I SA/OL 502/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-01-04
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnelicytacja ruchomościodwołanie licytacjiodmowa wszczęcia postępowaniaprawo administracyjneprawo podatkoweWSA Olsztyn

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości, uznając brak podstawy prawnej do takiego wniosku.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości. Skarżący argumentował, że licytacja powinna zostać odwołana z uwagi na nierozpatrzone wnioski o rozłożenie na raty i zwolnienie z egzekucji, a także ze względu na negatywne konsekwencje dla działalności gospodarczej i zwolnienie lekarskie. Sąd uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje podstawy prawnej do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego, a zatem odmowa wszczęcia postępowania była zasadna.

Sprawa dotyczyła skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości. Skarżący wniósł o odwołanie licytacji, powołując się na nierozpatrzone wnioski o rozłożenie zaległości podatkowych na raty oraz o zwolnienie ruchomości z egzekucji. Podkreślał również negatywne skutki sprzedaży dla jego działalności gospodarczej i likwidację miejsc pracy, a także swoją nieobecność na licytacji z powodu zwolnienia lekarskiego. Organy administracji obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstawy prawnej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ustawa ta nie przewiduje takiej instytucji jak odwołanie licytacji na wniosek zobowiązanego, a zatem postępowanie w tym zakresie nie mogło być wszczęte z powodu braku podstawy materialnoprawnej. Sąd zaznaczył, że obwieszczenie o licytacji i jej odwołanie mają charakter techniczny, a zastrzeżenie o możliwości odwołania licytacji bez podania przyczyny w obwieszczeniu nie tworzy kompetencji organu do rozpatrzenia wniosku strony. Sąd uznał, że wniosek skarżącego, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, był jasny i nie podlegał rekwalifikacji, mimo braku podstaw prawnych do jego rozpatrzenia. Argumentacja dotycząca skutków dla działalności gospodarczej została oceniona jako wykraczająca poza zakres postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady zaufania do organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie normuje podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania zobowiązanego o odwołanie licytacji, a tym samym nie reguluje ani przesłanek, ani trybu postępowania w tym zakresie. Odmowa wszczęcia postępowania była zatem zasadna z powodu braku podstawy materialnoprawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 61a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tekst jednolity z 2020 r. poz. 1427

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy wniosku o zwolnienie ruchomości z egzekucji.

u.p.e.a. art. 107

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji.

u.p.e.a. art. 105a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy obwieszczenia o licytacji ruchomości.

u.p.e.a. art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy skargi na czynność egzekucyjną.

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron.

k.p.a. art. 61

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy żądania wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb uproszczony rozpoznawania sprawy.

k.p.a. art. 120

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb uproszczony rozpoznawania sprawy.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Oddalenie skargi.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 1

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 1

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 1

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2020 poz 1427

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2021 poz 735

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 1

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2020 poz 1427

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2021 poz 735

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 1

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego. Wniosek o odwołanie licytacji nie mógł być wszczęty z powodu braku podstawy materialnoprawnej. Obwieszczenie o licytacji i jej odwołanie mają charakter techniczny, a zastrzeżenie o możliwości odwołania bez podania przyczyny nie tworzy kompetencji organu do rozpatrzenia wniosku strony. Obecność zobowiązanego nie warunkuje przeprowadzenia licytacji. Strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co wyklucza zarzut naruszenia zasady czynnego udziału.

Odrzucone argumenty

Nierozpatrzenie wniosków o rozłożenie na raty zaległości podatkowych oraz o zwolnienie ruchomości z egzekucji stanowiło podstawę do odwołania licytacji. Sprzedaż licytacyjna spowoduje konieczność zaprzestania działalności gospodarczej i likwidację miejsc pracy. Zwolnienie lekarskie uniemożliwiało uczestnictwo w licytacji. Zastrzeżenie w obwieszczeniu o licytacji o możliwości jej odwołania bez podania przyczyny tworzy podstawę do odwołania. Odmowa wszczęcia postępowania była przejawem złej woli organu egzekucyjnego i naruszała zasadę zaufania do organów administracji.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie, których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie normuje podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania zobowiązanego o odwołanie licytacji. Obwieszczenie o wyznaczeniu terminu licytacji, jak i odwołanie licytacji, są czynnościami o charakterze technicznym, wobec czego nie wymagają wydania rozstrzygnięcia (postanowienia). Samo wskazanie w obwieszczeniu o licytacji zastrzeżenia o możliwości odwołania przez organ licytacji bez podawania przyczyny nie statuuje podstawy do wywodzenia przez skarżącego o istnieniu kompetencji organu do rozpatrzenia jego wniosku o odwołanie licytacji.

Skład orzekający

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Anna Janowska

sprawozdawca

Andrzej Brzuzy

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości odwołania licytacji ruchomości na wniosek zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasadności odwołania licytacji, a jedynie formalną możliwość wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest licytacja ruchomości i możliwość jej odwołania. Choć rozstrzygnięcie jest formalne, pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów.

Czy można odwołać licytację ruchomości na wniosek dłużnika? WSA w Olsztynie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 502/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Anna Janowska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 619/23 - Wyrok NSA z 2025-02-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 13 par. 1, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par. 1,  art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr 2801-IEE.711.88.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
P. K. (dalej jako: "strona", "skarżący", "zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 12 sierpnia 2022 r.
w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości.
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku postępowania zabezpieczającego wszczętego 18 sierpnia 2020 r. w wyniku doręczenia odpisów zarządzeń zabezpieczenia z 14 sierpnia 2020 r. o numerach
od [...] do [...] wraz z protokołem zajęcia ruchomości, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie dokonał zabezpieczenia na ruchomościach zobowiązanego, tj.: samochodzie osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], prasie rolowej, ploterze drukującym, 4 szt. maszyn hafciarskich oraz drukarce do tekstyliów. Powyższe zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne
w związku z wystawieniem tytułów wykonawczych z 22 listopada 2021 r. o numerach [...].
Po dokonaniu wyceny ruchomości, obwieszczeniem z 31 maja 2022 r. organ egzekucyjny podał do publicznej wiadomości, że 24 czerwca 2022 r. o godzinie 10:00 odbędzie się licytacja ruchomości pod adresem: ul. [...] w O.
Pismem z 23 czerwca 2022 r. zobowiązany wniósł o odwołanie wyznaczonej na 24 czerwca 2022 r. licytacji ruchomości, wskazując na brak rozpatrzenia jego wniosków: z 10 czerwca 2022 r. o rozłożenie na raty zaległości podatkowych oraz
z 13 czerwca 2022 r. o zwolnienie ruchomości z egzekucji. Podniósł, że sprzedaż licytacyjna spowoduje konieczność zaprzestania działalności gospodarczej
i likwidację 5 stanowisk pracy. Ponadto zobowiązany przedłożył zwolnienie lekarskie, informując organ egzekucyjny o braku możliwości uczestniczenia w licytacji. Poinformował również, że złoży wniosek o wyrażenie zgody na sprzedaż ruchomości w trybie art. 104a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.".
Postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w Olsztynie, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735
ze zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a., odmówił wszczęcia postępowania
w sprawie odwołania licytacji ruchomości wyznaczonej na 24 czerwca 2022 r. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony 28 czerwca 2022 r.
W dniu 24 czerwca 2022 r. przeprowadzona została licytacja, w wyniku której dokonano sprzedaży samochodu osobowego marki [...].
W zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości strona, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji lub rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, zarzuciła, że jej wniosek rozpatrzono niezgodnie z treścią oraz wbrew jej słusznemu interesowi. W jej ocenie, odwołanie licytacji było zasadne
z uwagi na brak rozpatrzenia wniosków o rozłożenie na raty zaległości podatkowych oraz o zwolnienie spod egzekucji zajętych ruchomości. Zobowiązany ponowił też argumentację, że sprzedaż licytacyjna będzie stanowić bezpośrednią przyczynę zaprzestania działalności gospodarczej oraz likwidacji 5 stanowisk pracy. Wskazał na zwolnienie lekarskie uniemożliwiające uczestniczenie w licytacji. Stwierdził, że skoro przepisy u.p.e.a. nie zawierają normy prawa warunkującej odwołanie licytacji,
to o odwołaniu licytacji każdorazowo decyduje organ egzekucyjny. Wskazał na zawarte w treści obwieszczenia o licytacji pouczenie, według którego organ egzekucyjny zastrzegł sobie prawo do odwołania licytacji bez podawania przyczyny. W ocenie zobowiązanego, odmowa wszczęcia postępowania była przejawem tylko
i wyłącznie złej woli organu egzekucyjnego, ponieważ istniała możliwość odwołania licytacji bez podawania przyczyny. Ponadto zarzucono naruszenie zasady czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania.
Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że wniosek o odwołanie licytacji zajętych ruchomości nie mógł spowodować wszczęcia postępowania administracyjnego, ponieważ nie istniała podstawa prawna do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego. Żądanie odwołania licytacji nie podlega załatwieniu w formie aktu administracyjnego (decyzji/postanowienia), co obligowało organ egzekucyjny do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia wniosku zgodnie z jego treścią, organ odwoławczy stwierdził, że żądanie odwołania licytacji ruchomości nie budziło wątpliwości interpretacyjnych, jednoznacznie wyznaczając zakres sprawy. Wskazał, że zawarte w obwieszczeniu o licytacji zastrzeżenie o możliwości odwołania licytacji bez podawania przyczyny dotyczy sytuacji, gdy po obwieszczeniu o licytacji jej przeprowadzenie okazałoby się niedopuszczalne, np. zobowiązany dokonałby zapłaty należności lub skierowanie egzekucji nastąpiłoby do majątku nienależącego do zobowiązanego. Zarówno obwieszczenie o wyznaczeniu terminu licytacji,
jak i ewentualne odwołanie licytacji, są czynnościami o charakterze technicznym - organ nie wydaje w tych sprawach rozstrzygnięcia (postanowienia). Ponadto wskazano, że obecność zobowiązanego nie warunkuje przeprowadzenia licytacji. Zaznaczono, że zobowiązany ustanowił pełnomocnika, którego zakres upoważnienia nie wykluczał obecności pełnomocnika podczas licytacji. Dodatkowo, w ocenie organu, sam fakt złożenia wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowych oraz wniosku o zwolnienie ruchomości z egzekucji, nie stanowi okoliczności uzasadniających odwołanie licytacji. Powyższe wnioski nie wstrzymują bowiem postępowania egzekucyjnego. Zwolnienie z egzekucji ruchomości skutkowałoby koniecznością odstąpienia od licytacji, jednakże z akt sprawy wynika,
że postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny odmówił zwolnienia
z egzekucji ruchomości. W kwestii argumentacji dotyczącej zaprzestania prowadzenia działalności oraz likwidacji miejsc pracy, organ podniósł, że kwestia ta wykracza poza zakres rozstrzygnięcia, została zaś oceniona w postępowaniu
w przedmiocie wniosku o zwolnienie ruchomości z egzekucji. Podniesiono przy tym, że maszyny i urządzenia służące do prowadzenia działalności gospodarczej nie zostały sprzedane.
W skardze na powyższe postanowienie strona, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, zamiast zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
2) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania
w sprawie odwołania licytacji ruchomości wyznaczonej na 24 czerwca 2022 r.;
3) art. 8 k.p.a. poprzez działanie niewzbudzające zaufania organów administracji.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów wskazano, że we wniosku o odwołanie licytacji wskazano na nierozpatrzone wnioski o rozłożenie na raty zaległości podatkowych oraz o zwolnienie z egzekucji ruchomości. Podniesiono, że sprzedaż egzekucyjna ruchomości spowoduje bezpośrednią konieczność zaprzestania działalności gospodarczej, gdyż ruchomości, które organ egzekucyjny zamierza licytować stanowią maszyny i urządzenia niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, co przełoży się na likwidację 5 miejsc pracy. Ponadto poinformowano organ, że zobowiązany przebywa na zwolnieniu lekarskim, które spowoduje niemożność stawienia się na licytacji, pomimo chęci, a wręcz obowiązku uczestnictwa w licytacji, w celu nadzoru nad jej przebiegiem.
Odnosząc się do argumentacji organów obu instancji o braku podstawy prawnej do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego, skarżący podniósł,
że skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje przesłanek warunkujących odwołanie licytacji, należy domniemywać, że o odwołaniu licytacji w uzasadnionych przypadkach każdorazowo decyduje organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę specyfikę danej sprawy. Jako przykład poprawności takiego rozumowania wskazano na stanowisko organu egzekucyjnego wyrażone
w obwieszczeniu o licytacji, w którym organ, wbrew swoim wywodom, już przed licytacją zastrzegł możliwość jej odwołania, a poprzez określenie "bez podawania przyczyny" zastrzegł możliwość arbitralności takiego rozstrzygnięcia. Twierdzenie organów obu instancji, że nie istnieje podstawa prawna do odwołania licytacji jest więc nieprawdziwe, a co więcej - sprzeczne z wcześniejszym stanowiskiem organu. Strona wskazała przy tym, że odwoływanie licytacji bez podawania przyczyny jest zjawiskiem powszechnie stosowanym przez organy egzekucyjne.
Zdaniem strony, odmowa wszczęcia postępowania wynikała nie z braku podstawy prawnej, a tylko i wyłącznie ze złej woli organu egzekucyjnego, a także organu nadzoru, przejawiącej się w nieograniczonym władztwie administracyjnym, które zostało wobec strony wykorzystane w sposób rażący. Rozpatrując wniosek
o odwołanie licytacji, organ egzekucyjny nie musiał przeprowadzać postępowania administracyjnego, a dokonać czynności techniczno-urzędowej, której skutkiem byłoby zastosowanie pouczenia wyrażonego w obwieszczeniu o licytacji,
tj. odwołanie licytacji bez podawania przyczyny. Na uwadze przy tym należało mieć, że wniosek o odwołanie licytacji był uzasadniony, gdyż do dnia licytacji nie rozpatrzono wniosku o rozłożenie zaległości podatkowych na raty oraz wniosku
o zwolnienie ruchomości spod egzekucji. Zobowiązany przebywał na zwolnieniu lekarskim, co nie pozwalało mu na uczestnictwo w licytacji. Organ egzekucyjny naruszył więc zasadę czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 120 w zw. art. 119
pkt 3 (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji ruchomości.
Skarżący w zarzutach skargi zakwestionował twierdzenie organów obu instancji o braku podstawy prawnej do odwołania licytacji na wniosek zobowiązanego, jak również wskazał, że wniosek o odwołanie licytacji był zasadny, gdyż do dnia licytacji nie rozpatrzono złożonych przez niego wniosków o rozłożenie zaległości podatkowych na raty oraz o zwolnienie ruchomości spod egzekucji. Dodatkowo wskazał, że poinformował organ o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim, co nie pozwalało mu na uczestnictwo w licytacji, pomimo chęci, a wręcz obowiązku uczestnictwa w licytacji, w celu nadzoru nad jej przebiegiem.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie orzeczeń stanowiły przepisy art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej,
w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub
z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego (P.Przybysz Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el.). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
Z przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą jest sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie, których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (wyroki NSA: z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19; z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13; z 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17, opubl.: na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie nie może być wszczęte, utożsamia się z okolicznościami, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę
do wszczęcia postępowania, np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie albo brak jest w ogóle podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania.
W ocenie Sądu zasadne było stanowisko organów obu instancji, że w sprawie zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, tj.: postępowanie z wniosku skarżącego nie mogło być wszczęte
z powodu braku podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Niewątpliwie ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie normuje podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania zobowiązanego o odwołanie licytacji. Wspomniana ustawa nie przewiduje bowiem w ogóle instytucji odwołania licytacji,
a tym samym nie reguluje też ani przesłanek odwołania licytacji, ani też trybu postępowania w przedmiocie wniosku zgłoszonego w takim zakresie. Organy egzekucyjne są natomiast obowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Przepisy u.p.e.a. ustanawiają cały szereg środków prawnych służących zobowiązanemu w celu podważenia podstaw egzekucji administracyjnej i podejmowanych w jej toku czynności. Z przepisów tych wynika,
że w sytuacji zajęcia ruchomości zobowiązanemu służy skarga na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 u.p.e.a., zaś w związku z licytacją zajętej ruchomości zobowiązanemu przysługuje skarga w trybie art. 107 u.p.e.a. na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji. Przepisy u.p.e.a. nie przewidują natomiast możliwości złożenia wniosku o odwołanie licytacji ruchomości.
Na uwadze należy mieć, że bez wątpienia zarówno obwieszczenie
o wyznaczeniu terminu licytacji, jak i odwołanie licytacji, są czynnościami
o charakterze technicznym, wobec czego nie wymagają wydania rozstrzygnięcia (postanowienia). W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym zgodnie wskazuje się, że obwieszczenie o licytacji ruchomości, o którym mowa w art. 105a § 2 u.p.e.a., nie jest czynnością egzekucyjną o charakterze wykonawczym. Pismo to ma charakter wyłącznie informacyjny. Celem obwieszczenia o przeprowadzeniu licytacji jest poinformowanie jak największej liczby osób o wystawieniu na licytację zajętych ruchomości (W. Grześkiewicz, Komentarz do art. 105 (a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex/el.; wyrok WSA w Białymstoku z 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 719/17, Lex nr 2393087). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie daje możliwości zaliczania każdej czynności faktycznej o charakterze materialno-technicznym do kategorii czynności egzekucyjnych. Nie powinno być przy tym wątpliwości, że samo wskazanie
w obwieszczeniu o licytacji zastrzeżenia o możliwości odwołania przez organ licytacji bez podawania przyczyny nie statuuje podstawy do wywodzenia przez skarżącego
o istnieniu kompetencji organu do rozpatrzenia jego wniosku o odwołanie licytacji. Przykłady, w których organ odwoławczy dopuścił możliwość odwołania licytacji
z własnej inicjatywy bez podawania przyczyny, np., gdy po obwieszczeniu o licytacji zobowiązany dokonałby zapłaty należności lub skierowano egzekucję do majątku nienależącego do zobowiązanego, dotyczą sytuacji, które organ jest zobowiązany uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania.
Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy istotnego znaczenia nabiera kwestia, czy w sytuacji braku w przepisach u.p.e.a. podstawy prawnej
do rozpatrzenia wniosku zgłoszonego przez skarżącego, organ winien był dokonać takiej jego kwalifikacji prawnej, by jak najpełniej uwzględnić wolę strony w aspekcie odpowiednich przepisów prawa. W związku z tym Sąd dokonał analizy, czy wniosek strony został właściwie zinterpretowany w kontekście przepisów u.p.e.a., skoro kwalifikacja żądania strony jako wniosku o odwołanie licytacji musiała prowadzić
do odmowy wszczęcia postępowania.
Oceniając sprawę w tym zakresie, Sąd stwierdził, że prawidłowo organ odwoławczy uznał, że żądanie strony dotyczące odwołania licytacji ruchomości nie budziło wątpliwości interpretacyjnych i jednoznacznie wyznaczyło zakres sprawy.
Na uwadze należało mieć przede wszystkim, że wniosek został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, mającego świadomość skutków prawnych, jakie
to żądanie wywoła. Również aktualnie, na etapie skargi, strona nie podważała kwalifikacji prawnej złożonego przez nią wniosku, a jedynie twierdziła, że wobec zawarcia w obwieszczeniu o licytacji zastrzeżenia o możliwości odwołania licytacji, twierdzenie organów o braku podstawy prawnej do odwołania licytacji jest niezgodne z prawdą i sprzeczne z wcześniejszym stanowiskiem organów, co – w ocenie strony - potwierdzały dodatkowo znane jej przypadki odwołania przez organ licytacji. Uwzględniając powyższą argumentację strony, również Sąd nie znalazł podstaw
do zakwestionowania kwalifikacji prawnej wniosku dokonanej przez organy.
Na uwadze należy mieć bowiem nie tylko to, że wniosek został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, ale również to, że wniosek ten został poprzedzony wnioskiem złożonym w trybie art. 67a O.p. o rozłożenie na raty zaległości podatkowych objętych postępowaniem egzekucyjnym, jak również wnioskiem
w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. o zwolnienie z egzekucji ruchomości. Następnie zaś skarżący złożył skargę na naruszenie przepisów o przeprowadzeniu licytacji ruchomości. Z powyższego wynika, że kierując się intencją wstrzymania licytacji ruchomości, skarżący uruchomił cały szereg środków przysługujących mu na podstawie przepisów O.p. oraz u.p.e.a., w związku z czym nie było podstaw do rekwalifikacji w swej treści jasnego i w pełni zrozumiałego żądania sformułowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, nawet w sytuacji stwierdzenia oczywistego braku podstaw prawnych do rozpatrzenia tego wniosku.
W odniesieniu zaś do argumentacji skargi, że sprzedaż egzekucyjna ruchomości spowoduje bezpośrednio konieczność zaprzestania działalności gospodarczej, gdyż ruchomości stanowią maszyny i urządzenia niezbędne
do prowadzenia działalności gospodarczej, co przełoży się następnie na likwidację
5 miejsc pracy, wskazania wymaga, że Sądowi z urzędu wiadomym jest,
że argumentacja ta została poddana ocenie w sprawie z wniosku o zwolnienie ruchomości z egzekucji, która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Ol 511/22. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o odwołanie licytacji ma charakter rozstrzygnięcia formalnego
i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W konsekwencji argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wniosku o odwołanie licytacji nie mogła zostać poddana ocenie merytorycznej.
Niemniej, uwzględniając wynikający z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, trafnie organy wyjaśniły stronie, że wpływu na możliwość rozpatrzenia wniosku
o odwołanie licytacji nie mogła mieć informacja o usprawiedliwionej nieobecności skarżącego w dniu licytacji, tj. 24 czerwca 2022 r., w związku z przedłożonym przez niego w dniu 23 czerwca 2022 r. zwolnieniem lekarskim. Jak bowiem trafnie oceniły organy, obecność zobowiązanego nie warunkuje przeprowadzenia licytacji ruchomości, zaś zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nie mógł zasługiwać na uwzględnienie choćby z tej racji, że strona była reprezentowana w toku postępowania egzekucyjnego przez profesjonalnego pełnomocnika. Podobnie w odniesieniu do innych powołanych we wniosku okoliczności, jak fakt uprzedniego złożenia wniosków o rozłożenie na raty zaległości podatkowych oraz o zwolnienie ruchomości z egzekucji, organy poinformowały stronę, że przepisy prawa nie wiążą z tymi wnioskami skutku w postaci wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, taki skutek mogłoby wywołać dopiero zwolnienie ruchomości z egzekucji, jednak zauważenia wymaga, że postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny odmówił zwolnienia z egzekucji ruchomości.
Z powyższych względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 61a § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przedstawiona powyżej argumentacja potwierdza, że organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. poprzez działanie niewzbudzające zaufania do organów administracji. Twierdzenie strony, że przypadki odwoływania licytacji bez podawania przyczyny są powszechne w praktyce organów egzekucyjnych, nie wpływa na powyższą ocenę o braku podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania zgłoszonego w niniejszej sprawie. Organowi działającemu bowiem zgodnie z przepisami prawa, nie można skutecznie zarzucić naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zgodnie z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zauważenia wymaga, że powyższa zasada obliguje organy do postępowania, w którym w organy wypowiadając się w tych samych kwestiach (aczkolwiek w różnych ich aspektach) czynią zbieżne ustalenia faktyczne. Na takie jednak przypadki nie wskazano w skardze, powołując się jedynie ogólnie na przypadki odwoływania licytacji z inicjatywy organu, bez przeprowadzenia szczegółowej analizy przyczyn takiego działania, które mogłyby wskazywać na odstąpienie w niniejszej sprawie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jak tego wymaga przepis art. 8 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera pełne ustalenia faktyczne w sprawie oraz wyjaśnienie przepisów prawa będących podstawą rozstrzygnięcia, ich interpretację oraz przedstawienie toku rozumowania.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd
z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI