I SA/GD 509/22

I SA/Gd 509/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FZ 104/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lutego 2022 r. nr 2201-IEW.720.16.2022/MB w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 509/22
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 21 lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia W. N. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy własne postanowienie z 31 grudnia 2021 r., którym sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu z 12 listopada 2021 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sprostowania dokonano w ten sposób, że na stronie piątej w wierszach od dziewiątego do czternastego (licząc od góry), tekst: "Ponieważ podejmowane w toku tego postępowania czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania należności postępowanie zostało postanowieniem z 31.12.2014 roku nr EA/7241-497/14/R7 umorzone z przyczyn wskazanych w art 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("bezskuteczność egzekucji"). Na powyższe postanowienie wniósł Pan zażalenie, jednak Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie i jest ono ostateczne." zmieniono na: "Ponieważ podejmowane w toku tego postępowania czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania należności postępowanie zostało postanowieniem z 31 grudnia 2014 roku nr EA/7241-497/14/R7 umorzone z przyczyn wskazanych w art 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("bezskuteczność egzekucji")."
W uzasadnieniu Dyrektor IAS wskazał, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), w tym przywołany art. 113 § 1 k.p.a., nie definiują pojęcia "oczywistej omyłki", jednakże za oczywistą omyłkę, w rozumieniu ww. przepisu, należy uznać błąd, który nie wpływa na znaczenie merytoryczne aktu administracyjnego i jego charakter nie budzi wątpliwości w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy lub stanu prawnego. W trybie tym można naprawić jedynie omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, która co do zasady nie wpływa na treść i znaczenie orzeczenia.
Zdaniem Dyrektora IAS sprostowanie dotyczyło błędu pisarskiego, który w żaden sposób nie zmienił ustaleń organu, co do istoty rozstrzyganej sprawy i nie wpływał na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W wyniku zaistniałego błędu pisarskiego, nie doszło również do błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego, ani procesowego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej postanowieniem z 12 listopada 2021 r.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor IAS wyjaśnił, że postępowanie z zażalenia skarżącego dotyczy sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, zatem podniesione w nim okoliczności w zakresie prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych oraz zaliczenia wpłat z tytułu VAT na poczet zaległości podatkowych za 2007 r. nie mogą być przedmiotem oceny w przedmiotowym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, podnosząc zarzut:
1/ naruszenia zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez wadliwe określenie statusu prawnego prowadzonego postępowania,
2/ niewłaściwego wskazania organu odwoławczego w postanowieniu z 31 grudnia 2021 r. wydanym w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej,
3/ niezastosowania zasady określonej w art. 127 § 2 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie prawa skarżącego do rzetelnego i zgodnego z przepisami rozpatrzenia wniesionego zażalenia,
4/ rozpatrzenia zażalenia skarżącego z naruszeniem zasady dwuinstancyjności,
5/ wydania postanowienia przez osobę zajmującą w organie odwoławczym stanowisko równorzędne lub stanowisko podległe służbowo wobec osoby wydającej postanowienie, na które służyło zażalenie, co budzi obawy o bezstronność w zakresie rozpatrzenia zażalenie,
6/ wymuszenia, poprzez zawarte w skarżonym postanowieniu pouczenie, skierowania sprawy do odrębnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, pomimo faktu, że sprawa jest już rozpatrywana przed tym sądem pod sygn. akt I SA/Gd 110/22 i stanowi integralną część tego postępowania,
7/ naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez lakoniczność i celowo niewielką wartość pod względem merytorycznym wyjaśnień przedstawionych w skarżonym postanowieniu, co stanowi naruszenie art. 9 k.p.a.,
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia, w szczególności możliwości zastosowania w sprawie art. 113 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego stwierdzenie organu odwoławczego, że treść zaskarżonego postanowienia nie miała wpływu na sprostowane rozstrzygnięcie (będące przedmiotem skargi do WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 111/22) stanowi niedopuszczalne wkroczenie organu w kompetencje sądu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Dla zrozumienia zapadłego rozstrzygnięcia przypomnieć należy jedynie istotę sprawy. Postanowieniem z 12 listopada 2021 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 13 lipca 2021 r., którym oddalono zarzuty skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej. W treści jego uzasadnienia (strona piąta) wskazano, że skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 31 grudnia 2014 r., nr EA/7241-497/14/R7 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik US) na podstawie 49 tytułów wykonawczych, z przyczyn wskazanych w art 59 § 2 u.p.e.a. ("bezskuteczność egzekucji"). W dalszej części stwierdzono, że postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji i jest ostateczne. Tymczasem skarżący nie złożył zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z 31 grudnia 2014 r. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor IAS, po otrzymaniu wyjaśnień udzielonych przez Naczelnika US w piśmie z 29 grudnia 2021 r., sprostował, w trybie art. 113 § 1 k.p.a., stwierdzony błąd, wykreślając z treści uzasadnienia zdanie: "Na powyższe postanowienie wniósł Pan zażalenie, jednak Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie i jest ono ostateczne."
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez organ decyzjach.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki NSA z 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, z 23 kwietnia 2001 r., II SA 863/00, Lex Nr 75522). Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami (por. wyrok NSA z 20 lipca 2010 r. I OSK 323/10, LEX nr 595344).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Dyrektor IAS zasadnie stwierdził, że wystąpiła oczywistość omyłki, która wynikała z akt sprawy i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Wykreślenie z treści uzasadnienia postanowienia z 12 listopada 2021 r. zdania o wniesieniu przez skarżącego zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie stanowiło elementu stanu faktycznego wpływającego na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Postanowienie z 31 grudnia 2014 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest bowiem ostateczne, choć nie na skutek utrzymania go w mocy przez organ II instancji w związku z zażaleniem skarżącego. Wynika to z treści pisma Naczelnika US z 29 grudnia 2021 r., które znajduje się w aktach sprawy i z którym skarżący miał możliwość się zapoznać, o czym został poinformowany przez Dyrektora IAS (k. 23 akt administracyjnych).
Dlatego też, zdaniem Sądu, w sprawie nie było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że skarżący nie wniósł zażalenia na postanowienie z 31 grudnia 2014 r., albowiem w aktach sprawy znajduje się dokument – pismo Naczelnika US (organu egzekucyjnego), który jednoznacznie potwierdza tę okoliczność, której zresztą skarżący nie kwestionuje.
Przypomnieć raz jeszcze należy, że istotną cechą błędu lub omyłki, pozwalającą na zastosowanie trybu sprostowania, jest m.in. oczywistość, którą można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, co miało miejsce w sprawie rozpoznawanej przez Sąd.
W ocenie Sądu wprowadzona przez Dyrektora IAS zmiana w treści uzasadnienia postanowienia z 12 listopada 2021 r., wprowadzona na stronie 5, w wierszach od dziewięć do czternaście (licząc od góry) nie wkracza w meritum rozstrzygnięcia, jakim jest umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z bezskutecznością egzekucji prowadzonej z majątku skarżącego i nie prowadzi do jego zmiany lub uzupełnienia treści postanowienia. Sprostowanie to nie wpływa na treść postanowienia.
Sąd nie podziela żadnego z pozostałych zarzutów skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia dwuinstancyjności postępowania należy wskazać, że organem właściwym do sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu z 12 listopada 2021 r. był Dyrektor IAS, który wydał to postanowienie. Tym samym właściwym do rozpatrzenia zażalenia był także Dyrektor IAS, co wynika z art. 127 § 2 k.p.a., który, w myśl art. 144 k.p.a., stosuje się odpowiednio do zażaleń. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zostały one podpisane przez osoby upoważnione do działania w imieniu organu (pracowników organu). Skarżący nie występował o ich wyłączenie od udziału w postępowaniu w trybie art. 24 k.p.a.
Niezrozumiałym jest zarzut "wymuszenia" na skarżącym wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyjaśnić należy, że zaskarżenie orzeczenia organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. Natomiast obowiązkiem organu jest pouczenie strony o przysługującym jej prawie wniesienia środka i trybu zaskarżenia (w tym przypadku skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku), co w odniesieniu do postanowień wynika wprost z art. 124 § 1 k.p.a.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z 31 grudnia 2021 r. zawiera wszystkie elementy wymagane art. 124 k.p.a. Dyrektor IAS powołał przepis, które miał zastosowanie w sprawie, jak również w sposób jasny wyjaśnił skarżącemu przesłanki, którymi się kierował dokonując sprostowania. Co więcej, w treści zaskarżonego postanowienia odniósł się także do wszystkich kwestii podnoszonych przez skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), oddalił skargę.