I SA/OL 83/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów, uznając odszkodowanie wypłacone wykonawcy po pożarze za szkodę, a nie wynagrodzenie podlegające VAT.
Spółka D. Sp. z o.o. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora KIS, która uznała odszkodowanie otrzymane po pożarze na budowie za wynagrodzenie podlegające VAT. Spółka argumentowała, że odszkodowanie to rekompensata za szkodę, a nie ekwiwalent za świadczoną usługę. WSA w Olsztynie przychylił się do stanowiska spółki, uchylając interpretację i stwierdzając, że odszkodowanie nie stanowi wynagrodzenia za usługę, a jedynie rekompensatę za utracone materiały i poniesione szkody.
Przedmiotem sprawy była skarga D. Spółki z o.o. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), która uznała odszkodowanie wypłacone spółce w związku z pożarem na budowie za wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT). Spółka, będąca wykonawcą inwestycji, zawarła umowę z D2. na budowę spalarni odpadów. Po pożarze, który zniszczył część budowy i materiały, inwestor D2. otrzymał od ubezpieczyciela odszkodowanie, które następnie, na mocy porozumienia, miało zostać przekazane wykonawcy (spółce D.). Spółka uważała, że otrzymane środki to odszkodowanie za szkodę, a nie wynagrodzenie za usługę, w związku z czym nie podlega VAT. DKIS uznał jednak, że środki te stanowią wynagrodzenie za świadczoną usługę, ponieważ pokrywają koszty poniesione przez wykonawcę w związku z budową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że odszkodowanie jest rekompensatą za szkodę, a nie świadczeniem wzajemnym za usługę. W analizowanym przypadku, wypłacone środki nie wiązały się z żadnym świadczeniem ze strony spółki na rzecz inwestora, a jedynie stanowiły pokrycie kosztów poniesionych w wyniku pożaru. Sąd uznał, że organ interpretacyjny był związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie mógł go zmieniać. W konsekwencji, sąd uznał zarzuty skargi za zasadne, uchylając interpretację DKIS i zasądzając koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odszkodowanie wypłacone wykonawcy w związku z pożarem na budowie nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, lecz jest rekompensatą za szkodę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odszkodowanie jest rekompensatą za szkodę, a nie świadczeniem wzajemnym za usługę. W analizowanym przypadku, wypłacone środki nie wiązały się z żadnym świadczeniem ze strony spółki na rzecz inwestora, a jedynie stanowiły pokrycie kosztów poniesionych w wyniku pożaru. Organ interpretacyjny był związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie mógł go zmieniać.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Odszkodowanie co do zasady nie jest objęte tym zakresem, ponieważ ciężko je powiązać z konkretnym świadczeniem.
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez świadczenie usług rozumie się każdą transakcję niestanowiącą dostawy towarów. Odpłatność występuje, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść majątkowa po stronie odbiorcy, a zapłata pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością.
Pomocnicze
o.p. art. 14h
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, w tym związany z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zakresu odszkodowania.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
p.p.s.a. art. 57a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek uwzględnienia skargi na interpretację indywidualną (uchylenie).
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia interpretacji indywidualnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odszkodowanie wypłacone po pożarze stanowi rekompensatę za szkodę, a nie wynagrodzenie za świadczoną usługę. Wypłacone odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony wykonawcy na rzecz inwestora. Organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie może go ustalać ani zmieniać. Organ naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie poprzez brak odniesienia się do argumentacji skarżącej.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu interpretacyjnego, że odszkodowanie stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę podlegające opodatkowaniu VAT.
Godne uwagi sformułowania
Istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie występuje świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym lub opisanym zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe ustalać lub zmieniać. Brak odniesienia się przez organ interpretacyjny w procesie oceny zdarzenia zaistniałego przedstawionego przez skarżącą Spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej do przedstawionej argumentacji [...] stoi w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
sędzia
Jolanta Strumiłło
przewodniczący
Przemysław Krzykowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT odszkodowań, zwłaszcza w kontekście szkód budowlanych i odpowiedzialności wykonawcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie odszkodowanie zostało wypłacone przez inwestora wykonawcy po pożarze. Kluczowe jest udowodnienie braku świadczenia wzajemnego ze strony otrzymującego odszkodowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między odszkodowaniem a wynagrodzeniem w kontekście VAT, co jest istotne dla wielu firm. Pokazuje, jak sąd może zakwestionować stanowisko organu podatkowego w oparciu o analizę faktyczną i prawną.
“Odszkodowanie po pożarze na budowie – czy zawsze musisz zapłacić od niego VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 83/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2025-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Andrzej Brzuzy Jolanta Strumiłło /przewodniczący/ Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 14h w zw. z art. 121 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 361 art. 5 ust.1, art. 8 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Monika Rząp, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oddział w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2024 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.519.2024.2.IK w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oddział w P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, oddział w P. (dalej: "wnioskodawca", "Spółka", "skarżąca") jest opisana w sentencji wyroku interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "organ") dotycząca podatku od towarów i usług w zakresie nieuznania odszkodowania wypłacanego na rzecz Spółki za wynagrodzenie z tytułu czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z opisu stanu faktycznego wynika, że 7 sierpnia 2020 r. D. wraz z D1., zwane dalej łącznie wykonawcą, zawarły umowę ze spółką D2. sp. z o.o. (zwaną dalej: D2.), dotyczącą budowy spalarni odpadów oraz kotłowni w O. Podmiotem wiodącym w konsorcjum jest Spółka D2. (dalej: "Inwestor"), która została powołana 11 grudnia 2018 r., jako spółka celowa, utworzona specjalnie do wybudowania oraz zarządzania Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów (ITPO) wraz z Kotłownią Szczytową. Instalacja ta dostarczać będzie mieszkańcom energię elektryczną oraz ciepło pozyskane z przetworzonych odpadów komunalnych, których nie da się poddać recyklingowi (frakcja odpadów resztkowych). Generalnym wykonawcą inwestycji jest konsorcjum D3.(K.) oraz D1.(N.), które jest dostawcą i wykonawcą technologii. Firma S. w ramach realizacji inwestycji buduje obiekty kubaturowe niezbędne do montażu instalacji oraz infrastrukturę towarzyszącą. Zgodnie z pozyskanymi informacjami proces inwestycyjny (w systemie zaprojektuj, wybuduj, uruchom) rozpoczął się w dniu 18.04.2020 r., a planowany termin zakończenia inwestycji to 2024 r. W nocy z 18 na 19 lutego 2024 roku doszło do pożaru na terenie inwestycji. W momencie zdarzenia Inwestycja była w końcowej fazie realizacji - zakończono odbiory etapu I całej inwestycji tj. Kotłowni Szczytowej. ITPO to drugi z elementów tej inwestycji. Część II (końcowa) była w fazie rozruchu i odbiorów. Rozruch był prowadzony od 21.12.2023 r. Zdarzenie miało miejsce dnia 18.02.2024 r. ok. 23.30 podczas ponownego uruchamiania cyklu spalania wstępnie przetworzonych odpadów komunalnych na terenie instalacji termicznego przekształcania odpadów. W konsekwencji pożaru zniszczeniu uległy nie tylko wybudowane już elementy budowli, której dotyczyła umowa, ale również materiały do budowy, składowane na placu przez wykonawcę. W związku ze zgłoszeniem pożaru do ubezpieczycieli, D2. otrzymała od ubezpieczyciela płatności na poczet odszkodowania w kwotach: (I) 2.603.400,00 PLN, (II) 1.553.362,00 PLN oraz (III) 13.129,62 PLN, wynikające z umowy ubezpieczenia wszystkich ryzyk budowy/montażu potwierdzonej polisą nr [...]. Nie jest wykluczone, że ubezpieczyciel wypłaci dalsze płatności na rzecz D2. - w dalszym ciągu trwa proces likwidacji szkód powstałych w wyniku pożaru oraz ustalanie końcowej wysokości ubezpieczenia. Wykonawca jest zobowiązany do dokończenia prac wynikających z umowy zawartej z D2., w ramach wynagrodzenia wynikającego z umowy oraz na określonych tam zasadach. Wypłacone odszkodowanie z tytułu pożaru D2. na mocy porozumienia zawartego z wykonawcą w dniu 5 sierpnia 2024 r. zobowiązała się przekazać na rzecz wykonawcy, z zastrzeżeniem zwrotu w razie wystąpienia przez ubezpieczyciela z żądaniem zwrotu płatności. Zarówno wykonawca, jak i D2., są czynnymi podatnikami podatku VAT w P.. Spółka jest również czynnym podatnikiem zarejestrowanym dla celów VAT. W uzupełnieniu wniosku Spółka podała, że to wykonawca we własnym zakresie zapewnia wszelkie materiały oraz urządzenia niezbędne do zrealizowania całej inwestycji. Do momentu ukończenia i przekazania w pełni sprawnej inwestycji, właścicielem wszystkich materiałów oraz urządzeń zamontowanych oraz czekających na zamontowanie jest wykonawca. Zniszczone części obiektu wykonawca jest zobowiązany naprawić i odbudować we własnym zakresie. Podobnie rzecz się ma ze zniszczonymi materiałami budowlanymi, te wykonawca musi nabyć ponownie, by móc kontynuować realizację inwestycji. Otrzymane od inwestora odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki. W związku z powyższym Spółka zadała pytanie, czy wykonawca powinien potraktować otrzymane odszkodowanie z tytułu pożaru jako wynagrodzenie za świadczoną usługę i w związku z tym wystawić na D2. fakturę VAT? Zdaniem skarżącej, wypłacana kwota odszkodowania nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w związku z czym nie ma on obowiązku wystawienia faktury VAT na D2.. W takiej sytuacji wystarczające będzie wystawienie noty księgowej. Mając na uwadze zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz przepisy Kodeksu cywilnego regulujące kwestię odszkodowań skarżąca stwierdziła, że odszkodowania nie są objęte zakresem art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2024 poz. 361), zwana dalej: ustawą o VAT i nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, ponieważ ciężko je powiązać z konkretnym świadczeniem. Skarżąca zwróciła uwagę, że strony (wykonawcę oraz D2.) wiąże umowa, zgodnie z którą wykonawca jest zobowiązany do zrealizowania inwestycji polegającej na budowie m.in. spalarni odpadów. Za wykonane usługi oraz realizację umowy będzie mu przysługiwać prawo do wynagrodzenia, które podlega opodatkowaniu VAT. Wskazała, że istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie można mówić o występowaniu transakcji ekwiwalentnej - świadczenie w zamian za wynagrodzenie - co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. W związku z tym nie można uznać przekazanego przez D2. wykonawcy odszkodowania jako wynagrodzenia opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. W zaskarżonej interpretacji z 4 grudnia 2024 r., organ uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Ustalanie statusu wypłacanej kwoty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy zdaniem organu oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem. Odwołując się do art. 361 i art. 471 Kodeksu cywilnego organ stwierdził, że istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie występuje świadczenie w zamian za wynagrodzenie, a zatem otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Organ wskazał również, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Czynność podlega opodatkowaniu wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Zdaniem DKiS, kwota jaką Spółka otrzymała/otrzyma nie stanowi odszkodowania lecz stanowi wynagrodzenie za wykonane przez stronę czynności, których efekt uległ zniszczeniu na skutek pożaru. W rozpatrywanej sprawie istnieje związek między zapłatą przez Inwestora, tytułem pokrycia kosztów poniesionych przez wykonawcę w związku z pożarem a otrzymaniem przez Inwestora świadczenia wzajemnego. Zdaniem organu, występuje tu transakcja ekwiwalentna - świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Wypłacone przez Inwestora kwoty pieniężne, które otrzymał z towarzystwa ubezpieczeniowego nie posiadają cech odszkodowania za poniesioną szkodę. Otrzymane przez stronę jako wykonawcę kwoty od Inwestora stanowią pokrycie kosztów jakie skarżąca poniosła w wyniku pożaru w związku z budową spalarni odpadów oraz kotłowni. Kwoty które strona otrzymała/otrzyma są ściśle związane ze świadczoną przez stronę usługą w zakresie wykonania robót budowlanych. Zniszczone w wyniku pożaru części obiektu strona jest zobowiązana z naprawić i odbudować we własnym zakresie. Podobnie strona musi nabyć nowe materiały budowlane, by móc kontynuować realizację inwestycji. Strona jest zobowiązana do dokończenia prac wynikających z Umowy zawartej z Inwestorem. Zatem otrzymane środki pieniężne od Inwestora stanowią rekompensatę tytułem pokrycia kosztów poniesionych przez stronę na rzecz Inwestora. W konsekwencji środki te stanowią wynagrodzenie za świadczenie wykonane przez stronę na rzecz Inwestora. Konkretnym beneficjentem usługi jest Inwestor, który w związku z zaistnieniem określonych okoliczności jest zobowiązany do wypłaty ustalonego w porozumieniu wynagrodzenia. W konsekwencji organ uznał, że środki pieniężne należne tytułem pokrycia kosztów poniesionych przez stronę w celu dokończenia prac wynikających z umowy zawartej z Inwestorem stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wynikające wprost z zawartego porozumienia, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Skoro strona wyświadczyła na rzecz Inwestora usługę, to zobowiązana jest do wystawienia faktury, dokumentującej tą usługę. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie, poprzez uznanie, że otrzymane odszkodowanie w związku z pożarem stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług na rzecz kontrahenta, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT; - postępowania podatkowego, tj. art. 14h w zw. z art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2023 poz. 2383 ze zm.) poprzez brak odniesienia się w procesie oceny zdarzenia zaistniałego przedstawionego przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej do całości argumentacji, w szczególności do przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych jak i interpretacji organów podatkowych w zakresie podobnych stanów faktycznych, co stoi w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W uzasadnieniu skargi Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że przekazane odszkodowanie stanowi wynagrodzenie za jakiekolwiek świadczenie. Jej zdaniem otrzymanie odszkodowania, za które mogły zostać kupione materiały niezbędne do dokonania napraw oraz dokończenia budowy, nie miało wpływu na samą umowę o roboty budowlane. W przedstawionej sytuacji w momencie wypłaty odszkodowania przez inwestora dla skarżącej, nie wystąpi żadne świadczenie wzajemne - te bowiem wynika z umowy pierwotnej, zobowiązaniowej. Wypłacone kwoty stanowią rekompensatę za utracone materiały i wyrządzone szkody. Uwzględniając powyższe, skarżąca wniosła o: - uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od organu na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej powoływanej w skrócie "p.p.s.a.") skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną interpretację (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przedstawionych przez Spółkę okolicznościach faktycznych i wskazanych wyżej granicach kontroli Sąd uznał skargę za zasadną. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie koncentruje się na ocenie czy odszkodowanie wypłacone na rzecz skarżącej Spółki w związku z pożarem stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług na rzecz kontrahenta, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w sprawach dotyczących indywidualnych interpretacji prawa podatkowego zakres oceny stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji wyznacza treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Oznacza to jednocześnie, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym lub opisanym zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe ustalać lub zmieniać. Z treści przepisów art. 14b-14c O.p. wynika zatem, że organ podatkowy nie tyle wyjaśnia podatnikowi w jaki sposób należy interpretować konkretny przepis prawa podatkowego, co raczej wskazuje w jaki sposób należy zakwalifikować prawnie konkretny opisany przez podatnika stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. Przyjąć zatem należy, że interpretacja jest dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Wiąże on zarówno organ interpretujący, jak i sąd administracyjny, dokonujący kontroli interpretacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2014 r., II FSK 2452/12 oraz z 3 kwietnia 2014 r., II FSK 914/12). Podkreślenia również wymaga, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego polega na tym, że właściwy organ interpretujący ocenia tylko i wyłącznie stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną (art. 14b § 3 O.p.). W sprawach tego rodzaju, organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do analizy okoliczności podanych we wniosku. Zakres oceny stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznaczony jest przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Organ dokonujący interpretacji nie może więc wykraczać poza granice, które wyznaczają: treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego przytoczone we wniosku. Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej w wstanie faktycznym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji wskazać również należy, że zgodnie z ustawą o VAT oraz dyrektywą Rady z dnia 28 listopada 2006 r. nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega, między innymi, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, realizowane przez podatnika działającego w takim charakterze. Dostawa towarów oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy VAT oraz art. 2 ust. 1 lit. a) i art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE). Pod podjęciem towarów rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy VAT). Natomiast świadczenie usług oznacza każdą transakcję niestanowiącą dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 2 ust. 1 lit. c) i art. 24 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE). Uwzględnienie przepisów dyrektywy 2006/112/WE oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest niezbędne do prawidłowego stosowania przepisów krajowych z dziedziny podatku od wartości dodanej (podatku VAT). Mając to na uwadze wskazać należy, że odpłatność występuje wtedy, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść majątkowa po stronie dostawy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT. Pod pojęciem odpłatności należy rozumieć prawo dostawcy lub usługodawcy do żądania i otrzymania od odbiory towaru lub usługi zapłaty ceny lub ekwiwalentu świadczenia wzajemnego. Odpłatność zachodzi, gdy pomiędzy dostawcą/usługodawcą a odbiorcą/usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez dostawcę/usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości zrealizowanej dostawy/usługi. Bezpośredni związek istnieje wówczas, gdy dwa świadczenia są od siebie wzajemnie zależne, a mianowicie jedno jest dokonywane tylko pod warunkiem dokonania drugiego – i odwrotnie (por. wyrok TSUE w sprawie C-90/20, pkt 27; wyrok C-21/20, pkt 31; wyrok C-295/17, pkt 39; wyrok C-270/09, pkt 16; wyrok C-277/05, pkt 19; wyrok C-653/11, pkt 40; wyrok C-250/14, pkt 22 i 23; wyrok C-40/09, pkt 27; wyrok C-90/20, pkt 41; wyrok C-94/19, pkt 26). Podstawą opodatkowania dostawy towarów lub świadczenia usług jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane z tego tytułu (por. wyrok TSUE w sprawie C-40/09, pkt 28). Tożsame uwagi do powyższych czynione są w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 11 maja 2023 r. sygn. I FSK 1318/20). Godzi się jeszcze dodać odnośnie do powyższego, że na gruncie systemu VAT istotne znaczenie ma nie nazwa świadczenia, na jakie się umówiono, ale relacja gospodarcza, jaka łączy strony umowy, która jest źródłem określonego świadczenia (por. wyrok TSUE w sprawie C-653/11, pkt 42 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2020 r. sygn. I FSK 22/18). Innymi słowy, nazwa świadczenia w prawie krajowym nie ma decydującego znaczenia dla jego kwalifikacji na gruncie systemu VAT (por. wyrok TSUE w sprawie C-295/17, pkt 67-68). Wynika to z założenia, że ocena tego, czy płatność dokonywana jest w zamian za świadczenie, jest kwestią z zakresu prawa Unii, którą należy rozstrzygać odrębnie od oceny dokonywanej na mocy prawa krajowego (wyrok TSUE w sprawie C-90/20, pkt 46). Zauważyć należy, że istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczeniem w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podmiotu, który je otrzymał. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wynika natomiast z konieczności wynagrodzenia straty. W konsekwencji stwierdzić należy, iż podatnik nie odnosi żadnej korzyści, nie uzyskuje żadnego przysporzenia. Brak korzyści powoduje, że obowiązek rozliczenia VAT z tytułu otrzymania odszkodowania nie powstanie u podatnika. W odszkodowaniach brak jest bowiem zachowania symetrii między świadczeniem a wynagrodzeniem. Mając na uwadze zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz przepisy Kodeksu cywilnego regulujące kwestię odszkodowań prawidłowe jest twierdzenie, że odszkodowania - co do zasady - nie są objęte zakresem art. 5 ustawy o VAT i nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, ponieważ ciężko je powiązać z konkretnym świadczeniem. W związku z tym w ocenie Sądu, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy rozpoznawanej przez Sąd nie można zakwalifikować przekazanego przez D2. skarżącej Spółce odszkodowania, którą sam organ nazywa w zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie interpretacji indywidualnej - "rekompensatą" - jako wynagrodzenia opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca w związku z pożarem poniósł szkodę w postaci utraty zakupionych już materiałów oraz był zmuszony do usunięcia lub naprawy zniszczeń spowodowanych żywiołem. W przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym w momencie wypłaty odszkodowania przez inwestora dla skarżącej Spółki nie wystąpi żadne świadczenie wzajemne – te bowiem wynika z umowy pierwotnej, zobowiązaniowej. Podkreślić należy, że z treści wniosku o wydanie interpretacji nie wynika aby pomiędzy inwestorem a skarżącą Spółką istniała jakakolwiek umowa z której wynikałoby, że przekazane odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku pożaru w jakikolwiek sposób wpływało na wysokość zobowiązań pieniężnych z umowy pierwotnej, zobowiązaniowej. Raz jeszcze godzi się zauważyć, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym lub opisanym zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe ustalać lub zmieniać. Co więcej w celu rozwiania wątpliwości organ wezwał skarżącą Spółkę pismem z dnia 18 października 2024 r. (znak 0111-KDIB3-1.4012.519.2024.1.IK) o doprecyzowanie: "Czy z tytułu otrzymanego od inwestora odszkodowania są Państwo zobowiązani do świadczenia na jego rzecz jakiegokolwiek świadczenia?" W uzupełnieniu wniosku Spółka jednoznacznie wskazała, że otrzymane od inwestora odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki. Podkreśliła, że to wykonawca we własnym zakresie zapewnia wszelkie materiały oraz urządzenia niezbędne do zrealizowania całej inwestycji. Do momentu ukończenia i przekazania w pełni sprawnej inwestycji, właścicielem wszystkich materiałów oraz urządzeń zamontowanych oraz czekających na zamontowanie jest wykonawca. Zniszczone części obiektu wykonawca jest zobowiązany naprawić i odbudować we własnym zakresie. Podobnie rzecz się ma ze zniszczonymi materiałami budowlanymi, te wykonawca musi nabyć ponownie, by móc kontynuować realizację inwestycji. W świetle powyższego, otrzymane od inwestora odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki. Wypłacone kwoty opisane we wniosku o wydanie interpretacji stanowią wyłącznie "rekompensatę" za utracone materiały i wyrządzone szkody. Mając na względzie całokształt przedstawionej argumentacji w ocenie Sądu podniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej Spółki w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie, poprzez uznanie, że otrzymane odszkodowanie w związku z pożarem stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług na rzecz kontrahenta, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT – jest uzasadniony. Sąd również uznał za uzasadniony podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 14h w zw. z art. 121 O.p. Raz jeszcze podkreślić należy, że wyłącznym punktem odniesienia przy wydawaniu interpretacji przepisów prawa podatkowego może być przedstawiony we wniosku o jej wydanie opis stanu faktycznego bądź też zdarzenia przyszłego uzupełniony ewentualnie o wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku (art. 14h w zw. z art. 169 § 1 O.p.). Omówiona zasada ma charakter bezwzględny i nie jest ona w żadnej mierze zależna od tego czy przedstawiony opis stanu faktycznego bądź tez zdarzenia przyszłego odpowiada bądź też będzie odpowiadać rzeczywistości. Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Brak odniesienia się przez organ interpretacyjny w procesie oceny zdarzenia zaistniałego przedstawionego przez skarżącą Spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej do przedstawionej argumentacji w tym w szczególności jednoznacznych twierdzeń, że otrzymane od inwestora odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki stoi w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznając, iż skarga w przedstawionym zakresie jest uzasadniona, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozpoznania wniosku skarżącej z uwzględnieniem przedstawionego przez Sąd stanowiska. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę skarbową (17 zł) rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI