I SA/Ol 521/22

I SA/Ol 521/22 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Przemysław Krzykowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Elblągu z dnia 6 maja 2022 r. w przedmiocie przekazania zajętej wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. W. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Elblągu (dalej jako Naczelnik) w postaci przekazania zajętej wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku od osób fizycznych.
W uzasadnieniu wskazując, że w maju 2022 r. nie otrzymała zwrotu nadpłaty podatku wynikającą z zeznania podatkowego za 2021 r. Dlatego skontaktowała się telefonicznie z urzędem skarbowym i uzyskała informację, że nadpłata została przekazana komornikowi sądowemu przy sądzie rejonowym w związku z zobowiązaniem jej męża. Zobowiązanie męża wynika z wyroku sądowego i pism komornika, jednak powstało przed zawarciem związku małżeńskiego, więc skarżąca nie miała informacji o tej sytuacji.
Dodatkowo skarżąca podniosła trudną sytuację majątkową rodziny. Wskazała także, że Naczelnik w odpowiedzi na jej pismo wskazał na solidarną odpowiedzialność za wierzytelność męża.
Skarżąca podała także, że na działania komornika złożyła skargę do sądu rejonowego, który uznał ją za bezzasadną (załączając kserokopię postanowienia sądu rejonowego oraz odpowiedz Naczelnika).
W odpowiedzi na skargę Naczelnik wniósł o odrzucenie skargi. Organ wskazał, że skarżąca złożyła z mężem M. L. wspólne zeznanie PIT-37 za 2021 rok, z wykazaną nadpłatą w wysokości 2328 zł. 24 czerwca 2021 roku do organu podatkowego wpłynęło od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku. Zajęcie obejmowało należności męża skarżącej do zapłaty na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w O. z 30.08.2010 r., sygn. akt. VI 1236/09 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 6.10.2012 r. i na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. z 27.11.2007 r., sygn. akt. III Re 58/07 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 28.11.2007 r. Zajęcie wierzytelności obejmowało także należności bieżące męża skarżącej. 6 maja 2022 roku Naczelnik przekazał w całości w/w nadpłatę na konto Komornika Sądowego tytułem realizacji ważnego zajęcia o sygnaturze I KMP 21/11.
Organ wskazał, że w odpowiedzi na pismo skarżącej poinformowano ją o przekazaniu 6 maja 2022 roku nadpłaty na konto Komornika Sądowego.
Zdaniem Naczelnika skarga, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 w związku
art. 3 § 2 p.p.s.a winna zostać odrzucona. Podniesione w niej zarzuty mogą stanowić przedmiot skargi powszechnej przewidzianej w art. 227 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazano także, że podstawą przekazania nadpłaty były przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków. W myśl art. 9022 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, (t.j. Dz. U. 2021 poz. 1805, dalej jako kpc) zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa obejmuje także wierzytelności przyszłe, wynikające z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałych w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia.
Przytaczając treść art. 896 § 1 pkt 2, art. 886 § 3 kpc w zw. z art. 902 kpc organ podkreślił, że od momentu wpływu do urzędu skarbowego zajęcia wierzytelności należnych podatnikowi z tytułu rozliczeń podatkowych, organ podatkowy, jako dłużnik zajętej wierzytelności, ma obowiązek zastosować się do wezwań komornika i do obowiązków wynikających z zajęcia, nawet jeśli powstała ona na skutek złożenia przez małżonków wspólnego zeznania rocznego. Każda nadpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych, a także może być przedmiotem zajęcia egzekucyjnego w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej. Dokonując przekazania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r. Naczelnik wypełnił obowiązek ciążący na nim jako dłużniku zajętej wierzytelności.
Dodatkowo wskazano, że komornik zajmując wierzytelności zgodnie z art. 896 § 1 kpc, przekazał odpis zajęcia dłużnikowi zawiadamiając, że nie wolno mu odbierać żadnego świadczenia ani rozporządzać zajętą wierzytelnością i ustanowionym dla niej zabezpieczeniem. Zatem podatnik, współmałżonek skarżącej, był pisemnie informowany przez komornika sądowego o przesłaniu zajęcia wierzytelności z tytułu rozliczeń podatkowych, dotyczącego jego zadłużenia, właściwemu urzędowi skarbowemu wraz ze stosownym pouczeniem.
Końcowo organ wskazał, że polecenie przelewu nadpłaty do Komornika Sądowego na rachunek podany w zajęciu wierzytelności jest czynnością techniczną, która nie wymaga udzielania odrębnej informacji o realizacji przelewu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż badanie merytorycznej zasadności wniesionej skargi poprzedza sprawdzenie czy będąca jej przedmiotem sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skargowej skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego i czy ewentualnie wyczerpano przepisany prawem tryb zaskarżenia.
W niniejszym przypadku skarga podlega odrzuceniu, gdyż przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Sąd administracyjny w świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia, czy skarga jest dopuszczalna z punktu widzenia zakresu jego kognicji. Zgodnie z treścią tego przepisu sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 art. 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Ponadto, stosownie do art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych, niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że nie w każdej sytuacji, w której jednostka jest niezadowolona z działalności administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanym wyżej przepisie. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2, 2a lub nie wynika zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. z przepisów ustaw szczególnych, sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę.
W rozpoznawanej skardze skarżąca wniosła skargę na czynność organu podatkowego polegająca na przekazaniu zajętej wierzytelności, która nie mieści się, zdaniem sądu, w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z nadesłanej przez organ odpowiedzi oraz akt wynika, że skarżąca złożyła z mężem wspólne zeznanie PIT-37 za 2021 rok, z wykazaną nadpłatą w wysokości 2328 zł. 24 czerwca 2021 roku do organu podatkowego wpłynęło od komornika sądowego zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku. Zajęcie obejmowało należności męża do zapłaty na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w O. z 30.08.2010 r., sygn. akt. VI 1236/09 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 6.10.2012 r. i na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w L. z 27.11.2007 r., sygn. akt. III Re 58/07 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 28.11.2007 r. 6 maja 2022 roku Naczelnik przekazał w całości w/w nadpłatę na konto Komornika Sądowego tytułem realizacji ważnego zajęcia o sygnaturze I KMP 21/11.
Tym samym sprawa dotyczy czynności, którą organ dokonał jako dłużnik zajętej wierzytelności dokonanej w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Jakkolwiek czynności dokonał Naczelnik, to jednak dokonał tego w postępowaniu egzekucyjnym podlegającym przepisom kodeksu postępowania cywilnego i był zobowiązany przekazać zajętą wierzytelność komornikowi. Na tym etapie strona mogła i skorzystała ze środków prawnych przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego, o czym świadczy załączone przez nią do wniesionej skargi postanowienie Sądu Rejonowego oddalające skargę, na podstawie art. 804 kpc jako bezzasadną. Zaskarżona czynność nie mieści się zatem w kognicji sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.