I SA/Ol 632/19

I SA/Ol 632/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2019-12-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Górska
Ryszard Maliszewski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1694/20 - Wyrok NSA z 2022-10-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 179 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2010 nr 268 poz 1 art. 55 ust. 1.
Rozporządzenie Rady (UE) NR 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w  dziedzinie podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 grudnia 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
M.S. (dalej strona, podatnik, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej również jako DIAS) z "[...]".r., w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania.
Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w toku postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Z dnia "[...]".w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. zgromadził materiał dowodowy w postaci między innymi kserokopii dokumentów otrzymanych przy piśmie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia "[...]".r, tj. protokołu kontroli przeprowadzonej w firmie G.M. za okres od kwietnia do października 2015 r. 28 kart, załączników nr 34,35,36 do ww protokołu kontroli - 52 karty, formularza wymiany informacji z niemiecką administracją podatkową - 4karty.
Postanowieniem z dnia "[...]"r., ze względu na interes publiczny, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyłączył z akt przedmiotowego postępowania ww. dokumenty jednocześnie pozostawiając w aktach sprawy ich wyciągi pozbawione informacji prawnie chronionych.
Następnie zawiadomieniem z dnia "[...]"Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował stronę o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Strona reprezentowana przez pełnomocnika nie skorzystała z tego prawa.
Pismem z dnia 12.04.2019 r., skarżący złożył wniosek o umożliwienie zapoznania się z dokumentami wymienionymi w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"wskazując, że dokumenty mogą mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". nie przysługuje zażalenie. Natomiast możliwa jest kontrola instancyjna ww. postanowienia z dnia "[...]". w postępowaniu zażaleniowym w przypadku odmowy uwzględnienia wniosku.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpoznaniu ww. wniosku postanowieniem z dnia "[...]"r, odmówił stronie wglądu do akt wyłączonych postanowieniem z dnia "[...]"
Organ wskazał, że odmówił wglądu do części informacji zawartych w tych dokumentach, bowiem wyciągi ww. dokumentów zostały jednocześnie włączone do akt postępowania ww. postanowieniem z dnia "[...]".
Zatem dane których jawność utajniono zawarte w protokole Kontroli Podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wobec G.M., dotyczą:
- adresu zamieszkania, adresu miejsca prowadzenia działalności, numeru NIP, PESEL, numerów rachunków bankowych G.M. strona 3-5,
- danych zawartych w fakturach sprzedaży dokonywanej przez G.M. - strona 6-8,
- informacji dotyczących osoby G.M. pozyskanych w toku przesłuchania przeprowadzonego w dniu 05.08.2016r. (wykształcenie, choroby, informacje o prawach obywatelskich) - strona 9,
- danych kontrahentów oraz przedmiotu transakcji zawartych przez G.M.- strona 10, 12-22,24-32,
- rachunków bankowych i stanu kont należących do G.M. - strona 33- 35,
- informacji dotyczących kontrahentów i transakcji dokonywanych przez G.M.- strona 38-51,
- faktur sprzedaży wystawionych przez G.M.na rzecz innych podmiotów niż Strona - strona 52
Wyłączono również kserokopię dowodu osobistego G.M., stanowiącego załącznik do ww. protokołu.
Dane których jawność utajniono zawarte w formularzu wymiany informacji z niemiecką administracją podatkową dotyczą:
- urzędników administracji skarbowej polskiej i niemieckiej (imiona i nazwiska) oraz numeru referencyjnego nadawcy i adresata.
Organ I instancji uzasadniając podał, że protokół kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w firmie G.M. wraz z wybranymi załącznikami - dotyczy podmiotu bezpośrednio dokonującego transakcji z G.M. i zawiera dane wrażliwe. Zawiera on również dane podmiotów, które występują w aktach sprawy nie będąc ani stroną postępowania ani kontrahentami strony. Pozostają one przy tym bez wpływu na prowadzone postępowanie w sprawie wymiaru podatku. Dlatego też po dokonaniu anonimizacji danych wrażliwych wyciąg dokumentu został załączony do akt sprawy.
Natomiast dokument wymiany z niemiecką administracją podatkową (formularz SCAC z dnia 16.12.2016 r.) dotyczący transakcji zawieranych przez kontrahenta Strony został zanonimizowany poprzez utajnienie danych osobowych pracowników administracji skarbowej niemieckiej i polskiej oraz numeru referencyjnego nadawcy i adresata. Wyciąg tego dokumentu został włączony do akt sprawy.
Utrzymując w mocy powołane postanowienie i uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał na treść art. 178, art. 179 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej O.p. i stwierdził, że regułą postępowania podatkowego jest przewidziana w art. 178 O.p., jawność w odniesieniu do gromadzonych dowodów - możliwość wglądu w akta, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń lub odpisów. Nie jest to jednak prawo bezwzględne. Ograniczeń doznaje w art. 179 O.p., który stanowi, że przepisów art. 178 O.p. nie stosuje do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
Organ podał, że organ I instancji dokonał wnikliwej analizy dokumentów wyłączonych z akt sprawy zwracając uwagę, że na stronie pierwszej dokumentu wymiany informacji z administracją niemiecką zawarte są m.in. dane osobowe pracowników administracji skarbowej polskiej i niemieckiej, a także nr referencyjny nadawcy i adresata. Natomiast kserokopia dowodu osobistego G.M. zawiera dane osobowe kontrahenta, w tym nr dowodu osobistego, nr PESEL, adres zamieszkania, imiona rodziców, datę urodzenia. Wykazał również istnienie interesu publicznego oraz dokonał jego konkretyzacji wskazując, iż zawierają one indywidualne dane osobowe pracowników administracji skarbowej oraz kontrahenta, i ich nieuprawnione ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes publiczny, wyrażający się ochroną interesów obywateli.
Organ powołał się na art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 904/2010 z 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2010.268.1 z 12 października 2010 r.), dalej rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010, i podał, że informacje zawarte na formularzu SCAC mogą być włączone do sprawy i są jawne dla strony postępowania w zakresie w jakim nie naruszają praw osób trzecich. DIAS stwierdził, że w rozstrzyganej sprawie dane innych podmiotów zostały uznane za informacje prawnie chronione, natomiast interesem publicznym jest w tym przypadku dobro osób trzecich, których dotyczyły wyłączone dokumenty. Organ odwoławczy ocenił, że powoływany w zażaleniu wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 13/17 dotyczy oceny, czy organy prawidłowo zastosowały art. 179 § 1 i § 2 O.p., jak też sposobu procedowania przez organy podatkowe w konkretnym stanie faktycznym, którego nie można utożsamiać z niniejszym postępowaniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podatnik, reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sformułowano zarzuty naruszenia:
1. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia DIAS podczas, gdy zarzuty sformułowane w zażaleniu uzasadniały uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umożliwienie stronie zapoznanie się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy postanowieniem z dnia "[...]" r.
2. art. 178 § 1, art. 179 § 1, 2 i 3 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie skarżącemu wglądu do akt postępowania wyłączonych ww. postanowieniem z 29.03.2019 r.,
3. art. 217 §1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p., poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, które nie spełniają przesłanek ustawowych.
Zdaniem strony organ nie odniósł się do konkretnych okoliczności sprawy, mających świadczyć o zasadności odmowy wglądu w przedmiotowe dane. Rozważania merytoryczne organu podatkowego sprowadzają się do przywołania przepisów i ich teoretycznej analizy, oderwanej od okoliczności sprawy. Wykazanie przez organy podatkowe interesu publicznego przemawiającego za wyłączeniem spornych danych z dokumentu i umożliwienie skarżącemu wglądu do ich treści, nie może sprowadzać się do przywołania ogólnego sformułowania o ochronie danych osobowych osób trzecich.
Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 813/17.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu zabezpieczającym, na które służy zażalenie i egzekucyjnym, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, w płaszczyźnie zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził, aby organ naruszył prawo.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że rację ma skarżący wskazując, że wykazanie interesu publicznego przemawiającego za wyłączeniem spornych danych z dokumentu i uniemożliwienie podatnikowi wglądu do jego treści, nie może sprowadzać się do przywołania ogólnego sformułowania o ochronie danych osobowych osób trzecich. Skarżący powołując się na wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 813/17 przeoczył jednak, że ww. wyroku istotą rozpatrywanej sprawy była ocena, czy skarżone organy prawidłowo zastosowały art. 179 § 1 i § 2 O.p., odmawiając ze względu na interes publiczny umożliwienia stronie zapoznania się z danymi zanonimizowanymi przez organ z pisma pochodzącego od określonej osoby. Natomiast w przedmiotowej sprawie postanowieniem z "[...]"r. wyłączono z akt postępowania wskazane w nim materiały - dokumenty zawierające indywidualne dane osobowe pracowników administracji skarbowej oraz kontrahenta, i ich nieuprawnione ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes publiczny, wyrażający się ochroną interesów obywateli. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ I instancji dokonał wnikliwej analizy dokumentów wyłączonych z akt sprawy zwracając uwagę, że na stronie pierwszej dokumentu wymiany informacji z administracją niemiecką zawarte są m.in. dane osobowe pracowników administracji skarbowej polskiej i niemieckiej, a także nr referencyjny nadawcy i adresata. Natomiast kserokopia dowodu osobistego G.M.zawiera dane osobowe kontrahenta, w tym nr dowodu osobistego, nr PESEL, adres zamieszkania, imiona rodziców, datę urodzenia. Wykazał również istnienie interesu publicznego oraz dokonał jego konkretyzacji wskazując, iż zawierają one indywidualne dane osobowe pracowników administracji skarbowej oraz kontrahenta, i ich nieuprawnione ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes publiczny, wyrażający się ochroną interesów obywateli.
Wskazać należy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się na art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 904/2010 z 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2010.268.1 z 12 października 2010 r.) i zasadnie stwierdził, że informacje zawarte na formularzu SCAC mogą być włączone do akt sprawy i są jawne dla strony postępowania w zakresie w jakim nie naruszają praw osób trzecich. Konieczna jest więc każdorazowa weryfikacja mająca na celu podjęcie odpowiednich działań zapewniających nie ujawnienie danych osobowych osób sporządzających formularz, a także informacji, które mogłyby naruszać prawa osób trzecich w stosunku do strony postępowania.
W niniejszej sprawie informacje zawarte na formularzu SCAC dotyczący transakcji zawieranych przez kontrahenta Strony został zanonimizowany poprzez utajnienie danych osobowych pracowników administracji skarbowej niemieckiej i polskiej oraz numeru referencyjnego nadawcy i adresata. Wyciąg tego dokumentu został włączony do akt sprawy.
Zdaniem Sądu w związku z powyższym nie doszło do naruszenia przepisów powołanych w skardze. Należy podkreślić, że w przedmiotowym postępowaniu Sąd nie bada naruszeń w zakresie wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Taki zarzut może być podniesiony w postępowaniu podatkowym. A zatem strona skarżąca może to kwestionować w innym postępowaniu. Nie jest uzasadniony zarzut, że organy podatkowe w zaskarżonym postanowieniu nie odniosły się do konkretnych okoliczności sprawy. Przedmiotem odniesienia w tym przypadku nie była sprawa podatkowa, a kwestia naruszenia praw osób trzecich. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania zarzutu naruszenia norm prawnych, które zostały powołane w skardze.
Mając na względzie powyższe ustalenia i rozważania prawne skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.