I SA/Ol 623/12

I SA/Ol 623/12 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2012-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ryszard Maliszewski
Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/
Zofia Skrzynecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Inne
Sygn. powiązane
II FZ 197/13 - Postanowienie NSA z 2013-04-26
II FSK 2053/13 - Wyrok NSA z 2015-09-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 213
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012r. sprawy ze skarg A.O. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2008-2011 oddala skargi
Uzasadnienie
A.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji ustalających zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości na lata 2008 – 2011.
Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargami akt administracyjnych wynika, że decyzjami z dnia "[...]" Wójt Gminy ustalił A. i B.O. zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości na lata 2008 – 2011, przyjmując w podstawie opodatkowania powierzchnię:
- 158,19 m² budynku mieszkalnego,
- 1.746 m² budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą
- 175,45 m² budynków przeznaczonych na cele rekreacyjne oraz
- 33.400 m² gruntów pod działalność gospodarczą.
Pismem z dnia 31 października 2011 r., reprezentowany przez pełnomocnika A.O. wniósł o uzupełnienie na podstawie art. 213 § 1 i art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), wymienionych wyżej decyzji organu I instancji, co do rozstrzygnięcia oraz co do uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podatnik podniósł, że decyzje nie zawierały rozliczenia dotychczas wyegzekwowanych od niego kwot, z rozbiciem na zobowiązania, odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne oraz na każdego z podatników z osobna. Nie wskazano w nich również na istnienie nadpłaty w podatku od nieruchomości.
Postanowieniami z dnia "[...]" Wójt Gminy odmówił uzupełnienia wydanych w dniu "[...]" decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że zawierały one pouczenie o środku zaskarżenia oraz trybie i terminie jego wniesienia. Organ zwrócił również uwagę, że ustalone wymienionymi decyzjami zobowiązania wobec A. i B.O. miały charakter solidarny, wynikający z prawa współwłasności nieruchomości w udziałach ½. W decyzjach podano zatem pełną kwotę zobowiązań, bez podziału na poszczególnych podatników.
W zażaleniach na powyższe postanowienia A.O. zarzucił, iż zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2008 – 2010 zostały w całości od niego wyegzekwowane, podczas gdy zobowiązaną do ich zapłaty była również żona – B.O.. Kwestionując solidarny charakter zobowiązań podatkowych wskazał, że wspólny majątek małżonków został po rozwodzie podzielony na mocy wyroku sądowego w ten sposób, że nieruchomość w Z.N. została rozdysponowana na dwie części, z których jedna należy do skarżącego, druga zaś do jego byłej małżonki. Z powyższych względów organ I instancji powinien był przeprowadzić w uzasadnieniach decyzji pełne rozliczenie zapłaconego przez podatnika podatku z rozbiciem na należność główną, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne oraz wyszczególnieniem kwot przypadających na niego i na jego byłą żonę.
Postanowieniami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienia organu I instancji i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wskazało, że organ I instancji nie rozpatrzył wniosku strony o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem odniósł się wyłącznie do kwestii zawartego w decyzjach pouczenia odnośnie środków odwoławczych.
Postanowieniami z dnia "[...]" organ I instancji ponownie odmówił uzupełnienia decyzji z "[...]" co do rozstrzygnięcia oraz co do uzasadnienia faktycznego i prawnego. Odnosząc się do argumentacji wniosku, zauważył, że postanowieniem z dnia "[...]", o sygn. akt "[...]", Sąd Rejonowy dokonał ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej przez byłych małżonków, co pełnomocnik strony niezasadnie utożsamił z fizycznym podziałem nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania.
W zażaleniach strona podniosła, że organ I instancji niezasadnie odmówił przyjęcia zapłaty podatku od B.O., a ponadto nie doręczył Jej decyzji ustalających zobowiązania podatkowe. W konsekwencji skarżący został bezpodstawnie zobowiązany do uregulowania zobowiązania obciążającego również jego byłą żonę. W związku z tym organ powinien dokonać rozliczenia wyegzekwowanych od niego kwot.
Uznając, że zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach postanowień z dnia "[...]" powołało treść art. 213 § 1 – 4 Ordynacji podatkowej. Wskazało, że uzupełnienie rozstrzygnięcia ma miejsce wówczas, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji wydano decyzję częściową. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, wniosek strony o uzupełnienie decyzji o uzasadnienie faktyczne i prawne nie znajdował oparcia w art. 213 Ordynacji podatkowej, gdyż umożliwia on uzupełnienie wniosku tylko w zakresie rozstrzygnięcia lub pouczeń o środkach zaskarżenia. Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, organ II instancji podniósł, że w przypadku gdy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości spoczywa solidarnie na współwłaścicielach, o czym stanowi art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), to wszyscy oni łącznie i każdy z nich z osobna odpowiadają za całe zobowiązanie podatkowe. W takiej sytuacji organ podatkowy powinien w drodze jednej decyzji adresowanej do wszystkich współwłaścicieli ustalić im zobowiązanie podatkowe w kwocie ogólnej obliczonej w odniesieniu do całej nieruchomości. Zdaniem organu, decyzje, których dotyczył wniosek o uzupełnienie, wymienionym warunkom odpowiadały. Brak było zatem podstaw do ich uzupełnienia.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe postanowienia A.O. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji z powodu ich niezgodności z prawem.
W uzasadnieniu ponowił argumentację, że decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na lata 2008 – 2011 nie zawierały rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego co do charakteru tego zobowiązania, jak również co do tego, przez kogo podatek został zapłacony i czy w odniesieniu do strony powstała z tego tytułu nadpłata. Organ I instancji, pomimo obowiązku, nie ustosunkował się również do kwestii doręczeń decyzji, postanowień o wszczęciu postępowania, czy też zawiadomień w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponownie wskazano, że przed wydaniem decyzji organ I instancji był w posiadaniu wiedzy co do braku wspólności małżeńskiej pomiędzy byłymi małżonkami, a zatem również co do – braku ich solidarnej odpowiedzialności za zapłatę podatku. Zarzucając naruszenie art. 213 w związku z art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej, strona podkreśliła, że istniały przesłanki uzupełnienia decyzji. Końcowo zaś wskazała na niekonsekwencję kontroli instancyjnej sprawowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które uprzednio uchyliło postanowienia organu I instancji z dnia "[...]", a aktualnie utrzymało w mocy postanowienia tego organu z dnia "[...]", pomimo że rozstrzygały one w takiej samej formie w obu przypadkach w tym samym przedmiocie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., połączył sprawy o sygn. akt I SA/Ol 623/12 – I SA/Ol 626/12 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Ol 623/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa.
Dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W okolicznościach niniejszej sprawy żadna z takich przesłanek wystąpiła.
Spór pomiędzy stronami sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy rację ma skarżący podnosząc, iż w związku z przewidzianym w art. 213 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) uprawnieniem do żądania uzupełnienia wydanych decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, obowiązkiem organu było ich uzupełnienie co do rozstrzygnięcia, poprzez precyzyjne wskazanie pełnego rozliczenia podatku w odniesieniu do każdego z byłych małżonków, z uwzględnieniem dokonanych dotychczas wpłat oraz kwot, które zostały wyegzekwowane przez organ egzekucyjny.
Odnosząc się do powyższej kwestii spornej, zauważyć na wstępie należy, iż stosownie do treści art. 207 O.p., organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji (...). Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu podatkowego, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie oraz podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (art. 210 § 1 O.p.).
Najważniejszym składnikiem decyzji podatkowej jest rozstrzygnięcie. Określa ono bowiem, skutki prawnopodatkowe jakie rodzi ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny sprawy.
Jak wynika z treści art. 213 O.p. strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego (...). Tak więc w tym wypadku organ może uzupełnić decyzje tylko w wypadkach wskazanych w wymienionym przepisie.
Przepis art. 213 o.p. dotyczący uzupełnienia decyzji, reguluje zakres uzupełnienia w sposób nie budzący wątpliwości. Zakres ten nie może obejmować ani wysokości zobowiązania, ani określenia sposobu uiszczenia ustalonego podatku przez podatników.
Jak trafnie zwracano już uwagę w dotychczasowym orzecznictwie (p. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 marca 2011r. o sygn. akt: I SA/Sz 29/11, publ. LEX nr 1127321), art. 213 Ordynacji podatkowej normuje naprawianie wad decyzji małej wagi, gdyż naprawianie wad istotnych następuje w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnym i nadzwyczajnym). Uzupełnienie może dotyczyć dwóch składników decyzji odmiennych od siebie co od treści i znaczenia w załatwieniu sprawy, tj. rozstrzygnięcia i pouczenia. Wszelkie zarzuty merytoryczne i proceduralne dotyczące decyzji, której uzupełnienia żądano, mogą być zaś postawione w odwołaniu od tej decyzji w trybie art. 220 Ordynacji. Taką bowiem funkcję ustawodawca przypisał temu środkowi zaskarżenia. Rola decyzji uzupełniającej jest zgoła odmienna, służy wyłącznie uzupełnieniu jej braków w ramach przewidzianych przepisem art. 213 Ordynacji podatkowej.
Uzupełnienie rozstrzygnięcia decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy z powodu wad postępowania lub naruszenia prawa materialnego wydana została decyzja częściowa tak w zakresie podmiotowym, jak i przedmiotowym. Uzupełnienie decyzji w zakresie podmiotowym może zaś mieć miejsce, gdy organ nie orzekł co do żądań innych jeszcze stron postępowania (p. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007r. o sygn. akt: II FSK 705/06 publ. w bazie internetowej orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, żądanie skarżącego odnośnie wydania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie rozliczenia dotychczas wyegzekwowanych od niego kwot, z rozbiciem na zobowiązania, odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne oraz na każdego z podatników z osobna, czy w przedmiocie wnioskowanego w piśmie z dnia 31 października 2011 r., stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, nie może być skierowane skutecznie do organu w trybie przepisu art. 213 Ordynacji podatkowej, tj. uzupełnienia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym. Żądanie takie profesjonalny pełnomocnik strony kierować powinien we właściwym trybie. Jak już bowiem wskazano, rolą decyzji wydanej w trybie art. 213 Ordynacji podatkowej jest wyłącznie uzupełnienie braków decyzji wymiarowej, a nie dokonywanie rozliczenia dokonanych dotychczas wpłat, czy zajęć i kosztów egzekucyjnych, bądź rozstrzyganie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku. Wszelkie zarzuty merytoryczne i proceduralne dotyczące decyzji, w tym odnośnie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości, podnosić zaś należało w złożonym na podstawie art. 220 Ordynacji, odwołaniu od decyzji ustalającej podatek.
Podnoszone w skargach, a związane ze stosowaniem przepisów prawa materialnego kwestie dotyczące braku podstaw do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności adresatów decyzji wymiarowej i prawidłowości ustalenia zobowiązania podatkowego w jednej decyzji, w kwocie ogólnej obliczonej w odniesieniu do całej nieruchomości, wykraczają tym samym poza granice rozpoznania niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, w świetle art. 134 § 1 p.s.s.a..
Sąd nie stwierdził ponadto naruszenia prawa w związku z zarzutem skarg odnośnie niekonsekwencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ramach dokonywanej kontroli instancyjnej. Postanowieniami z dnia "[...]" prawidłowo rozstrzygnięto bowiem o uchyleniu postanowień Wójta Gminy odmawiających uzupełnienia decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za kolejne, w/w lata podatkowe, stwierdzając m.in., że organ I instancji pominął wniosek strony w zakresie sprostowania rozstrzygnięcia i uzasadnienia, a orzekł jedynie w kwestii sprostowania pouczenia, co z kolei nie było objęte żądaniem zawartym w złożonych zażaleniach. Jak wynika z akt, słuszne wskazania organu II instancji co do dalszego postępowania zostały przez Wójta Gminy uwzględnione w związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy.
Reasumując podkreślić należy, że w świetle przedstawionych wyżej okoliczności sprawy, odmowa uzupełnienia decyzji ustalających zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości na lata 2008 – 2011, była w pełni zasadna.
Jeżeli więc zaskarżone postanowienia nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też nie uchybiają przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skarg jako nieuzasadnionych, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).