I SA/OL 500/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2007-01-11
NSApodatkoweŚredniawsa
zaległość podatkowapodatek dochodowyrozłożenie na ratyulga podatkowainteres podatnikainteres publicznyuznanie administracyjnesytuacja materialna WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą rozłożenia zaległości podatkowej na raty, nakazując ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem indywidualnego interesu podatnika.

Skarżący I. i M. S. wnieśli o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że zaległość powstała z przyczyn leżących po stronie podatnika i brak jest podstaw do udzielenia ulgi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na niedostateczne rozważenie indywidualnego interesu skarżącego i nakazując ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem jego sytuacji finansowej oraz oferty spłaty.

Sprawa dotyczyła wniosku I. i M. S. o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Skarżący przedstawili trudną sytuację materialną i rodzinną, wskazując na bezrobocie, problemy zdrowotne i konieczność utrzymania dzieci. Organy podatkowe obu instancji odmówiły przyznania ulgi, argumentując, że zaległość powstała w wyniku nieprawidłowości w prowadzeniu działalności gospodarczej przez jednego ze skarżących, a nie z przyczyn losowych. Podkreślono, że płacenie podatków ma pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami i że przyznanie ulgi w tym przypadku naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko i deklarując możliwość spłaty zadłużenia w ratach. Sąd uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy podatkowe niedostatecznie rozważyły indywidualny interes skarżącego, skupiając się nadmiernie na interesie publicznym i przyczynach powstania zaległości. Podkreślono, że rozłożenie na raty nie jest umorzeniem, a jedynie rozłożeniem płatności w czasie, co może umożliwić dobrowolną spłatę i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem dokładnej analizy sytuacji finansowej skarżących oraz ich oferty spłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nieprawidłowo odmówiły rozłożenia na raty, ponieważ niedostatecznie rozważyły indywidualny interes skarżącego i nie przeprowadziły pełnej analizy jego sytuacji finansowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe skupiły się nadmiernie na przyczynach powstania zaległości i interesie publicznym, pomijając konieczność wszechstronnej oceny indywidualnego interesu podatnika, zwłaszcza w kontekście rozłożenia na raty, które nie jest umorzeniem, a jedynie rozłożeniem płatności w czasie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

Op. art. 67a § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przepis ten przyznaje organom podatkowym uznanie administracyjne w kwestii rozłożenia zaległości podatkowej na raty, jednakże wymaga wszechstronnej oceny zarówno interesu publicznego, jak i indywidualnego interesu podatnika.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.

ppsa art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o tym, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 56 § §1 pkt 1

Rozłożenie na raty zaległości podatkowej może spowodować zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedostateczne rozważenie indywidualnego interesu skarżącego przez organy podatkowe. Konieczność wszechstronnej analizy sytuacji finansowej podatnika przy rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie na raty. Rozłożenie na raty jako forma ułatwienia spłaty, a nie umorzenia zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Zaległość podatkowa powstała z winy podatnika, a nie z przyczyn losowych. Interes publiczny (wpływy do budżetu) ma pierwszeństwo przed interesem podatnika. Przyznanie ulgi naruszałoby zasadę równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

Uznanie administracyjne Ważny interes podatnika lub interes publiczny Nie można było oprzeć się tylko na ustaleniach dotyczących stanu majątkowego oraz bieżących wpływów, nie ustalając faktycznej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny Rozłożenie na raty, choć znajduje się w katalogu ulg podatkowych obok instytucji umorzenia zaległości podatkowych, nie prowadzi do rezygnacji z należności, a jedynie do rozłożenia jej płatności w czasie.

Skład orzekający

Ryszard Maliszewski

przewodniczący

Tadeusz Piskozub

sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozłożenia zaległości podatkowej na raty, nacisk na indywidualny interes podatnika i konieczność wszechstronnej analizy jego sytuacji finansowej."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy podatkowe odmawiają rozłożenia na raty, a podatnik kwestionuje tę decyzję, powołując się na trudną sytuację materialną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest dokładna analiza sytuacji finansowej podatnika i jak sąd może interweniować, gdy organy podatkowe zbyt wąsko interpretują przepisy dotyczące ulg podatkowych.

Czy trudna sytuacja materialna zawsze oznacza brak możliwości spłaty długu? Sąd wyjaśnia, jak rozkładać zaległości podatkowe na raty.

Dane finansowe

WPS: 2533 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 500/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2007-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Ryszard Maliszewski /przewodniczący/
Tadeusz Piskozub /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 11 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi I. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok wraz z odsetkami za zwłokę 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem opłaty sądowej, od której skarżący zostali zwolnieni.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" roku Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" roku Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiającą I. i M. S. rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, wynika, co następuje:
W dniu 29.05.2006r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło odwołanie I. i M. S., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., uchylającej w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. dotyczącą określenia I. i M. S. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w wysokości 3.890,80zł i określającej I. i M. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w wysokości 2.533,00zł.
W odwołaniu tym skarżący wnosząc o ponowne rozpatrzenie ich sprawy poprosili o umorzenie kwoty wynikającej z w/w decyzji, ponieważ sytuacja materialna, w jakiej się znajdują nie pozwala na spłacenie tej sumy. Odwołujący się wyjaśnili także, że mają na utrzymaniu córkę uczącą się w Szkole "[...]", a druga córka w maju 2006 roku utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych i pozostaje bez środków do życia. Żona skarżącego I. S. również zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku z tego tytułu.
Natomiast M. S. nie przyznano świadczenia rehabilitacyjnego, mimo iż wymaga dalszego leczenia. Skarżący zrezygnował też z wykupu lekarstw, które musi brać, ponieważ nie stać go na ich wykupienie, co w przyszłości może negatywnie odbić się na jego zdrowiu.
W dniu 25.05.2006r. M. S. zarejestrował się także w Urzędzie Pracy i wielokrotnie próbował podjąć pracę, ale bez rezultatu, ponieważ lekarz uprawniony do wydawania dokumentów pozwalających na podjęcie pracy odmówił wystawienia takiego dokumentu ze względu na stan zdrowia odwołującego się.
Wskazując na powyższe okoliczności I. i M. S. zwrócili się z prośbą o ponowne i przychylne rozpatrzenie ich sprawy.
Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 5.06.2006r. wezwał I. i M. S. do wyjaśnienia czy pismo złożone w dniu 29.05.2006r. należy traktować jako odwołanie od decyzji wskazanej w piśmie, które powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie, czy też jako wniosek o umorzenie zobowiązania podatkowego, w którym należy określić jakiego zobowiązania wniosek dotyczy, którego roku i jakiej kwoty.
W odpowiedzi na to pytanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło w dniu 19.06.2006r. pismo, w którym M. S. wyjaśnił, że pismo złożone w dniu 29.05.2006r. należy potraktować jako wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, określonej decyzją z dnia "[...]"r.
W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy organ podatkowy I instancji przeprowadził postępowanie dowodowo-wyjaśniające, w wyniku którego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]"roku, odmówił I. i M. S. rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 2.533,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 720,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazując na uznaniowy charakter ulgi przewidzianej w art.67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że przy rozstrzyganiu wniosków z zakresu uznania administracyjnego organ podatkowy uwzględnia interes publiczny, polegający na obowiązku płacenia podatków służących finansowaniu potrzeb całego społeczeństwa oraz interes indywidualny konkretnego podatnika.
Organ podatkowy wskazał też na fakt, iż przedmiotowa zaległość podatkowa została określona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w wyniku przeprowadzonego w stosunku do M. S. postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2003, które wykazało nieprawidłowości w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w 2003r.
Ponadto organ I instancji stwierdził, że przy podejmowaniu decyzji o rozłożeniu na raty należności podatkowej uwzględniane są również możliwości finansowe Strony. Naczelnik Urzędu Skarbowego, dokonując analizy zdolności spłaty ewentualnie rozłożonej na raty zaległości podatkowej uznał, że w przedmiotowej sprawie spłata zaległości w systemie ratalnym staje się nierealna, gdyż dochód pozostający do dyspozycji strony pozwała jedynie na zakup podstawowych środków niezbędnych do życia.
