I SA/Ol 473/22

I SA/Ol 473/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Anna Janowska
Katarzyna Górska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 415
par. 2 pkt 2, par. 5 ust. 1 pkt 1, par. 6 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 19 ust. 2
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U. 2020 poz 217
art. 45 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), asesor WSA Anna Janowska, Protokolant specjalista Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2022 r., nr 169/OR14/2022 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2021 oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga M. D. (dalej: "producent rolny", "strona" lub "skarżący") dotyczy decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Elblągu (dalej: "Kierownik BP", "organ I instancji") z 24 marca 2022 r. nr 0251-2022-001646 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2021.
Z akt sprawy wynika, że producent rolny wnioskiem kontynuacyjnym z 16 czerwca 2021 r. zwrócił się do Kierownika BP o przyznanie płatności do łącznej powierzchni 85,17 ha, w tym ubiegał się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, Wariant 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne (dalej: "płatność RŚK") do powierzchni 15,95 ha.
Opisaną powyżej decyzją organ I instancji przyznał wnioskowane płatności z wyjątkiem dotyczącym płatności RŚK Wariant 4.4., co do której odmówił przyznania i nałożył sankcję w wysokości 6.000,02 zł, jak również ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem wieloletnim (RŚK) w ramach ww. wariantu, podjętym w dniu 15 marca 2019 r., na powierzchnię 9,84 ha.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik BP wskazał, że powierzchnia stwierdzona z tytułu płatności RŚK w ramach Wariantu 4.4. jest większa niż powierzchnia podjętego zobowiązania o 6,11 ha, a ponadto podczas kontroli w gospodarstwie producenta stwierdzono brak przestrzegania wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe). Ocenił, że w sprawie tej zastosowanie znajduje art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48, ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 640/2014").
W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1234, ze zm.; dalej: "ustawa PROW 2014-2020") w zw. z art 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: "Kpa") polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, nienależytej ocenie materiału dowodowego, niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zmierzających do ustalenia rzeczywistej powierzchni działek ewidencyjnych nr 2 i 3, deklarowanych do Wariantu 4.4. oraz ustalenia powierzchni nieskoszonej. W odwołaniu zawarto wniosek o przesłuchanie świadków: P. i A. D. oraz A. S. na okoliczność powierzchni użytkowanej rolniczo w obrębie działek 2 i 3 zgłoszonych do płatności. Ponadto przedłożono opinię z zakresu klasyfikacji gruntów na okoliczność powierzchni użytkowanej rolniczego ww. działek.
Dyrektor ARiMR nie uwzględnił odwołania. W zaskarżonej do WSA decyzji wyjaśnił, że warunki do przyznania płatności RŚK zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415, ze zm.; dalej: "rozp.RŚK"). Wskazał, że w świetle § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji (dotyczy Wariantu 4.4.). Ocenił, że w niniejszej sprawie warunek ten nie został zachowany, gdyż podczas kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez Kierownika BP w celu zweryfikowania poprawności wniosku strony o przyznanie płatności RŚK na 2021 r., stwierdzono, że powierzchnia działek nr 2 i 3, uprawniona do płatności w ramach Pakietu 4. (Wariantu 4.4.) jest mniejsza (wynosi 9,84 ha) niż zadeklarowana we wniosku strony (15,95 ha) o 6,11 ha, co stanowi 62,09%. Wskazał, że w takim przypadku, zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy i nakłada się na niego karę w kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym, która w niniejszej sprawie – przy zastosowaniu stawki płatności RŚK do 1 ha na 2021 r. (982 zł) - wynosi 6.000,02 zł.
Ponadto organ odwoławczy uznał, że podczas kontroli administracyjnej stwierdzono także, że strona, pomimo zadeklarowania we wniosku prawidłowej powierzchni nieskoszonej 2,83 ha, co stanowi 17,74%, nie przestrzega wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej, gdyż stwierdzona podczas kontroli powierzchnia nieskoszona wynosi 2,66 ha, co stanowi 27,03%. Organ odwoławczy wyjaśnił jednak, że stwierdzenie tej nieprawidłowości nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż ze względu na przedeklarowanie powierzchni działek, odmówiono przyznania płatności w ramach Pakietu 4 w całości. Dodał, że maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) obu spornych działek został ustalony m.in. w wyniku przeprowadzenia w dniu 11 lutego 2020 r. oględzin w terenie, które wykazały powierzchnie aktualnie użytkowane rolniczo. Wyniki kontroli zostały odwzorowane w systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549, ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013") - i od tego momentu pozostają bez zmian.
Odnosząc się natomiast do przedłożonej w toku postępowania opinii z zakresu klasyfikacji gruntów, Dyrektor ARiMR zauważył, że choć w opinii tej podano, że w 2021 r. były wykonane prace na gruncie – użytki były koszone, to jednak wskazano także, że dokładny zakres, na którym wykonano koszenie, można określić poprzez wykonanie pomiaru geodezyjnego. Ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, wywodząc, że w realiach niniejszej sprawy zebrany materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia, gdyż poziom podjętego zobowiązania został ustalony w 2020 r. i potwierdzony przez kontrolę na miejscu. Końcowo Dyrektor ARiMR uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 15 rozporządzenia nr 640/2014, stanowiącego o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych.
W aktach sprawy znajduje się płyta CD z dokumentacją fotograficzną z oględzin z 11 lutego 2020 r. oraz wydruki ortofotomap z opisami.
W skardze skierowanej do tutejszego Sądu zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a ponadto naruszenie:
1. art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020 poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków; z tych samych powodów skarżący ocenił, że w tej sprawie organ odwoławczy naruszył także art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
2. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020 oraz z art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art 80 Kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną ocenę polegającą na przyjęciu, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] i nr [...] wynosi 6,11 ha z uwagi na przyjęcie braku użytkowania rolniczego przedmiotowej części nieruchomości; z tych samych powodów skarżący ocenił, że w tej sprawie organ odwoławczy naruszył także art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz z art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art 80 Kpa;
3. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020 oraz z art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art 80 Kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dowolną ocenę polegającą na przyjęciu, że skarżący nie dotrzymał wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej; z tych samych powodów skarżący ocenił, że w tej sprawie organ odwoławczy naruszył także art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz z art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art 80 Kpa;
4. § 6 rozporządzenia RŚK poprzez błędne uznanie, że skarżący dokonał zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem RŚK oraz miejsca realizacji tego zobowiązania;
5. art. 8 § 1 Kpa, 11 Kpa i art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wskazania konkretnych dowodów na podstawie których ustalono stan faktyczny oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz w toku postępowania.
W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w części odmawiającej przyznania płatności RŚK na rok 2021 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu 4.4. i nakładającej sankcję.
W uzasadnieniu skargi podniósł natomiast, że dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowiedział się, że maksymalny kwalifikowany obszar obu spornych dziatek został ustalony m.in. w wyniku przeprowadzonych w dniu 11 lutego 2020 r. oględzin w terenie, które wykazały powierzchnie aktualnie użytkowane rolniczo. Zaznaczył, że składał zastrzeżenia do tych oględzin, a ponadto zauważył, że oględziny przeprowadzono w lutym 2020 r., a więc przed podjęciem czynności związanych z użytkowanie spornych działek w 2021 r. Stwierdził, że organy obu instancji opierały się o dane stanowiące podstawę do ustalenia dopłat za 2019 r. i nie zweryfikowały, jaki był rzeczywisty obszar użytkowania spornych działek w 2021 r. Dodał, że konsekwentnie, od początku użytkowania działek, deklaruje taką samą powierzchnię użytkowaną, co nie daje podstaw do uznania, że dokonuje w tym zakresie zmian i tym samym, w ocenie skarżącego, nie zachodziły podstawy do zastosowania § 6 rozporządzenia RŚK.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przyznawana jest na wniosek producenta rolnego, zgodnie z art. 22 ustawy PROW, w drodze decyzji administracyjnej (art. 26 ust. 1 ustawy PROW). Wydanie decyzji poprzedza weryfikacja wniosku, polegająca na konfrontacji jego treści z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności. Zasady te zawarte zostały w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust.1 ustawy PROW. Zgodnie z § 2 rozp.RŚK omawiana płatność RŚK przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit.a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie RŚK (...) w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;
3) spełnia warunki przyznania płatności RŚK w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Na podstawie § 15 ust. rozp.RŚK przy ustalaniu wysokości płatności RŚK przysługującej do gruntów - uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Ponadto w § 5 ust. 1 pkt 1 rozp.RŚK przyjęto, że zobowiązanie RŚK obejmuje użytki rolne (...) lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków (...), zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi" zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności RŚK w ramach danego pakietu lub danego wariantu. Zaś zgodnie z § 6 ust. 1 rozp.RŚK wielkość obszaru objętego zobowiązaniem RŚK oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji.
Z powyższego wynika m. in., że weryfikacja wniosku o płatność obejmuje nie tylko jego ocenę według stanu na okres, za który złożono wniosek. Z uwagi na wieloletni charakter podjętego zobowiązania RŚK należy mieć na względzie także okoliczności lub zdarzenia, które wystąpiły w poprzednich okresach, objętych zobowiązaniem, jeżeli dotyczą wielkości obszaru oraz miejsca realizacji zobowiązania. Zatem z uwagi na zakres podjętego pięcioletniego zobowiązania, powierzchnia zobowiązania podjętego w 2019 r. w ramach Wariantu 4.4 powinna być punktem odniesienia w sprawach dotyczących wniosków kontynuacyjnych za kolejne lata.
Dlatego, pomimo, że w rozpatrywanej sprawie procedowano wniosek o opłatność RŚK (Wariant 4.4) na 2021 r., to istotne było także, że wykazana w pierwotnym wniosku (z 2019 r.) powierzchnia 15,95 ha została pomniejszona do 9,84 ha, co wynika z decyzji ostatecznej nr 31/OR14/2021 wydanej przez Dyrektora ARiMR w dniu 15 lutego 2021 r. Decyzja ta przeszła pozytywnie weryfikację tut. Sądu, który nieprawomocnym wyrokiem z 21 lipca 2021 r. w sprawie I SA/Ol 341/21 oddalił skargę M. D. W związku z powyższym w obecnie rozpatrywanej sprawie Sąd przyjął, że wydanie powołanej decyzji z 15 lutego 2021 r. (w której przyjęto, że płatność w Wariancie 4.4 dotyczy powierzchni 9,84 ha) skutkowało przyjęciem także w 2021 r. tej samej powierzchni jako powierzchni stwierdzonej. Jednak we wniosku kontynuacyjnym o płatność RŚK w Wariancie 4.4 na 2021 r. zadeklarowano (tak jak w pierwotnym wniosku) powierzchnię 15,95 ha. Zdaniem Sądu skarżący błędnie zadeklarował powierzchnię na 2021 r., gdyż nie wziął pod uwagę skutków wynikających z ostatecznej decyzji wydanej na 2019 r., w której przyjęto, że powierzchnia stwierdzona wynosi 9,84 ha, co jak wynika z przytoczonych przepisów § 5 ust. 1 w zw. z § 2 pkt 2 oraz § 6 ust. 1 rozp.RŚK, jest wiążące w następnych okresach. Inaczej ujmując, skarżący w ramach realizowanego zobowiązania wieloletniego nie może już ubiegać się w Wariancie 4.4 o płatność do 15,95 ha, a jedynie do 9,84 ha. W przedstawionym kontekście zadeklarowanie powierzchni 15,95 ha jest niezgodne z § 6 rozp.RŚK, zakazującym zmiany wielkości obszaru w trakcie zobowiązania wieloletniego. Niezasadny jest więc zarzut skarżącego dotyczący naruszenia tego przepisu.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie wystąpiła podstawa do odmowy przyznania skarżącemu płatności RŚK na 2021 r. w Wariancie 4.4 na 2021 r. na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w którym przyjęto, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. W rozpatrywanej sprawie omawiana różnica powierzchni wynosi 6,11 ha, a więc przekracza 50% powierzchni stwierdzonej (9,84 ha).
Podstawową przyczyną uznania przez Sąd legalności rozstrzygnięć organów obu instancji jest przyjęcie skutków negatywnej weryfikacji pierwotnego wniosku o płatność RŚK (za 2019 r.) i uznanie, że doszło w nim do przedeklarowania powierzchni, co było wiążące także w sprawie dotyczącej 2021 r. W decyzji dotyczącej płatności RŚK na 2019 r. ustalono, że część gruntów (na dwóch działkach – nr [...]) nie jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy, gdyż podczas weryfikacji terenowej w 2020 r. ujawniono, że część gruntów na działkach nr [...] (0,18 ha i 5,93 ha) nie kwalifikuje się do użytku rolnego (obszar stale podmokły). Przyjęto więc, że powierzchnia działek, uprawniona do płatności w ramach Wariantu 4.4. jest mniejsza (wynosi 9,84 ha) niż zadeklarowana we wniosku strony (15,95 ha) o 6,11 ha, co stanowi 62,09% powierzchni stwierdzonej. Ustalenie to wpłynęło na uznanie w rozpatrywanej sprawie, że zobowiązanie wieloletnie RŚK dotyczy powierzchni 9,84 ha (deklarowane 15,95 ha minus zakwestionowane 0,18 ha i 5,93 ha). W tych okolicznościach bez istotnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostają kwestie sporne między stronami na etapie postępowania administracyjnego, takie, jak to, czy przestrzegany był wymóg pozostawienia określonej powierzchni gruntów bez koszenia (2,66 ha), wynikający z załącznika nr 2 do rozp.RŚK.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w związku z przepisami ustawy PROW, w ocenie Sądu nie doszło ich naruszenia w takim stopniu, który wymagałby uchylenia zaskarżonej decyzji.
W art. 4 ustawy PROW przyjęto jako zasadę, że (...) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że ustawa PROW stanowi inaczej. Ograniczenia w stosowaniu Kpa zawarte są w art.27 ustawy PROW, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie (ust.1):
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2 art. 27).
Przepisy ust. 1 i 2 art. 27 ustawy PROW określają obowiązki organu, zastępując zasady ogólne zawarte w art. 7 oraz art. 9 i art. 10 Kpa, których zastosowanie zostało wyraźnie wykluczone. Regulacja przyjęta w art. 27 ust.1 pkt 2 (organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy) wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 Kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej samej przyczyny (wykluczenie zasady prawdy obiektywnej) w sprawach dotyczących płatności nie obowiązuje zasada zawarta w art. 77 Kpa (obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. albo działanie w tym zakresie z urzędu, gdy jest to istotne dla rozstrzygnięcia, albo gromadzenie dowodów zaoferowanych przez stronę, gdy są do dowody istotne dla sprawy). Z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW wynika, że organ ma jedynie obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego we wniosku lub innych przedłożonych przez stronę dokumentach, nie jest natomiast zobowiązany do aktywnego gromadzenia dowodów w zakresie uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności, gdyż jest to wyłączny obowiązek strony postępowania.
Z powyższego wynika, że zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa jest chybiony z uwagi wyłączenie stosowania powołanych przepisów w rozpatrywanej sprawie.
Sporne w sprawie jest prawidłowe ustalenie powierzchni uprawnionej do wsparcia w ramach zadeklarowanej płatności, tj. powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Organ odwoławczy powołał się na dane z Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) oraz na oględziny. Ortofotomapy znajdują się w aktach sprawy, lecz nie zostały formalnie do nich włączone, zaś ich treść nie została w decyzji omówiona. To samo dotyczy fotografii na płycie CD, dokumentujących oględziny z 11 lutego 2020 r.
Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji we wskazanym powyżej zakresie jest wadliwe, gdyż ortofotomapy i fotografie znajdują się w aktach, lecz nie zostały poddane ocenie w decyzji. Sąd uznał jednak, że w tej konkretnej sprawie naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 8 Kpa pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Bowiem przesądzającym argumentem, przemawiającym za pozbawieniem skarżącego płatności RŚK w Wariancie 4.4 na 2021 r. było zakwestionowanie zadeklarowanej powierzchni w decyzji ostatecznej dotyczącej 2019 r., znanej skarżącemu, zaś omawiane dowody nie zostały omówione w decyzji, lecz jednak znajdowały się w aktach sprawy. Gdyby organ dowodów tych nie zgromadził, byłyby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn procesowych. Dodać należy, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący złożył żądanie zapewnienia czynnego udziału w sprawie oraz umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy PROW.
Odnośnie do zarzutów naruszenia Kpa: art. 75 § 1 (jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny), art. 78 § 1 (żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy), art. 80 (organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz zasady zaufania i zasady przekonywania, zawartych w art. 8 i art. 11 - Sąd nie dopatrzył się ich naruszenia. W szczególności podziela Sąd stanowisko organu odwoławczego co do braku konieczności przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z zeznań świadków na okoliczność użytkowania gruntu na spornych działkach – oparte na uznaniu, że okoliczność ta została wystarczająco wyjaśniona z uwagi na związanie organu treścią decyzji dotyczącej płatności na 2019 r. w zakresie powierzchni stwierdzonej (wynikające z wieloletniego charakteru zobowiązania RŚK). Podobnie należy ocenić przedłożoną przez skarżącego opinię klasyfikatora gruntów, z której wynika, że grunt był użytkowany, lecz nie wiadomo na jakiej powierzchni.
Zatem pomimo pewnych mankamentów zaskarżona decyzja zawiera niezbędne minimum pozwalające na uznanie, że dokonano w niej prawidłowego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).