I SA/Ol 488/16

I SA/Ol 488/16 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2016-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło
Przemysław Krzykowski
Wiesława Pierechod /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619
art. 26 par. 1, art. 27 par. 1 pkt 9, art. 33 par. 1, art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 718
art. 119 pkt 3, art. 239 pkt 1 lit. e, art. 269 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia I. oddala skargę, II. nakazuje zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwoty 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako Dyrektor ZUS) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. W. (dalej jako zobowiązany, skarżący) na podstawie własnych tytułów wykonawczych wystawionych w dniu "[...]", obejmujących należności pieniężne z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wynikające z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", przenoszącej na zobowiązanego odpowiedzialność za zobowiązania Spółki A (dalej jako spółka), w łącznej kwocie 1.128.164,32 zł należności głównej.
Wszczęcie egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie nastąpiło w dniu 28 września 2015r., w trybie przepisu art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm., dalej jako kpa), wskutek doręczenia dorosłemu domownikowi zobowiązanego odpisów tytułów wykonawczych razem z zawiadomieniami z dnia 24 września 2015r., o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu w dniu 29 września 2015r.
Pismem z dnia 5 listopada 2015r., adresowanym do Sądu Okręgowego, przesłanym do wiadomości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17 listopada 2015r., zobowiązany wniósł "odwołanie" od opisanych powyżej zawiadomień o zajęcia rachunku bankowego, wskazując na szereg argumentów świadczących o nieprawidłowościach w spółce i tym samym wskazując, że nie jest on osobą odpowiedzialną za zadłużenie spółki.
Pismem z dnia 21 grudnia 2015r., stanowiącym odpowiedź pozwanego organu - ZUS na odwołanie, organ ten przesłał pismo zobowiązanego do Sądu Okręgowego sadząc, iż jest to pismo procesowe, wniesione w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym.
Następnie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016r., sygn. akt "[...]" Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przekazał pismo zobowiązanego Dyrektorowi ZUS, jako zawierające zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, celem rozpatrzenia ich zgodnie z przepisami art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.p.e.a."
Postanowieniem z dnia "[...]", Dyrektor ZUS odmówił rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ egzekucyjny stwierdził, iż zarzuty wymienione w trybie przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany może wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych. W przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 28 września 2015r. Zobowiązany zaś swoje pismo z dnia 5 listopada 2015r., nadał za pośrednictwem poczty w dniu 16 listopada 2015r., a więc z uchybieniem 7 - dniowego terminu do ich wniesienia.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego, postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora ZUS.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treści art. 27 § 1 pkt 9 , art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. oraz art. 57 § 5 pkt 1 kpa i wskazał, że w przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu, w trybie przepisu art. 43 kpa (korespondencja w tym zakresie została doręczona żonie zobowiązanego), w dniu 28 września 2015r. Fakt ten znalazł odzwierciedlenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, prawidłowo wypełnionym przez doręczającego, dlatego też Dyrektor Izby Skarbowej uznał dzień 28 września 2015r. za potwierdzoną datę doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Pismo zobowiązanego z dnia 5 listopada 2015r., zostało nadane w dniu 16 listopada 2015r. w placówce pocztowej, o czym świadczy pieczęć na kopercie, a więc z ponad miesięcznym uchybieniem terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, który upłynął w dniu 5 października 2015r.
W konsekwencji przedstawionych okoliczności faktycznych, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w pełni podzielił opinię
organu egzekucyjnego, iż zarzuty wniesione przez zobowiązanego pismem z dnia 5 listopada 2015r. zostały wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu. To zaś obligowało Dyrektora ZUS do odmowy merytorycznego rozpatrzenia wniesionych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia, zgodnie z art. 34 u.p.e.a.
Odnosząc się zaś do konsekwentnie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności istnienia nieprawidłowości w zarządzaniu spółką organ odwoławczy poinformował, że ta nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny przez organy egzekucyjne na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od
poprzedzających je postępowań administracyjnych (wymiarowych), mających na celu określenie dochodzonej należności oraz osób odpowiedzialnych za jej zapłatę - jest jedynie postępowaniem wykonawczym, którego celem jest przymusowe ściągnięcie istniejącej oraz uprzednio określonej wierzytelności pieniężnej. Dlatego też podnoszone przez zobowiązanego okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż z akt sprawy wynika, że zobowiązany jest uczestnikiem odrębnego postępowania, którego przedmiotem jest określenie osób oraz zasad odpowiedzialności za uregulowanie niezapłaconych
należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, których nie uregulowała spółka, toczącego się przed odpowiednim sądem. Ponadto zostało złożone przez zobowiązanego również zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej które stanowi przedmiot odrębnego badania i rozpoznania. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej, w świetle przedstawionej wyżej specyfiki postępowania egzekucyjnego, to właśnie wyżej wskazane organy (sąd oraz prokurator), nie zaś administracyjne organy egzekucyjne, powinny być adresatem przedstawianych przez zobowiązanego dowodów, dotyczących nieprawidłowości w zarządzaniu spółką, które skutkowały powstaniem przedmiotowych należności wobec ZUS.
Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżył zobowiązany wobec bezprawnego obciążenia go należnościami spółki jak również odmowy rozpatrzenia dowodów i nowych okoliczności z uwagi na uchybienie ustawowego terminu 7 dni do ich wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na swój stan zdrowia nie miał dostępu do sejfu w spółce, w którym znajdowały się wszystkie dokumenty. Otrzymał je dopiero w październiku 2015r. od prezesa i dopiero wtedy sam, gdyż nie stać go na żadnych prawników, zaczął je analizować i przygotowywać pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r poz.718 ), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Granice sprawy, poza które sądowi nie wolno wyjść, oznaczone są rodzajem aktu administracyjnego , będącego przedmiotem zaskarżenia. Uchylenie zaskarżonego aktu może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jego wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) "p.p.s.a.".
Przed odniesieniem się do meritum sprawy należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi było postanowienie w przedmiocie odmowy rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Należy na wstępie stwierdzić, że zgodnie z przepisami powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru( art. 26 § 1 u.p.e.a). W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w tym przepisie w punktach 1 – 10. Zarzuty mogą być wniesione w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).
Podkreślić należy, że z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. jednoznacznie wynika, że prawo do wniesienia zarzutów służy stronie wyłącznie w terminie 7 dni, licząc od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. To oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.
Należy w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, zarzuty zgłoszone po upływie 7 - dniowego terminu są spóźnione i w związku z powyższym nie mogą być rozpatrzone (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 368/2010 oraz prawomocne wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 898/11,WSA w Warszawie. z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2103/09, publ. CBOSA i inne)
Sąd akceptuje ustalenia dokonane w postępowaniu przez organy egzekucyjne, że zarzuty zostały wniesione po upływie terminu. Wynika to w sposób jednoznaczny z akt sprawy. Tytuły wykonawcze o numerach od "[...]" do "[...]" wystawione dnia 24.09.2015r. przez Zakład Ubezpieczeń wraz zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym o numerach od "[...]" do "[...]", zostały doręczone zobowiązanemu za pośrednictwem poczty polskiej do rąk jego małżonki w dniu 28.09.2015r.( k. 17 do 59 akt). O tej okoliczności jednoznacznie świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listowej ( k.59).,
Pismo zobowiązanego z dnia 5 listopada 2015r., które zostało uznane za zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zostało nadane w dniu 16 listopada 2015r. w placówce pocztowej, o czym świadczy pieczęć na kopercie ( k.112), a więc z ponad miesięcznym uchybieniem terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Termin upłynął w dniu 5 października 2015r. Zasadnie zatem organy egzekucyjne odmówiły merytorycznego rozpatrzenia zarzutów z uwagi na uchybienie terminowi do ich wniesienia, zgodnie z art. 34 u.p.e.a.
Słusznie też Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że poza zakresem kompetencji organów egzekucyjnych i toku postępowania egzekucyjnego pozostają kwestie niewłaściwego obciążenia skarżącego należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wobec tego, że nieprawidłowości w zarządzaniu spółką dopuściły się inne osoby. Tym samym zagadnienia te pozostają także poza granicami sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę.
Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, gdyż zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016r. sygn. akt II GPS 2/15, sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawionych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych o których mowa w art.239 pkt 1 lit. e p.p.s.a i w konsekwencji na podstawie tego przepisu z obowiązku uiszczenia wpisu zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydane w toku egzekucji administracyjnej, dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy ZUS. Do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych należą też sprawy z ubezpieczenia zdrowotnego.
Wpis w niniejszej sprawie został pobrany po opublikowaniu uchwały, którą sąd jest związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a., zatem jako nienależny, podlega zwrotowi.