I SA/Ol 59/23

I SA/Ol 59/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło /sprawozdawca/
Katarzyna Górska
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Podatek rolny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 333
art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c),
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 305
art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U.UE.C 2010 nr 83 poz 47 art. 107 ust. 1, art. 308, art. 309.
Wersja Skonsolidowana Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 7 listopada 2022 r., nr Rep.1541/PO/22 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie decyzją z 7 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako Kolegium, SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej jako Wójt) z 8 lipca 2022 r. o odmowie udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym.
Jak wynika z przedłożonych wraz ze skargą akt sprawy i uzasadnień ww. decyzji, P. R. (dalej jako strona, wnioskodawca, skarżący) ubiegał się o udzielenie tej ulgi w kwocie: 13.390 zł, stanowiącej 25% udokumentowanych nakładów na przeprowadzoną w gospodarstwie rolnym skarżącego inwestycję, polegającą na zakupie i zainstalowaniu na dachu budynku inwentarskiego instalacji fotowoltaicznej. Inwestycję sfinansowano ze środków pozyskanych na podstawie umowy o kredyt ratalny z 21 lipca 2021 r., którą wnioskodawca zawarł z bankiem A. w W. (dalej A.).
Wójt wydał decyzję z 8 lipca 2022 r. na skutek uchylenia jego decyzji z 18 października 2021 r. przez SKO decyzją z 21 lutego 2022 r.
Podstawą odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym stała się ocena organów, że wydatki poniesione przez stronę na inwestycję zostały sfinansowane w części z udziałem środków publicznych. Organy powołały w tym zakresie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 333, dalej w skrócie: u.p.r.).
Kolegium w uzasadnieniu decyzji z 7 listopada 2022 r. powołało się na zapisy na str. 3 umowy o kredyt ratalny, z pkt 1 i 2 części zatytułowanej: Oświadczenia i informacje związane z udzieleniem wsparcia z EBI – o skorzystaniu ze wsparcia Unii Europejskiej w ramach programu LIFE oraz udzieleniu kredytu w związku z zawarciem przez A. umowy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym z siedzibą w Luksemburgu (dalej EBI). W związku z tym kredytobiorca uzyskał korzyść finansową w ustalonej w § 2 ust. 4 rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, z uwagi na zmniejszenie prowizji/opłaty wskazanej w § 1 ust. 4 w taki sposób, że wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania jest o 0,2 punktu procentowego niższa w stosunku do rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, która wynikałaby z wyliczeń, gdyby A. udzielił kredytu bez wsparcia EBI (korzyści EBI).
Organ odwoławczy stwierdził, że otrzymana przez stronę korzyść EBI – obniżone oprocentowanie kredytu oferowane przez bank oznacza, że wydatki na inwestycję zostały w części sfinansowane ze środków publicznych, co wyklucza udzielenie ulgi na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) i art. 13 ust. 2 u.p.r. SKO przyjęło, że korzyści EBI nie pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, lecz kredytobiorca skorzystał ze środków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, innych niż wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Kolegium podsumowało, że sfinansowanie wydatków w całości lub w części z udziałem środków publicznych uniemożliwia przyznanie ulgi inwestycyjnej podatnikowi podatku rolnego, wymienionej w art. 13 ust. 1 u.p.r. Jeżeli inwestycja została zrealizowana przy nieznacznym nawet udziale środków publicznych, zarówno krajowych, jak też zagranicznych, podatnik podatku rolnego traci prawo do ulgi.
W skardze do Sądu strona, domagając się uchylenia decyzji SKO z 7 listopada 2022 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta z 8 lipca 2022 r., zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy – art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), poprzez niepodjęcie przez Kolegium wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony, w szczególności poprzez samodzielne dokonane oceny dowodów zebranych w sprawie, w tym zwłaszcza umowy kredytowej oraz zaświadczeń wydawanych przez A., "w sytuacji gdy przedmiot sprawy obligował do zasięgnięcia wiadomości specjalnych, a nie dokonania swobodnej oceny dowodów" (pisownia oryginalna), wobec czego organ winien był wydać rozstrzygnięcie odmienne niż zaskarżone;
2. przepisów prawa materialnego – art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.p.r. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wydatki na inwestycję w przedmiotowej sprawie zostały częściowo sfinansowane z udziałem środków publicznych, podczas gdy w ramach rzeczowej inwestycji kredyt udzielony został odwołującemu przez A. jako wsparcie EBI w ramach programu LIFE, które to wsparcie "nie stanowi pomocy publicznej".
W ocenie skarżącego nie jest uprawniona ocena Wójta, że w przedmiotowej sprawie skorzystano ze wsparcia Unii Europejskiej, a środki pochodziły z budżetu UE. EBI nie korzysta bowiem z budżetu UE i jest niezależny od budżetu UE. Według autora skargi A. słusznie zaznaczył w zaświadczeniu, że otrzymuje środki bezpośrednio od EBI z pominięciem władz lub organów publicznych, a także wszelkich funduszy, programów, instrumentów, czy inicjatyw zarządzanych lub zależnych od unijnego budżetu oraz któregokolwiek państwa członkowskiego. Wsparcie udzielone skarżącemu nie stanowi nawet częściowej pomocy publicznej. Środki na jego sfinansowanie nie pochodziły z budżetu UE oraz pomocy udzielanej przez państwa członkowskie w ramach Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Do akt sprawy organ załączył dokumenty przedłożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o udzielenie ulgi, m.in. umowę o kredyt ratalny z 21 lipca 2021 r., ww. zaświadczenie A. do tej umowy, fakturę z 28 lipca 2021 r. na zakup i wykonanie instalacji fotowoltaicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Powodem odmowy udzielenia ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym stała się kwestionowana przez stronę skarżącą ocena organów, że wydatki poniesione przez wnioskodawcę, będącego podatnikiem podatku rolnego, na inwestycję polegającą na zakupie i zainstalowaniu na dachu budynku inwentarskiego instalacji fotowoltaicznej, zostały częściowo sfinansowane z udziałem środków publicznych. Stwierdzenie to wyklucza możliwość udzielenia ulgi na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.p.r.
Zgodnie z tym przepisem, podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (wiatru, biogazu, słońca, spadku wód) – jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych.
Natomiast na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (w wersji obowiązującej w niniejszej sprawie, opublikowanej w Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.; dalej w skrócie: u.f.p.), środkami publicznymi są m.in. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) (art. 5 ust. 1 pkt 2), jak też środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 (art. 5 ust. 1 pkt 3).
O tym, czy inwestycja w panele fotowoltaiczne, która była finansowana z kredytu, wyłącza przyznanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym – jeżeli rzeczywista stopa oprocentowania wynikająca z umowy kredytowej jest niższa dzięki wsparciu z EBI – orzekał już WSA w Warszawie. W prawomocnym wyroku z 21 października 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 862/22 Sąd dokonał analizy punktów umowy, jaką zawarł podatnik podatku rolnego z bankiem A. Istotne punkty umowy i zaświadczenia A. są tożsame z występującymi w niniejszej sprawie. Występują ponadto w tym samym stanie prawnym (wyrok jest dostępny w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z akt sprawy, A. poinformował w pkt 1 i 2 części powołanej już wyżej umowy o kredyt ratalny z 21 lipca 2021 r., zatytułowanej: Oświadczenia i informacje związane z udzieleniem wsparcia z EBI, że skorzystano w umowie ze wsparcia Unii Europejskiej w ramach programu LIFE (pkt 1 na str. 3 umowy). W pkt 2 zapisano, że kredyt udzielony jest w związku z zawarciem przez A. umowy z EBI, w związku z tym kredytobiorca uzyskuje korzyść finansową w ustalonej w § 2 ust. 4 rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, z uwagi na zmniejszenie prowizji/opłaty wskazanej w § 1 ust. 4 w taki sposób, że wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania jest o 0,2 punktu procentowego niższa w stosunku do rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, która wynikałaby z wyliczeń, gdyby A. udzielił kredytu bez wsparcia EBI (korzyści EBI).
Ponadto z § 2 ust. 1 umowy kredytowej wynika, że kredytobiorca zobowiązany jest do spłaty kredytu wraz z odsetkami naliczanymi według stałej rocznej stopy oprocentowania wynoszącej 0,00% (odsetki umowne). Rzeczywista roczna stopa oprocentowania kredytu wynosi natomiast 5,79% (§ 2 ust. 4 umowy).
Również w zaświadczeniu dotyczącym charakteru korzyści EBI przewidzianej w umowie kredytowej z 21 lipca 2021 r. A. oświadczył, że kredyt udzielony został ze wsparciem EBI w ramach Programu LIFE – program działań na rzecz środowiska i klimatu (2014-2020) – z wykorzystaniem instrumentu finansowania prywatnego na rzecz efektywności energetycznej – Private Finance for Energy Efficiency (PF4EE).
Program LIFE został ustanowiony na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1293/2013 z 11 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia programu działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 614/2007 (Dz.U.UE.L.2013.347.185). Rozporządzenie wygasło 31 grudnia 2020 r.
Z kolei PF4EE został wymieniony wśród instrumentów gwarancyjnych, jako instrument finansowania prywatnego na rzecz efektywności energetycznej – w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/1229 z 14 lipca 2021 r. w sprawie instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji (Dz.U.UE.L.2021.274.1).
Sąd podziela ocenę WSA w Warszawie zawartą w powyższym wyroku z 21 października 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 862/22, zgodnie z którą korzyścią jest w tej sytuacji wskazane powyżej obniżenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Powoduje to, że korzystanie ze środków pieniężnych pochodzących z kredytu jest obciążone niższym oprocentowaniem niż oprocentowanie, które wystąpiłoby w sytuacji braku dofinansowania z EBI.
Sąd ma na uwadze, że EBI ma osobowość prawną, jego członkami są państwa członkowskie. W realizacji swoich celów EBI, nie dążąc do osiągania zysków, udziela pożyczek i gwarancji. Wynika to jednoznacznie z art. 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2 ze zm., dalej w skrócie TFUE). Kapitał EBI jest subskrybowany przez państwa członkowskie i został ustalony w art. 4 protokołu w sprawie EBI, który stanowi załącznik 1.2 do TFUE.
EBI realizuje cele Unii Europejskiej, korzysta w głównej mierze z zasobów własnych oraz rynków kapitałowych, a zasoby własne pochodzą od członków EBI, którymi są państwa członkowskie (opracowanie: "Europejski Bank Inwestycyjny" ze strony internetowej dokumentów informacyjnych o Unii Europejskiej – 2023:
https://www.europarl.europa.eu/ftu/pdf/pl/FTU_1.3.15.pdf#:
:text=Zasoby%20realizacji%20swoich%20cel%C3%B3w%20EBI%20korzysta%20w%20g%C5%82%C3%B3wnej,od%20cz%C5%82onk%C3%B3w%20EBI%2C%20tj.%20pa%C5%84stw%20cz%C5%82onkowskich%20%28art.%20308TFUE%29).
Z członkostwem w EBI łączy się obowiązek wniesienia przez państwo wkładu do kapitału banku [system prawny LEX, komentarz do art. 308 TFUE: Kornobis-Romanowska Dagmara (red.), Łacny Justyna (red.), Wróbel Andrzej (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom III (art. 223-358); WKP 2012].
Przy czym EBI realizuje projekty UE. Postanowienia umowy kredytowej, jak i zaświadczenie A. dotyczące charakteru korzyści EBI przewidzianej w umowie kredytowej z 21 lipca 2021 r. wskazują, że kredyt na sfinansowanie inwestycji fotowoltaicznej udzielony został ze wsparciem EBI w ramach unijnego programu LIFE i instrumentu PF4EE.
Sąd na tle powyższego uznał, że korzyści EBI, jakie otrzymał skarżący, stanowią środki publiczne z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.f.p. Korzyści te nie pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, ale ze źródeł zagranicznych. Skoro zasoby własne EBI pochodzą od członków EBI, którymi są państwa członkowskie UE, zasadna jest ocena, że korzyści EBI stanowią środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, inne niż wymienione w zacytowanym już wyżej art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Nie są to środki pochodzące z budżetu UE, pochodzą bowiem od państw – członków EBI, któremu nadano osobowość prawną. Nie ma znaczenia, że państwa te są równocześnie państwami członkowskimi UE. Liczy się wyłącznie źródło finansowania, które pochodzi bezpośrednio od państw – członków EBI, przez wniesienie wkładu przez państwo do banku. Z przedstawionych wyżej zapisów umowy o kredyt ratalny z 21 lipca 2021 r. wynika ponadto, że są to środki bezzwrotne.
W tym zakresie Sąd przychylił się do oceny przedstawionej przez SKO. Nie ma też potrzeby w tej sytuacji zasięgnięcia wiadomości specjalnych, co podnosił adwokat skarżącego w pkt 1 petitum skargi. Nie jest też zasadne rozważanie przepływu środków między EBI a A., na co zwraca uwagę autor skargi wskazując na treść zaświadczenia A., że otrzymuje on środki bezpośrednio od EBI z pominięciem władz lub organów publicznych, a także wszelkich funduszy, programów, instrumentów, czy inicjatyw zarządzanych lub zależnych od unijnego budżetu oraz któregokolwiek państwa członkowskiego. Są to nadal środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, a sam wpływ kapitału do EBI nie powoduje zmiany tego statusu.
W efekcie zasadnie organy uznały w niniejszej sprawie, że skarżący uzyskał wsparcie ze środków publicznych na zakup i instalację paneli fotowoltaicznych, na podstawie umowy z A. o kredyt ratalny z 21 lipca 2021 r. W ujęciu całościowym strona spłaca kwotę niższą od tej, którą spłacałaby bez wsparcia ze środków EBI.
Ponadto nawiązując do zarzutu skargi z pkt 2 Sąd uznał, że nie ma znaczenia w sprawie to, czy współfinansowanie inwestycji skarżącego w ramach programu LIFE stanowi pomoc publiczną, czy też nie. Liczy się jedynie to, że skorzystanie z dofinansowania EBI stanowi wsparcie ze środków publicznych. Rozważania w tym zakresie WSA w Warszawie z pkt 3.9 uzasadnienia wyroku z 21 października 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 862/22, mają zastosowanie także do tego zarzutu skargi. W art. 13 ust. 1 u.p.r. mowa jest nie o pomocy publicznej, lecz o środkach publicznych. Są to odmienne kategorie pojęciowe.
Pomocy publicznej dotyczy art. 107 ust. 1 TFUE. Zgodnie z tym postanowieniem wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
Środki publiczne stanowią więc pomoc publiczną tylko jeżeli: stanowią wsparcie przyznawane przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych; sprzyjające co najmniej jednemu przedsiębiorstwu (warunek selektywności); takie, które zakłóca lub może zakłócać konkurencję; oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Warunki te muszą być spełnione łącznie.
Pojęcie środków publicznych nie jest oparte na tych warunkach, przesłankach, czy kryteriach; "środki publiczne" stanowią szerszą kategorię pojęciową. W konsekwencji nie wszystkie środki publiczne stanowią pomoc publiczną.
Na tym tle, mając na uwadze całą argumentację przedstawioną wyżej, Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.p.r. za niezasadne. Natomiast zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie narusza prawa i nie ma konieczności jej uchylenia.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako p.p.s.a.), Sąd skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a., mając na uwadze spełnienie wymogów zawartych we wskazanych przepisach. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym organ złożył w odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w terminie czternastu dni od doręczenia 6 marca 2023 r. zawiadomienia o złożeniu wniosku przez organ (k. 13, 26 i 27 akt sądowych).
W ocenie Sądu skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącej, do której Sąd ustosunkował się powyżej, mając również na uwadze stanowisko organu.