I SA/OL 720/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2018-01-25
NSAinneWysokawsa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkównieprawidłowościfinanse publicznekontrola projektuwskaźniki rezultatuprzedawnienieprawo administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółki A na decyzję Zarządu Województwa o zwrocie środków unijnych, uznając, że beneficjent nie osiągnął celów projektu i dopuścił się nieprawidłowości.

Spółka A zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot dofinansowania projektu w kwocie 350 000 zł. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia przepisów o finansach publicznych, nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli oraz przedawnienia roszczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że beneficjent nie osiągnął celów projektu, nieprawidłowo wykorzystał środki, a zarzut przedawnienia jest bezzasadny w świetle przepisów unijnych.

Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Zarządu Województwa zobowiązującą ją do zwrotu środków unijnych w kwocie 350 000 zł wraz z odsetkami. Powodem decyzji było stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji projektu, w tym niekwalifikowalność wydatków na zakup oprogramowania i sprzętu komputerowego oraz brak osiągnięcia zakładanych wskaźników rezultatu. Spółka zarzucała organowi naruszenie przepisów K.p.a., ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej, w tym podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Sąd podkreślił, że przepisy unijne dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wyznaczają odrębny, czteroletni okres przedawnienia, który w przypadku programów wieloletnich biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. W tej sprawie, program nie był jeszcze ostatecznie zakończony, co czyniło zarzut przedawnienia bezzasadnym. Sąd uznał również, że rozwiązanie umowy o dofinansowanie z powodu niezrealizowania jej postanowień stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego o zwrot środków, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych były nieuzasadnione. Sąd nie dopuścił dowodu z opinii biegłego, wskazując, że kontrola sądowa opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia jest bezzasadny. Przepisy unijne (Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95) przewidują czteroletni okres przedawnienia, który w przypadku programów wieloletnich biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, a program nie był jeszcze ostatecznie zakończony.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do Rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95, które ustanawia czteroletni okres przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich okres ten biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Analiza orzecznictwa TSUE i sądów administracyjnych wskazuje, że ostateczne zakończenie programu następuje po spełnieniu określonych warunków i terminów związanych z jego rozliczeniem z Komisją Europejską, co w tej sprawie nie nastąpiło przed wydaniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.f.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Podstawa do zobowiązania do zwrotu środków w przypadku naruszenia warunków umowy.

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 9 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Reguluje obowiązek zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych nienależnie.

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju art. 25 § pkt 1

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Zwrot środków jako wykorzystanych z naruszeniem procedur.

Pomocnicze

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa o finansach publicznych

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju art. 5 § pkt 2

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju art. 26 § ust. 1 pkt 1 i pkt 15

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

K.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący zasady pogłębiania zaufania.

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący zasady pogłębiania zaufania.

K.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd na podstawie akt.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

u.f.p. art. 66a

Ustawa o finansach publicznych

Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązania do zwrotu dofinansowania, dodany po wydaniu zaskarżonej decyzji.

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

Odesłanie do przepisów K.p.a. i Ordynacji podatkowej w sprawach nieuregulowanych u.f.p.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przedawnienia, który nie znalazł zastosowania w sprawie.

O.p. art. 208 § § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa umorzenia postępowania.

u.f.p. art. 184

Ustawa o finansach publicznych

Procedury dotyczące środków unijnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Beneficjent nie osiągnął celów projektu i wskaźników rezultatu. Wydatki na oprogramowanie i sprzęt komputerowy były niekwalifikowalne. Oprogramowanie było wykorzystywane w innych projektach, a nie jako nowe, zindywidualizowane. Sprzęt komputerowy został przekazany innemu podmiotowi przed upływem okresu trwałości. Zarzut przedawnienia jest bezzasadny w świetle przepisów unijnych.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot środków. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów (zeznania świadków, opinia biegłego). Naruszenie art. 207 u.f.p. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego po zwykłym rozwiązaniu umowy. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

przedawnienie w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu środki podlegają zwrotowi w postępowaniu administracyjnym, jako wykorzystane z naruszeniem procedur nie można mówić o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

przewodniczący

Katarzyna Górska

członek

Wojciech Czajkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot środków unijnych, zasady kwalifikowalności wydatków w projektach unijnych, skutki naruszenia warunków umowy o dofinansowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki programów finansowanych z funduszy UE w poprzedniej perspektywie finansowej (2007-2013) i interpretacji przepisów unijnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zwrotu znaczącej kwoty środków unijnych, co jest istotne dla beneficjentów funduszy UE. Wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia i kwalifikowalności wydatków, a także procedury administracyjne.

Milionowe środki unijne do zwrotu: Sąd wyjaśnia kluczowe zasady przedawnienia i kwalifikowalności wydatków.

Dane finansowe

WPS: 350 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 720/17 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2018-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło /przewodniczący/
Katarzyna Górska
Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 104/19 - Wyrok NSA z 2022-11-25
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 9 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 383
art. 25 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 15
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust.1,
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 89 ust. 1 i 5
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), asesor WSA Katarzyna Górska, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków w ramach dofinansowania przyznanego na realizację projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Zarząd Województwa, działając m.in. na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.) oraz art. 25 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 383 ze zm.), zobowiązał Spółkę A z siedzibą w L. do zwrotu środków na dofinansowanie projektu w kwocie 350.000 zł, wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy z którego wynika, że w dniu "[...]" Zarząd Województwa zawarł ze Spółką umowę nr "[...]" o dofinansowanie projektu pn.: "Wdrożenie elektronicznych metod sprzedaży przez Spółkę A szansą rozwoju poprzez dywersyfikację przychodów" (dalej: "umowa o dofinansowanie"), aneksowaną następnie w dniach"[...]". Przedmiotem projektu było wdrożenie systemu e-commerce w obszarze handlu odzieżą, który miał być realizowany dwoma kanałami dystrybucji, dla klientów detalicznych i biznesowych. Wniosek o dofinansowanie zakładał funkcjonowanie sieci punktów handlowych pod wspólną marką o nazwie "[...]", działających na zasadzie franczyzy, z centralną hurtownią mieszczącą się w siedzibie beneficjenta. Stworzenie zaplecza biurowo – magazynowego oraz logistycznego miało pozwolić na wdrożenie nowego sposobu obsługi klienta, pozyskanie nowych klientów, odmiejscowienie sprzedaży, zwiększenie przychodów ze sprzedaży oraz zoptymalizowanie kosztów działalności. Głównym celem działań inwestycyjnych miał być zakup środków trwałych oraz wdrożenie systemów informatycznych.
W wyniku przeprowadzonej w dniach 2 i 18 lutego oraz 3 i 19 czerwca 2015 r. kontroli na miejscu w zakresie realizacji projektu, stwierdzono liczne nieprawidłowości. Między innymi za niekwalifikowalne uznano wydatki w łącznej kwocie 350.000 zł poniesione na zakup oprogramowania ze względu na jego zrefundowanie w ramach innego projektu oraz na zakup sprzętu komputerowego, tj. serwera oraz 3 komputerów, z uwagi na okazanie podczas czynności kontrolnych innego sprzętu niż określony w ramach projektu. Ponadto stwierdzono, że beneficjent nie osiągnął celu projektu wobec braku realizacji wskaźników rezultatu projektu w zakresie liczby:
-wspartych przedsiębiorstw, które wdrożyły i/lub zintegrowały systemy informatyczne typu C,
-nowych usług elektronicznych dla MŚP świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa,
-nowych usług elektronicznych dla obywateli świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa,
-korzystających z usług oferowanych w sieci,
-przedsiębiorstw objętych wdrożonymi i/lub zintegrowanymi systemami informatycznymi typu C.
Powyższe wyniki kontroli zostały przedstawione w informacji pokontrolnej, do której beneficjent wniósł zastrzeżenia, odmawiając jednocześnie podpisania tej informacji. Pismem z 21 czerwca 2016 r. Zarząd Województwa (dalej również jako: "IZ") rozwiązał umowę o dofinansowanie, stosownie do jej § 19 ust. 1 pkt 6 i pkt 7, a następnie pismem z 29 lipca 2016 r. wezwał beneficjenta do zwrotu dofinansowania. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zwrotu, IZ zawiadomiła beneficjenta w dniu 27 września 2016 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W wyniku tego postępowania decyzją z dnia "[...]" zobowiązano stronę do zwrotu środków w kwocie 350.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie IZ, beneficjent naruszył § 2 ust. 2, § 4 ust. 3 i ust. 5 umowy o dofinansowanie oraz pkt. 5.1, 5.5 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego "[...]" na lata 2007-2013 do konkursu 01/10/7.2.2 (dalej Wytyczne), a także art. 44 ust. 3 u.f.p., co doprowadziło do rozwiązania umowy i w konsekwencji powstania obowiązku zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p..
Utrzymując tę decyzję w mocy w związku z wniesionym przez Spółkę wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, IZ w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" nie podzieliła zarzutu naruszenia art. 77 i art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej jako: "K.p.a.". Oceniła, że prawidłowo odniesiono się do wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci audytu, zeznań świadków oraz opinii biegłego. Organ wyjaśnił, że wielokrotnie wzywał stronę do przedłożenia audytu, wskazując termin na dopełnienie tej czynności. Beneficjent kilkukrotnie wnosił o wydłużenie wyznaczonego terminu, a audyt przedłożył dopiero w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wraz z pismem z dnia 23 marca 2017 r..
Za zbędne organ uznał wnioskowane przez stronę przesłuchanie w charakterze świadków M.M., K.K. i B.L., jak również Prezesa Zarządu Spółki – Z.T., na okoliczność zaistnienia się przesłanek wskazanych w § 19 ust. 1 pkt 6 i 7 umowy o dofinansowanie, w szczególności w celu potwierdzenia funkcjonalności systemu informatycznego (oprogramowania) oraz zrealizowania wymaganych wskaźników. W ocenie IZ, dopuszczenie tego dowodu nie wniosłoby nic nowego do sprawy, a jedynie spowodowałoby przedłużenie postępowania. Ponadto okoliczności te zostały już stwierdzone innymi dowodami w postaci umowy z 10 marca 2011 r. zawartej z Spółką B, aneksu nr 1 do ww. umowy, protokołów odbioru fazy i protokołu końcowego, oświadczeń złożonych przez beneficjenta i Spółkę B, dokumentów finansowo – księgowych potwierdzających poniesienie wydatków związanych z projektem, protokołu z oględzin w dniu 3 czerwca 2015 r. w miejscu realizacji projektu, opinii biegłego, informacji pokontrolnej z 20 stycznia 2016 r., ostatecznej informacji pokontrolnej z 12 kwietnia 2016, dokumentacji przedłożonej przez beneficjenta.
Zdaniem organu, bezprzedmiotowe było również przeprowadzenie dowodu w postaci opinii biegłego. IZ zwróciła uwagę, że w toku postępowania kontrolnego powołano biegłego z zakresu informatyki w celu wydania opinii w zakresie technicznych i ekonomicznych uwarunkowań wykonania projektu. Organ uznał, że zachodzi potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych na skutek przedłożenia przez stronę audytu i w tym celu wezwał stronę do wskazania miejsca rzeczowej realizacji projektu. Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. beneficjent odmówił organowi udzielenia informacji o swoim obecnym adresie, wskazując na upływ okresu trwałości projektu. Odwołując się do informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, IZ podniosła, że od 26 czerwca 2017 r. Spółka zmieniła adres siedziby na "[...]", jednak fakt zmiany adresu siedziby nie przesądza o miejscu, w którym faktycznie obecnie realizowany jest projekt. Z uwagi zatem na brak możliwości ustalenia aktualnego adresu faktycznego prowadzenia działalności przez stronę oraz sprzeczność pozyskanych informacji w tym zakresie, IZ odstąpiła od procedury zasięgnięcia opinii biegłego.
W ocenie IZ, beneficjent nie osiągnął żadnego ze wskaźników rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie, nie zrealizował projektu, a tym samym nie może być mowy o zachowaniu jego trwałości. Dodatkowo ustalono, że beneficjent już w 2012 r. przekazał Spółce C sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem (umowy z dnia "[...]"). Udostępnienie sprzętu i oprogramowania nabytego w ramach projektu przed upływem okresu jego trwałości, który przypadałby na 31 grudnia 2015 r., stanowi o naruszeniu § 17 ust. 3 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym Beneficjent zobowiązał się do niedokonywania zasadniczej modyfikacji projektu.
Odnosząc się do przedstawionej przez stronę opinii dotyczącej sposobu realizacji oraz osiągniętych wskaźników do umowy o dofinansowanie projektu, IZ wskazała, że dokument ten został sporządzony na podstawie dokumentów przekazanych przez beneficjenta tj.: audytu infrastruktury IT sporządzonego przez M.D. w okresie od 24 listopada 2016 r. do 18 stycznia 2017 r. oraz statystyk logowań i listy nowych klientów sporządzonych przez M.M.. Autor opinii, Towarzystwo, zastrzegło iż nie odpowiada za treść merytoryczną i aspekty techniczne dostarczonych danych. Organ wskazał, że w audycie zawarto spis z natury z dnia 12 stycznia 2017 r. pod adresem w L. przy ul. "[...]", pomimo że strona co najmniej od 14 listopada 2016 r. nie prowadziła tam działalności. Dokumenty zawarte w załączniku do opinii, tj. statystyki logowań oraz listy nowych klientów, zostały zaś sporządzone przez M.M., który jest powiązany kapitałowo i rodzinnie ze stroną i Z.T. IZ dodała, że tę samą opinię przedłożono w toku postępowania kontrolnego wobec Spółki C prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ ten ustalił zaś, że żadna z losowo wybranych osób nie potwierdziła faktu logowania się na platformie strony i zawierania transakcji. Część osób potwierdziła transakcje z beneficjentem w zakresie zakupu paliwa i części do maszyn w sklepach stacjonarnych, ale nie poprzez platformę internetową. Na przedłożonych listach widniały numery rejestracyjne samochodów, co wskazuje, że klienci zawarli umowy sprzedaży paliwa, a nie produktów i usług z branży odzieżowej.
W ocenie organu, nowe usługi, które miały być wdrożone w ramach projektu, nie są wykorzystywane, nie funkcjonują poprawnie, nie można potwierdzić ich prawidłowego działania lub w ogóle nie zostały zaimplementowane. Zakupione w celu utworzenia platformy zakupowej oprogramowanie nie było wykorzystywane przez potencjalnych klientów, a za pośrednictwem strony internetowej nie prowadzono sprzedaży. Beneficjent nie osiągnął wskaźnika "Liczba korzystających z usług oferowanych w sieci" na poziomie 2.500 osób/rok, z uwagi na zbyt małą liczbę logowań o unikatowym numerze IP na stronę internetową (zgodnie z ekspertyzą, maksymalna ilość wyniosła 179 osób), przy czym osoby znajdujące się na liście nowych klientów nie logowały się na platformie ani nie zawierały przez powyższą stronę transakcji. Ponadto beneficjent nie wdrożył nowych usług elektronicznych na poziomie 3 sztuk dla MŚP: e-commerce, program lojalnościowy, kartoteka magazynowa oraz 2 sztuk dla obywateli: e-commerce i program lojalnościowy. Na e-platformie nie wykonano operacji, które mogłyby potwierdzić funkcjonowanie usługi e-commerce. Część funkcjonalności usługi tj. współpraca z porównywarkami, wielojęzyczność informacji wyświetlanych na stronie oraz sporządzenie raportów i statystyk sprzedaży, nie działała zgodnie z założeniami. Zakończenie realizacji projektu powinno było nastąpić 31 grudnia 2012 r., tymczasem w toku kontroli, która odbyła się w czerwcu 2015 r., raport zawierał dane dotyczące wyłącznie dwóch miesięcy (grudzień 2014 r., lipiec 2015 r.) oraz generował dane już za następny okres, tj. lipiec 2015 r.. Do dnia kontroli nie było jakichkolwiek aktywnych kont użytkowników platformy oraz nie wydano żadnych kart lojalnościowych. Nie była również wykorzystywana usługa kartoteki magazynowej, która miała zapewnić bieżącą komunikację punktów detalicznych z magazynem, umożliwić sprawdzanie zasobów magazynowych, dokonywanie zakupów i fakturowanie. Nie osiągnięto też wskaźnika "Liczba przedsiębiorstw objętych wdrożonymi i/lub zintegrowanymi systemami informatycznymi typu C", którego miarą było wykazanie efektów w postaci transakcji sprzedażowych za pośrednictwem e-platformy w łącznej ilości 100 sztuk. Przedłożone faktury dotyczyły sprzedaży przedmiotów spoza asortymentu sklepu odzieżowego.
Ponadto na skutek porównania zawartości nośników z kodami źródłowymi stwierdzono, że oprogramowanie z niewielkimi modyfikacjami było wykorzystywane w trzech projektach realizowanych przez beneficjenta oraz Spółkę D, choć w ramach każdego z projektów uzyskał on dofinansowanie na zakup nowego, zindywidualizowanego oprogramowania, a nie na jego modyfikację.
Organ uznał za niekwalifikowalne również wydatki poniesione na zakup środków trwałych, wskazując, że beneficjent nie przedstawił właściwych komputerów. Natomiast okazany przez niego serwer został nabyty w ramach projektu, jednak nie był w tym celu wykorzystywany, a jego zadania realizował serwer nabyty w ramach innego projektu realizowanego przez stronę, znajdujący się przy ul. "[...]" w O.
IZ nie uwzględniła ponadto zarzutu naruszenia art. 6 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W jej ocenie, zgodnie z art. 207 ust. 1 i ust. 9 u.f.p., w przypadku zaistnienia okoliczności skutkujących zwrotem środków, ma ona ustawowy obowiązek, a nie wyłącznie możliwość żądania zwrotu środków w oparciu o procedurę określoną w u.f.p.. Dla wypełnienia dyspozycji normy art. 207 u.f.p. pozostaje bez znaczenia rodzaj naruszenia, który będzie decydował jedynie o kwalifikacji z art. 207 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 u.f.p..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, podniosła zarzut naruszenia:
1) art. 207 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt, że nie zaistniały przesłanki zwrotu dofinansowania;
2) art. 207 ust. 1 u.f.p. i art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie przez IZ, że zobowiązanie wygasło w części wskutek przedawnienia;
3) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w tym zeznań świadków, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia w sprawie jedynie o stanowisko zawarte w wystąpieniu pokontrolnym, nie uwzględniając przy tym dowodu w postaci opinii Towarzystwa dowodzącej braku postaw do rozwiązania umowy o dofinansowanie;
4) art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez przyjęcie, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy złożone przez IZ na płaszczyźnie prawa cywilnego nie determinuje dalszych działań IZ na płaszczyźnie administracyjnej, tj. nie uniemożliwia wszczęcia postępowania administracyjnego o zwrot środków dofinansowania, podczas gdy przyjąć należy, że wybór przez IZ zwykłego, a nie kwalifikowanego, trybu rozwiązania umowy powinien mieć wpływ na uprawnienie do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 207 u.f.p.;
5) art. 7 i art. 80 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że:
a) nie został zrealizowany główny cel projektu, w tym nie zostały osiągnięte zakładane wskaźniki realizacji projektu;
b) do refundacji przedstawiony został wydatek na zakup oprogramowania zrefundowanego uprzednio ze środków publicznych;
c) nieprawidłowe poniesienie wydatków w zakresie urządzeń oraz oprogramowania, przez co organ bezpodstawnie rozwiązał umowę o dofinansowanie, wszczął postępowanie administracyjne i zażądał zwrotu dofinansowania.
Strona skarżąca wniosła również na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny informatyki inż. S.S. na okoliczność zrealizowania głównego celu projektu, osiągnięcia wskaźników realizacji projektu, przedstawienia do refundacji wydatku na zakup oprogramowania oraz poniesienia wydatków w zakresie urządzeń oraz oprogramowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że umowa o dofinansowanie przewidywała w § 19 dwa tryby rozwiązania, tj. zwykły (§ 19 ust. 1 umowy) oraz kwalifikowany (§ 19 ust. 2 umowy). Powodem rozwiązania umowy w niniejszej sprawie było niezrealizowanie celu założonego w projekcie, w tym nieosiągnięcie wskaźników realizacji projektu zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 19 ust. 1 pkt 7 umowy) oraz niewywiązanie się z obowiązków nałożonych w umowie (§ 19 ust. 1 pkt 6 umowy). IZ dokonała tym samym rozwiązania umowy w trybie zwykłym, z jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia. Dokonując jednak rozwiązania umowy w trybie zwykłym, IZ nie była uprawniona do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 207 u.f.p., gdyż jedynie kwalifikowane rozwiązanie na podstawie okoliczności z § 19 ust. 2 umowy, mogło stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Uzasadniając natomiast zarzut naruszenia art. 207 u.f.p. w zw. z art. 70 Ordynacji podatkowej, strona wskazała, że z treści art. 207 ust. 1 u.f.p. wynika jednoznacznie, iż środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już z chwilą ich przekazania beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Decyzja taka ma więc charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa. W niniejszej sprawie, część środków została przekazana beneficjentowi w 2011 r., tj.: w dniu 11 lipca 2011 r. kwota 100.000 zł, w dniu 11 sierpnia 2011 r. kwoty: 12.500 zł, 35.000 zł, 9.500 zł i 10.500 zł oraz w dniu 16 grudnia 2011 r. – kwoty 12.500 zł i 15.000 zł. Oznacza to, że decyzja o zwrocie dofinansowania mogła zostać wydana najpóźniej do dnia 31 grudnia 2016 r., podczas gdy decyzja ostateczna została wydana w dniu "[...]". Nie ma przy tym znaczenia, że przed upływem terminu przedawnienia została wydana decyzja organu I instancji, gdyż postępowanie organu odwoławczego, którego celem jest również wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania spowodowaną przedawnieniem zobowiązania, powinno w takiej sytuacji zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowisko to, w ocenie strony, potwierdza wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16.
W uzasadnieniu zaś zarzutów naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., skarżąca podniosła, że w piśmie z dnia 5 października 2016 r. przedstawiła szereg wniosków dowodowych, które nie zostały przeprowadzone, obejmujących m.in. zeznania świadków: B.L., M.M., K.K. i Z.T. Dowody te miały być przeprowadzone na okoliczność nieziszczenia się przesłanek z § 19 ust. 1 pkt 6 i pkt 7 umowy o dofinansowanie, w szczególności odnośnie funkcjonalności systemu informatycznego (oprogramowania) oraz zrealizowania wskaźników, działania wszystkich funkcji oprogramowania w dacie jego wdrożenia, korzystnego wpływu wdrożonego oprogramowania na efektywność pracy przedsiębiorstwa, braku możliwości bardziej precyzyjnego niż to zostało uczynione we wniosku o dofinansowanie określenia parametrów oprogramowania z uwagi na specyfikę oprogramowania.
Zdaniem skarżącej, organ naruszył także art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez przyjęcie, że oświadczenie woli IZ na płaszczyźnie prawa cywilnego nie determinuje dalszych działań na gruncie prawa administracyjnego, czym naruszono zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Podkreślić jednocześnie należy, iż na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Sąd orzeka na podstawie akt oraz w granicach sprawy determinowanych prawnymi podstawami wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z treścią skargi należało w pierwszej kolejności poddać ocenie Sądu jej najdalej idący zarzut, dotyczący doręczenia zaskarżonej decyzji już po upływie terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dofinansowania. Zdaniem strony skarżącej, decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki ma charakter deklaratoryjny, skoro obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa. W sytuacji zatem przekazania beneficjentowi środków na realizację projektu w roku 2011, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie mogło być wydane, w myśl art. 70 § 1 O.p., w związku z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2016.1870 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.f.p."), przed upływem pięciu lat od końca tego roku, a więc najpóźniej do dnia 31 grudnia 2016 r..
Nie podzielając tego stanowiska, organ podniósł zaś w odpowiedzi na skargę, że kwestia przedawnienia środków wynikających z decyzji zwrotowej została unormowana w obowiązującym od dnia 2 września 2017 r. przepisie art. 66a u.f.p., zgodnie z którym 5 – letni bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dofinansowania rozpoczyna się albo od dnia, w którym decyzja zwrotowa stała się ostateczna, albo od dnia wypłaty przez Komisję Europejską salda końcowego, w zależności od tego, których z tych terminów nastąpi później. W ocenie IZ, przepis art. 66a u.f.p. jest przepisem prawa materialnego, który zgodnie z wolą ustawodawcy dotyczy także umów o dofinansowanie, zawartych w poprzedniej perspektywie 2007 – 2013. Z tego względu art. 70 Ordynacji podatkowej nie znajduje zastosowania, skoro art. 66a u.f.p. reguluje kwestię przedawnienia zobowiązania w sposób zupełny.
Na tle tej kwestii spornej zauważenia na wstępie wymaga, że materialnoprawną podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o finansach publicznych. Ustawa ta nie zawiera regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z jej art. 67, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie zwraca się uwagę (p. wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 września 2017r. o sygn. akt I SA/Ke 433/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017r. o sygn. I SA/Sz 749/17, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że pomimo odesłania, przepisów Ordynacji w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się, z uwagi na przepis szczególny, tj. Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Przepis art. 3 ust.1 tego Rozporządzenia przewiduje zaś jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jednocześnie przepis art. 3 ust.1 ww. Rozporządzenia wyznacza ostateczny okres przedawnienia, stanowiąc, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".
Odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. akt C-436/15 zauważył, że rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).
Na tle tego uregulowania, słusznie zauważa się również w orzecznictwie sądów administracyjnych (p. cyt. wyżej wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017r.) , że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p., wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje IZ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2006 Nr 227 poz. 1658). Trudno zatem przyjąć, aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania określonych środków prawnych.
Dla wieloletniego, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 - 2013, uznać więc należy, że na mocy wskazanego przepisu rozporządzenia Rady, okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje zaś m. in. decyzja Komisji zmieniającej decyzję C(2013)1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z jej zaleceniami, wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do dnia 31 marca 2017 r., jak określono w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Należy mieć na uwadze, że złożone dokumenty będą przez Komisję przed zamknięciem programu weryfikowane.
Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy.
Jak wynika z treści dołączonego przez organ do odpowiedzi na skargę, pisma Komisji Europejskiej z datą 14 sierpnia 2017r. w przedmiocie zamknięcia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa (CCI 2007PL161PO020) – opinia w sprawie końcowego sprawozdania z realizacji oraz opinia dotycząca deklaracji zamknięcia (k. 18 akt sąd.), końcowe sprawozdanie z realizacji oraz deklaracja zamknięcia nie mogą na razie zostać przyjęte, zaś służby Komisji nie uznają sprawozdania końcowego z realizacji programu operacyjnego za zadowalające. Organ zwrócił zaś uwagę, że nie doszło dotychczas do wypłaty salda końcowego. Powyższe oznacza, że w dacie wydania po ponownym rozpatrzeniu sprawy ,decyzji przez Instytucję Zarządzającą ("[...]"), nie upłynął termin wyznaczony dla ostatecznego zakończenia programu. Zarzut przedawnienia okazał się zatem bezzasadny.
Nadmienić w tym miejscu należy, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja IZ odnośnie zastosowania dla oceny kwestii przedawnienia przepisu art. 66a u.f.p.. Przepis ten został bowiem dodany przez art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1475) zmieniającej u.f.p. z dniem 2 września 2017 r., a więc już po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Dlatego też nie może być brany pod uwagę w związku z kontrolą zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa obowiązującymi w dniu jego wydania.
W pełni należy natomiast podzielić prezentowane przez organ w odpowiedzi na skargę stanowisko w przedmiocie pozostałych zarzutów skargi.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie doszło do naruszenia przez organ art. 207 u.f.p.. Zdaniem Sądu, nie ma racji skarżąca wywodząc, że jedynie kwalifikowane rozwiązanie umowy o dofinansowanie na podstawie § 19 ust. 2 umowy, mogło stanowić podstawę do wszczęcia przez IZ postępowania administracyjnego na podstawie art. 207 u.f.p.
Bezsporne w sprawie jest, że umowa o dofinansowanie projektu została skutecznie rozwiązana z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia przez IZ (k. 179-183 T.I akt adm.). W związku z ujawnieniem nieprawidłowości IZ wezwała Spółkę do zwrotu środków, przy czym skarżąca nie kwestionowała wypowiedzenia i nie podjęła żadnych środków prawnych związanych z rozwiązaniem umowy. Nie budzi zatem wątpliwości, że doszło do skutecznego rozwiązania umowy. Zgodnie zaś z jej § 19 ust. 3, "W przypadku rozwiązania Umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2 Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez Instytucję Zarządzającą RPO na rachunki bankowe przez nią wskazane." Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy przez IZ ma niewątpliwie charakter materialnoprawny. Jeśli zatem skarżąca chciała uchylić się od skutków prawnych tego oświadczenia, mogła wnieść stosowny pozew do sądu cywilnego. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należy bowiem ocena oświadczeń woli składanych przez podmioty w związku z łączącym je stosunkiem cywilnoprawnym.
Podkreślić w tym miejscu należy, że na gruncie prawa administracyjnego zwrotowi podlegają środki przeznaczone na realizację programów finansowanych ze środków unijnych, jeżeli środki takie są wykorzystywane z naruszeniem procedur określonych w art.184 u.f.p..
W ocenie Sądu, rozwiązanie umowy przez IZ ze względu na niezrealizowanie jej postanowień, prowadzi do stanu, w którym środki podlegają zwrotowi w postępowaniu administracyjnym, jako wykorzystane z naruszeniem procedur. W umowie beneficjent zobowiązuje się do określonego działania, czyli przyjmuje zobowiązanie do realizacji przewidzianej w umowie procedury. Naruszenie tych zasad jest naruszeniem procedury, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogącym skutkować wypowiedzeniem umowy. Skoro zatem w chwili wydania decyzji o zwrocie środków, umowa na podstawie której przyznano skarżącej środki już nie wiązała stron, to zgodnie z powołanym § 19 ust. 3 umowy, strona zobowiązana była do zwrotu tych środków. Ziszczenie się przesłanki rozwiązania umowy stanowiło więc wystarczającą podstawę do zobowiązania skarżącej decyzją administracyjną, do zwrotu przekazanych jej na realizację projektu środków.
W rezultacie niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez przyjęcie, że oświadczenie woli IZ na płaszczyźnie prawa cywilnego nie determinuje dalszych działań na gruncie prawa administracyjnego. Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionego powyżej stanowiska, nie można też mówić o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej.
Podstawą rozwiązania umowy, a następnie wydania zaskarżonej decyzji były ustalenia kontroli skarbowej i przekazana organowi informacja z dnia 29 listopada 2016r. (k.265-359 T.III akt adm.) odnośnie niekwalifikowalności dokonywanych w ramach realizacji projektu wydatków w łącznej kwocie 350.000 zł, na zakup oprogramowania i sprzętu komputerowego, tj. serwera oraz 3 komputerów i w konsekwencji nie osiągnięcia celu projektu, wobec braku realizacji wskaźników rezultatu projektu w zakresie liczby:
-wspartych przedsiębiorstw, które wdrożyły i/lub zintegrowały systemy informatyczne typu C,
-nowych usług elektronicznych dla MŚP świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa,
-nowych usług elektronicznych dla obywateli świadczonych przez wsparte przedsiębiorstwa,
-korzystających z usług oferowanych w sieci,
-przedsiębiorstw objętych wdrożonymi i/lub zintegrowanymi systemami informatycznymi typu C.
W ocenie Sądu, w związku z ustaleniami Urzędu Kontroli Skarbowej, opisanymi zarówno w piśmie informującym Marszałka Województwa o nieprawidłowościach ujawnionych w toku kontroli, jak i dołączonym do akt protokole kontroli oraz decyzji UKS z dnia "[...]" określającej Spółce podatek od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2012r., IZ dostatecznie wykazała, że beneficjent nie osiągnął wskaźników rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie, a tym samym nie zrealizował projektu zgodnie z zawartą umową na jego dofinansowanie. Uprawnione, bo oparte na prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych są tym samym wnioski IZ, że usługi, które miały być wdrożone w ramach projektu nie były wykorzystywane, nie funkcjonowały poprawnie, nie można potwierdzić ich prawidłowego działania lub w ogóle nie zostały zaimplementowane. Dotyczy to również wykazania, że nabyte w celu utworzenia platformy zakupowej oprogramowanie nie było wykorzystywane przez potencjalnych klientów, a za pośrednictwem strony internetowej nie prowadzono sprzedaży. Na stronę internetową o unikatowym numerze IP w okresie 16 marca 2013 r. – 17 czerwca 2015 r. dokonano zaś jedynie 179 logowań, co jednoznacznie stanowi o nieosiągnięciu wskaźnika osób korzystających z usług oferowanych w sieci określonego na poziomie 2.500 osób rocznie. Z akt wynika, że zarówno ustalenia organu kontroli skarbowej, jak i Instytucji Zarządzającej, nie zostały przez stronę, której zapewniono czynny udział w postępowaniu, skutecznie podważone. Dotyczy to między innymi nie wdrożenia nowych usług elektronicznych dla MŚP (e-commerce, program lojalnościowy i kartoteka magazynowa) oraz dla obywateli (e-commerce i program lojalnościowy). Spółka nie przedstawiła również, pomimo określonego na 31 grudnia 2012 r. terminu zakończenia realizacji projektu, aktywnych kont użytkowników platformy. Nie uwiarygodniła także wydawania kart lojalnościowych, ani danych potwierdzających osiągnięcie wskaźnika stu transakcji sprzedażowych za pośrednictwem e-platformy "Liczba przedsiębiorstw objętych wdrożonymi i/lub zintegrowanymi systemami informatycznymi typu C".
Zdaniem Sądu, w sposób przekonywująco wykazano w związku z postępowaniem w sprawie, że sfinansowane w ramach projektu oprogramowanie, nie zostało stworzone na potrzeby tego konkretnego projektu, skoro wykorzystywano je z niewielkimi modyfikacjami jednocześnie w innych projektach, z których każdy zakładał zakup nowego, zindywidualizowanego oprogramowania, a nie jego modyfikację. Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, za podstawę uznania jako niekwalifikowalne wydatków na zakup środków trwałych uznano fakt nie przedstawienia przez beneficjenta komputerów, które miał zakupić w ramach wniosku, jak również to, że okazany w toku postępowania serwer nie był wykorzystywany do realizacji projektu, skoro jego zadania spełniał serwer nabyty w ramach innego projektu skarżącej. Przy czym słusznie zwrócono uwagę, że strona już w 2012 r. przekazała sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem innemu podmiotowi. Udostępnienie sprzętu i oprogramowania nabytego w ramach projektu przed upływem okresu jego trwałości, pozostawało zaś w sprzeczności z § 17 ust. 3 umowy o dofinansowanie, zobowiązującego do niedokonywania zasadniczej modyfikacji projektu.
Powyższych ustaleń strona skarżąca, pomimo zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, skutecznie nie podważyła. Nie wykazała też, że dowody, o których przeprowadzenie wniosła w piśmie z dnia 5 października 2016 r., m.in. z zeznań świadków: B.L., M.M. i K.K., czy wyjaśnień Z.T., miały dotyczyć nowych, istotnych dla sprawy okoliczności. Podkreślić zaś należy, ze stosownie do treści art. 78 § 1 K.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Wnosząc o przeprowadzenie tych dowodów Spółka jedynie ogólnie wskazywała na niezaistnienie przesłanek rozwiązania umowy o dofinansowanie. To zaś wobec nie budzących wątpliwości ustaleń poczynionych przez organy na podstawie innych dowodów, uzasadniało ocenę tych wniosków dowodowych, jako złożonych w ramach strategii procesowej mającej na celu przedłużenie postępowania.
Na uwzględnienie nie zasługiwał sformułowany w skardze wniosek o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z opinii biegłego z dziedziny informatyki (inż. S.S.), na okoliczność zrealizowania głównego celu projektu, osiągnięcia wskaźników realizacji projektu, przedstawienia do refundacji wydatku na zakup oprogramowania oraz poniesienia wydatków w zakresie urządzeń oraz oprogramowania. Podnieść należy, że kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu z punktu widzenia zgodności z prawem opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może jedynie przeprowadzić dowód z dokumentu i tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie prowadzi natomiast samodzielnego postępowania dowodowego w zastępstwie organu. Nie może tym samym dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. W przypadku zaś stwierdzenia, że zachodzi taka potrzeba - co w niniejszej sprawie, z podanych wyżej przyczyn nie wystąpiło - powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które należy uzupełnić. W postępowaniu przed sądem administracyjnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest więc dopuszczalne.
Uznając za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi organ rozważył wszystkie dowody, dokonał ich oceny, a wynik przedstawił w prawidłowo sporządzonym, spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnieniu decyzji administracyjnej. To, że wnioski wyprowadzone przez skarżącą są odmienne nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów procedury.
Nie można również podzielić zarzutu strony skarżącej, że decyzja narusza art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p.. Jak wyżej wykazano, z poczynionych ustaleń faktycznych, które Sąd przyjmuje jako własne, jednoznacznie wynika, że objęte obowiązkiem zwrotu środki były następstwem nienależnie pobranego dofinansowania. Na tle tych ustaleń, dokonana przez organ wykładnia i zastosowanie wymienionego przepisu były prawidłowe.
W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie są zasadne Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI