I SA/Ol 661/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2018-12-21
NSApodatkoweŚredniawsa
tajemnica skarbowadostęp do aktinteres publicznyochrona danychpostępowanie kontrolneVATOrdynacja podatkowaprawo do obronyczynny udział strony

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie odmawiające dostępu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego.

Skarżący domagał się dostępu do dokumentów wyłączonych z postępowania kontrolnego ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego. Organy podatkowe odmówiły dostępu, wskazując, że dokumenty te dotyczą podmiotów trzecich i zawierają informacje chronione prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał odmowę za zasadną, podkreślając, że prawo dostępu do akt nie jest absolutne i doznaje ograniczeń w celu ochrony interesu publicznego oraz praw osób trzecich.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego. Dokumenty te zostały wyłączone ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej oraz interes publiczny, rozumiany jako ochrona danych osób trzecich. Skarżący domagał się włączenia dokumentów do akt sprawy, ewentualnie po anonimizacji, aby umożliwić mu czynny udział w postępowaniu i prawo do obrony. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymywały w mocy postanowienia o odmowie, szczegółowo uzasadniając, że wyłączone dokumenty zawierają dane podmiotów trzecich, które nie są bezpośrednimi kontrahentami skarżącego, a ich ujawnienie naruszałoby tajemnicę skarbową i interes publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, wyłączając dokumenty ze względu na interes publiczny, którym w tym przypadku było dobro osób trzecich. Sąd podkreślił, że prawo wglądu do akt nie jest absolutne i musi być wyważone z koniecznością ochrony tajemnicy skarbowej oraz danych osobowych osób trzecich. Sąd stwierdził, że uzasadnienie organów było wystarczające, a wyłączenie dokumentów nie naruszyło zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż skarżący miał dostęp do materiałów dotyczących jego sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może odmówić zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy ze względu na interes publiczny, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Prawo wglądu do akt sprawy (art. 178 O.p.) nie jest absolutne i doznaje ograniczeń wynikających z art. 179 O.p., który dopuszcza wyłączenie dokumentów ze względu na interes publiczny. W tym przypadku interes publiczny przejawiał się w ochronie tajemnicy skarbowej oraz danych osób trzecich, których ujawnienie mogłoby narazić te podmioty na szkodę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

O.p. art. 179 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wyłączenie dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny lub informacje niejawne.

Pomocnicze

O.p. art. 178 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada udostępniania akt sprawy stronie, która doznaje ograniczeń.

O.p. art. 293 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definicja tajemnicy skarbowej.

O.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

O.p. art. 129

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada jawności postępowania dla strony.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona tajemnicy skarbowej i interesu publicznego uzasadnia wyłączenie dokumentów zawierających dane podmiotów trzecich. Prawo dostępu do akt nie jest absolutne i podlega ograniczeniom. Ujawnienie danych podmiotów trzecich naruszałoby ich prawa i interesy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez odmowę dostępu do dokumentów. Brak wyczerpującego uzasadnienia odmowy. Możliwość anonimizacji dokumentów jako alternatywa dla odmowy dostępu.

Godne uwagi sformułowania

interes publiczny rozumiany jako obowiązek ochrony informacji objętych tajemnicą skarbową interes publiczny rozumiany jako obowiązek ochrony danych osób trzecich prawo wglądu do akt sprawy doznaje ograniczeń dobro osób trzecich – m. in. innych podmiotów gospodarczych, których dotyczyły wyłączone z akt sprawy dokumenty

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

przewodniczący sprawozdawca

Renata Kantecka

sędzia

Wojciech Czajkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy dostępu do akt sprawy ze względu na ochronę tajemnicy skarbowej i interesu publicznego, w tym danych osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów zawierających dane podmiotów trzecich, niebędących bezpośrednimi kontrahentami strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dostępem do akt i ochroną tajemnicy skarbowej, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Tajemnica skarbowa kontra prawo do informacji: Kiedy sąd chroni dane osób trzecich?

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 661/18 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2018-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Kantecka
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 730/19 - Wyrok NSA z 2022-11-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 293 § 1 ,art. 179 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy oddala skargę.
Uzasadnienie
J.S (dalej jako "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r. w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy.
Z akt sprawy i uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika m.in., że postanowieniem z dnia "[...]"Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął z urzędu postępowanie kontrolne wobec strony w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2014 r. do marca 2015 r.
Postanowieniami z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, w toku prowadzonego wobec skarżącego postępowania kontrolnego włączył do akt postępowania kontrolnego kserokopie dokumentów (adnotacji, decyzji, pism) enumeratywnie w nich wskazanych oraz wyłączył ww. dokumenty z akt postępowania kontrolnego ze względu na interes publiczny rozumiany jako obowiązek ochrony informacji objętych tajemnicą skarbową bądź ze względu na interes publiczny rozumiany jako obowiązek ochrony danych osób trzecich niezwiązanych ze sprawą, a których dane widniały w wyłączonych dokumentach.
Pismami z dnia "[...]"pełnomocnik strony wniósł o zmianę postanowień Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego z dnia "[...]"w zakresie wyłączenia z akt postępowania kontrolnego ww. dokumentów, poprzez włączenie ich do akt postępowania kontrolnego oraz poddanie anonimizacji w celu umożliwienia stronie zapoznania się z danymi objętymi tajemnicą skarbową, co umożliwi stronie zapoznanie się z przedmiotowymi dokumentami. Przy czym anonimizacji powinny zostać poddane fragmenty dokumentów, które nie będą miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, tj. nie zostaną wykorzystane do ustalenia przez organ skarbowy stanu faktycznego. Informacje istotne dla sprawy powinny zostać bowiem stronie udostępnione w celu zagwarantowania jej rzeczywistego i czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa do obrony praw i interesów.
Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego, postanowieniami z dnia "[...]"odmówił umożliwienia Stronie zapoznania się z wyłączonymi z akt sprawy dokumentami ze względu na interes publiczny, rozumiany jako obowiązek ochrony informacji objętych tajemnicą skarbową,
Pismami z dnia "[...]"pełnomocnik strony wniósł zażalenia na ww. postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z wyłączonymi z akt sprawy dokumentami.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniami z dnia "[...]"utrzymał w mocy ww. postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego.
W dniu "[...]"Naczelnik Urzędu Celno -Skarbowego wydał wobec J.S. decyzję, którą dokonał wymiaru podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2014 r. do marca 2015 r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.
Na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Wyrokami z dnia 29.11.2017r., sygn. akt I SA/Ol 745/17 i sygn. akt I SA/Ol 749/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"oraz poprzedzające je postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia "[...]"
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że w niniejszych sprawach organ kontrolny nie podjął również próby anonimizacji danych osobowych podmiotów, które w jego ocenie podlegają ochronie poprzestając na stwierdzeniu, że organy podatkowe nie mają obowiązku wyłączania części poszczególnych dokumentów lub też sporządzania wyciągów, a jedynie prawo dokonania takiej czynności. Z powyższym poglądem organów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie się zgodził i nie negował prawa organu podatkowego do sporządzania wyciągów dokumentów, a tym samym udostępnienia tylko części wyłączonego dokumentu, niemniej jednak organy podatkowe obu instancji zobowiązane są do szczegółowego, w miarę jak najbardziej skonkretyzowanego, uzasadnienia swojego stanowiska.
W odniesieniu do skargi na postanowienie z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]"uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia "[...]"i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W związku ze złożeniem odwołania strony, od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia "[...]"w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2014r. do marca 2015r. i dysponowaniem przez organ odwoławczy aktami postępowania kontrolnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" odmówił Stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniami: "[...]" z akt sprawy w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014r. do marca 2015r., ze względu na interes publiczny, rozumiany jako obowiązek ochrony informacji objętych tajemnicą skarbową. Jednocześnie wykonał zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wynikające z wyroków z dnia 29.11.2017 r., sygn. akt l SA/Ol 745/17 i sygn. akt l SA/Ol 749/17.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał na interes publiczny oraz stwierdził, że dokumenty, których ujawnienia domaga się strona nie dotyczą bezpośredniego kontrahenta strony i wykraczają poza wspólne transakcje pomiędzy stronami. Kontrahenci strony zostali natomiast szczegółowo przedstawieni w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r., w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014 r do marca 2015 r. Jedynymi dokumentami wyłączonymi z akt sprawy należącymi do kontrahentów strony tj. "[...]" Sp. z o.o. są wydruki z systemu w zakresie danych wykazanych w złożonych za lata 2014-2015 deklaracjach dla podatku od towarów i usług złożonych przez ww. podatników odpowiednio w Urzędzie Skarbowym oraz Urzędzie Skarbowym, które stanowią tajemnicę skarbową, o której mowa w art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 z późno zm.) – dalej również jako O.p.
W ocenie organu odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" wbrew twierdzeniom skarżącego, dokonał wnikliwej analizy dokumentów wyłączonych z akt spawy ww. postanowieniami Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. W realiach przedmiotowej sprawy, wykazał również istnienie interesu publicznego oraz dokonał jego konkretyzacji w sposób określony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29.11.2017 r., sygn. akt I SA/Ol 745/17 oraz I SA/Ol 749/17. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wykonując zalecenia Sądu, szczegółowo wykazał okoliczności i przyczyny odmowy udostępnienia poszczególnych decyzji, adnotacji i protokołów czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia, poprzez odniesienie się do szczegółowych danych zawartych w przedmiotowych dokumentach tj.:
1) decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]""[...]"Sp. z o.o. wraz z potwierdzeniem odbioru - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat działalności kontrahentów Spółki "[...]", ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, wysokości podatków (naliczonego, należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, analizy rachunku bankowego, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
2) adnotacja z dnia "[...]"r. i decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]" Sp. z o.o. - dokumenty te dotyczą podmiotów, które nie brały bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; adnotacja zawiera dane dotyczące podmiotów, ich nazwy lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, które nie są bezpośrednio związane ze Stroną; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, rachunków bankowych, analizy rachunków bankowych, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
3) adnotacja z dnia "[...]"r., wynik kontroli z dnia "[...]"r. i decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]" Sp. z o.o. - dokumenty te dotyczą podmiotów, które nie brały bezpośrednio udziału w dostawie towaru do strony; adnotacja zawiera dane dotyczące podmiotów, ich nazwy, które nie są bezpośrednio związane ze stroną; wynik kontroli zawiera ustalenia na temat podmiotu gospodarczego, który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do strony, analizę dostępnych z urzędu danych na temat tego podmiotu, dane dotyczące okresów rozliczeniowych, podmiotów, ich nazwy, które nie są bezpośrednio związane ze stroną, informacje na temat deklaracji VAT-7, które to informacje i dane przewijają się w całym dokumencie; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, przeniesienia, rachunków bankowych, analizy rachunków bankowych, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
4) adnotacja z dnia "[...]"r., wynik kontroli z dnia "[...]". i decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]" Sp. z o.o.- dokumenty te dotyczą podmiotów, które nie brały bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; adnotacja zawiera dane dotyczące podmiotów, ich nazwy, które nie są bezpośrednio związane ze Stroną; wynik kontroli zawiera ustalenia na temat podmiotu gospodarczego, który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, analizę dostępnych z urzędu danych na temat tego podmiotu, dane dotyczące okresów rozliczeniowych, podmiotów, ich nazwy lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, które nie są bezpośrednio związane ze Stroną, informacje na temat deklaracji VAT-7, które to informacje i dane przewijają się w całym dokumencie; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, rachunków bankowych, analizy rachunków bankowych, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
5) adnotacja z dnia "[...]"r. i decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]" z o.o.- dokumenty te dotyczą podmiotów, które nie brały bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; adnotacja zawiera dane dotyczące podmiotów, ich nazwy, które nie są bezpośrednio związane ze Stroną; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, ustaleń na temat działalności kontrahentów Spółki "[...]", kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, przeniesienia, rachunków bankowych, analizy rachunku bankowego, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
6) decyzja wydana wobec "[...]"Sp. z o.o.wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru i kopertą - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, przeniesienia, danych personalnych osób fizycznych, informacji na temat deklaracji VAT-7, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
7) decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego wobec "[...]"Sp. z o.o. wraz z kopertą - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto i brutto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, ustaleń na temat działalności kontrahentów Spółki "[...]", kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, przeniesienia, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
8) decyzja z dnia "[...]". wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]" Sp. z o.o. wraz z potwierdzeniem odbioru - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, ustaleń na temat działalności kontrahentów Spółki "[...]", kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, rachunków bankowych, analizy rachunku bankowego, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
9) decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec "[...]" Sp. z o.o. i protokół kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. przeprowadzonej wobec ww. podmiotu - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, informacji na temat deklaracji VAT-7, które to dane przewijają się w całym dokumencie; protokół kontroli podatkowej zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, informacji na temat deklaracji VAT-7, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
10) decyzja z dnia "[...]" r. wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec "[...]" Sp. z o.o. i protokół kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2013 r. i wrzesień 2014 r. przeprowadzonej wobec ww. podmiotu - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, informacji na temat deklaracji VAT-7, które to dane przewijają się w całym dokumencie; protokół kontroli podatkowej zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, informacji na temat deklaracji VAT-7, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
11) decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec "[...]"Sp. z o.o.- dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innego kontrahenta, jego nazwy, numeru identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, informacji na temat deklaracji VAT-7, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
12) decyzja z dnia "[...]"r. wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec "[...]" Sp. z o.o. i protokół kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za marzec 2014 r., lipiec 2014 r., październik 2014 r. i marzec 2015 r. przeprowadzonej wobec ww. podmiotu - dokumenty te dotyczą podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, które to dane przewijają się w całym dokumencie; protokół kontroli podatkowej zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, wysokości podatków (naliczonego i należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
13) decyzja z dnia "[...]"r., wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]"Sp. z o.o.- dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, rachunków bankowych, analizy rachunku bankowego, informacji na temat deklaracji VAT, danych personalnych osób fizycznych, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
14) decyzja z dnia "[...]"r., wydana przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wobec "[...]"Sp. z o.o., dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto i brutto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, rachunku bankowego, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
15) decyzja z dnia "[...]"r., wydana przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wobec "[...]" Sp. z o.o. - dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto i brutto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]" Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
16) decyzja z dnia "[...]"r., wydana przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wobec "[...]"Sp. z o.o.- dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości brutto towarów, wysokości podatków (naliczonego i należnego), ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
17) decyzja z dnia "[...]"r., wydana przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wobec "[...]"Sp. z o.o.- dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, wysokości podatków (naliczonego i należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
18) decyzja z dnia "[...]"r., wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]"Sp. z o.o.- dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto i brutto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, wysokości podatków (naliczonego i należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, informacji na temat deklaracji VAT, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
19) decyzja z dnia "[...]"r., przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec "[...]" Sp. z o.o.- dokument ten dotyczy podmiotu, który nie brał bezpośrednio udziału w dostawie towaru do Strony; decyzja zawiera szereg danych dotyczących innych kontrahentów, ich nazw lub w przypadku osób fizycznych danych personalnych, numerów identyfikacji podatkowej, nr faktur, dat, okresów rozliczeniowych, wartości netto i brutto towarów, wartości podatku VAT, ustaleń na temat podmiotu gospodarczego "[...]"Sp. z o.o., który nie jest bezpośrednim dostawcą towarów do Strony, ustaleń na temat działalności kontrahentów Spółki "[...]", wysokości podatków (naliczonego i należnego), kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego, kwot do odliczenia, kwot do przeniesienia, informacji na temat deklaracji VAT, które to dane przewijają się w całym dokumencie;
20) wydruki z systemu w zakresie danych wykazanych w złożonych za lata 2014-2015 deklaracjach dla podatku od towarów i usług przez "[...]"Sp. z o.o. w Trzecim Urzędzie Skarbowym oraz w Pierwszym Urzędzie Skarbowym - stanowią tajemnicę skarbową, o której mowa w art. 293 § 1 O.p.
Organ odwoławczy podkreślił, że dokumenty wymienione powyżej dotyczą podatników, związanych wyłącznie pośrednio z przedmiotową sprawą, tym samym zawierają dane identyfikujące podmioty niebędące stroną w sprawie, w tym również dane osób niebędących kontrahentami strony. Stwierdził, iż ww. dokumenty, uzyskane przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w wyniku czynności służbowych, zawierają informacje chronione tajemnicą skarbową i podlegają wyłączeniu z akt sprawy z uwagi na interes publiczny.
Odnosząc się do kwestii zanonimizowania poszczególnych dokumentów organ odwoławczy wskazał, że włączenie nawet zanonimizowanych kopii dokumentów nie jest możliwe tym bardziej, że z analizy przedmiotowych dokumentów wynika, iż duży zakres danych które winny być poddane anonimizacji czyniły by poszczególne dokumenty nieczytelnymi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej szczegółowo opisał każdy dokument zawierający dane (nazwy, adresy, NIP, nr rachunku, nazwę kontrahenta) przedsiębiorców nie związanych bezpośrednio ze stroną podając liczbę występujących w każdym z dokumentów szczegółowych danych. Stwierdził, że prowadząc postępowanie wobec Strony zasadnie nie zostały ujawnione dane innych podmiotów, ponieważ zostały one uznane za informacje prawnie chronione. Interesem publicznym jest w tym przypadku dobro osób trzecich, których dotyczyły wyłączone dokumenty. Udostępnienie Stronie informacji wykraczających poza wspólne transakcje stanowiłoby w tym przypadku naruszenie obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej przez organ, do czego jest zobowiązany na podstawie art. 294 Ordynacji podatkowej. Podstawą wyłączenia dokumentów był prawidłowo rozumiany interes publiczny w zakresie prowadzonych ustaleń co do wyjaśnienia powiązań uczestników niezgodnej z prawem działalności.
W skardze na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 121 § 1, art. 210§ 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 219 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej poprzez uznanie, że "Podstawą wyłączenia dokumentów był prawidłowo rozumiany interes publiczny w zakresie prowadzonych ustaleń co do wyjaśnienia powiązań uczestników niezgodnej z prawem działalności", przy jednoczesnym braku wyjaśnienia Stronie:
- o jakich "uczestników" chodziło Dyrektorowi IAS,
- jakiego rodzaju "powiązania" Dyrektor IAS miał na myśli,
- jakiego rodzaju "działalność" chodziło Dyrektorowi IAS i na jakiej podstawie twierdzi, że była ona "niezgodna z prawem".
2. art. 178§1, art. 179§ 1 oraz art. 123 § 1 i art. 129 O.p. w zw. z art. 31 ust 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej poprzez odmowę zapoznania się z dokumentarni wyłączonymi z akt sprawy, w sytuacji w której Dyrektor IAS uznał, iż dokumenty wykazują związek z niniejszą sprawą (pośredni), a zatem Strona powinna mieć prawo do zapoznania się z dokumentarni, które mogą mieć wpływ na jej rozliczenia podatkowe, chociażby po dokonaniu uprzedniej anonimizacji dokumentów. Działanie Dyrektora IAS doprowadziło w konsekwencji do naruszenia prawa Strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz zasady jawności postępowania dla Strony, skutkujące uniemożliwieniem Stronie podjęcia skutecznej i koniecznej obrony jej praw.
3. art. 121§1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 31 ust 1 ustawy o kontroli skarbowej i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroków WSA w Olsztynie.
4. art. 217 § 1, art. 124 O.p. w zw. z art. 31 ust 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej poprzez brak adekwatnego uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia.
5. art. 178 § 1, art. 179 § 1 oraz art. 123 § 1 i art. 129 O.p. w zw. z art. 31 ust 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej poprzez odmowę zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, w sytuacji w której Dyrektor IAS uznał, że okoliczność, iż w dokumentach przewijają się dane identyfikujące podmioty inne niż Strona, jest wystarczającą przesłanką do odmowy Stronie zapoznania się z dokumentami z uwagi na ochronę interesu prawnego, w sytuacji, w której możliwe byłoby spełnienie przesłanki ochrony interesu publicznego, przy jednoczesnym wypełnieniu zasady czynnego udziału Strony w postępowaniu podatkowym, chociażby poprzez dokonanie uprzedniej anonimizacji dokumentów.
6. art. 179 § O.p. w zw. z art 31 ust 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji, poprzez odmowę umożliwienia Stronie zapoznania się z dokumentami, co przekracza granice ustanowione w Ordynacji podatkowej oraz przez konstytucyjną zasadę proporcjonalności.
7. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. w zw. z art. 31 ust 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej, poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, wydanego z naruszeniem przepisu art. 178, art. 179 § 1 oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. dotkniętego istotnymi brakami uzasadnienia, m. in. w zakresie niewykazania istnienia interesu publicznego oraz niedokonania jego konkretyzacji w realiach przedmiotowej sprawy, a także, poprzez odmowę Stronie zapoznania się z dokumentami, co stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału Strony w postępowaniu.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z "[...]". utrzymujące w mocy postanowienie z "[...]". wydane w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku skarżącego o zapoznanie się z dokumentami wyłączonymi postanowieniami Naczelnika Urzędu Celno -Skarbowego z "[...]"
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko organu jest prawidłowe i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją.
Istotą sporu zawisłego pomiędzy stronami postępowania okazało się zagadnienie, czy organy podatkowe prawidłowo i zasadnie odmówiły stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego prowadzonego w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2014 r. do marca 2015 r., ze względu na interes publiczny.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą jest, że w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest udostępnić stronie akta sprawy. Korzystając z tego prawa, strona może przeglądać te akta oraz sporządzać z nich notatki, kopie lub odpisy (art. 178 § 1 O.p.). Może też żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (art. 178 § 3 O.p.). Akta sprawy są udostępniane w lokalu organu podatkowego i w obecności pracownika tego organu (art. 178 § 2 O.p.). Z treści art. 178 O.p. nie wynika jednak dla organu obligatoryjny nakaz, obowiązek udostępniania akt sprawy zawsze, gdy strona wystąpi z takim żądaniem. W istocie, przepis ten stanowi o uprawnieniach strony. Wniosek złożony w tej mierze podlega ocenie organów, które przy jego rozpatrywaniu winny mieć na względzie głównie to, że omawiana norma jest wyrazem realizacji wielu zasad ogólnych postępowania, a w szczególności zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 123 O.p.) oraz jawności postępowania dla strony (art. 129 O.p.).
Wskazać należy, że prawo wglądu do akt sprawy doznaje ograniczeń, stosownie do art. 179 § 1 O.p. w odniesieniu do dokumentów zawierających informacje niejawne, a także innych dokumentów wyłączonych przez organ z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Wynika to wprost z treści powołanego przepisu. Zastosowane w art. 179 § 1 O.p. określenie "interesu publicznego" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Posiłkując się dotychczasowym dorobkiem judykatury można przyjąć, że przez "interes publiczny", o którym mowa w przepisach Ordynacji podatkowej, należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (np. wyroki: WSA w Lublinie z 16 listopada 2007 r., I SA/Lu 506/07; WSA w Opolu z 28 marca 2008 r., I SA/Op 311/07; WSA w Szczecinie z 17 czerwca 2009 r., I SA/Sz 260/09).
Zgodnie z art. 179 § 1 O.p. przepisu art. 178 O.p. (dającego stronie uprawnienie wglądu do akt sprawy) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Zgodnie z § 2 tego przepisu odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie. Podkreślenia wymaga, że wyrażone w art. 178 § 1 O.p. prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stanowi jeden z aspektów zasady jawności postępowania podatkowego (art. 129 O.p.) i zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.). Przepis ten nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń, o których mowa w art. 179 § 1 O.p. (wyrok NSA z 3 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2300/13, LEX nr 1915587).
W ocenie Sądu interesem publicznym w rozumieniu art. 179 O.p. było w tym przypadku dobro osób trzecich – m. in. innych podmiotów gospodarczych, których dotyczyły wyłączone z akt sprawy dokumenty.
Stwierdzić należy, że wyłączone dokumenty, które zostały enumeratywnie wymienione w postanowieniach Naczelnika Urzędu Celno -Skarbowego, zawierają głównie informacje na temat funkcjonowania podmiotów trzecich niezwiązanych bezpośrednio z firmą skarżącego. Wskazują jednak na rzeczywisty przebieg zdarzeń. Za właściwe należało uznać w kontekście przesłanek art. 179 O.p. działania organu do ochrony danych osób trzecich, gdyż ujawnienie tych danych oraz szczegółów czynności i działań podejmowanych przez te osoby/podmioty mogłoby stanowić zagrożenie interesu tych podmiotów. Należy zwrócić uwagę, że skarżący miał dostęp wprawdzie do zanonimizowanych wersji decyzji i protokołów wydanych wobec podmiotów, którzy byli kontrahentami strony.
W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu, wbrew twierdzeniom skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dokonał analizy dokumentów wyłączonych z akt spawy ww. postanowieniami Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Szczegółowo wykazał okoliczności i przyczyny odmowy udostępnienia poszczególnych decyzji, adnotacji i protokołów.
Stwierdzić należy, że w uzasadnieniu organ wskazał na konkretne dane, których ujawnienie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy skarbowej. Podkreślono, że dokumenty uzyskane przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w wyniku czynności służbowych podlegają wyłączeniu z akt sprawy z uwagi na interes publiczny przejawiający się przede wszystkim koniecznością ochrony danych o podmiotach nie związanych bezpośrednio ze stroną postępowania.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów oraz towarzyszącej im argumentacji uzasadnienia skargi podkreślania wymaga, że czynny udział strony w postępowaniu podatkowym nie może umożliwiać dostępu do informacji o innym podatniku. W sytuacji, gdy organ podatkowy prowadzi postępowanie dotyczące kilku stron, powinien im udostępniać materiały dotyczące wspólnej dla nich sytuacji procesowej w granicach określonych przedmiotem orzekania oraz bez ograniczeń materiały dotyczące strony występującej z żądaniem ich udostępnienia; gdy natomiast zakres materiałów uzyskanych od różnych stron przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ podatkowy ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne. Tym samym na tym etapie postępowania Sąd nie znalazł żadnych przesłanek przemawiających za tym, aby materiał dowodowy pozostawiony do dyspozycji skarżącemu po wyłączeniu spornych dokumentów nie był kompletnym materiałem dowodowym w postępowaniu prowadzonym wobec skarżącego.
Zdaniem Sądu w zaskarżonym postanowieniu zasadnie zwrócono uwagę, że w sytuacji, gdy organ podatkowy w postępowaniu dowodowym wykorzystuje informacje dotyczące innych podatników, związanych jedynie pośrednio z przedmiotową sprawą, ma obowiązek utrzymać w tajemnicy te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nie uprawnionym (w tym stronie postępowania) na ich identyfikację. Ujawnienie danych osobowych oraz danych dotyczących szczegółów dokonanych czynności, stanowiłoby zagrożenie dla interesu tych osób niezwiązanych z postępowaniem podatkowym prowadzonym wobec Strony. Zatem wbrew twierdzeniu Skarżącego włączenie nawet zanonimizowanych kopii dokumentów nie jest możliwe tym bardziej, że z analizy przedmiotowych dokumentów wynika, iż duży zakres danych które winny być poddane anonimizacji czyniły by poszczególne dokumenty nieczytelnymi, czemu dano wyraz w uzasadnieniu postanowienia (strona 19-23).
W ocenie Sądu wyłączenie enumeratywnie określonych dokumentów, nie stanowiło naruszenia zasady jawności czy czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem Sądu organ podatkowy odmawiając udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt postępowania, odmowę tą uzasadnił w sposób wyczerpujący tzn. nie tylko powołał się na przesłankę interesu publicznego, ale wyjaśnił również, czym kierował się i czyj interes (których podmiotów gospodarczych/innych osób trzecich) w ten sposób chroni.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, art. 121 i art, 124 O.p. W ocenie Sądu organ I instancji podjął w toku postępowania niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W zaskarżonym postanowieniu wskazano na podstawie jakich przepisów i w oparciu o jakie przesłanki organ dokonał rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organy obu instancji postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadziły zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej, a rozstrzygnięcie podjęły zgodnie z przepisami prawa.
Reasumując stwierdzić należy, że Sąd rozpoznający sprawę nie podzielił żadnego z zarzutów skarżącego podniesionych w skardze. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania na mocy postanowień Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego z dnia "[...]" nie uchybiają normom prawnym.
Z tych wszystkich powodów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI