I SA/Ol 549/11

I SA/Ol 549/11 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2011-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący/
Ryszard Maliszewski /sprawozdawca/
Tadeusz Piskozub
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 22 § 2, art. 27 § 1 pkt 2, art. 29 § 2.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.),, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 września 2011r. sprawy ze skargi ośrodka A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" Nr "[...]", którym organ egzekucyjny zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy z dnia 15 grudnia 2010r. Nr "[...]".
Z przedstawionych akt sprawy wynika, że Ośrodek A. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w/w tytuł wykonawczy w celu wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec majątku S.K. Dokument ten wystawiono z tytułu nieuiszczonej opłaty za pobyt w Ośrodku A. z dnia 11.05.2001r. w kwocie 230 zł należności głównej (poz. 33 tytułu wykonawczego).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w/w postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010r. dokonał zwrotu tego tytułu. W sentencji wydanego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał się na art. 29 § 2 w związku z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej: u.p.e.a. Z kolei w uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że nastąpiło niewłaściwe oznaczenie adresu zobowiązanego w treści w/w tytułu. Aktualny adres zobowiązanego różni się od adresu podanego w treści tytułu wykonawczego - dłużnik mieszka aktualnie w H., ul. A. 1/3, co powoduje, że właściwy do przeprowadzenia egzekucji w przedmiotowej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w H. Zatem skoro tytuł ten nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., to zostaje zwrócony wierzycielowi na mocy art. 29 § 2 u.p.e.a.
W zażaleniu z 12.05.2011r. na to postanowienie Ośrodek A. wniósł o jego uchylenie. W ocenie wierzyciela w niniejszej sytuacji organ egzekucyjny winien przekazać tytuł wykonawczy do załatwienia zgodnie z właściwością miejscową na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: Kpa, w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 22 § 2 u.p.e.a. Wskazał, że stanowisko takie zostało zaprezentowane przez WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 380/08, w której zapadł wyrok z dnia 08.09.2008r.
Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W jego uzasadnieniu podał, że skierowanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego do niewłaściwego miejscowo organu egzekucyjnego z uwagi na podanie w tytule nieaktualnego adresu jego zamieszkania nie oznacza, iż będzie tu miał zastosowanie art. 65 § 1 Kpa, skoro u.p.e.a. nie reguluje tej kwestii wprost. Wskazany w tytule wykonawczym nieaktualny (nieprawidłowy) adres miejsca zamieszkania zobowiązanego implikuje błędne oznaczenie właściwego miejscowo organu egzekucyjnego. Wywiódł, że z treści § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) wynika, że wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego, którego właściwość wyznacza art. 22 § 2 u.p.e.a. Z użytego w treści tego przepisu zwrot "ustala się" organ wywodzi obowiązek wierzyciela do wskazania aktualnego adresu zamieszkania zobowiązanego, który nie może być korygowany poprzez przekazanie zawiadomieniem tytułu wykonawczego do innego organu egzekucyjnego, będącego organem właściwym w rezultacie dokonanych ustaleń. Ponadto to właśnie wierzyciel jest odpowiedzialny za dostarczenie organowi egzekucyjnemu jak najdokładniejszych informacji i nie może ograniczać się do wiedzy posiadanej przez siebie, uzyskanej w wyniku pobytu dłużnika w izbie wytrzeźwień, ale winien zaktualizować tę wiedzę np. poprzez wgląd w inne dokumenty, wnioskowanie o udostępnienie danych osobowych do właściwych jednostek, itp. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził tu, że nie można aprobować przedstawionej w zażaleniu postawy wierzyciela, który zmierza w istocie do przerzucenia obowiązku wskazania właściwego adresu dłużnika na organ egzekucyjny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ośrodek A. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Wierzyciel zarzucił rozstrzygnięciu mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie następujących przepisów prawa: art. 29 § 2 u.p.e.a, art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., art. 22 § 2, art. 1a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 42 ust. 5 ustawy dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz.U. z 2007r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 Kpa. Naruszenia te wystąpiły poprzez:
1) przyjęcie, że tytuł wykonawczy zawiera nieprawidłowe dane adresowe zobowiązanego jak i błędne oznaczenie właściwego miejscowo organu egzekucyjnego,
4) bezpodstawny zwrot tytułów wykonawczych Ośrodka A.
– Skarżący stwierdził, że Ośrodek A. jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a zatem - jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Skarżący jest instytucją bezpośrednio zainteresowaną w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku (lub też powołaną do czuwania nad wykonaniem tego obowiązku) i posiada uprawnienia wierzyciela w rozumieniu przepisu art. 1a pkt 13 u.p.e.a., w szczególności - uprawnienie do wystawiania tytułów egzekucyjnych odnośnie opłaty za pobyt w Ośrodku A.
Tytuł wykonawczy winien zostać zwrócony według przepisu art. 29 § 2 u.p.e.a. tylko wówczas, gdy nie spełnia on wymogów wskazanych w art. 27 tej ustawy. Skarżący stoi na stanowisku, że tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie spełnia wszystkie wymogi formalne zawarte w art. 27 u.p.e.a., a w szczególności podano w jego treści adres zobowiązanego, którym wierzyciel dysponował, oraz tytuł ten posiada prawidłowe oznaczenie wierzyciela, poprzez wskazanie Ośrodka A. Powołując się na wskazywany w zażaleniu wyrok WSA w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 380/08 z dnia 08.09.2008r. wierzyciel podał, że zwrot tytułu wykonawczego strona uznaje za uzasadniony w przypadku całkowitego braku adresu zobowiązanego w jego treści. Skarżący podniósł, że to organ egzekucyjny mając dostęp do dokumentacji podatkowej dłużnika, uzyskał informacje dotyczące nowego adresu zobowiązanego. Mimo to organ ten próbuje bezpodstawnie przerzucić na wierzyciela, nie posiadającego możliwości wglądu w dokumentację podatkową dłużnika, obowiązek wskazania adresu w oparciu o takie dane.
Powyższe powoduje w ocenie wierzyciela, że wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej naruszył wskazane już wyżej przepisy prawa, co ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów.
W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w zakresie zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego.
Jako główny przedmiot sporu między Ośrodkiem A., a organami egzekucyjnymi I i II instancji należy uznać zwrot tytułu wykonawczego z dnia z dnia 15 grudnia 2010r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec podania w treści tego dokumentu nieaktualnego adresu zobowiązanego.
Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie (§ 2).
W myśl art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację.
Z kolei na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3.
Jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku (§ 3).
Postępowanie egzekucyjne w administracji jest odrębnym i szczególnym postępowaniem, do którego na mocy art. 18 u.p.e.a. tylko odpowiednie zastosowanie mogą mieć przepisy Kpa. Postępowanie to należy zatem uznawać za procedurę całkowicie niezależną od innych postępowań administracyjnych. Jego specyfika powoduje, że należy się kierować zasadami przede wszystkim tego postępowania, a nie uregulowanymi w innych postępowaniach administracyjnych, choćby nawet dopuszczonymi do odpowiedniego stosowania.
W niniejszej sprawie strony zgadzają się co do tego, że tytuł wykonawczy tytuł wykonawczy z dnia 15 grudnia 2010r. Nr "[...]" zawiera wypełnione pozycje wskazujące na adres zobowiązanego (poz. 19 – 28 tytułu). Nie ma też sporu co do tego, że adres ten nie jest prawidłowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w oparciu o dokumentację podatkową wskazał wierzycielowi adres dłużnika, uznany za aktualny. Powyższe spowodowało, że właściwy miejscowo w sprawie stał się inny organ egzekucyjny.
Rozpoznając sprawę Sąd stwierdza, że ocena prawna głównego przedmiotu sporu, zawarta w zaskarżonym postanowieniu, nie narusza przepisów prawa. Otrzymany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy Nr "[...]" zawiera wadę, która przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego do zobowiązanego w celu wykonania obowiązku (co jest głównym celem działań wierzyciela), może być wyeliminowana poprzez wystawienie tytułu wykonawczego zawierającego prawidłowe dane adresowe dłużnika. Sąd nie podziela oceny dokonanej przez WSA w Krakowie w powoływanym przez wierzyciela wyroku z dnia 08.09.2008r. sygn. akt I SA/Kr 380/08. Przewidziany bowiem w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymóg wskazania adresu zobowiązanego należy rozumieć jako wymóg podania właściwego i aktualnego adresu miejsca zamieszkania zobowiązanego, a więc wskazania miejsca, w którym osoba zobowiązana przebywa z zamiarem stałego pobytu. Obowiązku tego wierzyciel nie może przerzucać na organ egzekucyjny. Konsekwencją wskazania nieprawidłowego adresu w przedstawionym wyżej rozumieniu, jest natomiast zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi, którego obowiązkiem jest ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania zobowiązanego i skierowanie tytułu do realizacji przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny (art. 29 § 2 u.p.e.a.). Stanowisko takie prezentowane już było w orzecznictwie sądów administracyjnych i sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.12.2007r. sygn. akt I SA/Gl 464/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 11.05.2004r. sygn. akt I SA/Łd 992/03, opub. w LEX nr 127025, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12.06.2008r. sygn. akt I SA/Ol 101/08, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W konsekwencji to do wierzyciela należy weryfikacja danych tytułu wykonawczego, co oznacza, że ma on obowiązek wskazać w tytule wykonawczym aktualne dane. W sytuacji, gdy nie wszczęto jeszcze egzekucji do majątku zobowiązanego i nie został mu doręczony odpis tytułu wykonawczego, oznacza to obowiązek wystawienia nowego tytułu wykonawczego w miejsce dokumentu zawierającego błędne dane. W takiej sytuacji w odniesieniu do adresu zobowiązanego innego niż pierwotnie wskazany, oznaczać to może, iż właściwy miejscowo jest inny organ egzekucyjny, niż wierzyciel pierwotnie zakładał.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) należało skargę oddalić.