W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego sytuacji, w jakiej znalazł się Podatnik, nie spowodowały żadne wyjątkowe ani też nadzwyczajne okoliczności, w związku z czym udzielenie w tym przypadku ulgi w spłacie byłoby sprzeczne z zasadami równości i sprawiedliwości opodatkowania, według której każdy na kim ciąży obowiązek podatkowy powinien należne podatki płacić w ustawowych terminach płatności. Zdaniem organu I instancji wyłącznie zła sytuacja finansowa podatników nie może stanowić wystarczającego powodu do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, ponieważ to podatnicy są odpowiedzialni za politykę finansową swojej rodziny.
I. i M. S. nie zgadzając się z decyzją wydaną w tej sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, złożyli odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Odwołujący podnieśli, że mimo trudnej sytuacji materialnej są w stanie spłacić powstałą zaległość w ratach, ponieważ podjęli zatrudnienie jako pracownicy sezonowi przy zbiorach owoców i płodów rolnych, ale organ podatkowy uniemożliwia im to. Skarżący twierdzą też, że powstała zaległość podatkowa mogłaby już, w pewnej części, zostać spłacona, gdyby nie przedłużająca się procedura postępowania podatkowego. Ponadto odwołujący się stwierdzili, że organ podatkowy nie powinien interesować się stanem zdrowia jednego z członków rodziny, gdyż jest to sprawa wyłącznie rodziny i muszą sobie poradzić z tym problemem sami. Wskazując na powyższe okoliczności I. i M. S. wnieśli o pozytywne rozpatrzenie ich odwołania.
Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku analizy zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego oraz po rozpatrzeniu argumentów przytoczonych w odwołaniu, decyzją z dnia "[...]" roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu decyzji, co następuje.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy art.67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz §15 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 165, poz.1371).
Zgodnie z brzmieniem art.67a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art.53a.
W myśl przywołanych wyżej przepisów rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę stanowi ulgę w realizacji zobowiązań podatkowych przyznawaną na zasadzie uznania administracyjnego.
Oznacza to, że organ podatkowy samodzielnie ocenia, na podstawie całokształtu okoliczności, czy istnieją uzasadnione podstawy do udzielenia tego typu ulgi. Istotą uznania administracyjnego jest merytoryczne rozstrzygnięcie o z natury sprzecznych interesach podatnika występującego o przyznanie podatkowej ulgi uznaniowej oraz budżetu państwa reprezentowanego przez organy podatkowe.
Sens stosowania instytucji opartych na uznaniu administracyjnym sprowadza się w konkretnym przypadku do przyznania pierwszeństwa "ważnemu interesowi podatnika" bądź "interesowi publicznemu" (dla Skarbu Państwa).
W ocenie organu II instancji, przesłankami do przyznania wnioskowanej ulgi są: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Istnienie tych przesłanek organ podatkowy ustała w postępowaniu podatkowym, w każdym przypadku indywidualnie, biorąc za wyznacznik sytuację materialną i rodzinną podatnika oraz okoliczności będące przyczyną powstania zaległości podatkowych. Tylko okoliczności niezależne od podatnika (przyczyny losowe) mogą być brane pod uwagę przy udzielaniu ulg podatkowych.
Pojęcia "ważny interes strony" jak i "interes publiczny" są pojęciami nieostrymi, zatem ocena jakie okoliczności sprawy przemawiają za zastosowaniem ulgi w spłacie zaległości podatkowych pozostawiona jest organowi podatkowemu. Zobowiązuje to organ podatkowy do szczególnie starannego rozważenia zasadności przyznania ulgi.
Organ odwoławczy w wyniku analizy zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego uznał stanowisko zajęte w tej sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego za zasadne.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, rozłożenie na raty zaległości podatkowej jest bowiem szczególnego rodzaju ulgą, której udzielenie uzależnione jest od zaistnienia wyjątkowych okoliczności faktycznych w konkretnej sprawie.
Składając wniosek o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w formie rozłożenia jej na raty, a następnie odwołanie od decyzji wydanej w tej sprawie przez organ I instancji, I. i M. S. jako argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku wskazują przede wszystkim trudną sytuację finansową, która nie pozwała im na jednorazową spłatę zaległej kwoty w całości, ale uważają że daliby radę spłacić tę zaległość w ratach, ponieważ podjęli zatrudnienie przy pracach sezonowych (zbiór owoców i płodów rolnych), co daje możliwość zarobienia pieniędzy.
W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowo-wyjaśniające, w toku którego zbadano również sytuację majątkową i rodzinną I. i M. S. pod względem udzielenia ulgi w formie rozłożenia na raty zapłaty wskazanej we wniosku zaległości podatkowej wraz z należnymi od tej zaległości odsetkami za zwłokę.
Z protokołu o stanie majątkowym wnioskodawców sporządzonego w dniu 27.06.2006r. wynika, że I. i M. S. nie prowadzą działalności gospodarczej.
M. S. od dnia 15.05.2006r. jest osobą bezrobotną i z tego tytułu otrzymuje zasiłek w kwocie 626,30 zł. Żona podatnika, I. S. od dnia 19.04.2006r. jest również zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tego tytułu.
M. S. na podstawie umowy kredytowej z dnia "[...]"r. zaciągnął w Banku "[...]" kredyt na kwotę 8.000zł z przeznaczeniem na remont mieszkania oraz spłatę zaciągniętego wcześniej kredytu. Spłata kredytu odbywa się w ratach miesięcznych wynoszących około 240,00zł.
Podatnik jest z zawodu kierowcą, ale obecnie lekarz nie dopuścił go do świadczenia pracy ze względu na stan zdrowia. W związku z tym M. S. zamierza podjąć pracę zarobkową poza granicami kraju lub pracę dorywczą. Obecnie nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Żona podatnika również nie ma pracy.
I. i M. S. zajmują obecnie 3-pokojowe mieszkanie, które starają się zamienić na mniejsze i ponoszą z tego tytułu następujące wydatki: czynsz-720zł miesięcznie, gaz-56,00 zł (wpłaty miesięczne zaliczkowe), energia elektr.-50,20 zł miesięcznie i RTV-16,70 zł miesięcznie.
Małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i mają troje dzieci. Syn "[...]" zatrudniony jest w firmie "[...]" w "[...]" i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie wynoszące średnio 1.028,68zł miesięcznie. Córka "[...]" zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tego tytułu, jest też studentką "[...]". Córka "[...]" jest uczennicą Liceum "[...]" i nie uzyskuje żadnych dochodów.
Ponadto M. S. oświadczył do protokołu, że zobowiązuje się do spłaty zaległości podatkowej w miesięcznych ratach po 300,00 zł, ale nie potrafił wskazać źródła przychodu, który umożliwiłby spłatę rat.
W toku powyższego postępowania ustalono również, że I. i M. S. w dniu 26.04.2006r. złożyli roczne zeznanie podatkowe za rok 2005 na formularzu PIT37, w którym wykazali: dochód podatnika z wynagrodzenia za pracę w wysokości 8.451,55zł,. dochód małżonka z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.477,75zł oraz nadpłatę w wysokości 224,60 zł.
Będąc zobowiązanym do zbadania nie tylko sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawców, ale także do ustalenia przyczyny, która miała wpływ na powstanie wskazanej we wniosku zaległości, organ I instancji przeprowadził także postępowanie podatkowe w stosunku do M. S. w zakresie rzetelności deklarowanej podstawy opodatkowania jak i należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2003. W wyniku tego postępowania stwierdzono, że podatnik prowadząc działalność gospodarczą w 2003r. przekroczył kwotę obrotu uprawniającego do zwolnienia od podatku od towarów i usług stając się podatnikiem tego podatku.
Postępowanie to wykazało też, że podatnik niesłusznie ewidencjonował w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wartość diet krajowych i zagranicznych z tytułu podróży służbowych właściciela firmy. Skutkiem zaś tego postępowania była decyzja wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r., określająca I. i M. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w wysokości 2.533,00 zł, co wskazuje, że zaległość podatkowa nie powstała z przyczyn niezależnych od strony.
Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że bezpośrednią przyczyną powstania zaległości podatkowej wskazanej we wniosku, a wraz z nią odsetek za zwłokę było nieprzestrzeganie przez skarżącego przepisów prawa podatkowego polegające na nieprawidłowym prowadzeniu dokumentacji podatkowej oraz niewywiązywaniu się z obowiązku zapłaty należnych podatków z tytułu wykonywanej działalności.
Organ odwoławczy nie podzielił twierdzenia skarżących, iż ich sytuacja jest na tyle szczególna by przychylić się do złożonego przez nich wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z należnymi od tej zaległości odsetkami.
Bezpośrednią przyczyną powstania ciążącej na skarżących zaległości podatkowej było działanie M. S. sprzeczne z prawem polegające na niewywiązywaniu się z podatków należnych z tytułu wykonywanej działalności w czasie gdy posiadał ku temu określone środki finansowe. Oznacza to, że zaległość podatkowa, a wraz z nią odsetki za zwłokę o której rozłożenie na raty wnoszą skarżący powstały w wyniku swobodnie podejmowanych przez I. i M. S. decyzji w zakresie przeznaczenia posiadanych środków pieniężnych, które przeznaczone zostały na inne cele niż Skarb Państwa, w szczególności zaś na remont i spłatę kredytów.
W ocenie organu odwoławczego podane przez stronę przyczyny powstania zadłużenia nie mają charakteru niezależnego od podatnika, czego dowodem są ustalenia dokonane w toku postępowania podatkowego za rok 2003 przeprowadzonego w stosunku do M. S.
Zatem bezpośrednią przyczyną powstania przedmiotowej zaległości w podatku dochodowym było nieuiszczenie należnych podatków z tytułu wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, a nie okoliczności wyjątkowe, niezależne od postępowania strony, czy zdarzenia losowe, na które strona nie miała wpływu.
Podatnik dysponował bowiem środkami pieniężnymi, które w pierwszej kolejności powinien był przeznaczyć na zapłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa, czego nie uczynił traktując kwestię płacenia podatków jako drugorzędną.
Zdaniem organu II instancji, obecna sytuacja odwołujących się nie jest wprawdzie łatwa, ale spowodowana została nieprzestrzeganiem przepisów prawa podatkowego i lekceważeniem wynikających z tego konsekwencji, co nie może uzasadniać przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie. Tym bardziej, iż z nadzwyczajnego charakteru ulg wynika, że mogą one stanowić incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego w wywiązywaniu się z ciążących na nim zaległości podatkowych.
Tymczasem stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje na brak realnej gwarancji spłaty rozłożonej na raty zaległości, zważywszy na sytuację materialną podatników, która świadczy o braku płynności finansowej.
Ponadto organ odwoławczy rozstrzygając o przyznaniu ulgi w spłacie bierze pod uwagę nie tylko interes podatnika, ale także interes publiczny. Interesem Skarbu Państwa jest zaś, aby należności przewidziane prawem były regulowane we właściwej wysokości i w określonych przepisami terminach.
Całokształt okoliczności wskazuje zatem, iż I. i M. S. znajdują się obecnie w trudnej sytuacji materialnej, która nie daje realnych szans na spłatę rozłożonej na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, a ponadto przyznanie wnioskowanej ulgi, w tym przypadku, stawiałoby odwołujących się w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników wywiązujących się terminowo z ciążących na nich takich samych obowiązków wobec Skarbu Państwa, tym bardziej że, jak już wspomniano, zadłużenia tego nie spowodowały okoliczności nadzwyczajne lecz działanie podatnika niezgodne- z przepisami prawa, które pociąga za sobą negatywne konsekwencje podatkowe.
Reasumując, organ II instancji nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej Skarżących. Działając jednak w oparciu o przepisy prawa oraz mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy nie może przyznać wnioskowanej ulgi w spłacie, gdyż instytucja rozłożenia na raty stosowana jest tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i pod warunkiem istnienia realnych szans na spłatę zaległości podatkowej rozłożonej na raty, a tych w niniejszej sprawie brakuje.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, płacenie podatków jest powinnością mającą pierwszeństwo przed zaspokojeniem innych należności i ma charakter obligatoryjny. Obowiązek zapłaty podatku zawsze będzie kolidował z ważnym interesem podatnika. Natomiast konstytucyjna zasada równości obywateli wobec prawa wymaga, aby nie traktować w sposób uprzywilejowany żadnego z podatników, na których ciążą obowiązki płacenia podatków w terminach wynikających z ustaw podatkowych.
W ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała ważnego interesu, który uzasadniałby rozłożenie na raty powstałego zadłużenia.
Natomiast przedłożone przez I. S. w dniu 20.09.2006r. akt oskarżenia M. S. przez organ podatkowy I instancji o wykroczenie z art.57 § 1 k.k.s., wykroczenie z art.56 §3 k.k.s. oraz przestępstwo z art.54 § 2 k.k.s. w związku z art.6 §2 k.k.s. z dnia "[...]"r. skierowany do Sądu Rejonowego i wydany przez ten Sąd wyrok w tej sprawie z dnia "[...]"r., uznający M. S. za winnego zarzucanych w akcie oskarżenia czynów i skazujący go za ich popełnienie na karę grzywny - nie wnoszą do sprawy nic nowego, a wręcz przeciwnie dokumenty te potwierdzają jednoznacznie, że powodem powstania zadłużenia, o którego rozłożenie na raty ubiegają się skarżący, było postępowanie M. S. niezgodne z przepisami prawa podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej, podobnie jak organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego do przyznania ulgi w formie rozłożenia na raty zaległości podatkowej za rok 2003 w kwocie 2.533,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 720,00 zł, dlatego nie uwzględnił odwołania strony i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej I. i M. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
W skardze nie zgadzając się z decyzją odwoławczą, podkreślili, że są w stanie spłacać zaległą kwotę w wysokości 2.533,00 zł w ratach, ponieważ syn i rodzice zadeklarowali pomoc finansową by mogli spłacić tę zaległość.
Dla skarżących niezrozumiałe jest to, że w sytuacji gdy nie mogą jednorazowo zebrać całej kwoty nie ułatwia im się spłaty zaległości rozkładając ją na raty, lecz żąda się od nich całej sumy nic dając szansy tylko skazuje z góry na niepowodzenie.
Uważają, że na chwilę obecną są w stanie spłacać raty w wysokości 500,00 zł miesięcznie i gdyby już wcześniej rozłożono im tę zaległość na raty to jej część już by spłacili i nie narastałyby odsetki.
Skarżący twierdzą, że nie uchylają się od spłaty zadłużenia i chcą je spłacić ale nikt nie chce im tego umożliwić. Wskazując na powyższe I. i M. S. wnoszą o pozytywne rozpatrzenie Ich skargi.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje:
Złożona skardze zasługuje na uwzględnienie.
Ustawodawca, zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, pozostawił do uznania organu podatkowego istnienie lub nieistnienie szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi, w tym rozłożenie zaległości na raty.
Dopiero wszechstronna i wnikliwa ocena materiału dowodowego, poprzedzona dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, pozwoli dokonać wyboru w zastosowaniu przesłanek, "ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego", do przyznania ulgi lub jej odmowy przyznania.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie interesu społecznego na potrzeby podjętego rozstrzygnięcia, natomiast w stopniu niedostatecznym rozważa indywidualny interes skarżącego w rozłożeniu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zakres ulg podatkowych określony we wspomnianym art. 67a Ordynacji podatkowej, jest szeroki, w związku z powyższym przesłanka ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego, warunkująca zastosowanie ulgi powinna być rozważana z punktu widzenia charakteru przyznawanych ulg.
Zdaniem Sądu, inna będzie ocena przesłanki ulgi, z punktu widzenia ważnego interesu podatnika w przypadku rozkładania należności na raty, czy też odraczania terminu płatności podatku, a inna będzie ocena w przypadku umarzania należności podatkowych.
Zgodnie z treścią art. 67 a §1 Op., instytucja rozłożenia na raty, choć znajduje się w katalogu ulg podatkowych obok instytucji umorzenia zaległości podatkowych, nie prowadzi do rezygnacji z należności, a jedynie do rozłożenia jej płatności w czasie.
Dlatego, zdaniem Sądu, nie można było, tak jak tego dokonały organy oprzeć się tylko na ustaleniach dotyczących stanu majątkowego oraz bieżących wpływów, nie ustalając faktycznej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, na którą wpływ oprócz dochodów ma również wielkość stałych obciążeń i zobowiązań skarżącego.
W ocenie Sądu, rozłożenie na raty zaległości podatkowej, spowoduje zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego, na podstawie art.56 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tym bardziej, że prowadzona egzekucja przeciwko skarżącym nie jest skuteczna. Stąd rozłożenie na raty tej zaległości, zdaniem Sądu, może umożliwić skarżącym podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej, a także umożliwi dobrowolną spłatę zadłużenia.
W związku z powyższym, że organy podatkowe nie ustosunkowały się również do oferty podatników w przedmiocie dobrowolnej spłaty zaległości w ratach miesięcznych, rozstrzygnięcie wniosku o rozłożenie zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok, powinno być poprzedzone dokładną analizą sytuacji finansowej wnioskodawców, by móc w pełni rozważyć wystąpienie indywidualnego interesu skarżących.
Organ podatkowy rozpatrując ponownie wniosek podatników o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, dokona oceny w kierunku kryterium "ważnego interesu podatnika", jednocześnie weźmie pod uwagę ofertę podatników w przedmiocie spłaty tego zadłużenia.
W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, organ mając na uwadze postanowienia art. 122, uzupełni materiał dowodowy tak, by mogły dokonać pełnej analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny.
Biorąc pod uwagę omówione okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, a w oparciu o przepisy art. 152 tejże orzekł, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 223 § 2 w związku z art.199 i art.242 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI