I SA/Ol 63/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie uchylił decyzje organów celnych dotyczące podatku akcyzowego od samochodów sprzedanych przed pierwszą rejestracją, uznając polskie przepisy za dyskryminujące w świetle prawa unijnego.
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo i sprzedanych w Polsce przed pierwszą rejestracją. Organy celne nałożyły podatek, uznając polskie przepisy za zgodne z prawem. Skarżący zarzucił naruszenie art. 90 TWE, wskazując na dyskryminacyjne stawki akcyzy w porównaniu do samochodów krajowych. Sąd uznał te zarzuty za zasadne, powołując się na orzecznictwo ETS, które stwierdziło, że polskie przepisy prowadziły do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów sprowadzonych z UE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę L. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od sprzedaży pięciu samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo i sprzedanych w Polsce przed pierwszą rejestracją. Organy celne ustaliły zobowiązanie podatkowe, uznając, że skarżący stał się podatnikiem akcyzy zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący zarzucił naruszenie zasady działania na podstawie prawa oraz zasady zaufania do organów, a także naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie przepisów niezgodnych z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, powołując się na wyrok ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. (C-313/05). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem krajowym i wspólnotowym, a prawo unijne ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami krajowymi. Sąd przyznał, że na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w akcyzie, jednakże uznał za zasadne zarzuty dotyczące pominięcia przez organy podatkowe regulacji art. 90 TWE, zakazującego dyskryminujących stawek podatkowych. Powołując się na wyrok ETS w sprawie C-313/05, sąd stwierdził, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją, w szczególności stawki rosnące wraz z wiekiem pojazdu, prowadziły do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów sprowadzonych z UE w porównaniu do podobnych pojazdów krajowych. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekając, że w ponownym postępowaniu organy powinny zastosować stawkę podatku nie wyższą niż 3,1%.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, polskie przepisy w zakresie, w jakim prowadziły do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów sprowadzonych z UE w porównaniu do podobnych pojazdów krajowych, są niezgodne z art. 90 TWE.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok ETS w sprawie C-313/05, który stwierdził, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją, z uwagi na mechanizm naliczania stawek rosnących wraz z wiekiem pojazdu, prowadziły do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów sprowadzonych z UE. Kwota podatku rezydualnego zawarta w wartości podobnego samochodu krajowego zarejestrowanego wcześniej w Polsce maleje wraz z wiekiem, podczas gdy w przypadku samochodów sprowadzonych stawka rosła, co naruszało zasadę neutralności podatków wewnętrznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.a. art. 80 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Podatnikiem jest podmiot dokonujący sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Konst. RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo stanowione przez organizację międzynarodową ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.
Pomocnicze
u.p.a. art. 4
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 11
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 75
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 82
Ustawa o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 7 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Określało stawki akcyzy dla samochodów osobowych, w tym mechanizm naliczania stawek rosnących wraz z wiekiem pojazdu.
Ord. pod. art. 120
Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 121 § §1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MS art. 6 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy dotyczące akcyzy od samochodów sprzedawanych przed pierwszą rejestracją są niezgodne z art. 90 TWE, ponieważ prowadzą do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów sprowadzonych z UE w porównaniu do pojazdów krajowych. Mechanizm naliczania stawek akcyzy rosnących wraz z wiekiem pojazdu w przypadku samochodów sprowadzonych jest sprzeczny z zasadą neutralności podatków wewnętrznych, gdyż wartość podobnych pojazdów krajowych maleje wraz z wiekiem.
Odrzucone argumenty
Organy celne błędnie uznały, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od samochodów osobowych są zgodne z prawem UE i nie naruszają art. 90 TWE.
Godne uwagi sformułowania
podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych krajów państw członkowskich bardziej niż obciąża podobne produkty krajowe. kwota podatku rezydualnego zawarta w wartości podobnego samochodu osobowego używanego, zarejestrowanego wcześniej w kraju, wraz z deprecjacją tej wartości proporcjonalnie maleje, a nie rośnie.
Skład orzekający
Renata Kantecka
sprawozdawca
Wojciech Czajkowski
członek
Zofia Skrzynecka
przewodniczący
Tadeusz Piskozub
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście polskiego podatku akcyzowego od samochodów osobowych sprzedawanych przed pierwszą rejestracją, zasada pierwszeństwa prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją, nabytych wewnątrzwspólnotowo. Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku ETS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo unijne może wpływać na krajowe przepisy podatkowe i chronić przed dyskryminacją. Jest to przykład zastosowania zasady pierwszeństwa prawa UE w praktyce.
“Unijna akcyza na auta: polskie przepisy dyskryminowały kierowców?”
Dane finansowe
WPS: 1588 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 63/07 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka /sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski
Zofia Skrzynecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 5 lipca 2007r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 1.588 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
L. K. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą A. W wyniku przeprowadzenia kontroli źródłowej wywiązywania się z obowiązków podatkowych dotyczących podatku akcyzowego w okresie od 01.01.2004r. do 31.12.2004r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż w miesiącach: czerwiec, lipiec i grudzień 2004r. L.K. nabył wewnątzwspólnotowo 5 samochodów osobowych, które następnie sprzedał przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, przez co stał się podatnikiem podatku akcyzowego. Podatnik opłacił podatek akcyzowy z tytułu ich nabycia wewnątrzwspólnotowego. Mimo obowiązku nie składał jednak deklaracji podatkowej AKC-3 , nie składał informacji AKC-3/E i nie zapłacił należnego podatku akcyzowego za miesiące w których następowała ich sprzedaż przed pierwszą rejestracją w kraju.
Naczelnik Urzędu Celnego w decyzji z dnia "[...]" r., określił podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące: czerwiec 2004r. – w kwocie 9.179 zł, lipiec 2004r. - w kwocie 513 zł, grudzień 2004r. – w kwocie 0 zł. Powyższą decyzję Dyrektor Izby Celnej uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, gdyż uznał za zasadny podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art.200§1 Ordynacji podatkowej (decyzja z dnia "[...]" r.). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za miesiące: czerwiec, lipiec i grudzień 2004r. w kwotach wyżej wymienionych. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu wniesionego przez podatnika odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż w myśl art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, podatnikami są zaś podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju (art. 80 ust. 2 pkt 1). Natomiast art.80 ust.3 ustawy określa, że obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, powstaje w przypadku sprzedaży – z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu.
Mając na uwadze poczynione ustalenia oraz powołane przepisy ustawy o podatku akcyzowym, organ stwierdził, iż L. K., sprzedając samochody osobowe, bez ich uprzedniej rejestracji na terytorium kraju, stał się podatnikiem podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej powołał także treść art.82 ust.1, art.18 ust.1 i art.19 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym i zaznaczył, że naruszenie tych przepisów nastąpiło poprzez nie wywiązanie się podatnika z obowiązków nimi nałożonych.
Organ odwoławczy wskazał, iż podstawę opodatkowania określono zgodnie z treścią art.10 ust.1 pkt 1 i art.75 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym oraz §7 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz.825; dalej jako rozporządzenie). W oparciu o te przepisy, do czterech objętych decyzją samochodów osobowych ( "[...]" rok prod."[...]"r., "[...]" rok prod."[...]"r., "[...]" rok prod. "[...]"r. i "[...]" rok prod. "[...]"r.) zastosowana została stawka 65% podstawy opodatkowania określonej zgodnie z art.10 ustawy, a w przypadku jednego samochodu ("[...]" rok prod. "[...]"r.) stawka 27,1% podstawy opodatkowania. Jednocześnie zaznaczył, iż organ I instancji, zgodnie z art.79 ustawy o podatku akcyzowym, pomniejszył podatek akcyzowy o kwoty akcyzy zapłacone z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tych samochodów. Wskazał, iż stosownie do art.4 ustawy, opodatkowanie podatkiem akcyzowym obejmuje m.in. produkcję i sprzedaż na terytorium kraju wyrobów akcyzowych, nabycie i dostawę wewnątrzwspólnotową oraz export i import wyrobów akcyzowych. Samochody osobowe zostały ujęte w załączniku nr 1 do ustawy, zawierającym wykaz wyrobów akcyzowych. Opodatkowanie podatkiem akcyzowym ma charakter jednofazowy, za wyjątkiem opodatkowania samochodów osobowych.
Za nieuzasadnione Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty naruszenia art.120 i 121§1 Orydnacji podatkowej poprzez rażące naruszenia zasady działania na podstawie przepisów prawa i zasady zaufania do organów postępowania oraz pominięcie bezwzględnie obowiązujących norm prawa pierwotnego Wspólnot Europejskich (art.90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską - dalej TWE w związku z art.91 ust.3 Konstytucji RP i postanowienia dyrektyw 92/12/EWG i 70/50/EWG). Wskazał, że zarzuty odnoszą się do nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, a sprawa dotyczy sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją w kraju.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej ustawa o podatku akcyzowym reguluje kwestie podatku akcyzowego zgodnie z normami unijnymi. Wyroby akcyzowe zharmonizowane mają swoje regulacje w przepisach unijnych, gdzie wskazano zasady obciążania ich akcyzą oraz minimalne stawki tego podatku. Natomiast wyroby niezharmonizowane, do których należą m.in. samochody osobowe, pozostają w wyłącznej gestii prawodawstwa poszczególnych Państw Członkowskich. Zawarta w art.90 TWE regulacja nie może być utożsamiana z ustanowieniem Państwom Członkowskim bariery uniemożliwiającej kształtowanie stawek podatkowych na wyroby akcyzowe niezharmonizowane na takim poziomie, który jest najkorzystniejszy za względu na ich własny interes społeczno-ekonomiczny, o ile podatki te nie są wyższe od nakładanych na podobne produkty krajowe.
Organ odwoławczy wskazał, że w orzeczeniu w sprawie C-47/88, Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, iż importowany towar staje się produktem krajowym w momencie jego wejścia do swobodnego obrotu w tym kraju. Kryterium nałożenia akcyzy nie jest przekroczenie granicy przez samochody, lecz ich pierwsza rejestracja na terenie Rzeczpospolitej Polskiej w trybie określonym w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik L. K. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 120 i art.121§1 Ordynacji podatkowej przez rażące naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa i zasady zaufania do organów postępowania, przejawiające się w jednostronnie profiskalnym postępowaniu organów celnych, które pominęły bezwzględnie obowiązujące normy prawa pierwotnego Wspólnot Europejskich, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, poprzez zastosowanie art.10, 80 ust.2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z §7 ust.1 i 2 rozporządzenia, niezgodnych z art.90 TWE w zw. z art.91 ust.3 Konstytucji RP, w świetle wyroku ETS z dnia 18 stycznia 2007r., sygn. C-313/05.
W uzasadnieniu wskazał, iż kontrowersyjna regulacja akcyzy w Polsce nakłada na wszelkie pojazdy samochodowe sprowadzane w państw członkowskich Unii Europejskiej podatek akcyzowy, który znajduje także zastosowanie w przypadku obrotu tymi pojazdami przed ich pierwszą rejestracją. Tego rodzaju ograniczenia czy obowiązki fiskalne są w równej mierze sprzeczna z regulacjami wyższego rzędu, co regulacje odnoszące się do podatku akcyzowego nakładanego w związku z faktem wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. W identyczny sposób polska regulacja prowadzi do sprzecznego z prawem wspólnotowym ograniczenia swobody przepływu towarów, skoro takie same pod względem swoich właściwości towary krajowe (używane samochody) nie są obciążone akcyzą. Zdaniem skarżącego art.80 ust.1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz §7 ust.1 i 2 rozporządzenia są sprzeczne z art.90 TWE. Podniósł, iż porównanie rodzajów samochodów objętych regulacją podatku akcyzowego nie może dotyczyć krajowych samochodów używanych niezarejestrowanych, lecz właśnie pojazdów, które już po zarejestrowaniu były używane na terenie Polski. Kryterium pierwszej rejestracji jest chybione, gdyż nie uwzględnia faktu, że pojazdy sprowadzone z Państw Członkowskich także były już uprzednio zarejestrowane. Skarżący stwierdził, iż o ile winien zapłacić akcyzę z tytułu zbycia pojazdów przed pierwszą rejestracją, to jednak maksymalna dopuszczalna w świetle przepisów i wyroku ETS z dnia 18 stycznia 200r. , stawka nie powinna przewyższać stawki dla pojazdów maksymalnie dwuletnich.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępnie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Do zadań sądu należy zatem zbadanie, czy zaskarżony akt organu administracji publicznej wydany został zgodnie z prawem materialnym i czy nastąpiło to z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Zgodność z prawem oznacza przy tym zarówno zgodności z prawem krajowym, jak i prawem wspólnotowym. Z dniem 1 maja 2004r. Polska, na mocy podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003r. w Atenach Traktatu, stała się bowiem członkiem Unii Europejskiej. Zgodnie z art.2 aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, Polska od dnia przystąpienia związana jest postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot Europejskich i Europejski Bank Centralny. Podkreślić należy, że obowiązek bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego spoczywa na wszystkich organach państw członkowskich Unii.
Trafna, w ocenie Sądu, jest ocena prawna organów podatkowych co do zasady, że na skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w akcyzie. Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji obowiązek ten wynika z art.4 ust.1, art.11 ust.1 oraz art. 80, 81 i 82 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący, dokonując sprzedaży samochodów osobowych, przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, stawał się podmiotem zobowiązanym do uiszczenia akcyzy. Art.80 ust.2 pkt 1 ustawy stanowi, że podatnikiem jest podmiot dokonujący sprzedaży.
W rozpoznanej sprawie nie ma podstaw do generalnego kwestionowania obciążenia akcyzą sprzedaży samochodów osobowych nabytych w krajach Unii Europejskiej i sprowadzonych do Polski. Na dopuszczalność nałożenia tego typu podatku wskazuje stanowisko wyrażone przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (dalej ETS) w wyroku z dnia 18 stycznia 2007r., sygn. akt C-313/05, zapadłym w odpowiedzi na pytania prejudycjalne przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn.akt III SA/Wa 679/05 . ETS w sprawie tej stwierdził, że podatek taki jak podatek akcyzowy uregulowany ustawą z dnia 23 stycznia 2004r. nie stanowi cła sensu stricto ani opłaty o skutku równoważnym, nie jest bowiem nakładany na towary w związku z przekroczeniem przez nie granicy (pkt 21-23 i 25 wyroku). ETS orzekł również, że art.28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej takiej jak przewidziana w art.81 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, a art.3 ust.3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Za zasadne uznać natomiast należy zarzuty skargi dotyczące pominięcia przez organy podatkowe uregulowania w art.90 TWE, zakazującego stosowania dyskryminujących stawek podatkowych względem towarów sprowadzanych z państwa Unii do Polski.
Zasada pierwszeństwa i bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego znajduje potwierdzenie w art.91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustęp 3. tego artykułu Konstytucji, powoływany także w skardze, stanowi wprost, że jeżeli wynika to z ratyfikowanej umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez tę organizację stanowione ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Przepis ten został także zinterpretowany w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2006r., sygn.akt P 37/05, zapadłym w związku z pytaniem prawnym zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie sygn. akt I SA/Ol 374/05. Trybunał stwierdził w tym postanowieniu, nawiązując do art.91 ust.3 Konstytucji RP, że jeżeli sąd nie ma wątpliwości co do treści normy wspólnotowej, powinien odmówić zastosowania sprzecznego z prawem wspólnotowym przepisu ustawy i zastosować bezpośrednio przepis prawa wspólnotowego. Jeśli nie jest możliwe bezpośrednie zastosowania normy wspólnotowej, szukać natomiast należy możliwości wykładni prawa krajowego w zgodzie z prawem wspólnotowym a w przypadku pojawienia się wątpliwości interpretacyjnych na gruncie prawa wspólnotowego, sąd krajowy powinien zwrócić się z pytaniem prejudycjalnym do ETS. Sąd krajowy ma przy tym prawo i obowiązek odmówienia zastosowania normy krajowej jeżeli koliduje ona z normami prawa wspólnotowego i to bez potrzeby uchylenia normy prawa krajowego.
Z powyższych wywodów wynika obowiązek odmowy zastosowania norm polskich regulujących akcyzę w zakresie w jakim są one sprzeczne z prawem wspólnotowym.
Jak już wspominano, w cytowanym wyżej wyroku, ETS dokonał interpretacji także art.90 TWE, mając na uwadze treść pytania prejudycjalnego sformułowanego na tle przepisów polskiej ustawy o akcyzie w zakresie związanym z opodatkowaniem samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją w Polsce. ETS stwierdził ,iż: "Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim, kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki."
W uzasadnieniu swego wyroku ETS wywiódł, że art.90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Norma ta zostaje naruszona, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. A zatem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych krajów państw członkowskich bardziej niż obciąża podobne produkty krajowe.
Analizując polskie uregulowania dotyczące podatku akcyzowego, ETS wskazał, że jeśli chodzi o pojazdy używane mające mniej niż dwa lata, to należy zbadać (zwłaszcza w świetle rozporządzenia), czy podlegają one z tytułu podatku akcyzowego rzeczywiście identycznemu obciążeniu przez to, że kwota rezydulana tego podatku zawarta w wartości rynkowej pojazdów osobowych zarejestrowanych w Polsce jest równa kwocie tego podatku obciążającej podobne pojazdy osobowe pochodzące z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska. Natomiast jeśli chodzi o podatek akcyzowy, który obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, stawka podatku akcyzowego jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w §7 rozporządzenia, a stosowanie tego wzoru prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu. Wynika z tego obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczpospolita Polska oraz czy z kolei, w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna.
Przedstawione powyżej stwierdzenia ETS mają odpowiednie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, że wyrok ETS jest wiążący we wszystkich sprawach w przedmiocie podatku akcyzowego od pojazdów nabytych w innych krajach Unii Europejskiej sprowadzonych do Polski zaś orzekanie sprzecznie z tym wyrokiem byłoby orzekaniem niezgodnie z prawem europejskim, stanowiąc naruszenie zasady efektywności prawa wspólnotowego.
Jak już stwierdzono, w świetle cytowanego wyroku ETS, za słuszny uznać należy zarzut skargi co do naruszenia przez organy podatkowe art.90 akapit 1 TWE.
Odnosząc się do podnoszonej w toku postępowania kwestii niezgodności art.80 ustawy oraz §7 rozporządzenia z art.90 akapit 1 TWE, decyzje prezentowały pogląd, że prawo krajowe nie narusza prawa wspólnotowego i jest z nim zgodne. W konsekwencji nie dokonywały oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego w aspekcie przedstawionym w wyroku ETS. Nie dokonały zatem zbadania, czy w wyniku zastosowania unormowań polskich dojdzie do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów osobowych sprowadzonych do Polski i sprzedawanych przez skarżącego w ustalonych okolicznościach.
Według uregulowań krajowych, zastosowanych w niniejszej sprawie przez organy podatkowe, a więc art.75 ustawy oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów, stawki akcyzy określone w poz.27 załącznika nr 1 do rozporządzenia miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach o ruchu drogowym, z zastrzeżeniem ust. 2 Tenże ust. 2 przewidywał zaś, że w przypadku m.in. sprzedaży dokonywanej po upływie 2 lat kalendarzowych od produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, zastosowanie miały procentowe stawki akcyzy obliczone według wzoru z uwzględnieniem stawek akcyzy określonych odpowiednio w poz. 27 załącznika nr 1 (przy sprzedaży krajowej) oraz w poz.21 załącznika nr 2 do rozporządzenia (przy nabyciu wewnątrz wspólnotowym). Stawki te, zgodnie z wzorem, rosły więc wraz z wiekiem pojazdu, jednak nie mogły być wyższe niż stawka akcyzy przewidziana w art.75 ust.1 ustawy, tj. 65 % podstawy opodatkowania. Poz. 27 załącznika nr 1 oraz poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia przewidywały analogiczne stawki akcyzy, uzależnione od pojemności silnika, a więc 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności powyżej 2000 cm3 i 3,1 % dla pozostałych samochodów.
Przedstawiony mechanizm opodatkowania samochodów osobowych akcyzą, zanalizowany zgodnie ze stanowiskiem ETS w wyroku C- 313/05, uznać należy za prowadzący do dyskryminacyjnego opodatkowania samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo, a następnie sprzedawanych w Polsce przed pierwszą rejestracją w Polsce. W praktyce raczej nie występuje, a jeśli tak, to tylko wyjątkowo, pierwsza sprzedaż na terenie Polski ponad dwuletnich niezarejestrowanych samochodów. Opodatkowaniu według stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu podlegałyby więc w istocie tylko te samochody używane, które zostały przywiezione zza granicy i sprzedawane były w Polsce przed pierwszą rejestracją na trenie kraju. W konsekwencji, pobranie podatku akcyzowego zgodnie z przepisami krajowymi (rosnąco wraz z wiekiem pojazdu) jest niezgodne z art.90 akapit 1 TWE, ponieważ kwota podatku rezydualnego zawartego w wartości podobnego samochodu osobowego używanego, zarejestrowanego wcześniej w kraju, wraz z deprecjacją tej wartości proporcjonalnie maleje, a nie rośnie. Natomiast zastosowanie przepisów polskich skutkowało nałożeniem na przedmiotowe samochody podatku przewyższającego rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które wcześniej zostały zarejestrowane na trenie Polski. Stwierdzenie to dotyczy wszystkich samochodów objętych zaskarżoną decyzją, gdyż – jak wynika z decyzji- cztery pojazdy ze względu na rok produkcji i pojemność opodatkowane zostały według stawki 65%, a jeden stawką 27,1%, natomiast w cenach pojazdów używanych podobnej pojemności sprzedawanych w kraju zawarty był podatek akcyzowy zapłacony przed ich pierwszą rejestracją obliczony według stawki 3,1%, a więc znacznie niższej.
Wbrew odmiennemu stanowisku organów podatkowych wymienione wyżej przepisy prawa polskiego, jako niezgodne z art.90 akapit 1.TWE, nie mogły stanowić podstawy obciążenia podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabytych w kraju członkowskim Unii Europejskie, a następnie sprzedawanych w Polsce przed pierwszą rejestracją. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane więc zostały z naruszeniem prawnomaterialnej normy prawa wspólnotowego .
W ponownym postępowaniu organy podatkowe orzekające w kwestii wysokości zobowiązania obciążającego skarżącego powinny mieć na względzie przedstawione wyżej stanowisko ETS i oparte na nim stanowisko sądu. Należy więc określić wysokość zobowiązań z zastosowaniem stawki podatku nie wyższej niż 3,1 % .
Mając na uwadze przedstawione wyżej oceny i wnioski, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ,Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji.
Na zasadzie art.152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i art.205§1 p.p.s.a. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika strony określono na podstawie §6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz.1348 ze zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI