I SA/Ol 560/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2012-10-30
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z kosztówsytuacja materialnaopieka nad dzieckiemdochodypostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych z powodu opieki nad niepełnosprawnym synem i niskich dochodów rodziny.

Skarżący B.W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Rodzina utrzymuje się z niskich dochodów żony i zasiłku opiekuńczego, a posiadany dom służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Sąd, analizując sytuację materialną i życiową wnioskodawcy, uznał, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał wniosek B.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Skarżący, powołując się na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, wyjaśnił, że jego rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony (1600 zł brutto miesięcznie) oraz zasiłku opiekuńczego (1035 zł miesięcznie). Pięcioosobowa rodzina dysponuje dochodem około 527 zł brutto na osobę, co jest nieznacznie wyższe od kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Sąd, odwołując się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 245 § 1, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7), podkreślił, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Uznał, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, biorąc pod uwagę niskie dochody, konieczność opieki nad synem oraz brak majątku pozwalającego na pokrycie kosztów. W związku z tym, postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd ocenił sytuację materialną skarżącego, uwzględniając niskie dochody rodziny, konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem oraz brak majątku. Stwierdzono, że dochody rodziny są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

p.p.s.a. art. 245 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych lub wydatków, albo ustanowienie pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym.

Ustawa o pomocy społecznej

Kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej (456 zł na osobę w rodzinie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy wynikająca z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Niskie dochody rodziny, niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania. Brak majątku pozwalającego na pokrycie kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżony oraz jego rodzina utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które z trudem wystarczają na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb życiowych.

Skład orzekający

Anna Ambroziak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym w trudnej sytuacji materialnej, zwłaszcza w kontekście opieki nad dzieckiem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i materialnej wnioskodawcy; nie stanowi przełomowej interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest prawo pomocy, ale jej fakty są dość typowe dla osób w trudnej sytuacji materialnej. Może być interesująca dla prawników procesowych.

Niskie dochody i opieka nad dzieckiem – kiedy sąd pomoże pokryć koszty sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 560/12 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2012-10-30
Data wpływu
2012-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Ambroziak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: przyznawać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 12 października 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, B. W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniał, że nie pracuje z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Wskazał, że wyłącznie żona pracuje, a dodatkowo na utrzymaniu mają jeszcze dwójkę uczących się dzieci. Oświadczył, że żona uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.600 zł miesięcznie brutto, dodatkowo skarżący uzyskuje zasiłek z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem w wysokości 1.035 zł miesięcznie. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi nieruchomość – dom o powierzchni 100 m2.
Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym zgodnie z treścią art. 245 § 3 obejmuje bowiem zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawca, nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi.
Za powyższym stanowiskiem przemawia przede wszystkim uzyskiwanie przez rodzinę niskich dochodów oraz brak możliwości podjęcia pracy przez skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu 2.635 zł brutto miesięcznie tj. 527 zł brutto na osobę. Powyższe wskazuje, że dochód przypadający na jednego członka rodziny jest nieznacznie tylko wyższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. 456 zł na osobę w rodzinie), uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego jest choroba syna, która warunkuje pozostanie skarżącego w domu, jak również wymaga dodatkowych nakładów finansowych. Należy zatem stwierdzić, iż skarżący oraz jego rodzina utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które z trudem wystarczają na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb życiowych. Trudno zatem uznać, aby z uzyskiwanego dochodu, skarżący był w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Skarżący nie posiada również majątku umożliwiającego zdobycie środków finansowych, posiadany dom służy bowiem zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych jego i jego rodziny.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI