I SA/Ol 62/22

I SA/Ol 62/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska
Katarzyna Górska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6561
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
III FSK 836/22 - Wyrok NSA z 2023-06-28
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888
art. 6m ust. 2a, art. 6ka ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na interpretację indywidualną Burmistrza z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącej A. M. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. M. (dalej: "Wnioskodawca", "strona", "skarżąca") jest opisana w sentencji wyroku interpretacja indywidualna Burmistrza Miasta (dalej: "organ") dotycząca wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujący stan faktyczny:
W dniu 31 października 2013 r. strona jako właścicielka nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, złożyła deklarację dotyczącą wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazała sposób gromadzenia odpadów jako zmieszane. Deklaracja ta nie została zmieniona do dnia 1 lipca 2021 r., czyli do czasu zakończenia na terenie Gminy okresu przejściowego wynikającego z obowiązującej umowy na odbiór odpadów komunalnych i wprowadzenia Jednolitego Systemu Segregacji Odpadów.
W dniu 26 czerwca 2020 r. strona otrzymała zawiadomienie (opatrzone datą 14 maja 2020 r.) o zmianie z dniem 1 czerwca 2020 r. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zawiadomienie to doręczono w terminie poprzedzającym termin płatności opłaty, który upływał ostatniego dnia każdego miesiąca, a wysokość opłaty wyliczonej dla tej nieruchomości stanowiła kwotę 128 zł/miesiąc. Strona uiszczała opłatę w tej wysokości do maja 2021 r.
W dniu 19 maja 2021 r. strona otrzymała zawiadomienie (opatrzone datą 25 stycznia 2021 r.), w którym organ, powołując art. 6m ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: "u.c.p.g.") poinformował o zmianie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny na nieruchomościach zamieszkałych począwszy od 1 stycznia 2021 r. Podał także, że na podstawie złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, od 1 stycznia 2021 r. miesięczna wysokość tej opłaty wynosić będzie 256 zł.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie sformułowano pytania, przedstawiono natomiast stanowisko Wnioskodawcy.
Zdaniem Wnioskodawcy zawiadomienie właściciela nieruchomości o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g., powinno zostać doręczone właścicielom nieruchomości w czasie umożliwiającym terminowe uiszczenie opłaty w zmienionej wysokości, tj. co najmniej przed terminem płatności opłaty, tak jak to było praktykowane w latach ubiegłych. Strona wyjaśniła, że zawiadomienie o zmianie wysokości stawki otrzymała 19 maja br., a zatem za okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2021 r. uiszczała opłaty w wysokości 128 zł (zgodnie z zawiadomieniem z 26 czerwca 2020 r.), natomiast za okres od 1 maja do 30 czerwca w wysokości 256 zł za każdy miesiąc. W ocenie Wnioskodawcy wątpliwe jest zastosowanie podwyższonej stawki od 1 stycznia do 30 czerwca 2021 r. z powodu niewypełniania obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, ponieważ obowiązek selektywnego gromadzenia odpadów na ww. nieruchomości w tym czasie nie istniał. Strona podała bowiem, że aż do 1 lipca 2021 r. w przypadku nieruchomości, której jest właścicielką, nie deklarowano zbierania odpadów w sposób selektywny. Uznała zatem, że stosowanie sankcji w postaci podwyższonej opłaty, o której mowa w art. 6k-6ka, jest nieuzasadnione i nie zostało poprzedzone postępowaniem określonym w przepisach ustawy. Dodała, że dopiero od 1 lipca 2021 r. wprowadzono na obszarze gminy Jednolity System Segregacji Odpadów, a to oznacza, że wcześniej możliwe było gromadzenie odpadów w sposób zmieszany.
W zaskarżonej indywidualnej organ stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe, gdyż zawiadomienie o wysokości opłaty ma jedynie charakter informacyjny - nie tworzy ani nie kreuje nowego obowiązku po stronie właściciela nieruchomości, bowiem obowiązek (zmiana wysokości opłaty) powstaje z chwilą wejścia w życie nowych stawek opłat za odbiór odpadów. Podkreślił, że ustawodawca w treści art. 6m ust. 2a u.c.p.g. nie określił terminu, w którym przedmiotowe zawiadomienie należy wysłać właścicielom nieruchomości, zaś wysokość opłat i termin ich płatności wynika z uchwał stanowiących akty prawa miejscowego. Organ zauważył, że ani art. 6m ust. 2a u.c.p.g., ani inny przepis tej ustawy nie wskazuje, że do zmiany wysokości opłaty dla poszczególnych osób konieczne jest uprzednie doręczenie zawiadomienia. Przyjął zatem, że nawet jeśli właściciel nie został poinformowany na czas o zmianie stawki za odpady, to mimo wszystko jest obowiązany do ponoszenia opłaty wg nowej stawki, począwszy od chwili wejścia w życie nowej stawki opłaty.
Odnosząc się natomiast do zarzutu zastosowania podwyższonej stawki za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2021 r., o której mowa w wysłanym zawiadomieniu, z powodu niewypełniania obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w czasie gdy obowiązek selektywnego gromadzenia odpadów na nieruchomości Wnioskodawcy nie istniał, organ wyjaśnił, że z dniem 1 września 2019 r. weszła w życie nowelizacja u.c.p.g. Podał, że zgodnie z art. 6k ust. 3 tej ustawy: "Rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy...". Wskazał, że Rada Miejska uchwałą z [...] ustaliła dwukrotność stawki opłaty, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny. Wobec powyższego, w zawiadomieniu poinformowano właściciela nieruchomości, który nie wypełnia tego obowiązku, o dwukrotności stawki opłaty za odpady niewysegregowane.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów u.c.p.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obowiązek uiszczania opłaty w nowej stawce powstaje z mocy prawa, a zawiadomienie, o którym mowa w art. 6m ust. 2a tej ustawy, nie kreuje zobowiązania i może zostać wysłane w każdym czasie. Zakwestionowano także stanowisko organu, że zastosowanie podwyższonej opłaty, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., jest właściwe, w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku selektywnego zbierania komunalnych (zgodnie ze złożoną deklaracją), bez przeprowadzenia postępowania opisanego w art. 6ka ust. 1 ustawy.
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że obowiązek zawiadomienia właścicieli nieruchomości o wysokości zmienionej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o jakim mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g., powinien zostać wykonany w czasie umożliwiającym właścicielom nieruchomości terminowe uiszczenie opłaty w zmienionej wysokości. Oceniono, że skoro skarżąca odebrała zawiadomienie o zmianie stawki rzeczonej opłaty 19 maja 2021 r., to prawidłowo uiściła ją w dotychczasowej wysokości (128 zł/miesiąc) do kwietnia 2021 r., zaś od maja do 30 czerwca 2021 r. w zmienionej wysokości (256 zł/miesiąc). Uznano także, że podwyższona opłata nie jest stawką i nie powinna być stosowana z automatu, a po przeprowadzeniu postępowania opisanego w art. 6ka u.c.p.g. Dodano, że w przypadku nieruchomości skarżącej nie deklarowano zbierania odpadów w sposób selektywny aż do 1 lipca 2021 r. W związku z powyższym przyjęto, że stosowanie sankcji w postaci podwyższonej opłaty, o której mowa w art. 6k-6ka jest nieuzasadnione i nie zostało poprzedzone postępowaniem określonym w przepisach u.c.p.g.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodał jednak, że właściciele nieruchomości byli zobowiązani do zapewnienia utrzymania czystości i porządku poprzez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych od 6 września 2019 r., co wynikało ze znowelizowanego art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. Zakwestionował zatem twierdzenie skarżącej, jakoby nie była zobowiązana do segregacji odpadów w okresie, w którym otrzymała zawiadomienie. Wyjaśnił, że skarżąca nie zmieniała deklaracji do 1 lipca 2021 r. (co jest poza sporem), tym samym odpady z jej nieruchomości odbierane były jako odpady zmieszane, a zatem wg obowiązującej w tym czasie stawki podwyższonej za odbiór takich odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Rozpatrywana sprawa dotyczy wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicielki zamieszkiwanej nieruchomości. Na mocy art. 6c ust. 1 ustawy art. 6m ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.) obowiązek zorganizowania odbierania odpadów spoczywa na gminie, zaś właściciel nieruchomości zobowiązany jest do ponoszenia z tego tytułu opłaty, co wynika z art. 6h ww. ustawy. Zasadniczo wysokość opłaty wynika z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej przez właściciela nieruchomości do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych – na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Zaś we wskazanych w ustawie u.c.p.g. przypadkach wysokość opłaty może być inna niż wynika to z deklaracji (art. 6m: korekta deklaracji, złożenie nowej deklaracji, zmiana wysokości opłaty, uchwalenie nowej stawki opłaty, art. 6o: wydanie decyzji o wysokości opłaty).
Konsekwencje niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych określa art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
Natomiast ze spornego w sprawie ust. 2a art. 6m ww. ustawy wynika, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Zaś w art. 6m ust. 2b tej ustawy przyjęto, że w jeżeli właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.
Z przepisów ustawy u.c.p.g. nie wynika, w jakim terminie organ powinien zawiadomić właścicieli nieruchomości o nowej wysokości opłaty. W ocenie Sądu termin ten powinien być racjonalny, czyli taki, aby właściciel nieruchomości mógł go dotrzymać i uiścić terminowo opłatę w nowej podwyższonej wysokości. Zawiadomienie powinno więc nastąpić przed upływem terminu płatności opłaty. Podkreślić trzeba, że zawiadomienie, o którym mowa w ust. 2a art. 6m u.c.p.g. dotyczy nie tylko podwyższenia stawki, ale także zawiera wyliczenie przez organ wysokości opłaty dla danej nieruchomości, a więc ma spersonalizowany charakter. Ponadto uznanie, że podwyższona stawka obowiązuje także w okresach sprzed doręczenia zawiadomienia – skutkowałoby prawem organu do obciążenia właściciela nieruchomości odsetkami za zwłokę. Dlatego nie sposób przyjąć, aby fakt podjęcia przez organ uchwały w sprawie podwyższenia stawek opłat był wystarczający do żądania ich zapłaty za okres przed doręczeniem spornego zawiadomienia. W takiej sytuacji właściciel nieruchomości musiałby płacić wyższą opłatę, chociaż nie znałby jej wysokości (gdyż wynika ona z wyliczenia organu opartego na nowej stawce i danych zawartych w deklaracji), a ponadto mógłby być, zdaniem Sądu niesłusznie, narażony na konieczność zapłaty odsetek związanych z opłacaniem zaniżonej opłaty za okres sprzed otrzymania zawiadomienia.
W ocenie Sądu do czasu doręczenia ww. zawiadomienia właściciel nieruchomości nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w wysokości wskazanej w zawiadomieniu. Prawdą jest, jak twierdzi organ, że stawki opłat za gospodarowanie odpadami określane są przez radę gminy w drodze uchwał, stanowiących akty prawa miejscowego, a więc obowiązują na danym terenie, jednak dopiero z chwilą doręczenia zawiadomienia właściciel nieruchomości staje się zobowiązany do zapłaty opłaty wyliczonej według nowej stawki. W tym znaczeniu omawiane zawiadomienie ma charakter nie tylko informacyjny.
W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 6m ust. 2a u.c.p.g. okazał się uzasadniony, co stało się przyczyną uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Zaś w drugiej podnoszonej w skardze kwestii, tj. braku możliwości zastosowania podwyższonej opłaty bez przeprowadzenia postępowania opisanego w art. 6ka ust.1 ustawy i wydania decyzji, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej. Bowiem nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dokonaną ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 z późn. zm.) wprowadzono m. in. obowiązkową segregację odpadów komunalnych dla wszystkich mieszkańców gminy. Przepis art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy u.c.p.g. przyjął następujące brzmienie: "Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady". Na tej podstawie Rada Miejska podjęła uchwałę z [...], w której zmieniła uchwałę tego organu nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności. W uchwale zmieniającej przyjęto w § 1, że treść § 2 ust. 1 uchwały zmienianej otrzymuje brzmienie:
"§ 2.1. Ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które nie są zbierane w sposób selektywny w wysokości:
1) 24,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca w przypadku pierwszych 4 mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość;
2) 50% stawki określonej w pkt 1 miesięcznie od każdego mieszkańca w przypadku 5-go do 9-ego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość;
3) 20% stawki określonej w pkt 1 miesięcznie od każdego mieszkańca w przypadku
10-go i każdego następnego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość.
2. Ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi w sposób selektywny w wysokości:
1)12,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca w przypadku pierwszych 4 mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość;
2) 50% stawki określonej w pkt 1 miesięcznie od każdego mieszkańca w przypadku 5-go do 9-ego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość;
3) 20% stawki określonej w pkt 1 miesięcznie od każdego mieszkańca w przypadku 10-go i każdego następnego mieszkańca zamieszkującego daną nieruchomość.". Zaś w § 2 uchwały zmieniającej określono, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2019 r.
Następnie uchwałą z [...] dokonano kolejnej zmiany § 2 ust. 1 uchwały z [...], przyjmując, że "ustala się podwyższoną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości czterokrotności stawek określonych w ust. 2, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny". Zaś w § 2 uchwały zmieniającej określono, że nowy przepis wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa, co miało miejsce [...] grudnia 2020 r.
Z przytoczonych treści uchwał wynika, że wbrew stanowisku skarżącej, na dzień 1 stycznia 2021 r. obowiązywała zasada obowiązkowej segregacji odpadów komunalnych. Nie zaistniały więc podstawy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie zmiany wysokości opłaty.
Na marginesie rozpatrywanej sprawy Sąd zauważa, że zasady wydawania interpretacji indywidualnych regulują przepisy art. 14a – art. 14s ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.). Z art. 14b Ordynacji podatkowej wynika, że podstawą wydania interpretacji jest treść wniosku, w którym podano opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i stanowisko wnioskodawcy, który składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego. W razie złożenia fałszywego oświadczenia, wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych. Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.
W art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej przyjęto, że interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Treść wniosku o wydanie interpretacji wiąże organ, co oznacza, że interpretacja oparta jest na stanie hipotetycznym przedstawionym we wniosku, a nie na dowodach i dokumentach zgromadzonych przez organ. W sprawie dotyczącej interpretacji indywidualnej nie jest prowadzone postępowanie i nie jest gromadzony materiał dowodowy. Wniosek o wydanie interpretacji jest rozpatrywany na podstawie takiego stanu faktycznego, jaki przedstawił wnioskodawca. Na wnioskodawcy spoczywa odpowiedzialność za zgodne z rzeczywistością przedstawienie stanu faktycznego, który, co istotne, wiąże organ. Gdyby jednak po wydaniu interpretacji okazało się, że przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny nie był zgodny z rzeczywistością, organ nie byłby związany wydaną interpretacją.
Rozpatrując ponownie wniosek o wydanie interpretacji organ uwzględni wskazania i ocenę prawną zawartą w wyroku.
Uznając skargę za częściowo zasadną Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.