I SA/OL 766/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając, że kwestia zasadności obowiązku była już przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym i ingerencji w stosunki cywilnoprawne. Sąd administracyjny uznał, że zarzuty te były niedopuszczalne, ponieważ kwestia zasadności obowiązku była już rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu sądowym, co stanowiło podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a.
Sprawa dotyczyła skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez zajęcie wierzytelności, a także naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczących ustaleń stanu faktycznego i postępowania dowodowego. Argumentował, że organ egzekucyjny nie może ingerować w relacje cywilnoprawne. Organ odwoławczy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznali te zarzuty za niedopuszczalne. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., zarzut jest niedopuszczalny, jeśli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. W tej sprawie, prawidłowość podstawy prawnej obowiązku została już potwierdzona w poprzednim postępowaniu sądowym, w którym wyrok oddalający skargę strony na postanowienie o wysokości zajętej wierzytelności stał się prawomocny. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma charakter wtórny i organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli kwestie te były już przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są niedopuszczalne, jeżeli były lub są przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty skarżącego dotyczące zasadności obowiązku były niedopuszczalne, ponieważ kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu sądowym. Postępowanie egzekucyjne ma charakter wtórny i nie służy do ponownego badania zasadności obowiązku, który został już merytorycznie rozstrzygnięty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § 2 pkt 3 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu, gdy zarzut był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn niż odroczenie lub rozłożenie na raty.
u.p.e.a. art. 34 § 2 pkt 3 lit. b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu, gdy zobowiązany kwestionuje wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut niedopuszczalności zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z uwagi na fakt, że kwestia zasadności obowiązku była już przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu sądowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) i ingerencji w relacje cywilnoprawne. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 11) w zakresie ustaleń stanu faktycznego i postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne w administracji ma charakter postępowania wykonawczego, wtórnego w stosunku do postępowania, w którym następuje konkretyzacja obowiązku. Organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencję organu, który w postępowaniu rozpoznawczym w sposób władczy rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony wynikających z przepisów prawa materialnego. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań.
Skład orzekający
Katarzyna Górska
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
sędzia
Anna Janowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdy kwestia zasadności obowiązku była już rozstrzygnięta w innym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczą kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdy kwestia była już rozstrzygnięta. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kiedy zarzuty w egzekucji administracyjnej są niedopuszczalne? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 756 513,15 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 766/21 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-02-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Andrzej Brzuzy Anna Janowska /sprawozdawca/ Katarzyna Górska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 798/22 - Wyrok NSA z 2024-05-08 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 29 par. 1, art. 22 par. 1, art. 33 par. 2 pkt 6 lit. c, art. 34 par. 3, art. 34 par. 2 pkt 3 lit. a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oddala skargę. Uzasadnienie A. J. (dalej: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie z [...], którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...], nr [...], obejmującego nieprzekazaną wierzytelność w kwocie 1.756.513,15 zł. Podstawę egzekwowanego obowiązku stanowi postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...], określające wysokość zajętej i nieprzekazanej przez stronę należności wynikającej z zajęcia wierzytelności pieniężnej dokonanego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki A. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło 5 maja 2021 r. w wyniku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności - Prokuraturze zawiadomienia z 27 kwietnia 2021 r. o zajęciu wierzytelności z tytułu poręczenia majątkowego złożonego do postępowania o sygn. akt [...], sygn. [...]. Odpis tytułu wykonawczego, wraz z powyższym zawiadomieniem, doręczono stronie 18 maja 2021 r. Prokuratura w piśmie z 10 czerwca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o zajęciu, wskazała, że wierzytelność z tytułu poręczenia majątkowego w kwocie 1.000.000 zł zostanie w całości przekazana organowi egzekucyjnemu w przypadku zwolnienia sumy poręczenia, tj. gdy środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego zostanie uchylony. Pismem z 25 maja 2021 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na naruszenie: - art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.); dalej: "u.p.e.a.", poprzez zajęcie innej wierzytelności pieniężnej, pomimo że wierzyciel, jak i organy egzekucyjne, nie mogą ingerować w relacje cywilnoprawne pomiędzy przedsiębiorcami a osobami fizycznymi, - art. 7, art. 8 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, co nastąpiło na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, zebrania niekompletnego materiału dowodowego, a następnie dokonanie dowolnej, sprzecznej oceny tego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo że organ egzekucyjny i wierzyciel nie mogą ingerować w relacje cywilnoprawne podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i osób fizycznych. W związku z powyższym skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że na organie egzekucyjnym spoczywa w każdym przypadku obowiązek wyjaśnienia w sposób obiektywny zasadności zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ponadto, powołując poglądy przedstawicieli doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, podniósł, że nadrzędnym celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela, choć oczywiście przy zastosowaniu środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., stwierdził niedopuszczalność wniesionych zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, że przedstawiona przez stronę argumentacja nie odnosi się do wymagalności obowiązku, lecz podważa zasadność obciążenia strony dochodzoną należnością orzeczeniem, co do którego przysługiwał środek zaskarżenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, podniosła, że organ egzekucyjny nie może ingerować w stosunek cywilnoprawny powstały pomiędzy stroną i Spółką A. Ponadto powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z 25 maja 2021 r. zawierającym zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że stosownie do brzmienia przepisu art. art. 33 § 1 i § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę. Wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] określił wysokość zajętej i nieprzekazanej wierzytelności pieniężnej w kwocie 1.756.513,15 zł. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...], a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/OI 213/21, oddalił skargę strony na to postanowienie. Niniejszy wyrok stał się prawomocny od 27 lipca 2021 r. Zatem prawidłowość podstawy prawnej obowiązku została potwierdzona w wyniku kontroli instancyjnej oraz sądowej. Od 1 stycznia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego stracił kompetencje organu egzekucyjnego, a rolę tę przejął Naczelnik Urzędu Skarbowego, który w dniu 26 kwietnia 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy. W następstwie doręczenia Prokuraturze zawiadomienia z 27 kwietnia 2021 r. o zajęciu wierzytelności z tytułu poręczenia majątkowego doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do wskazanej przez stronę podstawy prawnej zarzutu, tj. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., organ odwoławczy podniósł, że celem zarzutów jest ochrona stron postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości postępowania egzekucyjnego, a zatem nie mogą one służyć weryfikacji ostatecznych decyzji lub postanowień, które stanowią podstawę tytułu wykonawczego. W związku z tym niedopuszczalny był zgłoszony przez stronę zarzut braku wymagalności obowiązku dotyczący w istocie samej zasadności obciążenia egzekwowanym obowiązkiem pieniężnym, która to kwestia była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym oraz sądowym. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że organ egzekucyjny w sentencji postanowienia niewłaściwie powołał przepis art. 34 § 2 pkt 3 lit. b) u.p.e.a., gdyż podstawę stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu powinien być art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., jednak nie miało to wpływu na prawidłowość badanego rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. W ocenie organu, zarzuty te odnoszą się do postępowania w przedmiocie określenia wysokości zajętej i nieprzekazanej przez stronę należności, nie zaś do prowadzonej wobec strony egzekucji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, podniosła zarzut naruszenia: - art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez zajęcie innej wierzytelności pieniężnej, pomimo że wierzyciel, jak i organy egzekucyjne, nie mogą ingerować w relacje cywilnoprawne pomiędzy przedsiębiorcami a osobami fizycznymi; - art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, co nastąpiło na skutek wadliwie przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, zebrania niekompletnego materiału dowodowego, a następnie dokonania dowolnej, sprzecznej oceny tego materiału, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo że organ egzekucyjny i wierzyciel nie mogą ingerować w relacje cywilnoprawne podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i osób fizycznych. W uzasadnieniu powyższych zarzutów podniesiono, że dłużnik zajętej wierzytelności nie neguje faktu otrzymania kwoty pożyczki. Jednocześnie wskazano, że kwota ta została przeznaczona na poczet poręczenia majątkowego w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową o sygn. akt. [...], w której skarżący jest podejrzanym. W ocenie skarżącego, wierzyciel, ale także organ egzekucyjny, nie mogą ingerować w stosunek cywilnoprawny powstały pomiędzy Spółką A a skarżącym w wyniku zawartej umowy pożyczki. W przypadku takich umów strony mogą swobodnie kształtować swoje prawa i obowiązki. To wierzyciel podejmuje decyzję, czy będzie dochodził egzekucji i w jakim czasie. Taką kompetencję przewiduje jedynie art. 199a O.p., który stanowi dyrektywę interpretacyjną, określającą sposób odczytywania treści czynności prawnych przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego. Przepis ten nakazuje organowi podatkowemu dokonać ustalenia treści czynności prawnej, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności. Jednocześnie przepis ten zakazuje organowi podatkowemu dokonać ustalenia treści czynności prawnej jedynie na podstawie dosłownego brzmienia oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Oznacza to, że organ podatkowy, przeprowadzając np. dowód z umowy, nie może poprzestać na samym tylko odczytaniu jej tekstu. W toku postępowania musi on także przeprowadzić dowody, które pozwolą mu zweryfikować deklarowany w umowie zamiar i cel jej zawarcia w kontekście rzeczywistego zamiaru i celu. Tym samym odczytując treść czynności prawnej, organ podatkowy powinien zbadać okoliczności, w jakich została ona zawarta, a także sposób realizacji jej postanowień. Jednak, w ocenie strony, przepis ten nie ma zastosowania w sprawie. W ocenie strony, na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek wyjaśnienia w sposób obiektywny zasadności zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Mimo że wyboru środka egzekucyjnego dokonuje organ, to jednak zobowiązany może wskazać inny środek, który jest tak samo skuteczny, a mniej dla niego uciążliwy. Jeżeli jednak zobowiązany nie wykazał żadnego innego środka, który mógłby znaleźć w sprawie zastosowanie, to należy przyjąć, że organ zastosował najmniej dotkliwy środek egzekucyjny (wyrok WSA w Białymstoku z 28 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 88/08). Dodatkowo zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce jedynie w przypadku istnienia w tym względzie jakiejś możliwości wyboru (np. wyrok NSA z 9 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 213/98). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izy Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ egzekucyjny właściwie zastosował uregulowania zawarte w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) – b) u.p.e.a. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 34 § 2 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. W orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu, wskazując na specyfikę postępowania egzekucyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia, podkreśla się, że zarzuty zawarte w art. 33 § 1 u.p.e.a. są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Dlatego też postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie rozstrzyga ono zagadnień proceduralnych, ale jest merytorycznym rozstrzygnięciem zapadłym w ramach postępowania egzekucyjnego, pomimo że następuje w formie postanowienia, a nie decyzji, i zależy od postępowania głównego, przy którym zgłasza się zarzuty - egzekucji administracyjnej. Stanowi więc istotną dla dalszego załatwienia sprawy wypowiedź wierzyciela, którą organ egzekucyjny jest związany (wyrok WSA w Olsztynie z 9 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 152/13; oraz C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D.R.Kijowski, Warszawa 2015, art. 34). Sąd w pełni podziela stawisko wyrażone w doktrynie, zgodnie którym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Nie ma bowiem powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie – w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nie umniejsza zakresu ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia, odnoszącego się do zakresu jego obowiązków. Równocześnie jest chroniony interes ogólny, stanowiący uzasadnienie dopuszczenia możliwości prowadzenia egzekucji orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia (P.Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 34). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy odniósł się do okoliczności uzasadniających zaistnienie w analizowanej sprawie przesłanek do zastosowania art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., stanowiącego, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Zmienił tym samym kwalifikację dokonaną przez organ I instancji, który w podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 34 § 2 pkt 3 lit. b) u.p.e.a., przy czym słusznie ocenił, że zmiana ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji i prawidłowo stwierdził, że zarzut zgłoszony przez skarżącego w oparciu o art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku, jest niedopuszczalny. Wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] określił wysokość zajętej i nieprzekazanej wierzytelności pieniężnej w kwocie 1.756.513,15 zł. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...], a następnie tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/OI 213/21, oddalił skargę strony na to postanowienie. Zatem trafnie organ odwoławczy ocenił, że prawidłowość podstawy prawnej obowiązku została potwierdzona w wyniku kontroli instancyjnej oraz sądowej. Przedstawiona przez stronę w niniejszej sprawie argumentacja nie odnosiła się do wymagalności obowiązku, lecz podważała zasadność obciążenia jej należnością wynikającą z orzeczenia, co do którego strona skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia w odrębnym postępowaniu. Zatem w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., stanowiąca, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym administracyjnym lub sądowym. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. ustawodawca uprościł procedurę stwarzając podstawę do pominięcia badania zarzutów, o ile kwestie te były przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu. Istotą tej regulacji jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca, wprowadzając zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, zapobiega powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji – charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia. Pierwszeństwo powinno przypadać rozpoznawaniu środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy, zaś postępowanie wywołane zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym nie może prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, co do których przysługują odrębne środki zaskarżenia. Postępowanie egzekucyjne w administracji ma charakter postępowania wykonawczego, wtórnego w stosunku do postępowania, w którym następuje konkretyzacja obowiązku, gdyż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencję organu, który w postępowaniu rozpoznawczym w sposób władczy rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony wynikających z przepisów prawa materialnego. Organ egzekucyjny nie może tym samym badać, czy orzeczony decyzją lub postanowieniem obowiązek istniał w dacie ich wydania. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., jak również przepisów art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie ocenił, że zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. odnosiły się w istocie do postępowania w przedmiocie określenia wysokości zajętej i nieprzekazanej przez stronę należności, nie zaś do prowadzonej wobec strony egzekucji administracyjnej. W odniesieniu zaś do argumentacji skargi dotyczącej zasadności zastosowania środka egzekucyjnego, wskazania wymaga, że została ona rozpatrzona przez organ w sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną. W ocenie Sądu, badane rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI