. 194 Ord. pod. stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości ( vide np. wyrok NSA z dnia 12.12.2008r., sygn. akt II GSK 554/08, postanowienia NSA z dnia 04.08.2006r., sygn. akt II FZ 462/06 i z dnia 21.05. 2010r., sygn. akt II FSK 619/10 dostępne w bazie internetowa baza orzeczeń NSA). Można obalić takie domniemanie jednak ciężar wykazania okoliczności odmiennych niż te, które wynikają z dokumentu urzędowego spoczywa na stronie, która kwestionuje prawidłowość zawartych w nim oświadczeń.
Skarżący powoływał się na błędy operatora przy dostarczaniu przesyłek na adres skarżącego. Jednakże zdaniem Sądu, okoliczność ta, jak prawidłowo ocenił organ odwoławczy, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej podważenie wiarygodności adnotacji poczynionych na zwróconej przesyłce. Organ zwrócił się bowiem w tej kwestii do Poczty, która w piśmie z dnia 22 marca 2016r., opierając się o stosowne dokumenty oddawcze oraz wyjaśnienia, wskazała, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, zaś zawiadomienia z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki listonosz umieścił na drzwiach adresata, ponieważ adresat nie posiada skrzynki pocztowej. Z załączonego do akt potwierdzenia odbioru i wyjaśnień Poczty nie wynika, aby nie dopełniono któregoś ze spoczywających na urzędzie pocztowym obowiązków, czy też zostały zaniedbane obowiązki służbowe przez osobę doręczającą.
Sąd podziela interpretację przepisu art. 92 ust. 1 Prawa pocztowego, dokonanego przez pełnomocnika strony skarżącej, zgodnie z którym w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje - co do zasady - nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Niemniej jednak Sąd podkreśla, że skarżący nawet nie podjął starań o wszczęcie procedury reklamacyjnej związanej z wyjaśnieniem niedoręczenia przesyłki, czego należało by wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Skoro skarżący nie dostał przesyłki, to powinien zainicjować postępowanie reklamacyjne stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe. Skoro tego nie uczynił, to uznać należy, że jego twierdzenie nie zostało poparte żadnymi dowodami skutecznie podważającymi skutki dołączonego do akt administracyjnych potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej, stanowiącej dokument urzędowy. Pogląd powyższy podzielony został przez Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2014r., sygn. akt II GZ 278/14 i z dnia 15 grudnia 2016r., sygn.. akt I FZ 367/16.
Dodatkowo wskazać należy, że sam pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze potwierdził, że jego mocodawca pod adresem, na który została skierowana przesyłka zawierająca postanowienie z dnia "[...]" nie posiada skrzynki pocztowej. Tymczasem zgodnie z art. 40 ust. 1 Prawa pocztowego właściciel lub współwłaściciele: nieruchomości gruntowych, na których znajduje się budynek mieszkalny, budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość
- są obowiązani umieścić oddawczą skrzynkę pocztową spełniającą wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 5.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, jest realizowany (zgodnie z ust. 2 art. 40 Prawa pocztowego) :w budynkach jednorodzinnych - przez umieszczenie oddawczej skrzynki pocztowej przed drzwiami wejściowymi do budynku lub w ogólnie dostępnej części nieruchomości; w budynkach wielorodzinnych, w których wyodrębnione są co najmniej 3 lokale - przez umieszczenie w ogólnie dostępnej części nieruchomości zestawu oddawczych skrzynek pocztowych w liczbie odpowiadającej liczbie samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokali o innym przeznaczeniu, jeżeli posiadają osobny adres. Prawo pocztowe przewiduje również w art. 127 karę pieniężną za brak realizacji obowiązku umieszczenia oddawczej skrzynki pocztowej albo umieszczenie oddawczej skrzynki pocztowej niespełniającej wymogów, o których mowa w art. 40.
Z powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, wynika, że w sytuacji braku wypełnienia obowiązku posiadania skrzynki pocztowej adresat winien liczyć się z pozostawieniem awiza w każdym widocznym miejscu np. przy wejściu na posesję czy w drzwiach adresata. Ta okoliczność może zaś powodować, iż awizo z uwagi na czynniki atmosferyczne lub działania człowieka nie dotrze do adresata. W takim przypadku ryzyko nie dotarcia powiadomień stanowi świadome ryzyko adresata będące konsekwencją nie wywiązania się z obowiązku posiadania oddawczej skrzynki pocztowej. Nie sposób uznać tym samym, iż zaniedbania samej strony skarżącej mogą później stanowić okoliczność uprawdopodobniającą brak jej winy w uchybieniu terminu.
Zdaniem Sądu powoływanie się przez skarżącego na okoliczność, że nie otrzymał on przesyłki oraz żadnego awiza o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej nie są przekonujące. Skarżący nie przedstawił bowiem jakiegokolwiek uprawdopodobnienia, że stan faktyczny był w rzeczywistości inny, niż wynikający z zapisów na dokumencie potwierdzenia odbioru i kopercie ( k.79 t.I akt) Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe przywrócenie go, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw, który pozwoliłby na zastosowanie art. 162 § 1 Ord. pod. Przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia skarżącego, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia pisma w trybie art. 150 Ord. pod.
Reasumując Sąd stwierdził, że zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodnie z prawem. Z tych też względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.