I SA/Ol 673/19

I SA/Ol 673/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Górska
Przemysław Krzykowski
Ryszard Maliszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Transport
Sygn. powiązane
I GSK 1129/20 - Wyrok NSA z 2024-05-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1138
art. 1b ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1, art. 5a.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski, asesor WSA Katarzyna Górska, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości nienależnie pobranej dotacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Spółka A. (dalej jako: Spółka, przewoźnik, skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z "[...]" r. w przedmiocie określenia wysokości nienależnie pobranej dotacji w postaci dopłaty do biletów ulgowych pobranej w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 31 października 2018 r., w kwocie 241.605 zł.
Jak wynika z przekazanych akt spraw i uzasadnień rozstrzygnięć poddanych kontroli Sądu, Spółka (wcześniej Spółka B.), posiadała w omawianym okresie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym zgodnie z zapisami ustawy o transporcie drogowym. Wykonywała również przewozy na innych liniach regularnych i co roku zawierała z Samorządem Województwa umowy: nr "[...]" z 7 stycznia 2013 r., nr "[...]" z 15 stycznia 2014 r., nr "[...]" z 7 stycznia 2015 r., nr "[...]" z 21 stycznia 2016 r., nr "[...]" z 11 stycznia 2017 r., nr "[...]" z 5 stycznia 2018 r. (karty nr 3 - 29, t. 6 akt organu). Przedmiotem umów stało się określenie zakresu oraz zasad refundacji kosztów finansowania, ze środków budżetu państwa, uprawnień do ulgowych przejazdów autobusowych osób uprawnionych, realizowanych przez przewoźnika zgodnie z postanowieniami ustawy z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (obecnie jednolity tekst Dz. U. z 2018 r., poz. 295, dalej ustawa o uprawnieniach do ulgowych przejazdów), ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy z 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Powyższe wynika z treści § 2 każdej z umów. Przewoźnik zobowiązał się do sprzedaży biletu bezpośrednio po wejściu pasażera do autobusu (art. 16 ustawy Prawo przewozowe), zawierającego informację o wysokości należności za przejazd, dane potrzebne do ustalenia zakresu uprawnień podróżnego, jak też zobowiązał się do odnotowania na bilecie miesięcznym numeru dokumentu uprawniającego do ulgi (§ 6 pkt 8, 9 lub 10, w zależności od umowy). Podstawą przekazania dopłaty przewoźnikowi było terminowe przekazanie przez niego rozliczenia, którego wzór stanowił załącznik nr 6 do wniosku o zawarcie umowy, wraz z wydrukami zestawień z kas rejestrujących i rozliczeniem dopłat do ulgowych pasażerskich przejazdów autobusowych; przy czym przewoźnik zobowiązał się do udostępnienia wszelkich raportów dokumentujących sprzedaż wszystkich rodzajów biletów oraz materiałów źródłowych będących podstawą wydawanych biletów ulgowych (§ 7 pkt 1, 2, 3, 9). Przewoźnik przyjął na siebie pełną odpowiedzialność za rozliczanie dopłat zgodnie z postanowieniami umów (§ 8). Zobowiązał się także w § 11 do zwrotu wypłaconej dopłaty w przypadku stwierdzenia w ciągu 5 lat od daty przedłożenia rozliczenia: a) jego niezgodności z faktyczną ilością sprzedanych biletów, b) zawyżania wartości biletów z ulgami ustawowymi, c) zawyżania kwot dotacji, d) ujmowania w rozliczeniach dopłat kwot nienależnych i niezgodnych z prawem.
Strona realizowała wskazane przewozy i otrzymywała za nie dotacje na podstawie odrębnych umów z gminami - ich zestawienie organ dołączył do akt sprawy: k. 2, t. 6.
Spółka stosowała kasy rejestrujące (lista kas: k. 1, t. 6). Przedkładała także w Urzędzie Marszałkowskim Województwa comiesięczne rozliczenia sprzedanych biletów ulgowych z podziałem na poszczególne kategorie ulg ustawowych. Strona otrzymywała z tego tytułu dopłaty do wykonywanych przewozów.
Przewoźnik po wygraniu przetargu w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych, zawarł z Gminą C. szereg umów, których przedmiotem stało się wykonywanie w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 31 października 2018 r. przewozów niepełnosprawnych dzieci zamieszkałych na terenie Gminy, do i z Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego (dalej SOSW) w "[...]" oraz SOSW dla dzieci Głuchoniemych w "[...]". Otrzymywała z tego tytułu dopłaty do biletów ulgowych, o których mowa w art. 8a ust. 4 pkt 3 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Wynagrodzenie ustalono za jeden wozokilometr, z ograniczeniem maksymalnej wysokości kwoty brutto całkowitej wartości każdej umowy.
Przewozy te były realizowane na podstawie zawartych z Gminą C. (dalej Gmina) umów: nr "[...]" - w okresie od 1 września 2013 r. do 28 lutego 2014 r. (k. 171, t. 6), nr "[...]" - od 1 marca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. (k. 170, t. 6), nr "[...]" - od 1 września 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. (k. 156 - 157, t. 6), nr "[...]" od 1 września 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. (k. 144, t. 6), nr "[...]" od 1 września 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. (k. 132 - 133, t. 6), nr "[.1.]" - w okresie od 1 września 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. (k. 59 - 62, t. 6) oraz nr "[...]" - w okresie od 1 września 2018 r. do 31 października 2018 r. (k. 45 - 47, t. 6). Do umów każdorazowo dołączono faktury wystawione za ich realizację.
Marszałek Województwa (dalej Marszałek Województwa) pismem z 17 października 2018 r. (k. 35, t. 6) wezwał przewoźnika do przedłożenia dokumentacji związanej z dotacją do biletów za sierpień 2018 r. Pełnomocnik strony będący radcą prawnym odpowiedział w piśmie z 26 września 2018 r. (k. 41, t. 6). Podał m.in., że pełnomocnictwo pozostaje do wglądu w siedzibie jego kancelarii prawnej. Organ pismem z 17 października 2018 r. (k. 64, t. 6) bezskutecznie wezwał pełnomocnika do przesłania odpisu pełnomocnictwa.
Następnie Marszałek Województwa postanowieniem z 20 listopada 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych dopłat do biletów ulgowych w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 31 października 2018 r. (k. 300, t. 6). W toku postępowania zgromadzono szereg dowodów, m.in. Spółka dostarczyła kopie imiennych biletów miesięcznych (tomy od 1 do 5 akt organu) przy piśmie z 11 grudnia 2018 r. (k. 303, t. 6); Gmina przekazała ww. kopie umów zawartych ze Spółką wraz z wystawionymi za ich realizację fakturami oraz listami dzieci niepełnosprawnych z Gminy, dowożonych do ośrodków szkolno-wychowawczych. Dołączono do akt również kopie składanych przez Spółkę w latach 2013 - 2018 miesięcznych rozliczeń i zestawień sprzedanych biletów ulgowych z podziałem na poszczególne kategorie ulg ustawowych (k. 175 - 298, t. 6), a także kopie imiennych wykazów dzieci niepełnosprawnych (k. 306 - 321, t. 6). W aktach sprawy pozostają także zestawienia organu rozliczeń sprzedanych biletów ulgowych (k. 325 - 351, t. 6).
Współwłaściciel Spółki D.E. zapoznał się 3 kwietnia 2019 r. z całością akt sprawy, w protokole z tej czynności nie odnotowano obecności innej osoby z ramienia Spółki (k. 360, t. 6). Na skutek wniesienia pisma z 8 kwietnia 2019 r. przez radcę prawnego przewoźnika (k. 387, t. 6) organ wezwał pismem z 12 kwietnia 2019 r. do złożenia pełnomocnictwa (k. 389), jednak pełnomocnictwo zostało złożone już przy piśmie strony, które wpłynęło do organu 12 kwietnia 2019 r. (k. 393 - 394). Pełnomocnik Spółki wnosił w powyższych pismach o odroczenie terminu zwrotu dotacji lub rozłożenie na raty.
Następnie Marszałek Województwa decyzją z "[...]" r. nr "[...]" uznał dopłaty do biletów ulgowych pobranych przez Spółkę w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. w kwocie 241.605 zł, za dotację pobraną nienależnie i podlegającą zwrotowi do budżetu województwa w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji. Organ powołał art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej k.p.a.), art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 67 ust. 1 art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, ze zm., dalej u.f.p.), w związku z art. 1b ust. 1 pkt 1, art. 5a i art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Organ w uzasadnieniu powołał się na ww. dokumentację. Uznał na jej podstawie, że:
- w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 30 listopada 2017 r. dowóz dzieci niepełnosprawnych wykonywany był w ramach zawartych z Gminą umów, bez wystawiania przewożonym osobom jakichkolwiek biletów;
- od 1 grudnia 2017 r., w ramach usług przewozowych świadczonych na rzecz Gminy, Spółka zaczęła rejestrować sprzedaż biletów z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne BM - 78%.";
- w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 października 2018 r. w bileterkach Spółki zarejestrowano szczegółowo wymienione w tabelach na str. 2, 3, 4, i 5 decyzji bilety z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne bilet miesięczny - 78%", które zostały nabyte przez Gminę (k. 404 - 407, t. 6);
- w okresie od 1 lipca do 31 października 2018 r. Spółka nie rejestrowała sprzedaży biletów ulgowych na rzecz Gminy.
Łącznie wyliczono na 241.605 zł kwotę dopłat do biletów ulgowych z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne BM - 78%" nabytych od Spółki przez Gminę w okresie objętym postępowaniem, która została przekazana Spółce przez Samorząd Województwa.
Organ stwierdził, że Spółka naruszyła przepisy ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Przewoźnik zawarł z Gminą umowę nr "[.1.]" z 5 lipca 2017 r. (k. 59 - 62, t. 6), której przedmiotem był zakup przez Gminę biletów miesięcznych uprawniających niepełnosprawnych uczniów do przejazdów do SOSW w "[...]" oraz SOSW dla Dzieci Głuchoniemych w "[...]", i w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. ubiegał się o dopłaty do nabytych przez Gminę imiennych biletów miesięcznych z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne BM - 78%". W zaistniałej sytuacji art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów nie mógł znaleźć zastosowania. Wprawdzie bilety ulgowe zostały faktycznie nabyte przez Gminę na rzecz uczniów w celu realizacji obowiązków wynikających z przepisów ustawy - Prawo oświatowe, jednak w tym przypadku chodziło o obowiązki wynikające z art. 39 ust. 4 tej ustawy, odnoszące się do dowozu do placówek oświatowych niepełnosprawnych uczniów, a nie o obowiązki Gminy, o których mowa w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, do których odwołuje się przepis art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Tym samym pobrane dopłaty do biletów ulgowych z ulgą 78%, nabytych przez Gminę, są dopłatami nienależnymi w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., o które przewoźnik nie miał prawa się ubiegać, z uwagi na zapisy art. 1b ust. 1 pkt 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów oraz wynikający z niego brak podstaw do zastosowania w tym przypadku również art. 5a przywołanej ustawy.
W odwołaniu od decyzji strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucono naruszenie szeregu przepisów: art. 10 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., art. 64 § 2, art. 66a § 1-3, art. 7 i art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., art. 1b ust. 1 pkt 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, zasadniczo powtórzonych lub rozwiniętych następnie w skardze. Na tle art. 10 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., wobec nieprawidłowego zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, zarzucono pozbawienie strony możliwości zgłoszenia szeregu wniosków dowodowych, a w szczególności wniosku o przesłuchanie z ramienia Spółki jej współwłaściciela D.E., przesłuchanie Wójta Gminy oraz przedstawiciela Gminy odpowiedzialnego za realizację umowy na dowóz dzieci niepełnosprawnych, na okoliczności dotyczące m.in. przebiegu realizacji umowy. Podniesiono, że pełnomocnik był zupełnie pomijany na każdym etapie postępowania i wszelkie pisma były kierowane do strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z "[...]" r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w całości decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Kolegium podzieliło pogląd Marszałka, że Spółka naruszyła przepisy ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Prawidłowo bowiem organ pierwszej instancji uznał na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., że dopłaty do biletów ulgowych z ulgą 78%, nabytych przez Gminę, pobrane w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. są dopłatami nienależnymi, o które Spółka nie miała prawa się ubiegać, z uwagi na zapisy art. 1b ust. 1 pkt 1 ustawy o uprawnieniach oraz wynikający z niego brak podstaw do zastosowania w tym przypadku również art. 5a przywołanej ustawy.
SKO podało, że stosownie do art. 2 ust. 5 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem i niepełnosprawne, uprawnione są do korzystania z ulgi 78% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego w komunikacji zwykłej i przyśpieszonej, na podstawie biletów jednorazowych lub imiennych biletów miesięcznych. Zgodnie z art. 1b ust. 1 pkt 1 przepisów tej ustawy nie stosuje się do osób odbywających podróż na podstawie wykupionych od przewoźnika na rzecz tych osób legitymacji lub biletów uprawniających do ulgowych przejazdów, z zastrzeżeniem art. 5a. Wskazany przepis stanowi zaś, że w przypadku nabywania przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U z 2018 r., poz. 996, ze zm.), uwzględnia się ulgi o których mowa w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1.
Kolegium podało, że w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 30 listopada 2017 r. dowóz dzieci niepełnosprawnych wykonywany był w ramach zawartych z Gminą umów, bez wystawiania przewożonym osobom jakichkolwiek biletów. Spółka zawarła z Gminą umowę z 5 lipca 2017 r. nr "[.1.]", której przedmiotem był zakup przez Gminę biletów miesięcznych uprawniających niepełnosprawnych uczniów do przejazdów do SOSW w "[...]" oraz SOSW dla Dzieci Głuchoniemych w "[...]", i w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. ubiegała się o dopłaty do nabytych przez Gminę imiennych biletów miesięcznych z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne BM -78%".
Tym samym art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów nie mógł znaleźć zastosowania. Wprawdzie bilety ulgowe zostały faktycznie nabyte przez Gminę na rzecz uczniów celem realizacji obowiązków wynikających z przepisów ustawy - Prawo oświatowe, jednak w tym przypadku chodziło o obowiązki wynikające z art. 39 ust. 4 tej ustawy (tj. obowiązków względem uczniów z niepełnosprawnością różnego stopnia i rodzaju), a nie o obowiązki Gminy, o których mowa w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, do których odwołuje się przepis art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów.
Na marginesie organ dodał, że nawet gdyby zakup biletów przez Gminę następował w celu wykonania obowiązków z art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, a nie obowiązków z art. 39 ust. 4 - powyższy przepis i tak nie mógłby znaleźć zastosowania, gdyż odsyłając do art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, przewiduje wyłącznie ulgę w wysokości 49%, a Spółka naliczyła ulgę 78%. Zatem Spółka nie miała podstaw prawnych do ubiegania się o dopłatę z tytułu sprzedanych Gminie biletów ulgowych z ulgą 78%.
Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania SKO uznało je za nieuzasadnione. Wskazało, że pełnomocnictwo radcy prawnego do reprezentowania strony w postępowaniu zostało złożone 12 kwietnia 2019 r. i od tego dnia pełnomocnik strony był zawiadamiany o wszystkich czynnościach w sprawie. Wcześniej, 2 kwietnia 2019 r. zawiadomiono stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag, co do zebranych materiałów. Współwłaściciel Spółki zapoznał się 3 kwietnia 2019 r. z aktami sprawy, a czynność ta została potwierdzona i udokumentowana w aktach. Po 3 kwietnia 2019 r. organ pierwszej instancji nie gromadził już żadnych nowych dowodów w sprawie. Pismem z 5 kwietnia 2019 r. zwrócono się jedynie do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu Marszałkowskiego o przekazanie kopii potwierdzeń wykonania przelewów środków finansowych na rzecz Spółki (k. 361, t. 6). Dokumenty te nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a czynność ta miała charakter wyłącznie techniczny. Omawiając kwestię zgłoszenia pełnomocnictwa SKO dodało, że dla sprawy prowadzona była metryka - tabela wypełniania w formie elektronicznej, która została wydrukowana i dołączona do akt sprawy.
Kolegium nie dopatrzyło się w niniejszej sprawie uchybienia zakwestionowanym w odwołaniu przepisom k.p.a. Natomiast odnośnie podnoszonego braku możliwości zgłoszenia szeregu wniosków dowodowych, w szczególności wniosku o przesłuchanie strony, Wójta Gminy oraz przedstawiciela Gminy odpowiedzialnego za realizację umowy, organ uznał, że ich ewentualne przeprowadzenie w żaden sposób nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. Ciężar dowodu w sprawie prawidłowości wykorzystania dotacji spoczywa bowiem na stronie, która jest beneficjentem takiej pomocy (wyrok WSA w Łodzi z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1229/10).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła decyzję Kolegium w całości. Wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto na postawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi: oświadczenia radcy prawnego o zapoznaniu się 3 kwietnia 2019 r. z aktami postępowania w charakterze pełnomocnika (k. 15 akt sądowych), oraz bilanse Spółki oraz rachunki zysków i strat za lata 2017 i 2018 (k. 16 - 20). Zarzuciła naruszenie:
1. art. 64 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez wezwanie pełnomocnika strony pismem z 17 października 2018 r. do przesłania uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa bez wyznaczenia terminu do uzupełnienia braku i bez wskazania pouczenia o skutkach niewykonania wymaganej czynności, a także brak poinformowania pełnomocnika skarżącego o pozostawieniu jego pisma bez rozpoznania, jak też brak jakiejkolwiek adnotacji w aktach sprawy w tym zakresie, co w konsekwencji doprowadziło do nieskuteczności wezwania wystosowanego przez organ i wstąpienia pełnomocnika skarżącego do sprawy już we wrześniu 2018 r.;
2. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pomijanie i brak doręczania pism pełnomocnikowi strony, w tym niepoinformowanie pełnomocnika o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych dopłat do biletów ulgowych, podczas gdy pełnomocnik skarżącego wstąpił do sprawy w ramach postępowania wyjaśniającego już we wrześniu 2018 r., tj. pismem z 26 września 2018 r., co wynika z akt sprawy;
3. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, gdyż pełnomocnik strony nie został zawiadomiony z art. 10 k.p.a., a zawiadomienie datowane na 2 kwietnia 2019 r. zostało przesłane do strony, co pozbawiło stronę możliwości zgłoszenia szeregu wniosków dowodowych, a w szczególności wniosku o przesłuchanie z ramienia Spółki jej współwłaściciela D.E., przesłuchanie Wójta Gminy oraz przedstawiciela Gminy odpowiedzialnego za realizację umowy na dowóz dzieci niepełnosprawnych na okoliczności dotyczące m.in. przebiegu realizacji umowy;
4. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz przez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, w tym nieustalenie sposobu realizacji umów w praktyce, kto składał zamówienia na bilety, kto odbierał bilety, także brak przesłuchania strony oraz Wójta Gminy;
5. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, brak: wskazania dowodów na których organ się oparł, podania przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, nieodwołanie się w uzasadnieniu decyzji do dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i brak oceny zgromadzonych dowodów, w tym brak odwoływania się do konkretnych kart akt sprawy, brak synchronizacji między materiałem dowodowym a uzasadnieniem decyzji;
6. art. 1b ust. 1 pkt 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie przez organ, że wypłacone skarżącemu w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. dopłaty do biletów ulgowych stanowią dotacje pobrane nienależnie i jako takie podlegają zwrotowi do budżetu województwa, podczas gdy przywołany przepis nie znajduje w sprawie zastosowania.
W treści skargi w zakresie zarzutu nr 1 petitum skargi powołano wyroki NSA z 14 maja 1999 r. sygn. akt I SA 1381/98, WSA w Poznaniu z 13 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SAB/Po 93/19, WSA w Krakowie z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1456/12. Podniesiono, że konsekwencje wynikające z nieuzupełnienia w terminie braków formalnych mogą obciążać stronę tylko wtedy, gdy wezwanie do ich uzupełnienia było prawidłowe, tj. zostało skierowane do właściwego podmiotu i zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej wstąpił do sprawy już we wrześniu 2018 r., a z uwagi na nieprawidłowe prowadzenie akt sprawy dołączono do skargi ww. oświadczenie o zapoznaniu się 3 kwietnia 2019 r. pełnomocnika wraz z właścicielem Spółki z aktami postępowania (k. 15 akt sądowych).
Omawiając zarzut nr 2 i 3 petitum skargi powołano wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II GSK 4916/16 i postanowienie Sądu Najwyższego z 9 września 1993 r. sygn. akt III ARN 45/93. W ocenie skarżącej jej pełnomocnik był pomijany na każdym etapie postępowania - wszelkie pisma były kierowane do strony.
Rozwijając zarzut nr 4 petitum skargi powołano wyrok NSA z 19 marca 1981 r. sygn. akt SA 234/81. Podniesiono, że organ poprzestał jedynie na kopiach umów Spółki z Gminą, kopiach imiennych list biletów - nie dążąc do jakiejkolwiek ich weryfikacji. Autor skargi powołał również wyrok NSA z 10 października 2007 r. sygn. akt II GSK 177/07 i zarzucił że SKO poddało analizie tylko część z zarzutów odwołania (zarzut nr 5 petitum skargi).
W zakresie zarzutu nr 6 petitum skargi podniesiono, że organ nie ustalił w żaden sposób jak zawarte umowy z Gminą były realizowane w praktyce, kto składał zamówienia na bilety i kto bilety odbierał. Umowa nie reguluje tych kwestii, a sam przedmiot umowy jest sformułowany w sposób lakoniczny. Treść umowy nie przesądza o tym, że skarżącej nie należały się dopłaty do biletów ulgowych z budżetu Województwa. Ponadto Województwo posiadało wiedzę o umowach i o wykorzystywaniu przyznanej na ich realizację dotacji. Pomimo to wcześniej nie było wątpliwości co do przyznawanych dopłat do biletów ulgowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia norm prawa procesowego. I to zarówno odnośnie rzekomego naruszenia uprawnień pełnomocnika, który został ustanowiony w postępowaniu administracyjnym. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 792/19
Zgodnie z treścią art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Formę ustanowienia pełnomocnika określają przepisy art. 33 k.p.a. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Obowiązkiem pełnomocnika jest dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 33 § 3 k.p.a.). Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w postępowaniu. Złożenie pełnomocnictwa jest wyrazem woli występowania w danym postępowaniu. Zgłoszenie pełnomocnictwa winno być konkretne i wskazywać, że dotyczy określonego postępowania, a celem jego złożenia jest reprezentowanie strony w tym właśnie postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3499/15).
Za chybione należy uznać skargi, że w postępowaniu administracyjnym naruszono zasady postępowania w tym zakresie. Sąd nie podzielił też zarzutu w zakresie postępowania dowodowego. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2019 r., sygn.. akt. II OSK 3301/17). Należy wskazać, że stan faktyczny został w całości ustalony w oparciu o materiał dowodowy, który został przedstawiony przez skarżącego. A zatem strona skarżąca nie może kwestionować okoliczności faktycznych, które zostały ustalone w sprawie.
Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżący jako przewoźnik realizował przewozy na podstawie umów zawartych z Gminą C., niepełnosprawnych uczniów do przejazdów do SOSW w "[...]" oraz SOSW dla Dzieci Głuchoniemych w "[...]". W okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. ubiegał się o dopłaty do nabytych przez Gminę imiennych biletów miesięcznych z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne BM -78%".Do umów każdorazowo dołączono faktury wystawione za ich realizację.
Natomiast skarżący wykonywał przewozy na innych liniach regularnych i co roku zawierał z Samorządem Województwa umowy, wyszczególnione w części wstępnej. Przedmiotem tych umów stało się określenie zakresu oraz zasad refundacji kosztów finansowania, ze środków budżetu państwa, uprawnień do ulgowych przejazdów autobusowych osób uprawnionych, realizowanych przez przewoźnika zgodnie z postanowieniami ustawy z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (obecnie jednolity tekst Dz. U. z 2018 r., poz. 295), ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy z 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Powyższe wynika z treści § 2 każdej z umów. Przewoźnik zobowiązał się do sprzedaży biletu bezpośrednio po wejściu pasażera do autobusu (art. 16 ustawy Prawo przewozowe), zawierającego informację o wysokości należności za przejazd, dane potrzebne do ustalenia zakresu uprawnień podróżnego, jak też zobowiązał się do odnotowania na bilecie miesięcznym numeru dokumentu uprawniającego do ulgi (§ 6 pkt 8, 9 lub 10, w zależności od umowy). Podstawą przekazania dopłaty przewoźnikowi było terminowe przekazanie przez niego rozliczenia, którego wzór stanowił załącznik nr 6 do wniosku o zawarcie umowy, wraz z wydrukami zestawień z kas rejestrujących i rozliczeniem dopłat do ulgowych pasażerskich przejazdów autobusowych; przy czym przewoźnik zobowiązał się do udostępnienia wszelkich raportów dokumentujących sprzedaż wszystkich rodzajów biletów oraz materiałów źródłowych będących podstawą wydawanych biletów ulgowych (§ 7 pkt 1, 2, 3, 9). Przewoźnik przyjął na siebie pełną odpowiedzialność za rozliczanie dopłat zgodnie z postanowieniami umów (§ 8). Zobowiązał się także w § 11 do zwrotu wypłaconej dopłaty w przypadku stwierdzenia w ciągu 5 lat od daty przedłożenia rozliczenia: a) jego niezgodności z faktyczną ilością sprzedanych biletów, b) zawyżania wartości biletów z ulgami ustawowymi, c) zawyżania kwot dotacji, d) ujmowania w rozliczeniach dopłat kwot nienależnych i niezgodnych z prawem.
Natomiast subsumpcja staniu faktycznego jest związana ze stosowaniem norm prawa materialnego, które miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Zakres postępowania dowodowego jest natomiast determinowany wykładnią norm prawa materialnego, które miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Natomiast wykładnia tych przepisów została dokonana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt II GSK 25/16, którą sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela.
W tym wyroku NSA wskazał, że analiza treści przepisu art. 1b ust. 1 ustawy z 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego prowadzi do wniosku, że jego celem jest przeciwdziałanie podwójnemu finansowaniu ulg w przejazdach. Adresatem normy prawnej zawartej w art. 1b ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z 1992 r. jest pasażer, a nie przewoźnik. Podstawę dla ustalenia charakteru prawnego dopłat do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego stanowią przepisy ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów w związku z ustawą o finansach publicznych. Przepisy te określają bowiem, z jakiego tytułu i komu przysługują te dopłaty, jakie są zasady ich wypłaty oraz zwrotu. Z art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów wynika, że kwotę dopłaty stanowi różnica pomiędzy wartością sprzedaży biletów obliczoną według cen nieuwzględniających ustawowych ulg a wartością sprzedaży tych biletów w cenach uwzględniających te ulgi (ust. 3). Celem tego rodzaju ulg ustawowych jest niewątpliwie zwiększenie dostępności przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Dopłaty zaś są po to, by żaden przewoźnik nie odczuwał strat spowodowanych korzystaniem przez pasażerów z prawa do ulgowych przejazdów. Koszty związane z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów pokrywane są z budżetu państwa (art. 1a). Przewoźnik nabywa uprawnienie do otrzymania dopłat jeżeli posiada stosowne zezwolenie, stosuje kasy rejestrujące oraz zawarł umowę z samorządem województwa (ust. 4). Dopłaty do przewozów z tytułu stosowania ustawowych ulg w przewozach pasażerskich przekazują przewoźnikom samorządy województw (ust. 2). Przewoźnik otrzymuje zatem od samorządów wojewódzkich dopłatę już po faktycznym dokonaniu sprzedaży biletów ulgowych. Wysokość dopłat jest uzależniona od faktycznej liczby przejazdów ulgowych oraz struktury ulg, z których korzystają osoby uprawnione.
W świetle powyższej regulacji prawnej ulgi i ich finansowanie stanowią rodzaj zadania publicznego. Finansowanie dopłat jest zadaniem publicznym o charakterze ogólnopaństwowym, którego celem jest zaspokajanie potrzeb społecznych na poziomie określonym przez współczesne standardy cywilizacyjne i kulturowe w danym państwie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006r., K 30/04, OTK-A 2006/7/86).
Przepisy ustawy o finansach publicznych przewidują procedurę ich zwrotu, termin zwrotu oraz regulują kwestie odsetek od dotacji podlegających zwrotowi. Kontrola wydatkowania dotacji i stwierdzenie obowiązku zwrotu środków nieprawidłowo przyznanych lub nieprawidłowo wykorzystywanych następuje więc w postępowaniu administracyjnym, kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej.
Charakteru prawnego tego rodzaju dotacji w postaci dopłat do ulgowych przejazdów nie zmienia fakt, że ich przekazanie następuje na podstawie umowy zawartej z beneficjentem dotacji. Zawarcie przez przewoźnika z samorządem województwa umowy określającej zasady przekazywania przewoźnikom dopłat (art. 8a ust. 4 pkt 3 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów), nie oznacza, że wszelkie stosunki między stronami tej umowy będą podlegały regulacji prawa prywatnego. Przekazywane w ten sposób środki publiczne nie tracą swego publicznoprawnego charakteru i dla dochodzenia ich zwrotu nie jest właściwa droga postępowania cywilnego (por. np. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002r., sygn. akt FPS 6/02, ONSA 2003/1, poz. 8). Nadal bowiem są to środki publicznoprawne, które podlegają szczególnym zasadom związanym z ich rozliczaniem, w tym zwłaszcza zasadzie, że dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają obowiązkowi zwrotu do budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z pominięciem instrumentów cywilnoprawnych, takich jak rozwiązanie umowy czy odszkodowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt III RN 11/02, OSNP 2004/5/72). Okoliczność, że zasady przekazania dotacji ustalone zostały w umowie, nie zmienia charakteru prawnego dotacji. Wydatkowanie dotacji podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych i fakt zawarcia umowy określającej zasady wydatkowania dotacji tego charakteru nie zmienia.
Przepis art. 1b ust. 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów przewiduje, że tej ustawy nie stosuje się do przypadków wskazanych w tym przepisie. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że jego celem jest przeciwdziałanie podwójnemu finansowaniu ulg w przejazdach. Intencją prawodawcy było wyłączenie możliwości korzystania z ulgowych przejazdów opłacanych z budżetu państwa w takich przypadkach, gdy pasażer uzyskuje ulgi z innego tytułu, tj. dlatego, że sfinansował je ktoś inny (pkt 1), uzyskał je od samego przewoźnika (pkt 2-4), ewentualnie gdy wybiera taki środek transportu, w którym nie ma uprawnienia do przejazdów ulgowych (pkt 5-6 - pociągi EuroCity i InterCity w komunikacji międzynarodowej lub komunikacja autobusowa ekspresowa).
W przepisie art. 1b ust. 1 pkt 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów przewidziano, że :
1)osób odbywających podróż na podstawie wykupionych od przewoźnika na rzecz tych osób legitymacji lub biletów uprawniających do ulgowych przejazdów, z zastrzeżeniem art. 5a;
Adresatem normy prawnej zawartej w art. 1b ust. 1 pkt 1 jest pasażer, a nie przewoźnik. Ustawodawca wyłączył zastosowanie ustawy, co należy rozumieć jako wyłączenie możliwości korzystania z ulgowych przejazdów przez tych pasażerów, na rzecz których wykupione zostały od przewoźnika legitymacje lub bilety uprawniające do ulgowego przejazdu. Chodzi zatem o takich pasażerów, którzy odbywają podróż z taką wykupioną legitymacją lub biletem ulgowym, za które przewoźnikowi już zapłacono.
Równocześnie ten przepis przewidując, że do takich osób, które podróżują na podstawie ulg wykupionych od przewoźnika nie stosuje się tej ustawy, dodatkowo wprowadza wyjątek, przewidując: "z zastrzeżeniem art. 5a". W przypadku nabywania przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, 949 i 2203) uwzględnia się ulgi, o których mowa w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1.
W tej sytuacji zasadnie Kolegium uznało, że w spornym okresie dowóz dzieci niepełnosprawnych wykonywany był w ramach zawartych z Gminą umów. W okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. spółka ubiegała się o dopłaty do nabytych przez Gminę imiennych biletów miesięcznych z ulgą ustawową "dziecko niepełnosprawne BM -78%".
Tym samym art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów nie mógł znaleźć zastosowania. Wprawdzie bilety ulgowe zostały faktycznie nabyte przez Gminę na rzecz uczniów celem realizacji obowiązków wynikających z przepisów ustawy - Prawo oświatowe, jednak w tym przypadku chodziło o obowiązki wynikające z art. 39 ust. 4 tej ustawy (tj. obowiązków względem uczniów z niepełnosprawnością różnego stopnia i rodzaju), a nie o obowiązki Gminy, o których mowa w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, do których odwołuje się przepis art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów.
Treść art. 1b ust. 1 pkt 1 odsyłającego wyraźnie do art. 5a, odsyłającego z kolei do opisanych powyżej ulg w wysokości 49% przewidzianych w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, nie pozostawia wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie można było tego przepisu zastosować. Powyższy wyjątek został wprowadzony w ustawie jedynie w przypadku zakupu przez gminę biletów dla dzieci wskazanych w art. 32 ust. 5 oraz art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe.
Zastosowany w ustawie mechanizm w odniesieniu do dzieci niepełnosprawnych, objętych regulacją art. 39 ust. 4 ust 4 prawo oświatowe nie oznacza dodatkowego obciążenia dla gmin, albowiem z mocy ustawy gminy mają obowiązek finansowania w całości kosztów dojazdu tych dzieci do szkoły. Taka regulacja nie wprowadza także żadnego dodatkowego obciążenia dla samych dzieci niepełnosprawnych. W tych bowiem przypadkach, gdy są one przewożone do szkoły na podstawie biletów ulgowych lub legitymacji ulgowych, które wykupiła dla nich gmina, nie mogą wprawdzie korzystać z ustawowej ulgi 78 %, bo wyłączone jest stosowanie ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, jednakże w takich przejazdach są one zwolnione z jakichkolwiek opłat, gdyż z mocy ustawy o systemie oświaty gmina ma obowiązek zapewnić im przejazd bezpłatny (w praktyce więc uzyskują ulgę w wysokości 100%). Podkreślenia wymaga, że zastosowany w ustawie mechanizm nie wprowadza też dodatkowego obciążenia dla przewoźnika, albowiem zawierając umowę z gminą winien on tak skalkulować ceny biletów miesięcznych sprzedawanych gminie dla dzieci niepełnosprawnych przewożonych do szkoły, by pokryły one poniesione przez niego koszty, skoro w takim przypadku wyłączone jest stosowanie ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Ewentualne zaś spory na tle umowy zawartej przez przewoźnika z gminą rozstrzygane być mogą na drodze cywilnej, a więc przed sądem powszechnym.
W konsekwencji sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Brak było jakichkolwiek podstaw do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Wszystkie okoliczności faktyczne, które były niezbędne do subsumpcji przepisów prawa materialnego zostały ustalone w oparciu o dowody z dokumentów. Wiarygodności tych dokumentów skarżący nie podważył. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.. Uzasadnienie decyzji jest wystarczające do dokonania kontroli sądowej. Organ prawidłowo dokonał wykładni art. 1b ust. 1 pkt 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów.
W konsekwencji zasadnie przyjął, że wypłacone skarżącemu w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. dopłaty do biletów ulgowych stanowią dotacje pobrane nienależnie i jako takie podlegają zwrotowi do budżetu województwa. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z art. 1b ust. 1 pkt 1, art. 5a i art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Skarga jako bezzasadna po myśli art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.