Orzeczenie · 2025-03-05

I SA/OL 50/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-03-05
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychodówoszczędnościwydatkiciężar dowoduuprawdopodobnieniepostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowyWSA Olsztyn

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Istotą sporu była możliwość legalnego zgromadzenia przez skarżącą i jej małżonka na 1 stycznia 2020 r. oszczędności w gotówce w kwocie 265.000 zł i 17.000 EUR, które miałyby pokryć wydatki w 2020 r. oraz umożliwić utrzymanie oszczędności na poziomie 245.000 zł i 19.000 EUR na koniec roku. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zgromadzenia takich oszczędności, wskazując na niewystarczające udokumentowanie źródeł przychodów, takich jak praca za granicą w latach 80. i 90., mienie przesiedleńcze, sprzedaż złota czy działalność gospodarcza. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy i przepisy prawa, w tym art. 25g ustawy o PIT, uznał, że skarżąca nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie uprawdopodobnienia pochodzenia zgromadzonych środków. Sąd podzielił ustalenia organów, że wydatki małżonków w 2020 r. zostały w przeważającej części pokryte z legalnych źródeł, a niewielka nadwyżka przychodów nad wydatkami skutkowała umorzeniem postępowania. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie ciężaru dowodu i zasad uprawdopodobnienia w sprawach dotyczących przychodów z nieujawnionych źródeł, a także ocena dowodów w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z pochodzeniem środków pieniężnych i wydatkami na budowę nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarżący skutecznie uprawdopodobnił pochodzenie środków pieniężnych zgromadzonych w gotówce, które miały pokryć wydatki w 2020 r. i stanowić oszczędności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie uprawdopodobnienia pochodzenia zgromadzonych środków pieniężnych z legalnych źródeł, takich jak praca za granicą, mienie przesiedleńcze czy sprzedaż złota.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie kwot, tytułów i okresów uzyskania przychodów, które mogłyby stanowić pokrycie wydatków i oszczędności. Brak konkretnych danych dotyczących sprzedaży mienia, waluty czy złota, a także niejasności co do dochodów z pracy za granicą, uniemożliwiły uznanie twierdzeń skarżącego za uprawdopodobnione.

Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość wydatków poniesionych przez małżonków w 2020 r. na budowę i wykończenie budynku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość wydatków, opierając się na dostępnych dowodach i, w braku współpracy strony, na danych z publikacji branżowych.

Uzasadnienie

Mimo braku pełnej współpracy ze strony skarżących, organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu ustalenia wydatków, rekonstruując je na podstawie dziennika budowy, wyjaśnień świadków oraz, w uzasadnionych przypadkach, cen z publikacji branżowych. Sąd uznał te ustalenia za wystarczające.

Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków (synów skarżących) była zasadna?

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa była zasadna, ponieważ zeznania świadków nie mogłyby istotnie wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego w zakresie pochodzenia środków z okresu, którego świadkowie nie pamiętają, a inne dowody były wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłuchanie synów skarżących nie było konieczne, gdyż dotyczyło okoliczności, których nie mogli pamiętać (przychody z lat 80.), a inne dowody (dziennik budowy, wyjaśnienia kierownika) były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego budowy. Odmowa przesłuchania w zakresie przekazania środków pieniężnych również była uzasadniona brakiem wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 12 listopada 2024 r., nr 2801-IOD.4102.27.2024, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 27 marca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego.

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 25g § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ciężar udowodnienia uzyskiwania przychodów leży po stronie podatnika; w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnik musi jedynie uprawdopodobnić uzyskiwanie przychodów.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 20 § 1b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychody z innych źródeł uważa się także przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych.

u.p.d.o.f. art. 25b § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

u.p.d.o.f. art. 25c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek podatkowy z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych powstaje na ostatni dzień roku podatkowego.

u.p.d.o.f. art. 25e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Stawka zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych wynosi 75% podstawy opodatkowania.

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

Op art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie uprawdopodobnił pochodzenia środków pieniężnych zgromadzonych w gotówce z legalnych źródeł, takich jak praca za granicą, mienie przesiedleńcze, sprzedaż złota czy działalność gospodarcza. • Organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość wydatków poniesionych przez małżonków w 2020 r. na budowę i wykończenie budynku. • Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków była zasadna.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia uzyskiwania przychodów leży po stronie podatnika • podatnik musi jedynie uprawdopodobnić uzyskiwanie przychodów • do uprawdopodobnienia posiadania oszczędności nie wystarcza jedynie wskazanie na długoletni czas pracy, oszczędne życie, odnalezienie gotówki gromadzonej przez współmałżonka itp. • warunek "uprawdopodobnienia" nie może zostać zrealizowany przez gołosłowne, niepoparte żadną racjonalną argumentacją wskazywanie jedynie na pewne możliwości.

Skład orzekający

Katarzyna Górska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Brzuzy

sędzia

Anna Janowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu i zasad uprawdopodobnienia w sprawach dotyczących przychodów z nieujawnionych źródeł, a także ocena dowodów w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z pochodzeniem środków pieniężnych i wydatkami na budowę nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego – przychodów z nieujawnionych źródeł i ciężaru dowodu, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych. Choć stan faktyczny jest złożony, nie zawiera elementów zaskakujących dla szerokiego odbiorcy.

Nieudowodnione oszczędności życia: Jak podatnik przegrał batalię o pochodzenie pieniędzy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst