I SA/Ol 54/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-04-10
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturypuste fakturyoszustwo podatkowezawyżenie wartościprawo do odliczeniakontrola celno-skarbowapostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki P. Sp. z o.o. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku VAT za okres od listopada 2018 r. do marca 2019 r., uznając, że spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym poprzez wykorzystanie pustych faktur i zawyżonych transakcji.

Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku VAT za okres od listopada 2018 r. do marca 2019 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę Z. oraz podatku należnego od faktur wystawionych przez skarżącą na rzecz Z., a także zawyżenia wartości transakcji z faktur od spółek L. i B. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym, wykorzystując "puste faktury" i zawyżone transakcje, co pozbawiło ją prawa do odliczenia podatku naliczonego i skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki P. Sp. z o.o. na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od listopada 2018 r. do marca 2019 r. Spółka kwestionowała pozbawienie jej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę Z., zakwestionowanie faktur wystawionych przez siebie na rzecz Z. oraz zawyżenie wartości transakcji z faktur od spółek L. i B. Sąd uznał, że organ skutecznie wykazał świadome uczestnictwo skarżącej w zaplanowanym schemacie działania mającym na celu uzyskanie korzyści podatkowych i wyłudzenie dotacji z budżetu UE. Ustalono, że spółka Z. nie miała możliwości technicznych, osobowych ani magazynowych do realizacji umów, a dostarczone maszyny były używane lub nie pochodziły od wskazanego dostawcy. Sąd potwierdził, że faktury wystawione przez Z. były "pustymi fakturami", a transakcje z L. i B. były zawyżone, co pozbawiło spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego i skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ skutecznie wykazał, iż spółka Z. nie dokonała sprzedaży maszyn i urządzeń na rzecz skarżącej, a wystawione faktury były "pustymi fakturami". Skarżąca miała świadomość braku rzeczywistych transakcji, co pozbawiło ją prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Potwierdza prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o ile towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłącza z podstawy do obniżenia podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. b)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłącza z podstawy do obniżenia podatku należnego faktury podające kwoty niezgodne z rzeczywistością w części dotyczącej tych pozycji.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nakłada obowiązek zapłaty podatku na wystawcę faktury, który wykazał w niej kwotę podatku, nawet jeśli transakcja nie miała miejsca.

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 190 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 233 § § 2 zd. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja podatku naliczonego.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1 w związku z art. 221a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

ustawa zmieniająca art. 19

Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy lub dostosowawczy.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 221a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dokumenty urzędowe jako dowód.

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rodzaje dowodów w postępowaniu podatkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ skutecznie wykazał, że spółka Z. nie miała możliwości technicznych, osobowych ani magazynowych do realizacji umów, a dostarczone maszyny były używane lub nie pochodziły od wskazanego dostawcy. Faktury wystawione przez spółkę Z. były "pustymi fakturami", a transakcje z L. i B. były zawyżone, co pozbawiło spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Skarżąca świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym, wykorzystując "puste faktury" i zawyżone transakcje, co uzasadnia zastosowanie sankcji dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym niewykonania zaleceń organu odwoławczego, nieprzeprowadzenia istotnych dowodów, dowolnej oceny dowodów. Argument, że spółka Z. była jedynie pośrednikiem i nie musiała posiadać szczególnego zaplecza technologicznego. Argument, że dwie umowy z 28 listopada 2018 r. zostały wykonane i tylko te umowy mogą być oceniane. Zarzut wadliwości opinii biegłego sądowego. Argument, że spółka dochodzi roszczeń od kontrahentów, co powinno mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

"puste faktury" "świadome uczestnictwo w zaplanowanym schemacie działania" "działalność podatnika w zakresie transakcji udokumentowanych kwestionowanymi fakturami wykazuje znamiona oszustwa podatkowego" "umyślne i zamierzone działanie prowadzące do oszustwa podatkowego nie zasługuje na jakąkolwiek ochronę prawną"

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Górska

sędzia

Przemysław Krzykowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie stosowania art. 88 ust. 3a u.p.t.u. w przypadkach pustych faktur i zawyżonych transakcji, a także w kontekście świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem maszynami przemysłowymi i wykorzystaniem faktur w kontekście dotacji unijnych. Kluczowe jest udowodnienie świadomości podatnika co do nierzetelności transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy oszustwa podatkowego na dużą skalę z wykorzystaniem pustych faktur i zawyżonych transakcji, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy i sądy weryfikują rzeczywistość gospodarczą stojącą za fakturami.

Wielomilionowe oszustwo VAT: Sąd potwierdza, że "puste faktury" i zawyżone transakcje to droga do odpowiedzialności karnej i finansowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 54/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Górska
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i b), art. 108 ust. 1, art. 112b ust. 1 pkt 1, art. 112c ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. art. 188, art. 190 § 1 i 2, art. 191 O.p. w zw. z art. 121 § 1 i art. 233 § 2 zd. 2, art. 233 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a).
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska, sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant specjalista Monika Rząp, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2023 r., nr 378000-COP1.4103.73.2023.KP.SZD w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. - marzec 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. (dalej jako kontrolowany, podatnik, Spółka, strona, odwołująca się, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej jako Naczelnik UCS, Naczelnik) z 27 listopada 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. – marzec 2019 r.
Jak wynika z przekazanych akt sprawy i uzasadnienia rozstrzygnięcia poddanego kontroli Sądu, wydanie zaskarżonej do Sądu decyzji poprzedziły kontrola celno-skarbowa i postępowanie podatkowe, zakończone decyzją Naczelnika z 31 maja 2021 r., którą Naczelnik UCS następnie uchylił w całości decyzją z 12 sierpnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik decyzją z 30 czerwca 2023 r. określił Spółce:
1. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. w kwocie 33.098 zł, grudzień 2018 r. – 518.972 zł, styczeń 2019 r. – 44.459 zł, luty 2019 r. – 5.802 zł, marzec 2019 r. – 25.824 zł,
2. podatek należny podlegający wpłacie na rachunek urzędu skarbowego z tytułu wystawienia faktur, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (w skrócie: u.p.t.u.), niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych, za: grudzień 2018 r. w kwocie 26.450 zł i marzec 2019 r. w kwocie 215.050 zł,
oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112 c ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.t.u. za: listopad 2018 r. w kwocie 48.522 zł, grudzień 2018 r. – 624.266 zł i luty 2019 r. – 50.600 zł.
Organ I instancji powołując art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., pozbawił podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z 9 faktur VAT wystawionych przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako Z.), w okresie grudzień 2018 r., luty-marzec 2019 r. (łącznie podatek VAT 552.460 zł) na sprzedaż (w tym zaliczki na sprzedaż) specjalistycznych maszyn, urządzeń bądź ich elementów.
Organ zakwestionował również 3 faktury VAT wystawione w grudniu 2018 r. i marcu 2019 r. przez podatnika na rzecz spółki Z., na sprzedaż specjalistycznych maszyn i urządzeń (łącznie podatek VAT 241.500 zł). W związku z wystawieniem przez stronę faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji, Naczelnik na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., określił podatek do zapłaty za grudzień 2018 r. i marzec 2019 r. w łącznej wysokości 241.500 zł.
Ponadto organ I instancji zakwestionował wartość podatku naliczonego do odliczenia z 9 faktur VAT wystawionych przez L. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako L.) i 5 faktur VAT wystawionych przez B. – M. P. z siedzibą w O1. (dalej jako B.). Naczelnik stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez L. Sp. z o.o. i B. – M. P. przysługuje skarżącej spółce tylko do faktycznej wartości urządzeń ustalonych przez biegłego sądowego K. G. w opinii sporządzonej w ramach śledztwa omówionego poniżej. Pozostała część podatku naliczonego w części odpowiadającej wartości zawyżenia netto urządzenia, zgodnie z powołanym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) u.p.t.u. nie podlega odliczeniu (łącznie VAT 412.428 zł).
Na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 i art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. organ ustalił Spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT za miesiące: listopad-grudzień 2018 r. i luty-marzec 2019 r. w łącznej kwocie 964.888 zł.
Organ I instancji pozyskał materiał dowodowy z akt śledztwa o sygn. akt [...] (dalej jako śledztwo) prowadzonego przez Prokuraturę Krajową [...] (dalej jako Prokuratura) w sprawie zaistniałego w okresie od 01.04.2016 r. do 11.03.2019 r. w W., O1., M. i innych miejscowościach na terenie kraju doprowadzenia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie (dalej jako PARP) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej wysokości nie mniejszej niż 9.120.060,82 zł po wprowadzeniu w błąd osób podpisujących w imieniu PARP umowy o dofinansowanie co do spełnienia wymagań niezbędnych do otrzymania dofinansowania.
Na skutek odwołania Naczelnik UCS decyzją z 27 listopada 2023 r.:
1. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części określenia: zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. styczeń 2019 r., luty 2019 r. i marzec 2019 r., podatku należnego podlegającego wpłacie na rachunek urzędu skarbowego za grudzień 2018 r. i marzec 2019 r., oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za listopad 2018 r. i luty 2019 r. – w kwotach podanych w rozstrzygnięciu; powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383), dalej jako O.p., oraz art. 19 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 556), dalej jako ustawa zmieniająca,
2. uchylił decyzję organu I instancji w części:
- określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. w kwocie 518.972 zł,
- ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za grudzień 2018 r. w kwocie 624.266 zł,
i w tym zakresie:
- określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. w kwocie 518.052 zł,
- ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112 c ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.t.u., za grudzień 2018 r. w kwocie 623.346 zł;
powołał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 221a § 1 O.p. i art. 19 ustawy zmieniającej.
Organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji omówił kolejno powody podtrzymania ustaleń zakwestionowanych transakcji. Wyjaśnił, że uchylił decyzję z 30 czerwca 2023 r. w części wobec błędów rachunkowych:
- przy wyliczaniu nienależnej kwoty podatku naliczonego z faktury zaliczkowej nr 125/2018 z 27.12.2018 r. w tabeli str. 52 decyzji z 30 czerwca 2023 r. – prawidłowe rozliczenie Naczelnik przedstawił w tabeli na str. 57 decyzji z 27 listopada 2023 r., oraz
- przy ustaleniu wartości zawyżonych kwot podatku naliczonego z faktur wystawionych przez B. i L., których prawidłowe wartości przedstawiono w tabeli na str. 63 zaskarżonej do Sądu decyzji.
Naczelnik stwierdził, że zalecenia z decyzji z 12 sierpnia 2021 r. zostały wykonane. Przedstawił je szczegółowo na str. 4 decyzji i ocenił, że materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
Uznając zasadność pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z 9 faktur VAT wystawionych przez Z., organ odwoławczy wskazał na następujące umowy (i faktury):
1) kupna-sprzedaży prasy hydraulicznej o nacisku 400 ton – umowa z 28.11.2018 r. nr [.1.] (dalej umowa nr 1), do której wystawiono faktury: 4.12.2018 r. nr [...] (do zaliczki) i 7.02.2019 r. nr [...] (faktura końcowa),
2) kupna-sprzedaży zautomatyzowanego stanowiska do gratowania krawędzi blachy na zwijce – umowa z 28.11.2018 r. nr [.2.] (dalej umowa nr 2), do której wystawiono faktury: 4.12.2018 r. nr [...] (do zaliczki) i 7.02.2019 r. nr [...] (faktura końcowa),
3) sprzedaży zintegrowanego zespołu stanowisk do obróbki wiórowej tarcz – umowa z 11.12.2018 r. nr [...] (dalej umowa nr 3), do której wystawiono faktury: 14.02.2019 r. nr [...] (faktura do zaliczki) i 20.02.2019 r. nr [...] (do zaliczki),
4) z 6.03.2019 r. zamiany zintegrowanego zespołu zautomatyzowanych stanowisk do obróbki wiórowej metalu zbudowanego na bazie komponentów marki [...] (dalej umowa nr 4), do której wystawiono 6.03.2019 r. nr [...] fakturę do zaliczki na sprzedaż ww. zautomatyzowanych stanowisk,
5) z 6.03.2019 r. umowę zamiany zautomatyzowanego stanowiska do cięcia liniowego blachy (dalej umowa nr 5), do której wystawiono 6.03.2019 r. nr [...] fakturę do zaliczki na sprzedaż tego urządzenia,
6) umowę sprzedaży prasy mechanicznej o nacisku 800 ton ze stołem wielkogabarytowym nr [...] (dalej umowa nr 6), do której wystawiono 4.12.2018 r. fakturę nr [...] na sprzedaż prasy mechanicznej o nacisku 800 ton.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli celno-skarbowej, postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 31 maja 2021 r., oraz ponownego postępowania podatkowego zakończonego decyzją z 30 czerwca 2023 r., jednoznacznie wskazuje, że spółka Z. nie dokonała w kontrolowanym okresie sprzedaży specjalistycznych maszyn i urządzeń na rzecz podatnika, z następujących powodów:
1. Z. nie miała możliwości osobowych, magazynowych, transportowych, nie posiadała też żadnych możliwości technicznych by wykonać umowy na rzecz podatnika zawarte w kontrolowanym okresie.
Przeważającą działalnością gospodarcza spółki Z. jest sprzedaż hurtowa maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia. Na rzecz Spółki Z., oprócz J. W., pracę świadczyły trzy osoby (w tym S. G., przesłuchany przez funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego – w skrócie CBA), które nie posiadały kwalifikacji w zakresie fachowej wiedzy potrzebnej do realizowania dostaw zespołów maszyn o specjalistycznym przeznaczeniu, oraz nie miały w swoim zakresie obowiązków realizowania umów, poszukiwania specjalistycznych maszyn, czy też wykonywania projektów lub montażu stanowisk roboczych będących przedmiotem umów. Nie miały też świadomości co do takiego rodzaju działalności oraz udziału Spółki w realizacji tego typu projektów.
Zgodnie z ewidencją środków trwałych jedynym majątkiem ruchomym spółki był komputer z oprogramowaniem, telefon oraz drukarka etykiet. Wśród przedłożonych przez spółkę dowodów źródłowych nie zidentyfikowano faktur dokumentujących wynajęcie jakiegokolwiek środka technicznego mogącego uczestniczyć w realizacji projektów. W kontrolowanym okresie Spółka nie posiadała żadnego środka transportu. Wśród przedłożonych dowodów źródłowych nie zidentyfikowano faktur potwierdzających korzystanie z firm świadczących usługi transportowe oraz dotyczących wynajmu takich środków.
Spółka oprócz wynajmowanego lokalu biurowego o powierzchni 42,8 mkw. nie dysponowała żadnymi własnymi pomieszczeniami magazynowymi ani nie wynajmowała żadnych pomieszczeń z przeznaczeniem na magazyn. Nie korzystała również z usług świadczonych przez podmioty zajmujące się wynajmem powierzchni z przeznaczeniem na magazyn.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji ustalił, że umowy pomiędzy stroną, a Z., nie wykonane do czasu wydania decyzji z 31 maja 2021 r., nie zostały również wykonane w późniejszym okresie. W Z. ponadto nie zaszły żadne zmiany, nie zmienił się stan zaplecza technicznego, osobowego, nie stwierdzono też żadnych dowodów wskazujących na podejmowane przez przedstawicieli bądź osoby zatrudnione w Z. takich działań.
Omawiając zeznania J. W. Naczelnik uznał je za niewiarygodne. Zasłaniając się brakiem kompletu dokumentów świadek nie udzielił odpowiedzi na pytania organu: czy Spółka pozyskała możliwości techniczne i osobowe do wykonania powołanych wyżej umów, czy zatrudniła pracowników, czy wynajęła pomieszczenia, nabyła specjalistyczny sprzęt niezbędny do wykonania urządzeń, czy zakupiła części składające się na urządzenia od innych podmiotów.
2. Rozbieżności wynikające z wyjaśnień strony i prezesa Z., a zapisami umów zawartych w kontrolowanym okresie pomiędzy podmiotami.
Organ wskazał na zapisy umów z Z. z których wynika, że przedmiotem dostawy miały być nowe, kompletne urządzenia złożone w całość. Dostawca miał uruchomić wstępnie. Jego personel i sprzęt miał brać udział w montażu. Dostawca gwarantował też bezawaryjne działanie tego urządzenia i jego serwis oraz naprawę w razie awarii.
Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy zwrócił uwagę na rozbieżność między wyjaśnieniami strony i prezesa spółki Z., a zapisami umów. Jak wynika z odpowiedzi podatnika udzielonych w toku ponownego rozpoznania sprawy na wezwanie organu I instancji, nie przesłano żądanej dokumentacji, zasłaniając się obszernością dokumentów zwróconych z Prokuratury oraz tym, że potrzebuje więcej czasu do analizy tych dokumentów. Do dnia wydania niniejszej decyzji jednakże nie dostarczyła żadnych dokumentów świadczących o serwisowaniu zautomatyzowanego stanowiska do gratowania krawędzi blachy na zwijce.
Organ zestawił zeznania pracowników podatnika: M. G1. i M. B1. i uznał, że żaden z warunków umów nie został spełniony przez Z. Spółka ta nie dostarczyła kompletnych nowych i złożonych w całość urządzeń. Prasa hydrauliczna o nacisku 400 ton była używana, a zautomatyzowanego stanowiska do gratowania krawędzi blachy na zwijce wprawdzie było nowe jednakże nie wiadomo od kogo pochodziło. Spółka Z. również miała możliwości osobowych i technicznych by uruchomić wstępnie te urządzenia. Z zeznań pracowników podatnika wynika, że urządzenia te były zamontowane i wstępnie uruchomione oraz skonfigurowane przez pracowników strony. Ponadto Spółka Z. nie dokonywała też żadnych napraw ani nie serwisowała tych urządzeń. Powyższe w ocenie organu odwoławczego dowodzi, że umowy sporządzone zostały jedynie w celu uprawdopodobnienia dokonania kwestionowanych dostaw.
Zapisy umów zawartych pomiędzy stronami przewidywały o wiele szerszy zakres zaangażowania spółki Z. w wykonanie tych umów, niż wskazuje to podatnik i żadnych z tych warunków Spółka Z. nie spełniła.
3. Brak u podatnika następujących urządzeń: zintegrowanego zespołu stanowisk do obróbki wiórowej tarcz (umowa pkt 3), zintegrowanego zespołu zautomatyzowanych stanowisk do obróbki wiórowej metalu zbudowanego na bazie komponentów marki [...] (umowa pkt 4), zautomatyzowanego stanowiska do cięcia liniowego blachy (umowa pkt 5). Wskazane maszyny i urządzenia w ogóle nie trafiły do podatnika. Z akt śledztwa wynika, że nie stwierdzono 20 maszyn i urządzeń. Uczestniczący w czynnościach przedstawiciele podatnika M. B1. i M. G1. nie wiedzą gdzie się one znajdują (k. 1080-1093, t. Vla akt kontroli). Organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentu i nie wezwał Sądu Okręgowego w [...] w sprawie [...], na okoliczność wytoczenia przez podatnika powództw przeciwko spółce Z. Okoliczność, że strona wytoczyła takie powództwa, nie oznacza w ocenie organu odwoławczego, że wyżej opisywane umowy zostaną zrealizowane.
4. Brak dowodów, że urządzenia znajdujące się w posiadaniu podatnika: prasa hydrauliczna o nacisku 400 i zautomatyzowane stanowisko do gratowania krawędzi blachy na zwijce, oraz zdemontowane podzespoły składające się na prasę hydrauliczną o nacisku 800 ton, w rzeczywistości pochodzą od Z.
Podczas kontroli celno-skarbowej Spółka nie udzieliła odpowiedzi w tym zakresie. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, na kolejne wezwanie organu I instancji spółka Z. nadal nie przedłożyła faktur zakupu urządzeń bądź ich części, które następnie sprzedała podatnikowi.
Organ I instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy podjął próby ustalenia źródła pochodzenia maszyn lub ich części znajdujących się na stanie podatnika, a zafakturowanych przez spółkę Z. Poczynione ustalenia nie potwierdziły zakupu tych urządzeń lub części do tych urządzeń przez spółkę Z., co organ szczegółowo opisał na str. 34-37 zaskarżonej do Sądu decyzji. Mianowicie:
- nowa prasa hydrauliczna o nacisku 400 ton (umowa nr [.1.]) okazała się prasą starą, która była już u podatnika w 2005 lub 2006 r., i została przywieziona z [...] (zeznania pracowników skarżącej – akta śledztwa);
- nowe zautomatyzowane stanowisko do gratowania krawędzi blachy na zwijce (umowa nr [.2.]) okazało się nie być nowe. CBA w protokole kontroli [...] opisało, że z tabliczki znamionowej wynika, że jest to "urządzenie do załamywania krawędzi w zwijkach". Widniejący na tabliczce producent: M. – T. K. w D. poinformował, że w swojej działalności nie wytwarzał, czy też nie budował takiej maszyny (pismo z 23.12.2021 r., k. 261 akt postępowania podatkowego). Z kolei według biegłego sądowego (opinia nr 5 z 11.07.2021 r.) urządzenie to jest maszyną innowacyjną i nie ma w Europie producentów takich maszyn. Spółka Z. nie miała żadnych możliwości technicznych, ani nie dysponowała pracownikami o wiedzy niezbędnej do skonstruowania tak innowacyjnej maszyny, nawet pomimo wykazania w rejestrach Z. zakupu podzespołów do maszyn, podzespołów elektrycznych i hydraulicznych, w tym zakup 27.12.2018 r. od B. podzespołów mechanicznych stanowiska do gratowania krawędzi blachy na zwijkę;
- prasa mechaniczna o nacisku 800 ton – w czasie przeszukania przez funkcjonariuszy CBA stwierdzono, że maszyna ta była na podwórzu, w elementach, zdemontowana na podzespoły. Według opinii biegłego sądowego maszyna ta jest złomem nie nadającym się do odbudowy. Zestawiając oświadczenia obecnego prezesa podatnika A. B2. (k. 1105-1108, t. Vla) i J. S. (przesłuchanego 14.05.2021 r. przez CBA, k. 1109-1112, t. Vla) organ uznał, że elementy składające się na to urządzenie najprawdopodobniej pochodziły od J. S., a nie od Z. tym bardziej, że strona konsekwentnie twierdzi, że nie doszło jeszcze do wykonania umowy zawartej ze spółką Z. na dostawę prasy mechanicznej o nacisku 800 ton (pkt 6). Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie odmówił przeprowadzenia ponownego przesłuchania J. S. w obecności kontrolowanego, oraz o przeprowadzenie dokumentu z kontraktu zawartego 12 grudnia 2013 r. na okoliczność rodzaju prasy sprowadzonej przez J. i R. S. z [...], z przeznaczeniem dla kontrolowanego oraz szeregu innych dokumentów związanych z tym kontraktem, o co wnioskowała strona. Organ uznał, że dalsze postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy J. S. był rzeczywistym dostawcą tej maszyny, byłoby tylko niezasadnym przedłużeniem postępowania, skoro jednoznacznie wykazano, że dostawcą tej maszyny nie była spółka Z.
5. Zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu osiągnięcie korzyści majątkowej, postawione przez Prokuraturę zarówno W. E. (ówczesny prezes zarządu skarżącej Spółki – k. 480-519, t. IIIa), jak i J. W. (przedstawicielowi Z. – k. 449-474, t. IIIa).
Zgromadzone materiały z akt śledztwa przez Prokuraturę wskazują, że osoby te zaangażowane były w nielegalny proceder, mający na celu wyłudzenie większych sum dotacji z Budżetu Państwa i Budżetu Unii Europejskiej już od 2016 r.
Organ odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych w odwołaniu: przesłuchania w charakterze świadka D. N. jako istotnego pracownika spółki L., oraz z protokołu zeznań świadka D. N. złożonych przed Sądem Okręgowym [...] w sprawie o sygn. akt [...] i innych dowodów – na okoliczność obrotu przez Z. komponentami, a zatem konieczności ustalenia realnego obrotu. W ocenie organu okoliczność, że Z. wystawiał również faktury na rzecz L. nie wymaga dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. To, że Z. wystawiało faktury na rzecz L. w żaden sposób nie dowodzi, że Z. była podmiotem rzeczywiście dokonującym transakcji specjalistycznymi maszynami na rzecz strony.
Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej NUS) w O. przekazał przy piśmie z 17 maja 2022 r. decyzję z 31 marca 2022 r. wydaną wobec spółki Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2018 r. NUS w O. uznał, że rola tej spółki ograniczała się wyłącznie do wystawiania i przyjmowania faktur, a nie do faktycznego uczestnictwa w obrocie gospodarczym. Między Z. a odwołującą się Spółką istniało porozumienie w łańcuchu wzajemnych transakcji zakupu i sprzedaży, w którym strony były świadome dokonywanych transakcji, wyraziły taką wolę i godziły się na udział w sztucznie wykreowanych czynnościach gospodarczych. Brak rzeczywistego obrotu towarem stanowił o konieczności zastosowania dla wystawionych faktur art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w odniesieniu do faktur rzekomo dokumentujących sprzedaż, jak i art. 88 ust, 3a pkt 4 lit. a) tej ustawy w sferze podatku naliczonego, pozbawiając prawa do jego odliczenia z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami na nich wskazanymi.
W ocenie Naczelnika UCS zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Z. nie dokonała w kontrolowanym okresie sprzedaży maszyn i urządzeń na rzecz podatnika. Z. w rzeczywistości nie wykonała dostaw towarów ujętych na kwestionowanych fakturach, a jedynie wystawiła tzw. puste faktury, które dały stronie możliwość pomniejszenia podatku należnego o wykazany na tych fakturach podatek naliczony oraz możliwość uzyskania wyższej kwoty dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu UE.
Organ podał, że faktury dokumentujące czynności, które zostały dokonane jedynie w celu uzyskania korzyści podatkowej, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia kwot podatku stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Uznał, że badanie kwestii dobrej wiary podatnika nie jest wymagane, gdyż przesłanka ta nie obejmuje przypadków, gdy odbiorca faktury nie otrzymuje wynikającego z niej świadczenia. W takich okolicznościach oczywiste jest, że podatnik mający wiedzę o niewykonaniu czynności, nie może jednocześnie twierdzić, że nie miał wiedzy o nadużyciach prawa przez swojego kontrahenta bądź swoich. Okolicznością przesądzającą o świadomym uczestnictwie w nierzetelnych, nieodzwierciedlających rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych transakcjach, jest brak dokonania rzeczywistych dostaw towarów na rzecz strony przez spółkę Z., co potwierdza obszerny materiał dowodowy i dokonane na jego podstawie powyższe ustalenia.
Przesłuchany w toku kontroli celno-skarbowej prezes podatnika W. E. odnośnie okoliczności współpracy z Z. zeznał, że potencjał wytwórczy oraz sytuacja finansowo-ekonomiczna dostawców z którymi współpracuje jest znany i że skarżąca Spółka dysponuje pełną wiedzą na temat możliwości wytwórczych swoich dostawców. Miał zatem wiedzę, że Z. nie dysponuje żadnym potencjałem pozwalającym na przeprowadzenie kwestionowanych transakcji, i wszystkie czynności i prace związane z budową maszyn odbywały się na terenie podatnika przez jego pracowników.
Podatnik akceptował taki mechanizm. Wzajemne powiązania i znajomość podmiotów zaangażowanych w rzekomy obrót dają podstawę do uznania, że podmioty te w sposób zorganizowany, brały udział w procederze mającym na celu wprowadzenie do obrotu nielegalnych tzw. pustych faktur, dających skarżącej możliwość obniżenia zobowiązań podatkowych, jednocześnie faktury te były wykorzystywane w związku z realizacją przez podatnika projektów finansowych ze środków Unii Europejskiej. Jako istotne organ odnotował, że w wyniku prowadzonego śledztwa, postanowieniami z 13.07.2020 r. Prokurator postanowił przedstawić zarzuty W. E. oraz pozostałym przedstawicielom reprezentujących Z., B. i L.
Zakwestionowane faktury VAT wystawione przez Z., uwzględnione przez podatnika w ramach rozliczenia VAT w kontrolowanym okresie, nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a strona miała świadomość w tym zakresie, wobec czego faktury te nie mogą stanowić podstawy do odliczenia zawartego w nich podatku naliczonego w świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Zgromadzone w sprawie dowody jednoznacznie wskazują, że strona miała pełną świadomość, że również faktury zaliczkowe wystawione przez Z. nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych i umowy, w związku z którymi kwestionowane faktury zaliczkowe zostały wystawione, nigdy nie zostaną zrealizowane.
Odwołująca się Spółka nie nabyła więc prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach otrzymanych od Z. w łącznych kwotach za poszczególne kontrolowane miesiące: za grudzień 2018 r. w wysokości 286.810 zł, za luty 2019 r. w wysokości 50.600 zł, za marzec 2019 r. w wysokości 215.050 zł.
Naczelnik uznał następnie zasadność ustalenia kwoty podatku do zapłaty na podst. art. 108 u.p.t.u. wynikających z faktur sprzedaży wystawionych przez stronę na rzecz Z. Są to faktury: nr [...] z 28.12.2018 r. (VAT 26.450 zł) na sprzedaż linii transportowej do przemieszczania kół tarczowych, nr [...] z 6.03.2019 r. (VAT 65.550 zł) na sprzedaż zautomatyzowanego stanowiska do liniowego cięcia blachy, oraz nr [...] z 6.03.2019 r. (VAT 149.500 zł) na sprzedaż zintegrowanego zespołu zautomatyzowanych stanowisk do obróbki wiórowej metalu. Organ I instancji nie stwierdził żadnych faktur sprzedaży urządzeń bądź ich elementów, mających być uprzednio nabytych od podatnika. Nie stwierdził również żadnych dowodów wskazujących na miejsce, gdzie te urządzenia mogły być przechowywane. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego przeczy twierdzeniom strony, że zakwestionowane faktury dokumentują dostawy towarów i usług, natomiast faktury te zostały wprowadzone do obrotu. Tym samym wartość podatku należnego została przez podatnika zawyżona o kwoty: 26.450 zł za grudzień 2018 r. i 215.050 zł za marzec 2019 r.
Przechodząc do kolejnych transakcji podatnika organ uznał, że zdarzenia gospodarcze wynikające z faktur wystawionych przez B. i L. na rzecz podatnika, dotyczące wartości urządzeń mających być przedmiotem dostawy, spełniają przesłanki wynikające z powołanego art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) u.p.t.u. Powyższe opisano na str. 46-52 decyzji zaskarżonej do tut. Sądu. Zakwestionowane faktury wystawione przez wskazane podmioty dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, maszyny i urządzenia trafiły do skarżącej. Jednak wartość transakcji została zawyżona na większości faktur wystawionych przez L. i B., co wykazał biegły sądowy. Rzeczywista wartość transakcji była możliwa do odtworzenia dzięki opiniom biegłego sądowego K. G., sporządzonego dla delegatury CBA w [...]. Zawyżenie wartości faktur na kwestionowanych fakturach wystawionych przez L. i B., było działaniem celowym mającym na celu podwyższenie kwoty podatku naliczonego do odliczenia przez stronę, a przede wszystkim uzyskanie wyższej kwoty dofinansowania ze środków UE przez podatnika. Potwierdza to materiał dowodowy zgromadzony przez Prokuraturę w toku śledztwa. Zgłoszone w tym zakresie zarzuty odwołania organ uznał za bezzasadne. Nie znalazł podstaw by ustalenia zawarte w opiniach biegłego sądowego w jakikolwiek sposób podważyć. Brak jest również podstaw do tego, aby zgodnie z wnioskiem odwołującej się, po raz kolejny powoływać biegłego sądowego do wyceny rzeczy ruchomych, jak też ponownie przesłuchać M. P., J. J. i W. E. na okoliczność ustalenia wartości urządzeń.
Organ uznał prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez L. i B. tylko do faktycznej wartości urządzeń ustalonych przez biegłego sądowego K. G. Pozostała część podatku naliczonego w części odpowiadającej wartości zawyżenia netto urządzenia, zgodnie z powołanym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) u.p.t.u. nie podlega odliczeniu. W związku z tym podatnik nie nabył prawa do odliczenia części podatku naliczonego z faktur otrzymanych od B. i L. w łącznych kwotach: 48.521,77 zł za listopad 2018 r. i 362.986 zł grudzień 2018 r. Zawyżenie wartości faktur wystawionych na rzecz skarżącej spowodowało, że odliczyła ona wyższą niż należna kwotę podatku naliczonego, a także uzyskała wyższe dofinansowanie z funduszy europejskich.
Zarzuty odwołania dotyczące przepisów proceduralnych uznał za nieuzasadnione. Obszernie ustosunkował się w tym zakresie na str. 52-56 decyzji podkreślając, że organ I instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy wyjaśnił wszystkie okoliczności, na które wskazał organ odwoławczy w decyzji z 12 sierpnia 2021 r.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że organ I instancji prawidłowo ustalił stronie dodatkowe zobowiązanie podatkowe w najwyższej wysokości 100%, przewidzianej w art. 112c. Nie naruszono zasady proporcjonalności wobec świadomego działania oszukańczego. Przyczyną zaistniałego w sprawie uszczuplenia podatkowego było posłużenie się przez Spółkę tzw. pustymi fakturami od Spółki Z. oraz fakturami od B. i L., na których wartość towaru była zawyżona. Działalność podatnika w zakresie transakcji udokumentowanych kwestionowanymi fakturami wykazuje znamiona oszustwa podatkowego. Strona miała świadomość uczestnictwa w nielegalnym procederze, a nieprawidłowości były skutkiem celowego działania podatnika oraz jego kontrahentów, o którym podatnik miał wiedzę.
Okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, że strona działała w dobrej wierze. Umyślne, ukartowane, zamierzone działanie prowadzące do oszustwa podatkowego, nie zasługuje na jakąkolwiek ochronę prawną na gruncie przepisów podatkowych.
Organ I instancji zasadnie ustalił podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. w wysokości 48.522 zł i za luty 2019 r. w wysokości 50.600 zł. Natomiast, w związku z błędem rachunkowym organu I instancji przy ustaleniu wartości zawyżonych kwot podatku naliczonego z faktur wystawionych przez B. i L., organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za grudzień 2018 r. w wysokości 624.266 zł i ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego za grudzień 2018 r. w wysokości 623.346 zł.
Spółka wywiodła od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu. Wniosła o jej uchylenie w całości. Podniosła brak wyraźnego rozstrzygnięcia co do zakresu utrzymania w mocy decyzji z 27 listopada 2023 r. Zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1) oraz pkt 2 lit. a) O.p. przez błędne zastosowanie, w miejsce jednego z rozstrzygnięć opisanych w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) albo pkt 2 lit. b) O.p. czyli błędną kontrolę instancyjną, przez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji tegoż organu z 30 czerwca 2023 r. pomimo, że decyzja została wydana z naruszeniem:
1. art. 233 § 2 zdanie 2 O.p. przez oczywiste niewykonanie większości zaleceń instancyjnych,
2. art. 190 § 1 i 2 O.p. przez oczywiste nie zastosowanie,
3. art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. art. 188 O.p. przez nieprzeprowadzenie większości istotnych dowodów, w tym dowodów żądanych przez stronę, a także dowodów w postaci dokumentów,
4. art. 191 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. przez dowolną ocenę niektórych dowodów, w szczególności przez błędną ocenę dowodu z zeznań stron i świadków sprzed wielu lat i przyznanie prymatu dowodom osobowym,
5. art. 88 ust. 3a pkt 4) lit. a) oraz art. 108 ust. 1 u.p.t.u. przez błędne zastosowanie.
Rozwijając zarzuty w treści skargi podniesiono w szczególności, że:
- istnieje możliwość zweryfikowania okoliczności realności umów zawartych ze spółką Z. Tylko dwie umowy z 28 listopada 2018 r. zostały wykonane: nr [.1.] z Z., dotyczącą sprzedaży prasy hydraulicznej o nacisku 400 ton, oraz nr [.2.] sprzedaży zautomatyzowanego stanowiska do gratowania krawędzi blachy ma zwijce. Tylko te umowy mogą być oceniane pod kątem sposobu i osób je wykonujących. W zaskarżonej decyzji błędnie łączy się natomiast wszystkie umowy. Zgromadzono niewystarczający materiał dowodowy, który nie pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy transakcje figurujące na spornych fakturach zostały faktycznie wykonane;
- spółka Z. nie musiała posiadać szczególnego zaplecza technologicznego i była jedynie pośrednikiem zobowiązanym do wyszukania, zamówienia i zapewnienia dostawy odpowiednich urządzeń, żeby odciążyć personel podatnika;
- zalecenia z decyzji z 12 sierpnia 2021 r. nie zostały wykonane przez organ I instancji;
- organ z niewiadomych powodów toleruje bezpodstawną odmowę dostarczenia dowodów, a także niezgodną z prawem odmowę zeznań J. W. i W. E. Przesłuchanie tych osób w obecności strony daje o wiele większą szansę ustalenia stanu faktycznego, gdyż strona posiada znacznie większą wiedzę specjalistyczną, a także na temat obrotu;
- opinia biegłego sądowego, sporządzona w postępowaniu karnym, posiada oczywiste wady, w szczególności opisuje urządzenie do kalibracji urządzeń, którego oczywiście u podatnika brak, i co do którego toczy się postępowanie cywilne i karne, a także wskazuje na działające urządzenia obróbki laserowej zasilane z jednego źródła, które nie działają, i nie mogą korzystać z tego źródła. Postępowanie karne toczy się ponadto już 5 lat i nie wniesiono aktu oskarżenia przeciwko komukolwiek, stąd ustalenia te nie mają cechy ostateczności czy prawomocności;
- podatnik toczy obecnie kilkadziesiąt sądowych postępowań cywilnych z udziałem swych dostawców, inicjował też postępowania karne konsekwentnie domagając się przeprowadzenia dowodu na okoliczność pochodzenia każdego bez wyjątku elementu, z jakiego dostawcy mieli wytworzyć stanowiska dla kontrolowanego. W listopadzie 2021 r. CBA wydało kontrolowanemu uprzednio zabezpieczoną dokumentację i należy ustalić, czy nie została również wydana dostawcy (firmie Z.). W istocie organ prowadząc postępowanie dopuszcza do nieuzasadnionej odmowy zeznań przez świadka w sytuacji nie objętej normą z art. 196 § 1 i § 2 O.p.;
- zamówienia były dokonywane przez L. i B. z zachowaniem zasad konkurencji i każdy zainteresowany mógł złożyć swoją ofertę. W zaskarżonej decyzji w ogóle nie wskazano w jaki sposób wybór najkorzystniejszych ofert przez podatnika w opisanych wyżej warunkach mógłby doprowadzić do zawyżenia cen urządzeń. W wyżej opisanym zakresie, ustaleniom zawyżenia musi towarzyszyć przesłuchanie osób, którym takie zawyżenie się zarzuca. Są to przede wszystkim J. J., były prezes zarządu spółki L., M. P. i W. E., były prezes zarządu podatnika. Skarżąca, mając wiedzę co do stanu i wartości urządzeń używanych przez podatnika w produkcji, a także możliwych ich producentach, ma możliwość zweryfikowania twierdzeń tych osób, więc powinna w ich przesłuchaniach czynnie uczestniczyć. Przesłuchanie tych osób powinno nastąpić po 2021 r. ze względu na zmieniony stan faktyczny sprawy i podniesione zarzuty.
W konsekwencji nie wykazano, że doszło do powstania zaległości podatkowej, bądź zaistnienia przesłanek zastosowania norm sankcjonujących obrót pozorny. W tej sytuacji wadliwe ustalenia organu pierwszej instancji powinny doprowadzić od uchylenia decyzji z 30 czerwca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie 10 kwietnia 2024 r. strony procesowe podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik skarżącej złożył odpisy korespondencji sądowej Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Rejonowego w [...] na okoliczność, że Spółka dochodzi swoich roszczeń od kontrahentów zakwestionowanych faktur.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie naruszono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się na zasadności pozbawienia skarżącej Spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez Z. w powiązaniu z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., zakwestionowania faktur VAT wystawionych przez podatnika na rzecz Z. i określenia podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., zakwestionowania wartości podatku naliczonego do odliczenia z faktur VAT wystawionych przez spółki L. i B. na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) u.p.t.u., a także ustalenia Spółce dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1, art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.
Według pełnomocnika skarżącej Spółki, zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, a przeprowadzone przez organ postępowanie dotknięte jest wadami wymienionymi w skardze. Nie wykazano, że doszło do powstania zaległości podatkowej bądź zaistnienia przesłanek zastosowania norm sankcjonujących obrót pozorny. Nie uwzględniono wniosków dowodowych strony. Ustalenia organu I instancji są wadliwe i powinny doprowadzić od uchylenia decyzji z 30 czerwca 2023 r.
Z kolei zdaniem Naczelnika UCS, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do faktu, że skarżąca doprowadziła do uszczuplenia podatkowego, posłużyła się tzw. pustymi fakturami od Spółki Z., jak też fakturami od B. i L., na których wartość towaru była zawyżona. Działalność podatnika w zakresie transakcji udokumentowanych kwestionowanymi fakturami wykazuje znamiona oszustwa podatkowego. Strona miała świadomość uczestnictwa w nielegalnym procederze, a nieprawidłowości były skutkiem celowego działania podatnika oraz jego kontrahentów, o którym podatnik miał wiedzę.
Analiza akt sprawy i wydanych decyzji, dokonana z uwzględnieniem zarzutów i argumentacji skargi, nie dostarczyła Sądowi podstaw do uwzględnienia skargi.
Organ skutecznie wykazał, że poszczególne zakwestionowane transakcje dotyczyły zdarzeń wątpliwych z punktu widzenia realności obrotu gospodarczego, a całość ustaleń w sprawie dowodzi świadomego udziału skarżącej w zaplanowanym schemacie działania, realizowanym w celu uzyskania korzyści podatkowych i wyłudzeń dotacji z budżetu UE. Ustalony sposób funkcjonowania wskazuje, że skarżąca posiadała wiedzę, że celem transakcji jest oszustwo podatkowe.
Ustalenia organu podatkowego doprowadziły do zastosowania przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.), dalej jako u.p.t.u. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a).
Stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i b) u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne: a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności, b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością. Zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Spółka Z. nie dokonała w kontrolowanym okresie sprzedaży specjalistycznych maszyn i urządzeń na rzecz podatnika, wymienionych w wyszczególnionych powyżej w opisie stanu faktycznego fakturach, wystawionych przez tą spółkę. O powyższym świadczą następujące okoliczności:
1. Z. nie miała możliwości osobowych, magazynowych, transportowych, nie posiadała też żadnych możliwości technicznych by wykonać umowy na rzecz podatnika zawarte w kontrolowanym okresie,
2. istnienie rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami strony i prezesa Z., a zapisami umów zawartych w kontrolowanym okresie pomiędzy podmiotami;
3. podatnik nie otrzymał maszyn i urządzeń wymienionych w umowach nr 3 – zintegrowanego zespołu stanowisk do obróbki wiórowej tarcz, nr 4 – zintegrowanego zespołu zautomatyzowanych stanowisk do obróbki wiórowej metalu zbudowanego na bazie komponentów marki [...], i nr 5 – zautomatyzowanego stanowiska do cięcia liniowego blachy,
4. nie ma dowodów na to, że urządzenia znajdujące się w posiadaniu podatnika: prasa hydrauliczna o nacisku 400 i zautomatyzowane stanowisko do gratowania krawędzi blachy na zwijce, oraz zdemontowane podzespoły składające się na prasę hydrauliczną o nacisku 800 ton, w rzeczywistości pochodzą od Z.;
5. postawienie przez Prokuraturę zarzutów udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu osiągnięcie korzyści majątkowej, zarówno W. E., ówczesnemu prezesowi zarządu skarżącej Spółki (k. 480-519, t. IIIa), jak i J. W., przedstawicielowi Z. (k. 449-474, t. IIIa).
Każdy z powyższych punktów został szczegółowo omówiony w zaskarżonej decyzji, a Sąd opisując powyżej stan faktyczny jedynie zwięźle je przedstawił.
Mając na uwadze zarzuty skargi, w ocenie Sądu organ wykazał, że skarżąca doprowadziła do uszczuplenia podatkowego, posłużyła się tzw. pustymi fakturami od Spółki Z.
W zakresie okoliczności z pkt 1 organ wykazał, że spółka Z. nie miała środków ani możliwości do realizacji transakcji zawartych z podatnikiem. Wśród zatrudnionych pracowników nie było osoby posiadającej wiedzę niezbędną do realizacji dostaw zespołów maszyn o specjalistycznym przeznaczeniu. Oprócz J. W. – prezesa Z., zatrudniono w omawianym okresie trzy osoby: pracownika sekretariatu w siedzibie Spółki, koordynatora współpracy w zakresie wałów korbowych oraz pracownika biurowego świadczącego pracę w [...]. Koordynator współpracy S. G. zeznał 26.11.2021 r. przed CBA (k. 1254-1258, t. Vla akt kontroli), że zajmował się wyłącznie modernizacją wałów korbowych, innej produkcji według w Z. nie było. Z. handlował też felgami, ale świadek podał, że nie wie skąd pochodziły. Według jego wiedzy spółka Z. nie prowadziła działalności produkcyjnej ani modernizacyjnej. Nigdy nie widział żadnych z urządzeń, które miały być wykonane i sprzedane skarżącej, nigdy nie słyszał nawet ich nazw.
Mimo argumentacji skargi, jak też wcześniej odwołania, że spółka Z. nie musiała posiadać szczególnego zaplecza technologicznego i była jedynie pośrednikiem zobowiązanym do wyszukania, zamówienia i zapewnienia dostawy odpowiednich urządzeń, żeby odciążyć personel podatnika, to jednak zapisy umów zawartych pomiędzy stroną a spółką Z., przewidywały o wiele szerszy zakres zaangażowania spółki Z. w wykonanie tych umów niż wskazuje to strona. Spółka Z. nie spełniła żadnego z tych warunków. Wykazał to organ odwoławczy omawiając okoliczności z pkt 2 na str. 27-30 zaskarżonej decyzji, które podsumował, że spółka Z. nie dostarczyła kompletnych, nowych i złożonych w całość urządzeń. Prasa hydrauliczna o nacisku 400 ton była okazała się być używana a nie nowa. Zautomatyzowane stanowisko do gratowania krawędzi blachy na zwijce wprawdzie było nowe, jednakże nie wiadomo od kogo pochodziło. Spółka Z. również nie uruchomiła wstępnie tych urządzeń, nie miała możliwości osobowych i technicznych by to wykonać. Ponadto z zeznań pracowników skarżącej wynika, że urządzenia te były zamontowane i wstępnie uruchomione oraz skonfigurowane przez pracowników strony podczas, gdy było to zadanie kontrahenta. Spółka Z. nie dokonywała też żadnych napraw ani nie serwisowała tych urządzeń. Zasadnie organ odwoławczy uznał zatem, że umowy sporządzone zostały jedynie w celu uprawdopodobnienia dokonania kwestionowanych dostaw.
Organ doszedł też do uprawnionego wniosku, że podatnik nie otrzymał maszyn i urządzeń wymienionych w pkt 3. Z. nie pozyskała możliwości technicznych i osobowych do wykonania umów, nie zatrudniła wykwalifikowanych pracowników posiadających wiedzę i umiejętności odnośnie składania urządzeń i ich serwisowania, nie miała ani nie wynajęła odpowiednich pomieszczeń do przechowywania tych urządzeń, nie nabyła specjalistycznych sprzętów niezbędnych do ich wykonania, nie zakupiła części składających się na ww. urządzenia lub gotowych urządzeń od innych podmiotów. Nie ma podstaw aby kwestionować ocenę organu, że biorąc pod uwagę ujawniony proceder oszustw podatkowych realizowanych m.in. przez skarżącą i Z., jak też zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej postawione przez Prokuraturę przedstawicielom tych firm, umowy na dostarczenie omawianych urządzeń nie zostaną zrealizowane. Umowy zawarto jedynie w celu uprawdopodobnienia nielegalnych transakcji pomiędzy wskazanymi podmiotami. Wytoczenie przez podatnika powództw przeciwko spółce Z. w sprawach toczących się przed Sądem Okręgowym w [...], nie podważa prawidłowości oceny umów i wystawionych faktur dokonanej w niniejszej sprawie.
Natomiast w odniesieniu do znajdujących się na stanie skarżącej maszyn lub ich części, zafakturowanych przez spółkę Z., w świetle niepodważonych w żaden sposób ustaleń organu nie ma dowodów na to, że w rzeczywistości pochodzą one od Z. (okoliczności z pkt 4). Są to: prasa hydrauliczna o nacisku 400 i zautomatyzowane stanowisko do gratowania krawędzi blachy na zwijce, oraz zdemontowane podzespoły składające się na prasę hydrauliczną o nacisku 800 ton. Zarzut skargi zgromadzenia niewystarczającego materiału dowodowego zgłoszony w odniesieniu do omówionych w tym punkcie transakcji, nie jest zasadny z następujących powodów.
Organ udowodnił, że prasa hydrauliczna o nacisku 400 znajdowała się u podatnika już dużo wcześniej niż została zawarta umowa ze spółką Z. Zgodnie z zeznaniami pracowników skarżącej Spółki, przesłuchanych w toku prowadzonego powołanego wyżej śledztwa, prasa jest stara, była już w Spółce w 2005 lub 2006 r., przywieziono ją z [...], była wielokrotnie malowana i naprawiana przez pracowników podatnika (zeznania: M. K. z 6.08.2020 r., k. 570-573, t. IIIa akt kontroli), K. K. z 6.08.2020 r. (k. 574-578, t. IIIa), M. I. (k. 604-609, t. IIIa). Fakt jej montowania i uruchamiania we własnym zakresie przez pracowników skarżącej potwierdzili przesłuchani M. B1. i M. G1. w toku postępowania podatkowego. Ponadto ani M. B1. ani M. G1., pomimo, że znali spółkę Z. i jej przedstawiciela, nie wskazali tego podmiotu jako dostawcy tej maszyny, twierdząc, że nie wiedzą skąd ta maszyna pochodziła.
Z kolei zautomatyzowane stanowisko do gratowania krawędzi blachy na zwijce to urządzenie innowacyjne, co stwierdził biegły sądowy dodając, że nie ma w Europie producentów takich maszyn (opinia nr 5 z 11.07.2021 r.). Z. nie miała żadnych możliwości technicznych ani nie dysponowała pracownikami o wiedzy niezbędnej do skonstruowania tak innowacyjnej maszyny. Dodatkowo przedmiotem umowy nr 2 (z 28.11.2018 r. nr [.2.]) na dostawę zautomatyzowanego stanowiska do gratowania krawędzi blachy na zwijce było fabrycznie nowe urządzenie a nie jego podzespoły, stanowiące własność spółki Z., wolne od wad fizycznych i prawnych oraz praw osób trzecich. Spółka Z. zadeklarowała też w umowie, że dysponuje możliwościami technicznymi, doświadczeniem i personelem umożliwiającym jej prawidłowe wykonanie. Zasadnie Naczelnik zauważył, że z materiałów zgromadzonych przez Prokuraturę wynika, że osoby reprezentujące Z., skarżącą, B. i L., współpracowały w oszukańczym procederze już od 2016 r. Współpraca polegała na wzajemnym wystawianiu faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji pomiędzy tymi podmiotami, w celu osiągnięcia korzyści podatkowych i wyłudzeń dotacji z budżetu UE. Organ I instancji wprawdzie nie ustalił źródła pochodzenia omawianego zautomatyzowanego stanowiska, jednakże materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że maszyna ta nie pochodziła od Z.
Odnośnie prasy hydraulicznej o nacisku 800 ton J. S. przesłuchany 14.05.2021 r. przez funkcjonariusza CBA (k. 1109-1112, t. Vla akt kontroli) zeznał, że urządzenie sprowadził z [...] w 2015 r., razem z inną prasą o nacisku 250 ton. Obie trafiły do skarżącej. Prasa o nacisku 800 ton miała być zmontowana w ciągu roku, pracownicy podatnika mieli ją zmontować, a uruchomić pracownicy świadka. Jednak z placu zginęło wiele części od tej prasy i nie mogła już zostać złożona. Zeznał też, że zgodnie z oświadczeniami M. B1. i M. G1. prasa ta miała zostać mu wydana. Ostatecznie nowy prezes skarżącej Spółki A. B2., odmówił jej wydania. W tej sytuacji zasadne są wnioski organu odwoławczego, że nie ma dowodów by prasa mechaniczna o nacisku 800 ton została zakupiona w całości lub w częściach przez Z., i sprzedana dalej podatnikowi. Potwierdziła to sama strona twierdząc, że umowa na dostawę tej maszyny nie została jeszcze wykonana. Nie ma też potrzeby ponownie przesłuchiwać J. S. oraz przeprowadzać zgłaszane przez skarżącą inne dowody w tym zakresie.
Rację ma Naczelnik UCS, że to przede wszystkim spółka Z. powinna przedstawić faktury zakupu urządzeń bądź ich części, które następnie sprzedała skarżącej. Spółka Z. nie przedłożyła tych faktur ani w toku kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego zakończonego decyzją z 31 maja 2021 r. ani w toku postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją. Brak współpracy ze strony przedstawiciela spółki Z. świadczy o tym, że spółka nie dysponuje żadnymi dowodami na zakup całych urządzeń lub ich części, które następnie zostały zafakturowane na stronę. Takie wnioski Naczelnika nie budzą zastrzeżeń wobec zgromadzenia w toku postępowania wystarczającego materiału dowodowego.
Ponadto w ramach okoliczności z pkt 5, materiały zgromadzone przez Prokuraturę w toku śledztwa wskazują, że W. E. i J. W. zaangażowani byli w nielegalny proceder, mający na celu wyłudzenie większych sum dotacji z Budżetu Państwa i Budżetu Unii Europejskiej już od 2016 r. Przedstawiono wskazanym osobom zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.
Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd uznał, że omawiane okoliczności zostały wystarczająco udowodnione. Nie ma potrzeby prowadzenia dodatkowych czynności, jak też ponawiać już wykonane. Materiał dowodowy zgromadzony w toku śledztwa zawiera liczne przesłuchania pracowników skarżącej Spółki, na jego podstawie organ podatkowy zasadnie ustalił istotne elementy stanu faktycznego.
Wobec tego zasadne jest rozstrzygnięcie Naczelnika USC w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych w kontrolowanym okresie przez spółkę Z. Spółka ta w rzeczywistości nie wykonała dostaw towarów ujętych na kwestionowanych fakturach, a jedynie wystawiła tzw. puste faktury, które dały stronie możliwość pomniejszenia podatku należnego o wykazany na tych fakturach podatek naliczony oraz możliwość uzyskania wyższej kwoty dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu UE. Faktury dokumentujące czynności, które zostały dokonane jedynie w celu uzyskania korzyści podatkowej, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia kwot podatku stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Zakwestionowane faktury VAT wystawione przez Z. i uwzględnione przez podatnika w ramach rozliczenia podatku VAT w kontrolowanym okresie, nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Strona miała tego świadomość, wobec czego faktury te nie mogą stanowić podstawy do odliczenia zawartego w nich podatku naliczonego w świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Prawidłowo organ zastosował powyższą normę również w odniesieniu do faktur zaliczkowych i pozbawił podatnika prawa do pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z omawianych faktur. Celem uiszczanych zaliczek nie była realizacja konkretnych zamówień towarów, a wystawione faktury zaliczkowe nie odzwierciedlały więc rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych.
Również nie budzi wątpliwości Sądu zasadność rozstrzygnięcia co do wystawionych przez stronę skarżącą 3 faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji sprzedaży na rzecz spółki Z. specjalistycznych maszyn i urządzeń (łącznie podatek VAT 241.500 zł), i określenia na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. podatku do zapłaty za grudzień 2018 r. i marzec 2019 r. w łącznej wysokości 241.500 zł.
Organ zasadnie też uznał prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez L. i B. tylko do faktycznej wartości urządzeń ustalonych przez biegłego sądowego K. G. Pozostała część podatku naliczonego w części odpowiadającej wartości zawyżenia netto urządzenia, zgodnie z powołanym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) u.p.t.u. nie podlega odliczeniu. W związku z tym podatnik nie nabył prawa do odliczenia części podatku naliczonego z faktur otrzymanych od B. i L. w łącznych kwotach: 48.521,77 zł za listopad 2018 r. i 362.986 zł grudzień 2018 r. Nastąpiło zawyżenie wartości faktur wystawionych na rzecz skarżącej za poszczególne transakcje na kwotę min. 50.000 zł, a w większości 100.000 zł – faktury z kwotami zawyżenia wyszczególniono na str. 49 zaskarżonej decyzji. Spowodowało to, że strona odliczyła wyższą niż należna kwotę podatku naliczonego, a także uzyskała wyższe dofinansowanie z funduszy europejskich.
Podnoszona w skardze kwestia, że wobec spółki L. nie prowadzono postępowania podatkowego w kierunku pozbawienia prawa od odliczenia podatku i zastosowania sankcji, nie wpływa na ustalenia Naczelnika UCS w niniejszej sprawie. Z ustaleń tych wynika, że wartość maszyn i urządzeń dostarczonych przez spółki L. i B. była zawyżona, czego strona skarżąca nie podważyła. Nie mogą też tego zmienić zeznania D. N., pracownika spółki L., na które powołano się na str. 9 skargi. Również w tym zakresie należy uznać ocenę organu odwoławczego, który uznał zdecydowanie większą moc dowodową ustaleń biegłego sądowego co do wartości urządzeń będących przedmiotem opinii.
Ponadto w skardze zarzucono niewypełnienie przez organ I instancji większości zaleceń z decyzji z 12 sierpnia 2021 r. Jest to powtórzenie zarzutu odwołania. W zaskarżonej decyzji organ podatkowy kolejno odnosił się do każdego aspektu sprawy i wyciągając wnioski wyczerpująco przedstawiał wykonanie zaleceń przez organ I instancji. Na str. 52-54 decyzji Naczelnik zbiorczo zestawił działania organu I instancji w tym zakresie i zasadnie uznał, że zarzut strony nie zasługuje na uwzględnienie. Nie naruszył też prawa ustosunkowując się do pozostałych zarzutów strony, m.in. w odniesieniu do przeprowadzenia dowodów bez jej udziału, odmowy przesłuchania świadków, których zeznania dołączono z akt śledztwa, braku możliwości zweryfikowania ustaleń opinii biegłego sądowego oraz braku wiedzy o tym w jakim celu opinie te powstały.
W tym zakresie strona nie złożyła wyjaśnień ani nie przesłała dokumentów, o które wzywał organ I instancji. Organ I instancji nie został zobligowany do uzyskania wyjaśnień od strony i jej kontrahentów wyłącznie w formie przesłuchań strony i świadków. Sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w toku ponownego rozpatrzenia sprawy i ocena zgromadzonych w tym postępowaniu nowych dowodów, należał do wyłącznej kompetencji organu I instancji.
Strona miała dostęp do akt sprawy, zapoznawała się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, miała możliwość i korzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a zatem nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu z art. 123 § 1 O.p. Jak to już zauważył organ wydanie opinii przez biegłego poprzedziło przeszukanie hal i podwórza skarżącej oraz oględziny ujawnionych maszyn – w obecności przedstawicieli Spółki. Strona zatem miała wiedzę czego te opinie będą dotyczyć oraz w jakim celu są sporządzane. W toku prowadzonych postępowań podatkowego i odwoławczego nie zdołała podważyć tych opinii.
Ponadto faktem jest, że Naczelnik UCS włączył do akt sprawy szereg dokumentów, w tym zgromadzone w postępowaniu prowadzonym przez inne organy państwa. Przede wszystkim chodzi o materiał dowodowy z akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Krajową [...], jak też przekazaną przez NUS w O. przy piśmie z 17 maja 2022 r. decyzję z 31 marca 2022 r. wydaną przez ten organ wobec spółki Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2018 r.,
Stwierdzić należy w tym zakresie, że nie stanowi wady postępowania zarzucane przez skarżącą uwzględnianie ustaleń z innych postępowań organów państwowych. Skarżąca podniosła, że nie brała czynnego udziału w przeprowadzonych w ich toku czynnościach. Stosownie do art. 194 § 1 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 190 § 2 O.p. strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia, zaś art. 194 § 1 O.p. zawiera domniemania prawne autentyczności oraz wiarygodności dokumentu urzędowego.
Są to domniemania prawne wzruszalne. Jednocześnie O.p. nie wymaga aby wszystkie dowody zostały samodzielnie zebrane przez organy podatkowe. Zgodnie bowiem z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
Przepisy O.p. nie wymagają aby każdy z dowodów był przeprowadzony bezpośrednio. Uprawnione jest dopuszczenie przez organ dokumentów urzędowych pochodzących z innych postępowań podatkowych, dotyczących kontrahentów skarżącego, jako dowodów w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2008 r., I FSK 872/07). Z kolei w wyroku z 11 października 2012 r., II FSK 384/11 NSA podał: "powtórzenie w postępowaniu podatkowym dowodu z przesłuchania osoby uprzednio przesłuchanej w postępowaniu karnym, dla zrealizowania zasady czynnego udziału strony w tym przesłuchaniu, jest uzasadnione tylko wówczas, gdy strona wskaże na konkretne, istotne okoliczności faktyczne, niezbędne do wyjaśnienia sprzeczności w tych zeznaniach w porównaniu z dotychczasowym zebranym materiałem dowodowym".
Strona nie wykazała wartości bezpośredniego przeprowadzenia dowodów i jego wpływu na wynik sprawy, np. jakie pytania świadkom mogłoby być zadane lub jakie inne okoliczności wyjaśnione albo jakie inne ustalenia podjęte. Przy czym sprzeczne z zasadą szybkości postępowania i celem postępowania byłoby oparcie się przez organ jedynie na sentencjach rozstrzygnięć organów administracji (jak też orzeczeń sądowych np. w sprawach karnych) wydanych wobec innych podmiotów, po czym samodzielne ustalanie wszystkich okoliczności składających się na stan faktyczny tych rozstrzygnięć i orzeczeń, a tego zdaje się oczekiwać autor skargi.
Organ odwoławczy nie naruszył ponadto prawa uznając, że organ I instancji prawidłowo ustalił stronie dodatkowe zobowiązanie podatkowe w najwyższej wysokości 100%, przewidzianej w art. 112c. Przyczyną zaistniałego w sprawie uszczuplenia podatkowego było posłużenie się przez Spółkę tzw. pustymi fakturami od Spółki Z. oraz fakturami od B. i L., na których wartość towaru była zawyżona. Działalność podatnika w zakresie transakcji udokumentowanych kwestionowanymi fakturami wykazuje znamiona oszustwa podatkowego. Strona miała świadomość uczestnictwa w nielegalnym procederze, a nieprawidłowości były skutkiem celowego działania podatnika oraz jego kontrahentów, o którym podatnik miał wiedzę.
Nie naruszono zasady proporcjonalności wobec świadomego działania oszukańczego. Okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, że strona działała w dobrej wierze, jak też, że jedynie niedochowania aktów należytej staranności. Umyślne i zamierzone działanie prowadzące do oszustwa podatkowego nie zasługuje na jakąkolwiek ochronę prawną na gruncie przepisów podatkowych. Nie ma przy tym znaczenia, że to W. E., były prezes zarządu skarżącej Spółki, był inicjatorem oszukańczych transakcji, a jej obecne władze dystansują się od tych działań i chcą przywrócić stabilność oraz zadbać o płynność finansową podmiotu. Takie nastawienie zasługuje na aprobatę, jednak nie zwalnia skarżącej Spółki od odpowiedzialności.
Reasumując należy stwierdzić, że w przypadku gdy, jak w rozpoznawanej sprawie, celem transakcji jest oszustwo podatkowe, to faktury VAT wystawione przez podmioty uczestniczące w tym procederze nie mogą kreować prawa podatnika do odliczenia podatku od towarów i usług w nich wykazanego. Za utrwalony należy uznać prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie istnieje wtedy, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r., I FSK 1675/18).
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Dokonując oceny prawidłowości postępowania dowodowego Sąd stwierdził, że postępowanie to zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł procedury podatkowej i wbrew stanowisku strony w jego ramach nie doszło do naruszenia przepisów procesowych określonych w powołanych w petitum skargi przepisach art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. art. 188 O.p., art. 190 § 1 i 2 O.p., art. 191 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p oraz art. 233 § 2 zd. 2 O.p. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Ocena tego materiału, każdej okoliczności z osobna w świetle całokształtu zebranych dowodów, zaprezentowana w zaskarżonej decyzji, nie wykraczała poza granice wyznaczone przepisem art. 191 O.p., statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd przyjął zatem za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ podatkowy, opisane we wstępnej części uzasadnienia. Stan faktyczny został bowiem ustalony z zachowaniem reguł procedury podatkowej. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy zastosowały normy prawa materialnego z zakresu ustawy o podatku od towarów i usług.
Nie ma też podstaw do kwestionowania zasadności decyzji w części, w jakiej NUCS częściowo uchylił własną decyzję z 23 marca 2022 r. i orzekł co do istoty sprawy. Nie naruszono art. 233 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a) O.p. przez zarzucane w skardze błędne zastosowanie, w miejsce jednego z rozstrzygnięć opisanych w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) albo pkt 2 lit. b) O.p., czyli błędną kontrolę instancyjną. Pomimo zarzutu skargi w tym zakresie, wyraźnie i jednoznacznie organ odwoławczy sformułował rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, w której wyspecyfikował elementy należności podatkowych objętych rozstrzygnięciem. Nie ma wątpliwości w jakim zakresie decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy, a w jakim uchylona i orzeczono co do istoty sprawy.
Natomiast okoliczność, że Spółka dochodzi swoich roszczeń od kontrahentów zakwestionowanych faktur, co pełnomocnik skarżącej starał się wykazać rozprawie, nie ma znaczenia przy orzekaniu zgodności z prawem decyzji zaskarżonej do tut. Sądu. Zakres roszczeń od kontrahentów podatnika zakwestionowanych faktur nie ma wpływu na ustalenia Naczelnika UCS o świadomym uczestnictwie podatnika w nierzetelnych, nieodzwierciedlających rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych transakcjach, jak też o wystawianiu przez stronę faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji ze spółką Z., oraz o zawyżeniu wartości faktur wystawionych przez L. i B. na rzecz skarżącej w celu uzyskania korzyści podatkowych i wyłudzeń dotacji z budżetu UE.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wystarczająco potwierdza zasadność ustaleń zaskarżonej decyzji. Nie wystąpiły też braki postępowania zgłoszone w skardze. Zarzuty strony skarżącej nie mogły więc wpłynąć na ocenę Sądu, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI