I SA/Ol 715/18Uchylenie kosztow egzekucyjnych zajęcie pustego rachunku 8
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Prezesa Zarządu Funduszu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.594,13 zł. Kluczowym elementem sporu była opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 2.159,93 zł, naliczona mimo braku środków na tym rachunku. Skarżący argumentował, że opłata taka jest bezzasadna, a przepisy ją regulujące (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty. Sąd przychylił się do stanowiska skarżącego, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nakazuje stosowanie przepisów z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych, a opłata egzekucyjna może być pobrana tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności. Ponieważ na rachunku bankowym nie było środków, zajęcie nie przyniosło rezultatu, a naliczenie opłaty było niezasadne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zasadności uchylenia postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w przypadku zajęcia rachunku bankowego bez środków, a także interpretacja skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności przepisów o opłatach egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia rachunku bankowego bez środków i interpretacji przepisów o kosztach egzekucyjnych w kontekście orzecznictwa TK. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata za zajęcie rachunku bankowego może być naliczona, jeśli na rachunku nie ma środków pieniężnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności, tj. gdy na rachunku znajdują się środki pieniężne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naliczenie opłaty egzekucyjnej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jest zasadne tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności. Skoro na zajętym rachunku bankowym nie było środków, nie doszło do zajęcia wierzytelności, a tym samym nie było podstaw do naliczenia opłaty.
Jakie są skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy stosujące prawo muszą stosować przepisy zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, miarkując wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie naruszyć standardów konstytucyjnych, nawet jeśli ustawodawca nie dokonał jeszcze zmian legislacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, mimo że nie wyeliminował przepisów z obrotu prawnego, zmienił ich normatywną treść. Organy egzekucyjne są zobowiązane do stosowania tych przepisów w sposób zgodny z Konstytucją, co oznacza konieczność miarkowania opłat i uwzględniania racjonalnej zależności między ich wysokością a czynnościami organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych wynosi 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 4 zł 20 gr. Sąd interpretuje, że opłata ta może być pobrana tylko w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty manipulacyjnej. Sąd odnosi się do niej w kontekście wyroku TK.
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 64c § 6a pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela.
u.p.e.a. art. 80 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie obejmuje wierzytelności pieniężne.
u.p.e.a. art. 80 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone po dokonaniu zajęcia. Sąd stwierdził, że nie zmienia to oceny zasadności naliczenia opłaty za zajęcie pustego rachunku.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) –c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania sądowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c)
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zakazu nadmiernej ingerencji.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
K.p.a. art. 144
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów K.p.a. do postępowania przed sądami administracyjnymi.
K.p.a. art. 138 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów stosowania prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za zajęcie rachunku bankowego bez środków pieniężnych jest bezzasadna. • Przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty, co nakłada na organy obowiązek miarkowania tych opłat. • Naliczona opłata nie odzwierciedla racjonalnej zależności między wysokością opłaty a faktycznymi czynnościami organu egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo naliczył opłatę za zajęcie wierzytelności pieniężnych zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., niezależnie od braku środków na rachunku. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował przepisów z obrotu prawnego, więc organy są zobowiązane do ich stosowania do czasu zmian legislacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
opłata za zajęcie rachunku bankowego w sytuacji, gdy na rachunku tym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować • nie istniała wierzytelność wobec banku • organ egzekucyjny jest obowiązany do ich stosowania zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego • wyrok Trybunału zmienił normatywną treść badanych przepisów, derogując je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty • opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych • naliczenie opłaty jest niezasadne jako sprzeczne z postulatami wyroku Trybunału Konstytucyjnego
Skład orzekający
Ryszard Maliszewski
przewodniczący-sprawozdawca
Przemysław Krzykowski
sędzia
Katarzyna Górska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasadności uchylenia postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w przypadku zajęcia rachunku bankowego bez środków, a także interpretacja skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności przepisów o opłatach egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia rachunku bankowego bez środków i interpretacji przepisów o kosztach egzekucyjnych w kontekście orzecznictwa TK. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli egzekucyjnych – możliwości obciążenia ich kosztami egzekucyjnymi, gdy egzekucja jest nieskuteczna. Orzeczenie opiera się na istotnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co nadaje mu wagę interpretacyjną.
“Czy można obciążyć wierzyciela kosztami egzekucji pustego rachunku bankowego? WSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 2594,13 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.