I SA/Ol 88/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2007-04-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od środków transportowychnadpłatazwrot podatkuwłaściwość organuposiadaniewłasnośćprawo podatkoweprawo cywilneWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy określenia nadpłaty podatku od środków transportowych, uznając błędne ustalenie właściwości organu podatkowego.

Bank A. w S. domagał się zwrotu nadpłaty podatku od środków transportowych za lata 2003-2004, twierdząc, że błędnie złożył deklaracje i zapłacił podatek. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że właściwym organem do poboru podatku był Burmistrz Miasta P., ponieważ oddział banku w P. był posiadaczem pojazdu. Sąd administracyjny uchylił decyzje, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące właściwości organu podatkowego i posiadania pojazdu.

Sprawa dotyczyła wniosku Banku A. w S. o stwierdzenie nadpłaty podatku od środków transportowych za lata 2003 i 2004. Bank złożył korektę deklaracji i wystąpił o zwrot zapłaconego podatku, argumentując, że błędnie opodatkował samochód ciężarowy, którego własność nabył w drodze umowy przewłaszczenia. Organy podatkowe, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że właściwym organem podatkowym był Burmistrz Miasta P., ponieważ oddział banku w P. był posiadaczem pojazdu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące właściwości organu podatkowego (art. 9 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) oraz pojęcie posiadania. Sąd podkreślił, że posiadanie w rozumieniu prawa cywilnego wymaga faktycznego władztwa nad rzeczą, a w tym przypadku pojazd był w posiadaniu kredytobiorcy (Z. O.), który go użytkował, a nie oddziału banku. Bank A. w S. jako właściciel i podmiot, na który zarejestrowano pojazd, był jego samoistnym posiadaczem. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły wystarczająco okoliczności faktycznych i błędnie zastosowały prawo materialne, co skutkowało odmową stwierdzenia nadpłaty. Nakazano ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych przez sąd wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Podatnikiem jest właściciel pojazdu, a organem właściwym jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika. Odstępstwo dotyczy przedsiębiorstw wielozakładowych, ale wymaga przekazania posiadania pojazdu do dyspozycji zakładu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie posiadania i właściwość organu podatkowego. Właściciel (bank) był samoistnym posiadaczem, a użytkownik (osoba fizyczna) posiadaczem zależnym. Oddział banku nie był posiadaczem pojazdu w rozumieniu przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.o.l. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego. Jako właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany.

u.p.o.l. art. 9 § ust. 7

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Organem właściwym jest organ, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika. W przypadku przedsiębiorstw wielozakładowych lub podmiotów z wydzielonymi jednostkami organizacyjnymi, właściwy jest organ, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu.

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności uchylonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6 § pkt 2

Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.

k.c. art. 337

Kodeks cywilny

k.c. art. 348

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przeniesienie posiadania.

Ord. pod. art. 165 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Data wszczęcia postępowania na żądanie strony.

Ord. pod. art. 19 § pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rozstrzyganie sporów o właściwość.

Ord. pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ord. pod. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

Ord. pod. art. 59 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.

Ord. pod. art. 72

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zwrot nadpłaty podatku.

k.c. art. 336

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) lub kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

u.p.o.l. art. 8 § pkt 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających art. 5 § ust. 1

Definicja placówki wykonującej czynności bankowe.

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej art. 4

Oddział przedsiębiorcy krajowego nie jest wyposażony we własną zdolność prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 9 ust. 7 u.p.o.l. przez organy podatkowe. Niewłaściwe ustalenie posiadacza pojazdu. Posiadanie pojazdu przez oddział banku nie zostało faktycznie wykazane. Bank A. w S. jako właściciel i podmiot, na który zarejestrowano pojazd, jest samoistnym posiadaczem. Użytkownik pojazdu (Z. O.) był posiadaczem zależnym. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i dowodów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów podatkowych oparta na szerokiej interpretacji 'posiadania' i właściwości organu.

Godne uwagi sformułowania

Posiadanie to zatem stan faktyczny, wymagający aby pewien podmiot faktycznie korzystał z rzeczy, mając nad nią faktyczne fizyczne władztwo. Właściciel - podatnik posiada wiele zakładów lub wydzielone jednostki organizacyjne o właściwości organu podatkowego rozstrzyga siedziba tego zakładu (jednostki organizacyjnej) pod warunkiem, że posiadają one podlegające opodatkowaniu środki transportowe. W odniesieniu do pojazdu mechanicznego przesłanki określające stan posiadania wskazał także Sąd Najwyższy w zacytowanym przez skargę wyroku, kładącym akcent na faktyczne władanie pojazdem i posługiwanie się nim zgodnie z własną wolą.

Skład orzekający

Andrzej Błesiński

przewodniczący sprawozdawca

Ryszard Maliszewski

sędzia

Renata Kantecka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia posiadania i właściwości organu podatkowego w podatku od środków transportowych, zwłaszcza w kontekście struktury banków i umów przewłaszczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej banku z oddziałami i umowy przewłaszczenia. Interpretacja pojęcia posiadania może być stosowana w innych sprawach podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawidłowa interpretacja przepisów prawa cywilnego w kontekście prawa podatkowego. Pokazuje też, jak ważne jest rozróżnienie między własnością a posiadaniem.

Kto płaci podatek od samochodu? Sąd wyjaśnia różnicę między właścicielem a posiadaczem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 88/07 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Kantecka
Ryszard Maliszewski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu w Olsztynie, na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Banku A w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty w podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 02 listopada 2005r. Bank A. w S. przesłał do Urzędu Miasta i Gminy w P. korektę deklaracji za lata 2003 i 2004, dotyczącą opodatkowania samochodu ciężarowego "[...]" Nr rej. "[...]", będącego własnością banku od dnia 31 lipca 2003r. do 28 stycznia 2004r.
W dniu 07 listopada 2005r. Bank A. w S. wystąpił do Burmistrza Miasta P. z "żądaniem" stwierdzenia nadpłaty podatku od środków transportowych za :
– 2003r. w kwocie 687,50 zł naliczonej proporcjonalnie za okres od dnia nabycia własności tj. od 31 lipca 2003r. do końca roku tj. 31 grudnia 2003r.
– 2004r. w kwocie 141,67 zł. za okres od 1 stycznia 2004r. do 28 stycznia 2004r. , kiedy to bank przeniósł własność pojazdu ciężarowego na Z. O. zamieszkałego w P.
W uzasadnieniu wskazano, iż Bank A. w S. Oddział w P. błędnie złożył deklarację w podatku od środków transportowych za 2003r i 2004 rok i zapłacił tym samym wynikający ze złożonej deklaracji podatek. Tymczasem umową przewłaszczenia rzeczy zawartą w dniu "[...]" r. pomiędzy Bankiem A. w S. Odział w P. a Z. O. przeniesiono własności m.in. samochodu ciężarowego "[...]" na Bank. Od dnia 01 sierpnia 2002r. w/w pojazd został zarejestrowany na Bank A. w S. i pozostawał w posiadaniu tego banku oraz w używaniu Z. O.
Na mocy decyzji z dnia "[...]" r. Burmistrza Miasta S. określającej zaległość w podatku od środków transportowych za samochód ciężarowy marki "[...]" nr rej. "[...]" Bank A. w S. zapłacił podatek za okres od 31 lipca 2003r. do 28 stycznia 2004r. w wysokości 511, 50 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 114,50 zł.
Decyzją Burmistrza Miasta P. z dnia "[...]" r. Nr "[...]" odmówiono Bankowi A. w S. określenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2003r. w kwocie 687,50 zł i 2004r. w kwocie 141,67 zł mając na uwadze art. 8 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej cyt. jako u.p.o.l). Ustalono bowiem, iż w przedmiotowym okresie samochód ciężarowy "[...]" stanowił własność Banku A. w S. Oddział w P. i był użytkowany przez przedsiębiorcę z terenu gminy P., a tym samym podatek słusznie należał się Gminie P.
Decyzją z dnia "[...]"r., Nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy w/w decyzję Burmistrza Miasta P. w sprawie odmowy określenia nadpłaty w podatku od środków transportowych.
W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od środków transportowych są osoby fizyczne oraz osoby prawne będące właścicielami środków transportowych. Podatnikami są także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej o ile środek transportowy jest na nie zarejestrowany. W niniejszej sprawie podatnikiem podatku od środków transportowych jest Bank A. w S. z uwagi na fakt, iż jest właścicielem pojazdu ciężarowego "[...]", co wynika z dowodu rejestracyjnego.
Zgodnie zaś z art. 9 ust 7 u.p.o.l. organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne – organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu.
Umową przewłaszczenia z dnia "[...]" r. Z. O. przeniósł własność i posiadanie m.in. samochodu ciężarowego marki "[...]" na Bank A. w S. Odział w P. Przedmiotowy pojazd był zaś wykorzystywany nadal przez Z. O.
Organ odwoławczy wskazał, iż ze względu na fakt, że Oddział w P. jest wydzieloną jednostką organizacyjną Banku A. w S. i nie posiada osobowości prawnej nie może być właścicielem rzeczy ruchomych. Odział w P. może być jednakże posiadaczem rzeczy ruchomych należących do Banku A. w S., albowiem posiadanie nie można utożsamiać z własnością. Tym samym zdaniem SKO organem właściwym do poboru podatku od środków transportowych jest Burmistrz Miasta P.
Dodatkowo wskazano, iż organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie żądania stwierdzenia nadpłaty wydając postanowienie z dnia "[...]" r. Tymczasem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na żądanie strony. Zgodnie zaś z art. 165 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ord. pod.) datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a Ord. pod. Powyższy błąd pozostaje jednak bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie.
Skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył pełnomocnik Banku A. w S. i wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Pełnomocnik zrzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
– Art. 9 ust. 7 u.p.o.l. w zw z art. 336 i 337 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż posiadaczem pojazdu stanowiącego przedmiot opodatkowania jest oddział w P. skarżącego Banku A. w S.
– Art. 9 ust 1 u.p.o.l. oraz art. 15, art. 19 ust. 6 oraz art. 122 w zw. z art. 180 Ord. pod. poprzez ich pominięcie i dopuszczenie do wydania decyzji z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących właściwości organów podatkowych,
– Art. 122 w zw. z art. 180 Ord. pod. poprzez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dowodu z dokumentu – dowodu rejestracyjnego pojazdu będącego przedmiotem opodatkowania oraz nie wskazanie dowodów na podstawie których organ podatkowy przyjął, że sporny pojazd (samochód ciężarowy marki "[...]" ) znajdował się w posiadaniu oddziału w P. skarżącego Banku A. w S.
W uzasadnieniu wskazano, że Odział w P. nie może być traktowany jako podmiot będący stroną umowy przewłaszczenia jest bowiem wyłącznie "placówką wykonującą czynności bankowe" zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz. U. Nr 119, poz. 1252 ze zm.) tj. jednostką której utworzenie miało na celu umożliwienie wykonywania czynności bankowych poza powiatem siedziby Banku A. w S. Oddział nie nabył więc prawa własności do przedmiotowego pojazdu ani do jego posiadania czy to samoistnego, czy zależnego. Dlatego też samochód ciężarowy został zarejestrowany zgodnie z siedzibą podatnika – właściciela w Urzędzie Miasta w S. Także mając na uwadze art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oddział przedsiębiorcy krajowego nie jest wyposażony we własną zdolności prawną.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił, iż zgodnie z art. 9 ust 7 u.p.o.l. podatek od środków transportowych powinien być opłacany w Urzędzie Miasta w S., albowiem to Bank A. w S. był stroną umowy przewłaszczenia samochodu. Okoliczność rejestracji pojazdu na zakład główny Banku A. była konsekwencją decyzji Banku w przedmiocie przypisania "pojazdu" i winna przesądzać o określeniu właściwego organu podatkowego. Odmienna interpretacja dokonana przez organy podatkowe wynikała z całkowitego pominięcia definicji posiadania zawartej w kodeksie cywilnym oraz definicji oddziału przedsiębiorcy i placówki bankowej.
Mając na uwadze art. 336 i 337 k.c. pełnomocnik skarżącego Banku stwierdził, iż samoistnym posiadaczem pojazdu był Bank A. w S., będący jednocześnie właścicielem pojazdu, a posiadaczem zależnym był kredytobiorca (Z. O.), który przewłaszczony samochód jedynie użytkował. Tym samym nie było w tej relacji miejsca dla jednostki organizacyjnej – Oddziału w P. – bowiem nie sprawowała ona żadnego władztwa, nawet wykonywanego w cudzym imieniu. Bezpodstawnym było więc uznanie przez organ I i II instancji, że jednostką posiadającą pojazd był Oddział w P., a organem właściwym w sprawie podatku od środka transportu – Urząd Gminy w P.
Zdaniem pełnomocnika doszło także do naruszenia przepisów ordynacji podatkowej. W sprawie pojawił się bowiem spór o właściwość organu podatkowego w sprawie podatku od środków transportowych, albowiem dwa organy uznały się za właściwe. Należało go rozwiązać posiłkując się art. 19 pkt 5 Ord. pod. Naruszenie przepisów o właściwości skutkuje zaś sankcją nieważności.
Wskazano także na naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 Ord. pod. z uwagi na zupełne pominięcie dowodu z dokumentu – dowodu rejestracyjnego spornego pojazdu.
Pełnomocnik wskazał, również iż organy podatkowe nie wzięły pod uwagę tego, że w przedmiotowej sprawie decyzję podatkową wydał już Burmistrz Miasta S. w dniu "[...]" r., określając zaległość podatkową. Odmowa stwierdzenia nadpłaty stworzyła więc stan prawny, w którym istnieją dwie ważne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego, co więcej zobowiązanie zostało zapłacone dwukrotnie.
Strona skarżąca podniosła, iż mogło dojść do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w momencie jego zapłaty po ustaleniu zaległości podatkowej przez Burmistrza Miasta S., zgodnie z art. 59 § 1 Ord. pod., a tym samym doszło do powstania podstaw do stwierdzenia nadpłaty wobec Urzędu Miasta w P.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Dodatkowo podniosło, iż "posiadanie" o którym mowa w art. 9 ust. 7 u.p.o.l. nie może być rozumiane wyłącznie w znaczeniu cywilistycznym. Organ podatkowy we własnym zakresie ocenia czy doszło do spełnienia przesłanek "posiadania" . Ustawodawca nie związał bowiem skutków ustalania właściwości miejscowej organu podatkowego z posiadaniem przez jednostkę przedsiębiorstwa wielozakładowego środka transportowego opartym na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania tym środkiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez sąd kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem prowadzi do ustalenia ,że skarga podatnika jest zasadna. Zaskarżona decyzja wydana bowiem została z naruszeniem przepisów postępowania , konsekwencją czego stało się błędne zastosowanie prawa materialnego.
W sprawie zasadnicze znaczenie ma prawidłowe ustalenie kogo obciążał obowiązek podatkowy i który organ był właściwym organem podatkowym. Bezsporne jest bowiem ,że Bank A. w S. jako podatnik uiścił dwukrotnie sporny podatek od środka transportowego ,tj. samochodu ciężarowego "[...]" nr rej. "[...]" . Raz uczynił to jego oddział w P. , składając stosowne deklaracje do Urzędu Miasta i Gminy P. w latach 2003 i 2004. Drugi raz uiszczenie podatku nastąpiło w wykonaniu przez Bank A. w S. decyzji Burmistrza S. z dnia "[...]" r. Rozstrzygnięcia wymagało zatem w którym organie podatkowym zaistniała nadpłata , o której zwrot wystąpił podatnik.
Dla rozstrzygnięcia przedstawionych kwestii niezbędne jest zatem poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych na gruncie brzmienia art. 9 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( D.U. nr 9 z 1991r. , poz. 31 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003r.- vide art. 1 ustawy nowelizującej opub. w D.U. nr 200 z 2002r. , poz. 1683 ; ostatni tekst jednolity : D.U. nr 121 z 2005r ,poz. 844 ).
W art.9 ust. 1 u.p.o.l. uregulowana została zasada kogo obciąża obowiązek podatkowy w zakresie podatków od środków transportowych . Zgodnie z tym przepisem zasadą jest ,że obowiązek podatkowy w omawianym podatku ciąży na właścicielu środka transportowego bez względu na to , czy właścicielem jest osoba fizyczna czy osoba prawna. Jednocześnie przepis ten , w zdaniu drugim , przewiduje odstępstwo od tej zasady, stanowiąc ,że " jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej , na które środek transportowy jest zarejestrowany".
Natomiast art. 9 ust. 7 u.p.o.l. reguluje kwestię właściwości organu podatkowego. Jako zasadę przyjęto w nim ,że organem takim jest organ , na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania ( dla osób fizycznych) lub siedziba podatnika ( dla innych podatników ).Właściwy jest więc organ określany według miejsca zamieszkania lub siedziby podatnika określonego zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. W stanie prawnym obowiązującym od 01 stycznia 2003r. od zasady tej wprowadzono jednak odstępstwo dotyczące przedsiębiorstw wielozakładowych i podmiotów, w skład których wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne . W odniesieniu do nich przewidziano bowiem ,że nie decyduje siedziba podatnika lecz właściwym organem podatkowym jest organ , na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. Odstępstwo to , jak wynika z wyraźnego brzmienia cytowanego przepisu nie dotyczy osób fizycznych i nie odnosi się do sytuacji , gdy pojazd znajduje się w posiadaniu osoby fizycznej.
Z zacytowanego wyżej brzmienia przepisów wynika zatem ,że zasadą jest , iż obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego , który uwidoczniony jest w dowodzie rejestracyjnym pojazdu a organem podatkowym jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika . Tylko w przypadku , gdy właściciel - podatnik posiada wiele zakładów lub wydzielone jednostki organizacyjne o właściwości organu podatkowego rozstrzyga siedziba tego zakładu ( jednostki organizacyjnej ) pod warunkiem ,że posiadają one podlegające opodatkowaniu środki transportowe. W tym przypadku zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenia , czy takiemu zakładowi ( jednostce organizacyjnej) przekazano posiadanie pojazdu.
Przenosząc powyższe stwierdzenia na okoliczności rozpoznawanej sprawy, zauważenia wymaga , iż zaskarżona decyzja oparta została na nietrafnych ustaleniach co do zasadniczej okoliczności dotyczącej podmiotu , w którego posiadaniu był przedmiotowy pojazd. Czyniąc takie ustalenia ,organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania , a mianowicie art.121,187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Nie wyjaśniwszy bowiem w wyczerpujący sposób wszystkich okoliczności dotyczących charakteru wewnętrznych powiązań i zakresu samodzielności Oddziału Banku w P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło ,że Oddział ten był w posiadaniu samochodu "[...]" nr rej. "[...]" i że z tego względu właściwym organem podatkowym jest Burmistrz P. Wprawdzie organ odwoławczy skorygował niewątpliwie błędne ustalenie organu I instancji co do podmiotu będącego właścicielem samochodu , lecz w oparciu o podobne przesłanki faktyczne, wywiódł ,że Oddział w P. był posiadaczem pojazdu. W ocenie sądu podstaw do takiego ustalenia nie dają jednak okoliczności ,że Oddział w imieniu Banku A. w S. dokonywał niektórych czynności prawnych związanych z udzieleniem kredytu , ustanowieniem zastawu czy przewłaszczeniem pojazdu. Wykonywanie tych czynności nie zmieniało faktu , że pojazd zarejestrowany był na Bank A. w S. jako właścicielu w spornym okresie i że pojazd nigdy fizycznie nie był w posiadaniu Oddziału Banku w P . Pojazd ten był bowiem cały czas w posiadaniu kredytobiorcy Z. O., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu ciężarowego , który faktycznie pojazd użytkował.
Podkreślenia wymaga ponadto ,że zaskarżona decyzja nie wyjaśniła szerzej przesłanek swego ustalenia co do zasadniczej kwestii posiadania pojazdu. Dopiero w odpowiedzi na skargę zawarto stanowisko , z którego wynika ,że w rozumieniu ustawy o podatkach i opatach lokalnych , do przyjęcia , przesłanki "posiadania" z art.
9 ust. 7 u.p.o.l. nie jest konieczne przeniesienie posiadania w znaczeniu cywilistycz-
nym ( art. 348 k.c.) a wystarczający jest "pewien stan faktyczny ,polegający na tym,
że jednostka faktycznie dysponuje tym środkiem" a do organu podatkowego należy ustalenie , czy przesłanka taka jest spełniona ze względu na "każdy stan władania tym środkiem" transportowym. Wynika z tego , iż według organu odwoławczego do
przyjęcia ,że oddział w P. posiadał przedmiotowy pojazd , wystarcza ,że doko-
nywał czynności prawnych odnoszących się tego środka transportowego.
Przestawiona przez organ odwoławczy interpretacja przesłanki "posiadania" z art. 9 ust.7 u.p.o.l. jest jednak w ocenie sądu nietrafna i w tym zakresie za słuszne uznać należy stanowisko zaprezentowane w skardze. Dokonana przez organ wykładnia nie znajduje oparcia w brzmieniu przepisów prawa podatkowego. Ustawa o opłatach i podatkach lokalnych nie zawiera odmiennej od prawa cywilnego definicji posiadania środków transportowych. W takim przypadku odwołać się zatem należy do wykładni i definicji tego pojęcia w prawie cywilnym. Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten , kto nią faktycznie włada jak właściciel ( posiadacz samoistny ) , jak i ten , kto nie faktycznie włada jak użytkownik ,zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo , z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą ( posiadacz zależny). Posiadanie to zatem stan faktyczny , wymagający aby pewien podmiot faktycznie korzystał z rzeczy ,mając nad nią faktyczne fizyczne władztwo ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.12.1998r. sygn. akt I SA 339/98 , opub. w LEX nr 44548). W odniesieniu do pojazdu mechanicznego przesłanki określające stan posiadania wskazał także Sąd Najwyższy w zacytowanym przez skargę wyroku , kładącym akcent na faktyczne władanie pojazdem i posługiwanie się nim zgodnie z własną wolą ( wyrok z dnia 9.09. 1977. OSNCP nr 7 z 1978 r. ,poz. 111).
W świetle powyższego , w rozpoznawanej sprawie posiadaczem samoistnym był niewątpliwie Bank A. w S. jako właściciel i podmiot , na który zarejestrowany był środek transportowy. Sytuacja przewidziana w art. 9 ust. 7 zd. pierwsze in fine zachodziłaby gdyby bank ten przekazał pojazd do dyspozycji swego oddziału w posiadanie rozumiane jako korzystanie do celów związanych wykonywanymi zadaniami ( np. przewóz osób, przesyłek , pieniędzy itp. ). Wówczas można byłoby stwierdzić ,że oddział posiada środek transportowy a w konsekwencji Burmistrz P. jest właściwym organem podatkowym. Taka sytuacja , wbrew odmiennym ustaleniom organu odwoławczego nie zachodziła. Pojazd był bowiem w posiadaniu osoby fizycznej , która faktycznie jako użytkownik z samochodu korzystała w swojej działalności gospodarczej. Nie mógł więc być jednocześnie w posiadaniu innego podmiotu. Posiadanie podlegającego opodatkowaniu środka transportu przez osobę fizyczną , zamieszkałą poza siedzibą właściciela pojazdu, nie powoduje przy tym przewidzianej w art. 9 ust. 7 u.p.o.l. zmiany właściwości organu podatkowego . Fakt posiadania pojazdu przez Z. O. jest w sprawie bezsporny. Nie został jednak należycie rozważony i uwzględniony przy czynieniu ustaleń i stosowaniu przez organ odwoławczy cytowanego art. 9 ust. 7 .
Jak wyżej stwierdzono, w konsekwencji nierozważenia w wyczerpujący sposób wszystkich okoliczności sprawy, organ odwoławczy poczynił błędne ustalenia , skutkujące naruszeniem prawa materialnego ( art. 9 ust. 7 u.p.o.l.). Następstwem tego stało się przyjęcie przez organy podatkowe obu instancji ,że uiszczony na rzecz Gminy P. podatek był należny i nie zaistniała nadpłata , o której zwrot wystąpił podatnik.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien , kierując się przedstawionymi przez ocenami ( art. 153 p.p.s.a.) , dokonać wszechstronnego , odpowiadającego wymogom art. 122, 187§1 i art. 191 Ord. pod. wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności okoliczności związanych z posiadaniem przedmiotowego środka transportowego a następnie prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego – art. 9 u.p.o.l. Dopiero wówczas możliwe będzie zgodne z przepisami art.72 i nast. Ordynacji podatkowej rozstrzygnięcie o zasadności wniosku podatnika o zwrot nadpłaty podatku.
Z przestawionych względów , na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.a oraz lit.c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono ,ze uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych...( D.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI